Adhyaya 28
आभ्यन्तरध्यान-तत्त्वगणना-चतुर्व्यूहयोगः (Adhyaya 28)
ຫຼັງຈາກກົດລະບຽບການບູຊາລິງຄະ (liṅgārcana) ກ່ອນໜ້າ ຄຳສອນໄດ້ຫັນເຂົ້າສູ່ພາຍໃນ: Śailādi ອະທິບາຍລຳດັບການພິຈາລະນາຈາກ bimba, guṇa ແລະຊັ້ນຂອງຕົນ ເພື່ອບູຊາພຣະມະຫາເທວະໃນພາວະ niṣkala ແລະ sakala. ຕໍ່ມາວາງແຜນທີ່ຕັດຕະວະແນວ Sāṅkhya: avyakta ແລະວິວັດຕະການ (mahat, ahaṅkāra, tanmātra, indriya, manas, bhūta) ແລະປະກາດວ່າ Śiva ແມ່ນຕັດຕະວະທີ 26 ເປັນຜູ້ກະທຳແທ້ຂອງລະບຽບຈັກກະວານ. Sanatkumāra ຖາມບັນຫາວ່າພຣະຜູ້ບໍ່ກະທຳ ແລະບໍລິສຸດຈະ “ເຮັດ” ໄດ້ແນວໃດ; Śailādi ຕອບຜ່ານ kāla ແລະຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດຂອງໃຈ ພ້ອມສະແດງໂລກເປັນ mūrty-aṣṭaka ຂອງ Śiva (ທາດ, ດວງສະຫວ່າງ, ແລະ yajamāna). ຄຳສອນສຸດທ້າຍແມ່ນການພິຈາລະນາ caturvyūha ຮວມມຸມມອງ Rudra/Indra/Soma/Nārāyaṇa ໃຫ້ຈິດຕັ້ງມັ່ນໃນອະທະວະ “saivāham/so’ham”. ທ້າຍບົດຮັບຮອງຜູ້ບູຊາພາຍໃນ (ābhyantara-arcaka) ເຕືອນບໍ່ໃຫ້ຕິຊົມ ແລະວາງຈັນຍາບັນສຳລັບການປະຕິບັດໄສວະ ແລະທາງສູ່ມຸກຕິ.
Shlokas
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे लिङ्गार्चनविधिर्नाम सप्तविंशो ऽध्यायः शैलादिरुवाच आग्नेयं सौरममृतं बिम्बं भाव्यं ततोपरि गुणत्रयं च हृदये तथा चात्मत्रयं क्रमात्
ດັ່ງນີ້ ໃນພາກຕົ້ນ (ປູຣະວະພາກ) ຂອງ «ສຣີ ລິງຄະ ມະຫາປຸຣານະ» ບົດທີ 27 ຊື່ «ວິທີບູຊາລິງຄະ» ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ຊາຍລາດິກ່າວວ່າ: «ຄວນພິຈາລະນາບິມພະ (ຮູບພາຍໃນ) ຂອງລິງຄະຕາມລໍາດັບ ເປັນທາດໄຟ (ອາກເນຍ), ເປັນທາດຕາເວັນ (ສໍຣະ), ແລະເປັນອະມຣິຕະອັນອະມະຕະ. ເຫນືອຈາກນັ້ນ ຄວນສະມາທິກຸນະສາມໃນຫົວໃຈ ແລ້ວຕາມລໍາດັບ ສະມາທິອາດຕະມາສາມ (ອາດມະ-ຕຣະຍະ)»।
Verse 2
तस्योपरि महादेवं निष्कलं सकलाकृतिम् कान्तार्धरूढदेहं च पूजयेद्ध्यानविद्यया
ເທິງລິງຄະນັ້ນ ພຶງບູຊາພຣະມະຫາເທວະ ດ້ວຍວິຊາແຫ່ງສະມາທິ—ພຣະສິວະຜູ້ເປັນນິສກະລະ (ໄຮ້ສ່ວນ ເກີນຮູບ) ແຕ່ກໍເປັນສະກະລະ (ປາກົດເປັນຮູບ) ແລະພຣະກາຍຕັ້ງຢູ່ເປັນຄື່ງກັບພຣະສັກຕິ ໃນອາດຮະນາຣີ.
