Adhyaya 25

Verse 1

श्रीभगवानुवाच गुणानामसम्मिश्राणां पुमान् येन यथा भवेत् । तन्मे पुरुषवर्येदमुपधारय शंसत: ॥ १ ॥

ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາມະນຸດ ຈົ່ງຟັງໃຫ້ດີ ເມື່ອເຮົາຈະອະທິບາຍວ່າ ຊີວະໄດ້ຮັບສະພາບທີ່ແນ່ນອນແນວໃດ ດ້ວຍການຄົບຄ່າກັບຄຸນະວັດຖຸແຕ່ລະຢ່າງ

Verse 2

शमो दमस्तितिक्षेक्षा तप: सत्यं दया स्मृति: । तुष्टिस्त्यागोऽस्पृहा श्रद्धा ह्रीर्दयादि: स्वनिर्वृति: ॥ २ ॥ काम ईहा मदस्तृष्णा स्तम्भ आशीर्भिदा सुखम् । मदोत्साहो यश:प्रीतिर्हास्यं वीर्यं बलोद्यम: ॥ ३ ॥ क्रोधो लोभोऽनृतं हिंसा याच्ञा दम्भ: क्लम: कलि: । शोकमोहौ विषादार्ती निद्राशा भीरनुद्यम: ॥ ४ ॥ सत्त्वस्य रजसश्चैतास्तमसश्चानुपूर्वश: । वृत्तयो वर्णितप्राया: सन्निपातमथो श‍ृणु ॥ ५ ॥

ການສະຫງົບໃຈ ການສຳຮວມອິນທຣີ ຄວາມອົດທົນ ການແຍກແຍະດ້ວຍປັນຍາ ຕະປະ ຄວາມຈິງ ເມດຕາ ຄວາມລະລຶກໄດ້ ຄວາມພໍໃຈ ການໃຫ້ ການສະລະ ຄວາມບໍ່ໃຄ່ ສັດທາຕໍ່ຄູວິນຍານ ຄວາມອາຍຕໍ່ການກະທຳບໍ່ຄວນ ທານ ຄວາມງ່າຍ ຄວາມຖ່ອມຕົນ ແລະຄວາມອິ່ມໃຈພາຍໃນ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນລັກສະນະຂອງສັດຕະວະ. ຄວາມຢາກ ຄວາມພະຍາຍາມໃຫຍ່ ຄວາມຫ້າວຫານ ບໍ່ພໍໃຈແມ່ນແຕ່ໄດ້ກຳໄລ ຄວາມທະນົງ ການອະທິຖານເພື່ອຄວາມກ້າວໜ້າທາງໂລກ ຄິດວ່າຕົນດີກວ່າຄົນອື່ນ ຄວາມສຸກທາງປະສາດ ຮີບຮ້ອນຈະຕໍ່ສູ້ ມັກຟັງຄຳສັນລະເສີນ ເຢາະເຍີ້ຍຜູ້ອື່ນ ໂອ້ອວດພະລັງ ແລະອ້າງກຳລັງເພື່ອຊອບທຳການກະທຳ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນລັກສະນະຂອງຣະຊັສ. ໂທສະທີ່ທົນບໍ່ໄດ້ ຄວາມໂລບ ຄຳເວົ້າບໍ່ອີງຊາສຕຣາ ຄວາມຮຸນແຮງ ຊີວິດເປັນກາຝາກ ຄວາມຫນ້າຊື່ໃຈຄົດ ຄວາມເມື່ອຍເຮື້ອຮັງ ການທະເລາະ ຄວາມໂສກ ຄວາມຫຼົງ ຄວາມຫົວໃຈຫມົດຫວັງ ນອນຫຼາຍ ຄວາມຫວັງລວງ ຄວາມກົວ ແລະຄວາມຂີ້ຄ້ານ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນລັກສະນະຫຼັກຂອງຕະມັສ. ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງເລື່ອງການປະສົມຂອງສາມຄຸນະນີ້

