Home›Kurma Purana›Uttara Bhaga›Adhyaya 21›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 1

Āvāhāryaka-Śrāddha: Qualifications of Recipients, Paṅkti-Pāvana, and Exclusions

Devanagari script

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे विशो ऽध्यायः व्यास उवाच स्नात्वा यथोक्तं संतर्प्य पितॄंश्चन्द्रक्षये द्विजः / पिण्डान्वाहार्यकं श्राद्धं कुर्यात् सौम्यमनाः शुचिः

Transliteration

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge viśo 'dhyāyaḥ vyāsa uvāca snātvā yathoktaṃ saṃtarpya pitṝṃścandrakṣaye dvijaḥ / piṇḍānvāhāryakaṃ śrāddhaṃ kuryāt saumyamanāḥ śuciḥ

Translation

ດັ່ງນີ້ໃນ ສຣີກູຣມະປຸຣານະ ສັມຫິຕາ 6,000 ຄາຖາ ພາກຫຼັງ ບົດທີ 21. ວະຍາສະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອອາບນ້ຳຕາມທີ່ກ່າວໄວ້ ແລະ ບຳລຸງປິຕຣະໃຫ້ອິ່ມພໍ ໃນຍາມຈັນທຣາຂ້າງແຮມ ດວິຊະຄວນປະກອບ ອາວາຫາຣະຍະກະ-ສຣາດທະ ດ້ວຍພິນດະ ດ້ວຍໃຈອ່ອນໂຍນ ແລະ ຄວາມບໍລິສຸດ»។

Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, इतिसंज्ञक-निपात (quotative/closure particle)
श्रीकूर्मपुराणेin the Śrī Kūrma Purāṇa
श्रीकूर्मपुराणे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री-कूर्म-पुराण (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular
षट्साहस्त्र्यांin the (work) of six-thousand (verses)
षट्साहस्त्र्यां:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootषट्-साहस्त्री (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular
संहितायाम्in the saṃhitā
संहितायाम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular
उपरिविभागेin the upper section
उपरिविभागे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउपरि-विभाग (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular
विशःof Viśa (name/heading)
विशः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; genitive singular (chapter designation)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular
व्यासःVyāsa
व्यासः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; said
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Pūrvakāla (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), having bathed
यथोक्तम्as prescribed
यथोक्तम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा-उक्त (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formअव्ययीभाव-समास, नपुंसक एकवचन रूपेण क्रियाविशेषण (adverb: 'as stated')
संतर्प्यhaving satisfied
संतर्प्य:
Pūrvakāla (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु)
Formल्यप्/तुमुन्-सम्भवः: ल्यप् (absolutive) from सम्+तृप्, having satisfied (by offerings)
पितॄन्the ancestors
पितॄन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; accusative plural
चन्द्रक्षयेat the waning of the moon
चन्द्रक्षये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootचन्द्र-क्षय (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular
द्विजःa twice-born man
द्विजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular
पिण्डान्rice-balls (piṇḍas)
पिण्डान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपिण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; accusative plural
वाहार्यकम्to be performed on the following day (vāhāryaka)
वाहार्यकम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाहार्यक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular; श्राद्धं विशेषण (qualifier)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular
कुर्यात्should perform
कुर्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; should perform
सौम्यमनाःgentle-minded
सौम्यमनाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसौम्य-मनस् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि विशेषण (one whose mind is gentle)
शुचिःpure/clean
शुचिः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; predicate adjective
Speaker

Vyasa

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

Characters & Entities
V
Vyasa
P
Pitrs (ancestors)
C
Chandra (Moon)

FAQs

This verse does not directly define Ātman; it emphasizes dharmic purification—outer cleanliness and inner composure—as a prerequisite for ancestral rites, aligning spiritual life with disciplined conduct.

The practice highlighted is mental discipline: being saumya-manāḥ (calm, gentle-minded) and śuci (pure). In the Kurma Purana’s broader soteriology, such sattvic steadiness supports mantra, worship, and yogic concentration even within karma-kāṇḍa duties.

No explicit Shiva–Vishnu unity is stated here; the verse shows the Purana’s integrative method—upholding Vedic ancestral rites within a larger theological framework where devotion and yogic purity are valued across Shaiva–Vaishnava syntheses.

←Previous Verse
Next Verse→