Verse 3
ततो बहुविधं प्रोक्तं चिन्त्यं तत्रास्ति चेद्यतः चिन्तकस्य ततश्चिन्ता अन्यथा नोपपद्यते
ດັ່ງນັ້ນ ວັດຖຸທີ່ຄວນໃຫ້ຈິດພິຈາລະນາ ໄດ້ຖືກສອນໄວ້ຫຼາຍວິທີ; ເພາະຖ້າມີສິ່ງໃດໜຶ່ງຢູ່ຈິງໆໃຫ້ພິຈາລະນາ ການພິຈາລະນາຂອງຜູ້ພິຈາລະນາ (ປາຊຸ—ວິນຍານຖືກຜູກ) ຈຳເປັນຕ້ອງເກີດຈາກຄວາມເປັນຈິງນັ້ນ; ບໍ່ຢ່າງນັ້ນຈະອະທິບາຍບໍ່ໄດ້.
Verse 4
तस्माद्ध्येयं तथा ध्यानं यजमानः प्रयोजनम् स्मरेत्तन्नान्यथा जातु बुध्यते पुरुषस्य ह
ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ບູຊາຄວນລະລຶກທັງວັດຖຸທີ່ຄວນພິຈາລະນາ ແລະການພິຈາລະນາເອງ ໂດຍຈື່ຈຳເປົ້າໝາຍອັນແທ້ຂອງມັນ; ເພາະວ່າປຸຣຸສະ (ວິນຍານ) ບໍ່ເຄີຍເຂົ້າໃຈໄດ້ຢ່າງແທ້ຈິງດ້ວຍວິທີອື່ນ.
Verse 5
पुरे शेते पुरं देहं तस्मात्पुरुष उच्यते याज्यं यज्ञेन यजते यजमानस्तु स स्मृतः
ເນື່ອງຈາກລາວ “ນອນຢູ່ໃນເມືອງ” —ເມືອງຄືຮ່າງກາຍ—ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ປຸຣຸສະ. ແລະຜູ້ທີ່ໂດຍຍັດຍະ (ພິທີບູຊາ) ບູຊາຜູ້ຄວນບູຊາ ນັ້ນຖືກຈື່ຈຳວ່າ ຢະຈະມານ (ຜູ້ປະກອບຍັດຍະ).
Verse 6
ध्येयो महेश्वरो ध्यानं चिन्तनं निर्वृतिः फलम् प्रधानपुरुषेशानं याथातथ्यं प्रपद्यते
ພຣະມະເຫສະວະຣະເທົ່ານັ້ນແມ່ນຜູ້ຄວນໃຫ້ຈິດພິຈາລະນາ; ສະມາທິ ແລະການຄິດຄຳນຶງຢ່າງໝັ້ນຄົງ ສຸດທ້າຍໄດ້ຜົນແຫ່ງຄວາມສະຫງົບພາຍໃນ. ໂດຍເຂົ້າພຶງອີຊານ—ອົງອະທິປະໄຕແຫ່ງປຣະທານ (ທໍາມະຊາດດັ້ງເດີມ) ແລະປຸຣຸສະ—ຈຶ່ງຮູ້ເຫັນຄວາມເປັນຈິງຕາມທີ່ມັນເປັນ.
Verse 7
इह षड्विंशको ध्येयो ध्याता वै पञ्चविंशकः चतुर्विंशकम् अव्यक्तं महदाद्यास्तु सप्त च
ໃນນີ້ ຕັດຕະວະທີ 26 ຄວນຖືກພິຈາລະນາເປັນອາລົມສະມາທິ (dhyeya) ແລະ ຕັດຕະວະທີ 25 ແມ່ນຜູ້ພິຈາລະນາ (dhyātṛ) ແທ້. ຕັດຕະວະທີ 24 ແມ່ນ ອະວະຍັກຕະ (avyakta) ອັນບໍ່ປາກົດ; ແລະ 7 ປະການເລີ່ມຈາກ Mahat ແມ່ນວິວັດຕະຕໍ່ໄປ.