Verse 3

शमो दमस्तितिक्षेक्षा तप: सत्यं दया स्मृति: । तुष्टिस्त्यागोऽस्पृहा श्रद्धा ह्रीर्दयादि: स्वनिर्वृति: ॥ २ ॥ काम ईहा मदस्तृष्णा स्तम्भ आशीर्भिदा सुखम् । मदोत्साहो यश:प्रीतिर्हास्यं वीर्यं बलोद्यम: ॥ ३ ॥ क्रोधो लोभोऽनृतं हिंसा याच्ञा दम्भ: क्लम: कलि: । शोकमोहौ विषादार्ती निद्राशा भीरनुद्यम: ॥ ४ ॥ सत्त्वस्य रजसश्चैतास्तमसश्चानुपूर्वश: । वृत्तयो वर्णितप्राया: सन्निपातमथो श‍ृणु ॥ ५ ॥

ການສະຫງົບໃຈ ການສຳຮວມອິນທຣີ ຄວາມອົດທົນ ການແຍກແຍະດ້ວຍປັນຍາ ຕະປະ ຄວາມຈິງ ເມດຕາ ຄວາມລະລຶກໄດ້ ຄວາມພໍໃຈ ການໃຫ້ ການສະລະ ຄວາມບໍ່ໃຄ່ ສັດທາຕໍ່ຄູວິນຍານ ຄວາມອາຍຕໍ່ການກະທຳບໍ່ຄວນ ທານ ຄວາມງ່າຍ ຄວາມຖ່ອມຕົນ ແລະຄວາມອິ່ມໃຈພາຍໃນ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນລັກສະນະຂອງສັດຕະວະ. ຄວາມຢາກ ຄວາມພະຍາຍາມໃຫຍ່ ຄວາມຫ້າວຫານ ບໍ່ພໍໃຈແມ່ນແຕ່ໄດ້ກຳໄລ ຄວາມທະນົງ ການອະທິຖານເພື່ອຄວາມກ້າວໜ້າທາງໂລກ ຄິດວ່າຕົນດີກວ່າຄົນອື່ນ ຄວາມສຸກທາງປະສາດ ຮີບຮ້ອນຈະຕໍ່ສູ້ ມັກຟັງຄຳສັນລະເສີນ ເຢາະເຍີ້ຍຜູ້ອື່ນ ໂອ້ອວດພະລັງ ແລະອ້າງກຳລັງເພື່ອຊອບທຳການກະທຳ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນລັກສະນະຂອງຣະຊັສ. ໂທສະທີ່ທົນບໍ່ໄດ້ ຄວາມໂລບ ຄຳເວົ້າບໍ່ອີງຊາສຕຣາ ຄວາມຮຸນແຮງ ຊີວິດເປັນກາຝາກ ຄວາມຫນ້າຊື່ໃຈຄົດ ຄວາມເມື່ອຍເຮື້ອຮັງ ການທະເລາະ ຄວາມໂສກ ຄວາມຫຼົງ ຄວາມຫົວໃຈຫມົດຫວັງ ນອນຫຼາຍ ຄວາມຫວັງລວງ ຄວາມກົວ ແລະຄວາມຂີ້ຄ້ານ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນລັກສະນະຫຼັກຂອງຕະມັສ. ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງເລື່ອງການປະສົມຂອງສາມຄຸນະນີ້

Verse 4

शमो दमस्तितिक्षेक्षा तप: सत्यं दया स्मृति: । तुष्टिस्त्यागोऽस्पृहा श्रद्धा ह्रीर्दयादि: स्वनिर्वृति: ॥ २ ॥ काम ईहा मदस्तृष्णा स्तम्भ आशीर्भिदा सुखम् । मदोत्साहो यश:प्रीतिर्हास्यं वीर्यं बलोद्यम: ॥ ३ ॥ क्रोधो लोभोऽनृतं हिंसा याच्ञा दम्भ: क्लम: कलि: । शोकमोहौ विषादार्ती निद्राशा भीरनुद्यम: ॥ ४ ॥ सत्त्वस्य रजसश्चैतास्तमसश्चानुपूर्वश: । वृत्तयो वर्णितप्राया: सन्निपातमथो श‍ृणु ॥ ५ ॥

