Adhyaya 113

Verse 1

(दाक्षिणात्य अधिक पावका ई “लोक मिलाकर कुल २१३ “लोक हैं) भीस्न्आ+ज (2) आसन मना नवाधिकशततमो<्ध्याय: प्रत्येक मासकी द्वादशशी तिथिको उपवास और भगवान्‌ विष्णुकी पूजा करनेका विशेष माहात्म्य युधिछिर उवाच सर्वेषामुपवासानां यच्छेय: सुमहत्फलम्‌ । यच्चाप्यसंशयं लोके तनमे त्वं वक्तुमहसि,युधिष्ठिरने कहा--पितामह! समस्त उपवासोंमें जो सबसे श्रेष्ठ और महान्‌ फल देनेवाला है तथा जिसके विषयमें लोगोंको कोई संशय नहीं है, वह आप मुझे बताइये

ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ທ່ານປູ່ເຖົ້າ, ໃນບັນດາການອົດອາຫານທັງປວງ ອັນໃດແມ່ນດີທີ່ສຸດ ແລະໃຫ້ຜົນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ—ແລະອັນໃດທີ່ໂລກຍອມຮັບວ່າບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ຂໍທ່ານຈົ່ງອະທິບາຍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງ».

Verse 2

भीष्म उवाच शृणु राजन्‌ यथा गीतं स्वयमेव स्वयम्भुवा । यत्‌ कृत्वा निर्वतों भूयात्‌ पुरुषो नाज संशय:,भीष्मजीने कहा--राजन्‌! स्वयम्भू भगवान्‌ विष्णुने इस विषयमें जैसा कहा है, उसे बताता हूँ, सुनो। उसका अनुष्ठान करके पुरुष परम सुखी हो जाता है, इसमें संशय नहीं है

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ຟັງເຖີດ ພະຣາຊາ! ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າຕາມທີ່ພຣະສະວະຍັມພູ (ພຣະວິສນຸ) ໄດ້ກ່າວໄວ້ດ້ວຍພຣະອົງເອງ. ຜູ້ໃດປະຕິບັດພິທີນັ້ນ ຈະໄດ້ຮັບຄວາມສຸກອັນສູງສຸດ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ».

Verse 3

द्वादश्यां मार्गशीर्षे तु अहोरात्रेण केशवम्‌ । अर्च्याश्वमेधं प्राप्रोति दुष्कृतं चास्य नश्यति,मार्गशीर्षमासमें द्वादशी तिथिको दिन-रात उपवास करके भगवान्‌ केशवकी पूजा-अर्चा करनेसे मनुष्य अश्वमेध यज्ञका फल पा लेता है और उसका सारा पाप नष्ट हो जाता है

ໃນວັນທີ 12 (ດວາດະຊີ) ແຫ່ງເດືອນມາຣກະຊີຣສະ, ຖ້າຜູ້ໃດອົດອາຫານຕະຫຼອດວັນແລະຄືນ ແລ້ວບູຊາພຣະເກຊະວະ, ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ບຸນສົມພົນເທົ່າກັບພິທີອັດສະວະເມດະ ແລະບາບກຳທັງປວງຂອງເຂົາຈະສູນສິ້ນໄປ.

Verse 4

तथैव पौषमासे तु पूज्यो नारायणेति च । वाजपेयमवाप्रोति सिद्धि च परमां व्रजेत्‌,इसी प्रकार पौषमासमें द्वादशी तिथिको उपवासपूर्वक भगवान्‌ नारायणकी पूजा करनी चाहिये। ऐसा करनेवाले पुरुषको वाजपेय यज्ञका फल मिलता है और वह परम सिद्धिको प्राप्त हो जाता है

ເຊັ່ນດຽວກັນ ໃນເດືອນເປົາສະ ຄວນບູຊາພຣະນາຣາຍະນະ ໂດຍຮັກສາການອົດອາຫານໃນວັນດວາດະຊີ. ຜູ້ປະຕິບັດຈະໄດ້ບຸນເທົ່າກັບພິທີວາຊະເປຍະ ແລະບັນລຸສິດທິອັນສູງສຸດ.