Verse 8
महांस् तथा त्वहङ्कारं तन्मात्रं पञ्चकं पुनः कर्मेन्द्रियाणि पञ्चैव तथा बुद्धीन्द्रियाणि च
ຈາກ ປຣະກຣິຕິ (Prakṛti) ເກີດ Mahat ປັນຍາສາກົນ; ຕໍ່ມາເກີດ Ahaṅkāra ຫຼັກແຫ່ງ «ຂ້ອຍ». ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຕັນມາຕຣະ 5 (tanmātra) ເກີດຂຶ້ນ, ພ້ອມດ້ວຍ ອິນທຣີຍະແຫ່ງການກະທຳ 5 (karmendriya) ແລະ ອິນທຣີຍະແຫ່ງຄວາມຮູ້ 5 (buddhīndriya)—ດັ່ງນີ້ ພາສະ (paśa) ຄວາມຜູກມັດ ຖືກເປີດເຜີຍແກ່ ພາສຸ (paśu) ຈົນກວ່າຈະຖືກຄອບຄອງພາຍໃຕ້ ປະຕິ (Pati) ພຣະສິວະ (Śiva).
Verse 9
मनश् च पञ्च भूतानि शिवः षड्विंशकस्ततः स एव भर्ता कर्ता च विधेरपि महेश्वरः
ມະນະ (Manas) ແລະ ມະຫາພູຕະ 5 ຖືກຮວບຮວມຢູ່ໃນຫຼັກ 26 ປະການ; ເຫນືອຈາກນັ້ນມີ ພຣະສິວະ (Śiva). ພຣະອົງພຽງຜູ້ດຽວ—ມະເຫສະວະຣະ (Maheśvara)—ເປັນຜູ້ຄ້ຳຈຸນ ແລະ ເປັນຜູ້ກະທຳ ແມ່ນແຕ່ກົດບັນຍັດແຫ່ງການສ້າງຂອງພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ກໍຢູ່ໃນພຣະຫັດພຣະອົງ.
Verse 10
हिरण्यगर्भं रुद्रो ऽसौ जनयामास शङ्करः विश्वाधिकश् च विश्वात्मा विश्वरूप इति स्मृतः
ຣຸດຣະ (Rudra)—ສັງກະຣະ (Śaṅkara)—ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດ ຮິຣັນຍະຄັຣພະ (Hiraṇyagarbha) ເມັດພັນຈັກກະວານ. ພຣະອົງຖືກຈື່ຈຳວ່າ ເປັນຜູ້ເຫນືອຈັກກະວານ, ເປັນວິນຍານໃນຈັກກະວານ, ແລະ ເປັນຜູ້ມີຮູບເປັນຈັກກະວານທັງປວງ.
Verse 11
विना यथा हि पितरं मातरं तनयास्त्विह न जायन्ते तथा सोमं विना नास्ति जगत्त्रयम्
ເຫມືອນດັ່ງໃນໂລກນີ້ ລູກຫຼານບໍ່ອາດເກີດໄດ້ໂດຍບໍ່ມີພໍ່ແລະແມ່, ດັ່ງນັ້ນເຊັ່ນກັນ ໂດຍບໍ່ມີ ໂສມະ (Soma) ພຣະຈັນ—ຜູ້ຄ້ຳຈຸນ rasa ແລະ ສາຍທາງພິທີບູຊາ—ໂລກທັງສາມບໍ່ອາດດຳລົງເປັນລະບຽບໄດ້.
Verse 12
सनत्कुमार उवाच कर्ता यदि महादेवः परमात्मा महेश्वरः तथा कारयिता चैव कुर्वतो ऽल्पात्मनस् तथा
ສະນັດກຸມາຣາ ກ່າວວ່າ: ຖ້າມະຫາເທວະ—ອາດຕະມາສູງສຸດ, ມະເຫສວະຣະ—ເປັນຜູ້ກະທຳແທ້ ແລ້ວພຣະອົງພຽງຜູ້ດຽວກໍເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ການກະທຳເກີດຂຶ້ນ ແມ່ນແຕ່ເມື່ອອັດຕານ້ອຍຄິດວ່າ «ຂ້ອຍກຳລັງເຮັດ».
Verse 13
नित्यो विशुद्धो बुद्धश् च निष्कलः परमेश्वरः त्वयोक्तो मुक्तिदः किं वा निष्कलश्चेत्करोति किम्
ເຈົ້າໄດ້ກ່າວວ່າ ພຣະປະຣະເມສະວະຣະ ເປັນນິດຕະ, ບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ, ຮູ້ຕື່ນຢ່າງສົມບູນ, ແລະໄຮ້ສ່ວນ (ນິສກະລະ) ພ້ອມທັງເປັນຜູ້ປະທານມຸກຕິ. ແຕ່ຖ້າພຣະອົງໄຮ້ສ່ວນ ແລະບໍ່ມີການກະທຳ ແທ້ໆ ແລ້ວ ພຣະນິສກະລະຈະເຮັດອັນໃດເພື່ອປະທານໂມກສະ?