ການຄວບຄຸມໃຈແລະອິນທຣີ, ຄວາມອົດທົນ, ປັນຍາແຍກແຍະ, ຄວາມໝັ້ນຄົງໃນທຳທີ່ຕົນພຶງປະຕິບັດ, ຄວາມຈິງ, ເມດຕາ, ສະຕິລະລຶກ, ຄວາມພໍໃຈ, ການໃຫ້ແລະການສະລະ, ບໍ່ໃຝ່ຫາກາມຄຸນ, ສັດທາຕໍ່ຄູວິນຍານ, ຄວາມອາຍຕໍ່ການກະທຳບໍ່ຄວນ, ທານ, ຄວາມງ່າຍ, ຄວາມຖ່ອມຕົນ ແລະຄວາມອິ່ມໃຈພາຍໃນ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຄຸນແຫ່ງສັດຕະວະ. ຄວາມປາຖະໜາວັດຖຸ, ຄວາມພະຍາຍາມໃຫຍ່, ຄວາມຫ້າວຫານ, ບໍ່ພໍໃຈແມ່ນແຕ່ໄດ້ມາ, ຄວາມຫຍິ່ງຍະໂສປອມ, ການອະທິຖານເພື່ອຄວາມກ້າວໜ້າທາງໂລກ, ຄິດວ່າຕົນເຫນືອຄົນອື່ນ, ຄວາມສຸກທາງອິນທຣີ, ຄວາມຮີບຮ້ອນຈະສູ້, ມັກຟັງຄຳສັນລະເສີນ, ເຢາະເຍີ້ຍຜູ້ອື່ນ, ໂອ້ອວດຄວາມກ້າ ແລະອ້າງກຳລັງເພື່ອຊອບທຳການກະທຳ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຄຸນແຫ່ງຣະຈັດ. ໂກດຮ້າຍບໍ່ອົດກັ້ນ, ຄວາມຕະໜີ, ເວົ້າໂດຍບໍ່ອີງຄຳພີ, ຄວາມກຽດຊັງຮຸນແຮງ, ດຳລົງຊີວິດເປັນກາຝາກ, ຄວາມຫຼອກລວງ, ຄວາມເມື່ອຍລ້າເຮື້ອຮັງ, ການທະເລາະ, ຄວາມໂສກ, ຄວາມຫຼົງ, ຄວາມທຸກ, ຄວາມຫົວໃຈຫມົດ, ນອນຫຼາຍ, ຄວາມຫວັງປອມ, ຄວາມຢ້ານ ແລະຄວາມຂີ້ຄ້ານ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຄຸນແຫ່ງຕະມັດ. ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງການປະສົມຂອງສາມຄຸນນີ້.

Verse 5

शमो दमस्तितिक्षेक्षा तप: सत्यं दया स्मृति: । तुष्टिस्त्यागोऽस्पृहा श्रद्धा ह्रीर्दयादि: स्वनिर्वृति: ॥ २ ॥ काम ईहा मदस्तृष्णा स्तम्भ आशीर्भिदा सुखम् । मदोत्साहो यश:प्रीतिर्हास्यं वीर्यं बलोद्यम: ॥ ३ ॥ क्रोधो लोभोऽनृतं हिंसा याच्ञा दम्भ: क्लम: कलि: । शोकमोहौ विषादार्ती निद्राशा भीरनुद्यम: ॥ ४ ॥ सत्त्वस्य रजसश्चैतास्तमसश्चानुपूर्वश: । वृत्तयो वर्णितप्राया: सन्निपातमथो श‍ृणु ॥ ५ ॥