Verse 5

अहोरात्रेण द्वादश्यां माघमासे तु माधवम्‌ । राजसूयमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत्‌,माघमासकी द्वादशी तिथिको दिन-रात उपवास करके भगवान्‌ माधवकी पूजा करनेसे उपासकको राजसूय यज्ञका फल प्राप्त होता है और वह अपने कुलका उद्धार कर देता है

ໃນວັນດວາດະຊີ ແຫ່ງເດືອນມາຄະ, ຜູ້ໃດອົດອາຫານຕະຫຼອດວັນແລະຄືນ ແລ້ວບູຊາພຣະມາທະວະ, ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ບຸນເທົ່າກັບພິທີຣາຊະສູຍະ ແລະຍັງຍົກຊູກູນຕະກູນຂອງຕົນໃຫ້ພົ້ນພາລະໄດ້.

Verse 6

तथैव फाल्गुने मासि गोविन्देति च पूजयन्‌ । अतिरात्रमवाप्रोति सोमलोकं॑ च गच्छति,इसी तरह फाल्गुनमासकी द्वादशी तिथिको उपवासपूर्वक गोविन्द नामसे भगवानकी पूजा करनेवाला पुरुष अतिरात्र यज्ञका फल पाता है और मृत्युके पश्चात्‌ सोमलोकमें जाता है

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ເຊັ່ນດຽວກັນ ໃນເດືອນພາລກຸນະ ຜູ້ໃດຖືວຣະຕະດ້ວຍການອົດອາຫານ ແລະບູຊາພຣະເຈົ້າໂດຍເອີ້ນນາມ «ໂກວິນດະ» ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ບຸນຜົນເທົ່າກັບຍັນສົມ «ອະຕິຣາຕຣະ» ແລະຫຼັງຈາກຕາຍຈະໄປສູ່ໂລກຂອງໂສມະ.

Verse 7

अहोरात्रेण द्वादश्यां चैत्रे विष्णुरिति स्मरन्‌ । पौण्डरीकमवाप्रोति देवलोक॑ च गच्छति,चैत्रमासकी द्वादशी तिथिको दिन-रात उपवास करके विष्णुनामसे भगवान्‌का चिन्तन करनेवाला मनुष्य पौण्डरीक यज्ञका फल पाता है और देवलोकमें जाता है

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໃນວັນທວາດະສີ ຂອງເດືອນໄຈຕຣະ ຜູ້ໃດອົດອາຫານຕະຫຼອດວັນແລະຄືນ ແລະລະລຶກ/ສະດຸດນາມ «ວິສະນຸ» ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ບຸນຜົນເທົ່າກັບຍັນ «ເປົານະດາຣີກະ» ແລະໄປສູ່ໂລກເທວະ.

Verse 8

वैशाखमासे द्वादश्यां पूजयन्‌ मधुसूदनम्‌ । अग्निष्टोममवाप्रोति सोमलोकं च गच्छति,वैशाखमासकी द्वादशी तिथिको उपवासपूर्वक भगवान्‌ मधुसूदनका पूजन करनेवाला पुरुष अग्निष्टोम यज्ञका फल पाता और सोमलोकमें जाता है

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໃນວັນທວາດະສີ ຂອງເດືອນໄວສາຂະ ຜູ້ໃດຖືວຣະຕະດ້ວຍການອົດອາຫານ ແລະບູຊາພຣະມະທຸສູດະນະ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ບຸນຜົນເທົ່າກັບຍັນ «ອັກນິສໂຕມະ» ແລະໄປສູ່ໂລກຂອງໂສມະ.

Verse 9

अहोरात्रेण द्वादश्यां ज्येष्ठे मासि त्रिविक्रमम्‌ गवां मेधमवाप्रोति अप्सरोभिक्ष मोदते

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໃນວັນທວາດະສີ ຂອງເດືອນເຈຍສຖະ ຜູ້ໃດອົດອາຫານຕະຫຼອດວັນແລະຄືນ ແລະບູຊາພຣະຕຣິວິກຣະມະ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ບຸນຜົນເທົ່າກັບຍັນບູຊາງົວ (ໂກເມທະ) ໄດ້ເຂົ້າເຖິງພຣະຕຣິວິກຣະມະ ແລະຊື່ນບານກັບອັບສະຣາ.