Verse 14
शैलादिरुवाच कालः करोति सकलं कालं कलयते सदा निष्कलं च मनः सर्वं मन्यते सो ऽपि निष्कलः
ໄຊລາດິ ກ່າວວ່າ: ກາລະ (ເວລາ) ເຮັດໃຫ້ສິ່ງທັງປວງປາກົດເປັນຮູບຮ່າງ ແລະມັນຍັງວັດແທກ ແລະບໍ່ຢຸດຢັ້ງໃນການປຸງແຕ່ງເວລາ. ແຕ່ໃຈທັງມວນກໍຍັງນຶກເຖິງຄວາມໄຮ້ຮູບ (ນິສກະລະ) ໄດ້. ສ່ວນພຣະອົງນັ້ນ ແທ້ຈິງແມ່ນໄຮ້ຮູບ—ເກີນກວ່າຂອບເຂດ ແລະການວັດແທກທັງປວງ.
Verse 15
कर्मणा तस्य चैवेह जगत्सर्वं प्रतिष्ठितम् किमत्र देवदेवस्य मूर्त्यष्टकमिदं जगत्
ໂດຍກຳລັງແຫ່ງກັມມະຂອງພຣະອົງ—ອຳນາດອັນເປັນເຈົ້າໃນການປະກົດ—ຈັກກະວານທັງປວງນີ້ຈຶ່ງຖືກສ້າງຕັ້ງ ແລະຄ້ຳຈຸນຢູ່. ຈະມີອັນໃດນ່າປະຫລາດໃນນີ້ ເມື່ອໂລກນີ້ເອງແມ່ນອົງປະກອບແປດປະການ (ອັດຖະມູຣຕິ) ຂອງເທວະເທວ (ພຣະສິວະ) ທີ່ປາກົດເປັນຮູບສາກົນ?
Verse 16
विनाकाशं जगन्नैव विना क्ष्मां वायुना विना तेजसा वारिणा चैव यजमानं तथा विना
ບໍ່ມີອາກາດ ໂລກກໍບໍ່ມີ; ບໍ່ມີດິນ ບໍ່ມີລົມ ບໍ່ມີໄຟ ແລະບໍ່ມີນ້ຳ ກໍເຊັ່ນດຽວກັນ. ແລະບໍ່ມີຍະຊະມານະ—ຜູ້ບູຊາຜູ້ຖືກອຸທິດໃນພິທີ—ລະບຽບອັນສັກສິດທີ່ຄ້ຳຈຸນການສ້າງກໍບໍ່ອາດຕັ້ງຢູ່. ດັ່ງນັ້ນ ຈັກກະວານທີ່ປາກົດຈຶ່ງອາໄສຫຼັກຮອງເຫຼົ່ານີ້ ແຕ່ພຣະປະຕິ (ພຣະສິວະ) ຍັງຄົງເປັນພື້ນຖານອັນເກີນກວ່າທຸກສິ່ງ.
Verse 17
भानुना शशिना लोकस् तस्यैतास्तनवः प्रभोः विचारतस्तु रुद्रस्य स्थूलमेतच्चराचरम्
ໂດຍພຣະອາທິດ ແລະ ພຣະຈັນ ໂລກນີ້ຖືກຄ້ຳຈຸນ; ສອງນີ້ແມ່ນຕະນຸ (ຮ່າງປະກົດ) ຂອງພຣະອົງ. ແລະເມື່ອພິຈາລະນາຢ່າງແທ້ ຈັກກະວານອັນຫນາແນ່ນີ້ ທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ຖືກເຂົ້າໃຈວ່າເປັນການປະກົດອັນເປັນຮູບຂອງຣຸດຣະ.
Verse 18
सूक्ष्मं वदन्ति ऋषयो यन्न वाच्यं द्विजोत्तमाः यतो वाचो निवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह
ພວກລິສີກ່າວວ່າ ສະພາວະນັ້ນລະອຽດລຶກລ້ຳຢ່າງຍິ່ງ—ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ—ເພາະບໍ່ອາດກ່າວເປັນຄຳໄດ້; ຄຳເວົ້າຖອນກັບຈາກມັນ ແລະແມ່ນແຕ່ໃຈກໍຖອນກັບ ໂດຍບໍ່ທັນເຖິງມັນ.