ການຄວບຄຸມໃຈແລະອິນທຣີ, ຄວາມອົດທົນ, ປັນຍາແຍກແຍະ, ຄວາມໝັ້ນຄົງໃນທຳທີ່ຕົນພຶງປະຕິບັດ, ຄວາມຈິງ, ເມດຕາ, ສະຕິລະລຶກ, ຄວາມພໍໃຈ, ການໃຫ້ແລະການສະລະ, ບໍ່ໃຝ່ຫາກາມຄຸນ, ສັດທາຕໍ່ຄູວິນຍານ, ຄວາມອາຍຕໍ່ການກະທຳບໍ່ຄວນ, ທານ, ຄວາມງ່າຍ, ຄວາມຖ່ອມຕົນ ແລະຄວາມອິ່ມໃຈພາຍໃນ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຄຸນແຫ່ງສັດຕະວະ. ຄວາມປາຖະໜາວັດຖຸ, ຄວາມພະຍາຍາມໃຫຍ່, ຄວາມຫ້າວຫານ, ບໍ່ພໍໃຈແມ່ນແຕ່ໄດ້ມາ, ຄວາມຫຍິ່ງຍະໂສປອມ, ການອະທິຖານເພື່ອຄວາມກ້າວໜ້າທາງໂລກ, ຄິດວ່າຕົນເຫນືອຄົນອື່ນ, ຄວາມສຸກທາງອິນທຣີ, ຄວາມຮີບຮ້ອນຈະສູ້, ມັກຟັງຄຳສັນລະເສີນ, ເຢາະເຍີ້ຍຜູ້ອື່ນ, ໂອ້ອວດຄວາມກ້າ ແລະອ້າງກຳລັງເພື່ອຊອບທຳການກະທຳ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຄຸນແຫ່ງຣະຈັດ. ໂກດຮ້າຍບໍ່ອົດກັ້ນ, ຄວາມຕະໜີ, ເວົ້າໂດຍບໍ່ອີງຄຳພີ, ຄວາມກຽດຊັງຮຸນແຮງ, ດຳລົງຊີວິດເປັນກາຝາກ, ຄວາມຫຼອກລວງ, ຄວາມເມື່ອຍລ້າເຮື້ອຮັງ, ການທະເລາະ, ຄວາມໂສກ, ຄວາມຫຼົງ, ຄວາມທຸກ, ຄວາມຫົວໃຈຫມົດ, ນອນຫຼາຍ, ຄວາມຫວັງປອມ, ຄວາມຢ້ານ ແລະຄວາມຂີ້ຄ້ານ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຄຸນແຫ່ງຕະມັດ. ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງການປະສົມຂອງສາມຄຸນນີ້.

Verse 6

सन्निपातस्त्वहमिति ममेत्युद्धव या मति: । व्यवहार: सन्निपातो मनोमात्रेन्द्रियासुभि: ॥ ६ ॥

ໂອ ອຸດທະວະຜູ້ຮັກ, ຄວາມປະສົມຂອງສາມກຸນະມີຢູ່ໃນຄວາມຄິດ ‘ຂ້ອຍ’ ແລະ ‘ຂອງຂ້ອຍ’. ການດຳເນີນທຸລະກິດໃນໂລກຜ່ານໃຈ, ວັດຖຸທີ່ຮັບຮູ້, ອິນທຣີ ແລະປຣານ (ລົມຊີວິດ) ຂອງກາຍ ກໍອາໄສການປະສົມນີ້ເຊັ່ນກັນ.

Verse 7

धर्मे चार्थे च कामे च यदासौ परिनिष्ठित: । गुणानां सन्निकर्षोऽयं श्रद्धारतिधनावह: ॥ ७ ॥

ເມື່ອບຸກຄົນຕັ້ງໃຈໝັ້ນໃນ ທຳ (ດຣະມາ), ອັດຖະ (ຄວາມຮັ່ງມີ) ແລະ ກາມະ, ສັດທາ, ຊັບສິນ ແລະຄວາມສຸກທາງອິນທຣີທີ່ໄດ້ຈາກຄວາມພະຍາຍາມ ຈະສະແດງການປະສານກັນຂອງສາມກຸນະແຫ່ງທຳມະຊາດ.

Verse 8

प्रवृत्तिलक्षणे निष्ठा पुमान् यर्हि गृहाश्रमे । स्वधर्मे चानुतिष्ठेत गुणानां समितिर्हि सा ॥ ८ ॥

ເມື່ອຊາຍຄົນໜຶ່ງປາຖະໜາຄວາມສຸກທາງອິນທຣີ ແລະຍຶດຕິດກັບຊີວິດຄອບຄົວໃນຄືຫັດຖະອາສຣົມ (ທາງແຫ່ງປຣະວຶດຕິ) ຈົນຕັ້ງໝັ້ນໃນການປະຕິບັດສະວະທຳຂອງຕົນ, ການປະສົມຂອງກຸນະແຫ່ງທຳມະຊາດຈະປາກົດຊັດ.

Verse 9

पुरुषं सत्त्वसंयुक्तमनुमीयाच्छमादिभि: । कामादिभी रजोयुक्तं क्रोधाद्यैस्तमसा युतम् ॥ ९ ॥

ຜູ້ທີ່ມີຄຸນທຳເຊັ່ນຄວາມສຳລວມ ແລະການຄວບຄຸມຕົນ ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າເດັ່ນດ້ວຍສັດຕະວະ; ຜູ້ມີກາມເປັນລັກສະນະແມ່ນຣາຊະສະ, ແລະຜູ້ມີໂທສະເປັນຕົ້ນແມ່ນຕະມະສະ.