Verse 10

ज्येष्ठमासकी द्वादशी तिथिको दिन-रात उपवास करके जो भगवान्‌ त्रिविक्रमकी पूजा करता है, वह गोमेधयज्ञका फल पाता और अप्सराओंके साथ आनन्द भोगता है ।। आषाढे मासि द्वादश्यां वामनेति च पूजयन्‌ । नरमेधमवाप्रोति पुण्यं च लभते महत्‌,आषाढ़मासकी द्वादशी तिथिको उपवासपूर्वक वामन नामसे भगवान्‌का पूजन करनेवाला पुरुष नरमेध यज्ञका फल पाता और महान्‌ पुण्यका भागी होता है

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໃນວັນທວາດະສີ ຂອງເດືອນເຈຍສຖະ ຜູ້ໃດອົດອາຫານຕະຫຼອດວັນແລະຄືນ ແລະບູຊາພຣະຕຣິວິກຣະມະ ຜູ້ນັ້ນໄດ້ບຸນຜົນເທົ່າກັບຍັນໂກເມທະ ແລະຊື່ນບານກັບອັບສະຣາ. ແລະໃນເດືອນອາສາດະ ວັນທວາດະສີ ຜູ້ໃດຖືວຣະຕະດ້ວຍການອົດອາຫານ ແລະບູຊາພຣະເຈົ້າໂດຍນາມ «ວາມະນະ» ຜູ້ນັ້ນໄດ້ບຸນຜົນເທົ່າກັບຍັນນະຣະເມທະ ແລະໄດ້ຮັບບຸນອັນໃຫຍ່ຫຼວງ.

Verse 11

अहोरात्रेण द्वादश्यां श्रावणे मासि श्रीधरम्‌ । पञ्चयज्ञानवाप्रोति विमानस्थश्ष मोदते,श्रावणमासकी द्वादशी तिथिको दिन-रात उपवास करके जो भगवान्‌ श्रीधरकी आराधना करता है, वह पंच महायज्ञोंका फल पाता और विमानपर बैठकर सुख भोगता है

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໃນວັນດວາດະສີ ເດືອນສຣາວະນະ (Śrāvaṇa) ຜູ້ໃດຖືອົບພະວາສະຕະຫຼອດກາງວັນແລະກາງຄືນ ແລ້ວບູຊາພຣະສຣີທະຣະ (Śrīdhara) ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ບຸນຜົນເທົ່າກັບມະຫາຍັດຫ້າປະການ ແລະນັ່ງເທິງວິມານສະຫວັນ ຊື່ນຊົມສຸກໃນສະຫວັນ.

Verse 12

तथा भाद्रपदे मासि हृषीकेशेति पूजयन्‌ | सौत्रामणिमवाप्रोति पूतात्मा भवते च हि

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ທຳນອງດຽວກັນ ໃນເດືອນພາດຣະປະດະ (Bhādrapada) ຜູ້ໃດບູຊາພຣະອົງໂດຍນາມ “ຮຣິສີເກຊະ (Hṛṣīkeśa)” ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ບຸນຜົນແຫ່ງຍັດ “ສອຕຣາມະນີ (Sautrāmaṇi)” ແລະຈິດວິນຍານກໍບໍລິສຸດແທ້.

Verse 13

भाद्रपदमासकी द्वादशी तिथिको उपवासपूर्वक हृषीकेश नामसे भगवान्‌की पूजा करनेवाला मनुष्य सौत्रामणि यज्ञका फल पाता और पवित्रात्मा होता है ।। द्वादश्यामाश्विने मासि पद्मनाभेति चार्चयन्‌ । गोसहस्रफलं पुण्यं प्राप्तुयान्नात्र संशय:,आश्विनमासकी द्वादशी तिथिको दिन-रात उपवास करके पद्मनाभ नामसे भगवानकी पूजा करनेवाला पुरुष सहस्र गोदानका पुण्यफल पाता है, इसमें संशय नहीं है

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດໃນວັນດວາດະສີ ເດືອນພາດຣະປະດະ (Bhādrapada) ຖືອົບພະວາສະກ່ອນ ແລ້ວບູຊາພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໂດຍນາມ “ຮຣິສີເກຊະ (Hṛṣīkeśa)” ຈະໄດ້ບຸນຜົນແຫ່ງຍັດ “ສອຕຣາມະນີ (Sautrāmaṇi)” ແລະກາຍເປັນຜູ້ມີຈິດບໍລິສຸດ. ອີກທັງ ໃນວັນດວາດະສີ ເດືອນອາສວິນ (Āśvina) ຜູ້ໃດບູຊາພຣະອົງໂດຍນາມ “ປັດມະນາພະ (Padmanābha)” ພ້ອມອົບພະວາສະກາງວັນແລະກາງຄືນ ຈະໄດ້ບຸນຜົນອັນສັກສິດເທົ່າກັບການຖວາຍງົວພັນໂຕ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສເລີຍ.