Verse 19
आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् न बिभेति कुतश्चन न भेतव्यं तथा तस्माज् ज्ञात्वानन्दं पिनाकिनः
ຜູ້ຮູ້ຜູ້ສະຫລາດຜູ້ຮັບຮູ້ອານັນທະຂອງພຣະພຣະຫມັນ ບໍ່ຢ້ານສິ່ງໃດເລີຍ. ດັ່ງນັ້ນ ຄວນບໍ່ມີຄວາມຢ້ານ—ເມື່ອໄດ້ເຂົ້າໃຈອານັນທະຂອງພຣະປິນາກິນ (ພຣະສິວະ) ພຣະປະຕິສູງສຸດ ຜູ້ຄາຍພາຊະ (ພັນທະ) ຂອງປາຊຸ (ວິນຍານ).
Verse 20
विभूतयश् च रुद्रस्य मत्वा सर्वत्र भावतः सर्वं रुद्र इति प्राहुर् मुनयस्तत्त्वदर्शिनः
ເມື່ອຮັບຮູ້ວິພູຕິ (ການປະກົດອັນທິບ) ຂອງຣຸດຣະ ຢູ່ທຸກບ່ອນ ແລະໃນທຸກສະພາວະແຫ່ງການເປັນ ບັນດາມຸນີຜູ້ເຫັນຕັດຕະວະ ຈຶ່ງປະກາດວ່າ: “ທຸກສິ່ງນີ້ແທ້ໆແມ່ນຣຸດຣະ.”
Verse 21
नमस्कारेण सततं गौरवात्परमेष्ठिनः सर्वं तु खल्विदं ब्रह्म सर्वो वै रुद्र ईश्वरः
ໂດຍການນົບນ້ອມສັກກາລະຢ່າງສະເໝີ ຕໍ່ພຣະປະຣະເມດຖິນ (ພຣະອົງສູງສຸດ) ຈຶ່ງຮູ້ວ່າ: ແທ້ຈິງແລ້ວ ທຸກສິ່ງນີ້ແມ່ນພຣະພຣະຫມັນ; ແລະພຣະພຣະຫມັນທັງໝົດນັ້ນ ແທ້ໆແມ່ນຣຸດຣະ ພຣະອີສະວະຣະ—ພຣະປະຕິຜູ້ແຜ່ຊຶມແລະປົກຄອງປາຊຸ (ວິນຍານ) ແລະພາຊະ (ພັນທະ) ຂອງພວກເຂົາ.
Verse 22
पुरुषो वै महादेवो महेशानः परः शिवः एवं विभुर्विनिर्दिष्टो ध्यानं तत्रैव चिन्तनम्
ມະຫາເທວະພຽງອົງດຽວແມ່ນບຸລຸດສູງສຸດ—ມະເຫສານະ, ພຣະສິວະຜູ້ເຫນືອກວ່າທຸກສິ່ງ. ດັ່ງນັ້ນ ພຣະອົງຜູ້ສະຫຼອງຢູ່ທົ່ວໄປຖືກປະກາດ; ການພິຈາລະນາສະມາທິແມ່ນການຄິດຮອດພຣະອົງພຽງອົງດຽວ.
Verse 23
चतुर्व्यूहेण मार्गेण विचार्यालोक्य सुव्रत संसारहेतुः संसारो मोक्षहेतुश् च निर्वृतिः
ໂອ ຜູ້ຖືສິນດີ, ເມື່ອໄດ້ພິຈາລະນາ ແລະເຫັນແຈ້ງຜ່ານວິທີແລະເສັ້ນທາງສີ່ປະການ ຈຶ່ງຮູ້ວ່າ: ສັງສາຣາແມ່ນເຫດໃຫ້ຜູກມັດ; ແລະສັງສາຣານັ້ນເອງ—ເມື່ອຮູ້ເຫັນຖືກຕ້ອງ—ກາຍເປັນເຫດໃຫ້ພົ້ນທຸກ, ຈົນເຖິງນິຣະວຣິຕິ ຄວາມສະຫງົບສຸດທ້າຍໃນພຣະອົງ.