Verse 14

द्वादश्यां कार्तिके मासि पूज्य दामोदरेति च | गवां यज्ञमवाप्रोति पुमान्‌ स्त्री वा न संशय:,कार्तिकमासकी द्वादशी तिथिको दिन-रात उपवास करके भगवान्‌ दामोदरकी पूजा करनेसे स्त्री हो या पुरुष गो-यज्ञका फल पाता है, इसमें संशय नहीं है

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໃນວັນດວາດະສີ ເດືອນກາຣຕິກະ (Kārttika) ຜູ້ໃດຖືອົບພະວາສະກາງວັນແລະກາງຄືນ ແລ້ວບູຊາພຣະດາໂມດະຣະ (Dāmodara) ບໍ່ວ່າຊາຍຫຼືຍິງ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ບຸນຜົນເທົ່າກັບ “ໂກ-ຍັດ” (go-yajña) ຢ່າງແນ່ນອນ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ.

Verse 15

अर्चयेत्‌ पुण्डरीकाक्षमेवं संवत्सरं तु यः । जातिस्मरत्वं प्राप्नोति विन्द्याद्‌ बहु सुवर्णकम्‌,इस प्रकार जो एक वर्षतक कमलनयन भगवान्‌ विष्णुका पूजन करता है, वह पूर्वजन्मकी बातोंका स्मरण करनेवाला होता है और उसे बहुत-सी सुवर्ण-राशि प्राप्त होती है

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດບູຊາພຣະປຸນຑະຣີກາກສະ (Puṇḍarīkākṣa)—ພຣະວິສນຸ (Viṣṇu) ຜູ້ມີດວງຕາດັ່ງດອກບົວ—ຕາມວິທີນີ້ຕະຫຼອດໜຶ່ງປີ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ອຳນາດລະລຶກຊາດກ່ອນ ແລະຍັງໄດ້ຄຳທອງຫຼາຍມາກ.

Verse 16

अहन्यहनि तद्भावमुपेन्द्रं योडथिगच्छति । समाप्ते भोजयेद्‌ विप्रानथवा दापयेद्‌ घृतम्‌,जो प्रतिदिन इसी प्रकार भगवान्‌ विष्णुकी पूजा करता है, वह विष्णुभावको प्राप्त होता है। यह व्रत समाप्त होनेपर ब्राह्मणोंको भोजन करावे अथवा उन्हें घृत दान करे

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດທີ່ທຸກມື້ທຸກວັນ ບັນລຸສະພາບແຫ່ງຄວາມເລື່ອມໃສອັນມຸ່ງໄປຫາ ອຸເປນທຣ (ພຣະວິສນຸ) ຜູ້ນັ້ນຈະເຖິງສະພາບດຽວກັນກັບພຣະວິສນຸ. ເມື່ອວຣະຕະນີ້ສຳເລັດແລ້ວ ຄວນເລີ້ຍງອາຫານແກ່ພຣາຫມັນ ຫຼືບໍ່ຢ່າງນັ້ນ ຄວນຖວາຍທານເນີຍໃສ (ghee) ແກ່ພວກເຂົາ».

Verse 17

अत: पर॑ं नोपवासो भवतीति विनिश्षय: । उवाच भगवान्‌ विष्णु: स्वयमेव पुरातनम्‌,इस उपवाससे बढ़कर दूसरा कोई उपवास नहीं है, इसे निश्चय समझना चाहिये। साक्षात्‌ भगवान्‌ विष्णुने ही इस पुरातन व्रतके विषयमें बताया है

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຮູ້ໄວ້ໃຫ້ແນ່ນອນ—ບໍ່ມີການອົດອາຫານໃດສູງກວ່ານີ້. ວຣະຕະໂບຮານນີ້ ພຣະວິສນຸເຈົ້າໄດ້ສອນໂດຍພຣະອົງເອງ».

Verse 109

इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि विष्णोर्द्धादशकं नाम नवाधिकशततमोड<ध्याय:

ດັ່ງນັ້ນ ໃນສຣີມະຫາພາຣະຕະ ພາກອະນຸສາສະນະ—ໃນຕອນວ່າດ້ວຍທຳແຫ່ງທານ (ດານະທັມມະ)—ບັດນີ້ໄດ້ຈົບລົງ ບົດທີ 109 ຊື່ວ່າ «ວິສນຸທວາດະສະກະ» (ສິບສອງປະການແຫ່ງພຣະວິສນຸ) ແລ້ວ.