Verse 24
चतुर्व्यूहः समाख्यातश् चिन्तकस्येह योगिनः चिन्ता बहुविधा ख्याता सैकत्र परमेष्ठिना
ໃນນີ້ ສໍາລັບໂຍຄີຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນສະມາທິແຫ່ງການຄິດພິຈາລະນາ ໄດ້ປະກາດ “ຈະຕຸຣະວິວຫະ” ການຈັດວາງສີ່ປະການ. ແມ່ນແທ້ວ່າ ຈິນຕາ ມີຫຼາຍຮູບແບບ, ແຕ່ພຣະປະຣະເມດຖິນ—ປະຕິ ຜູ້ເປັນຈອມເຈົ້າ—ໄດ້ຮວບຮວມໃຫ້ເປັນຄໍາສອນອັນດຽວທີ່ກົມກຽວ.
Verse 25
सुनिष्ठेत्यत्र कथिता रुद्रं रौद्री न संशयः ऐन्द्री चेन्द्रे तथा सौम्या सोमे नारायणे तथा
ໃນນີ້ ນາມສັກສິດ “ສຸນິດຖາ” ໄດ້ປະກາດໂດຍອ້າງເຖິງຣຸດຣະ—ນາງແມ່ນ ຣຸດຣານີ (ຣາວດຣີ) ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ເຊັ່ນດຽວກັນ “ໄອນດຣີ” ສຳພັນກັບອິນດຣະ, “ເສົາມຍາ” ສຳພັນກັບໂສມ; ແລະໃນທຳນອງດຽວກັນ ນາງກໍຖືກກ່າວເຖິງໃນຄວາມສຳພັນກັບນາຣາຍະນະດ້ວຍ.
Verse 26
सूर्ये वह्नौ च सर्वेषां सर्वत्रैवं विचारतः सैवाहं सो ऽहमित्येवं द्विधा संस्थाप्य भावतः
ໂດຍການພິຈາລະນາຢ່າງລຶກຊຶ້ງ ຄວນຄິດຮອດພຣະອົງຢູ່ທຸກແຫ່ງ—ໃນດວງອາທິດ, ໃນໄຟ, ແລະໃນສັດທັງປວງ. ຕັ້ງຈິດໃຫ້ມີສອງປະການ—“ຂ້ອຍແມ່ນນາງ (Śakti)” ແລະ “ຂ້ອຍແມ່ນພຣະອົງ (Śiva)”—ແລ້ວຈຶ່ງຮູ້ຈັກພຣະຜູ້ສະຫຼອງຢູ່ທົ່ວໄປວ່າເປັນອາດຕະມັນຂອງຕົນ.
Verse 27
भक्तो ऽसौ नास्ति यस्तस्माच् चिन्ता ब्राह्मी न संशयः एवं ब्रह्ममयं ध्यायेत् पूर्वं विप्र चराचरम्
ດັ່ງນັ້ນ ບໍ່ມີໃຜທີ່ບໍ່ເປັນຜູ້ພັກດີຂອງພຣະອົງ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ເພາະສະນັ້ນ ການພິຈາລະນານັ້ນເປັນທາດແຫ່ງພຣະພຣະຫມາ. ດັ່ງນີ້ ໂອ ພຣາຫມະນ, ຄວນສະມາທິກ່ອນໃນສັບພະຈັກກະວານທັງໝົດ—ທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ—ວ່າຖືກຊຶມຊາບໂດຍພຣະພຣະຫມາ ກ່ອນຈຶ່ງດຳເນີນການບູຊາແລະສະມາທິລຶກຊຶ້ງຕໍ່ໄປ.
Verse 28
चराचरविभागं च त्यजेदभिमतं स्मरन् त्याज्यं ग्राह्यम् अलभ्यं च कृत्यं चाकृत्यमेव च
ເມື່ອລະລຶກເຖິງເປົ້າໝາຍສູງສຸດ ຄວນປ່ອຍວາງຄວາມຍຶດຕິດໃນການແບ່ງແຍກລະຫວ່າງສິ່ງທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ; ແລະຄວນຮູ້ແຈ້ງວ່າ ອັນໃດຄວນລະ ແລະ ອັນໃດຄວນຮັບ, ອັນໃດບັນລຸໄດ້ ແລະ ອັນໃດບັນລຸບໍ່ໄດ້, ອັນໃດຄວນເຮັດ ແລະ ອັນໃດບໍ່ຄວນເຮັດ.
Verse 29
यस्य नास्ति सुतृप्तस्य तस्य ब्राह्मी न चान्यथा आभ्यन्तरं समाख्यातम् एवमभ्यर्चनं क्रमात्
ສຳລັບຜູ້ທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້ຄວາມອິ່ມໃຈແທ້ຈິງພາຍໃນ ກະແສ «ພຣະຫມາວິ» (ສູງ ແລະ ສັດຕະວິກ) ບໍ່ເກີດຂຶ້ນ—ແລະຈະບໍ່ອາດເປັນຢ່າງອື່ນໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ ວິໄນພາຍໃນ (ອາພຽນຕະຣະ) ໄດ້ຖືກປະກາດ; ໃນທາງນີ້ ການບູຊາຄວນປະຕິບັດເປັນຂັ້ນເປັນຕອນ.
Verse 30
आभ्यन्तरार्चकाः पूज्या नमस्कारादिभिस् तथा विरूपा विकृताश्चापि न निन्द्या ब्रह्मवादिनः
ຜູ້ບູຊາພາຍໃນ (ການນົບນ້ອມພຣະສິວະໃນໃຈ) ຄວນໄດ້ຮັບການນັບຖືດ້ວຍການກ່າວນົບ ແລະ ອື່ນໆ. ແມ່ນແຕ່ຖ້າພວກເຂົາປາກົດຮູບຮ່າງຜິດປົກກະຕິ ຫຼື ແປກປະຫຼາດ ກໍບໍ່ຄວນຕຳນິ; ເພາະພວກເຂົາແມ່ນຜູ້ປະກາດພຣະພຣະຫມາ.
Verse 31
आभ्यन्तरार्चकाः सर्वे न परीक्ष्या विजानता निन्दका एव दुःखार्ता भविष्यन्त्यल्पचेतसः
ຜູ້ບູຊາພາຍໃນທັງໝົດ ບໍ່ຄວນໃຫ້ຜູ້ຮູ້ແທ້ທົດສອບຕັດສິນ. ຜູ້ຕຳນິຈະກາຍເປັນແຕ່ຜູ້ຈັບຜິດ, ຖືກທຸກຂ໌ບີບຄັ້ນ ແລະ ມີປັນຍານ້ອຍ.
Verse 32
यथा दारुवने रुद्रं विनिन्द्य मुनयः पुरा तस्मात्सेव्या नमस्कार्याः सदा ब्रह्मविदस् तथा
ເຊັ່ນໃນອະດີດ ທີ່ປ່າດາຣຸວະນະ ພວກມຸນີເຄີຍຕຳນິພຣະຣຸດຣະ; ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ຮູ້ພຣະພຣະຫມັນ (Brahmavid) ຄວນໄດ້ຮັບການຮັບໃຊ້ ແລະ ການນົບນ້ອມສະຫວັດດີ ຢູ່ເສມອ້າຍ।
Verse 33
वर्णाश्रमविनिर्मुक्ता वर्णाश्रमपरायणैः
ພວກເຂົາພົ້ນຈາກຂໍ້ຈຳກັດແຫ່ງວັນນະ ແລະ ອາສຣະມະ; ແຕ່ຜູ້ທີ່ຍຶດຖືວິໄນວັນນະ-ອາສຣະມະ ກໍຄ້ຳຈຸນພວກເຂົາ. ດັ່ງນັ້ນພວກເຂົາມຸ່ງໄປຫາພຣະສິວະ—ພະຕິ ຜູ້ເກີນການແບ່ງຊັ້ນທັງປວງ।
Frequently Asked Questions
After listing the Sāṅkhya-style principles up to the 25th (often identified with puruṣa/knower), the text places Śiva beyond and as the lord of the entire tattva-series—immanent as their support and transcendent as their ruler—hence ‘Śivaḥ ṣaḍviṃśakaḥ.’
Mūrtyaṣṭaka presents the cosmos as Shiva’s eightfold embodiment—space, earth, wind, fire, water, sun, moon, and the yajamāna (sacrificer/agent). It sacralizes the world as a field of Shiva-presence, making meditation and ritual converge in recognizing all forms as His manifestation.
They are to be honored with namaskāra and not tested or disparaged, even if their external appearance seems irregular; the chapter warns that critics become afflicted, recalling earlier mythic precedents of sages erring by condemning Rudra.