Verse 10

यदा भजति मां भक्त्या निरपेक्ष: स्वकर्मभि: । तं सत्त्वप्रकृतिं विद्यात् पुरुषं स्‍त्रियमेव वा ॥ १० ॥

ບໍ່ວ່າຊາຍຫຼືຍິງ ຜູ້ໃດບູຊາຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍພັກຕິອັນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກ ແລະອຸທິດໜ້າທີ່ຕາມທຳຂອງຕົນແດ່ຂ້າພະເຈົ້າໂດຍບໍ່ຍຶດຕິດ ຜູ້ນັ້ນພຶງຮູ້ວ່າຢູ່ໃນສັດຕະວະ.

Verse 11

यदा आशिष आशास्य मां भजेत स्वकर्मभि: । तं रज:प्रकृतिं विद्यात् हिंसामाशास्य तामसम् ॥ ११ ॥

ເມື່ອຜູ້ໃດບູຊາຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍໜ້າທີ່ຂອງຕົນໂດຍຫວັງຜົນປະໂຫຍດທາງວັດຖຸ ພຶງຮູ້ວ່າເປັນຣາຊະສະ; ແລະຜູ້ທີ່ບູຊາດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະເຮັດຮ້າຍຜູ້ອື່ນ ແມ່ນຕະມະສະ.

Verse 12

सत्त्वं रजस्तम इति गुणा जीवस्य नैव मे । चित्तजा यैस्तु भूतानां सज्जमानो निबध्यते ॥ १२ ॥

ສັດຕະວະ ຣາຊະສະ ແລະຕະມະສະ ເປັນຄຸນຂອງສັດມີຊີວິດ ບໍ່ແມ່ນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ມັນເກີດໃນຈິດ ແລະເຮັດໃຫ້ຊີວະຍຶດຕິດກັບຮ່າງກາຍແລະສິ່ງທີ່ຖືກສ້າງ ຈຶ່ງຜູກມັດເຂົາໄວ້.

Verse 13

यदेतरौ जयेत् सत्त्वं भास्वरं विशदं शिवम् । तदा सुखेन युज्येत धर्मज्ञानादिभि: पुमान् ॥ १३ ॥

ເມື່ອສັດຕະວະອັນສະຫວ່າງໄສ ບໍລິສຸດ ແລະເປັນມົງຄຸນ ເດັ່ນເໜືອຣາຊະສະແລະຕະມະສະ ມະນຸດຈະໄດ້ຮັບຄວາມສຸກ ທຳມະ ປັນຍາ ແລະຄຸນດີອື່ນໆ ໂດຍງ່າຍ.

Verse 14

यदा जयेत्तम: सत्त्वं रज: सङ्गं भिदा चलम् । तदा दु:खेन युज्येत कर्मणा यशसा श्रिया ॥ १४ ॥

ເມື່ອຣາຊະຄຸນ ຜູ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຍຶດຕິດ ຄວາມແບ່ງແຍກ ແລະຄວາມເຄື່ອນໄຫວ ຊະນະຕະມະ ແລະສັດຕະວະ ມະນຸດຈະຕ້ອງທຳງານຫນັກເພື່ອໄດ້ຊື່ສຽງແລະຄວາມຮັ່ງມີ; ໃນຣາຊະເຂົາພົບຄວາມກັງວົນແລະການດິ້ນຮົນ

Verse 15

यदा जयेद् रज: सत्त्वं तमो मूढं लयं जडम् । युज्येत शोकमोहाभ्यां निद्रयाहिंसयाशया ॥ १५ ॥

ເມື່ອຕະມະຄຸນອັນມືດທຶບ ແລະເຉື່ອຍຊາ ຊະນະຣາຊະແລະສັດຕະວະ ມັນຈະປົກຄຸມສະຕິ ເຮັດໃຫ້ຄົນໂງ່ແລະທື່ອທຶບ; ຕົກໃນຄວາມໂສກແລະຄວາມຫຼົງ ນອນເກີນຄວນ ຍຶດຄວາມຫວັງລວງ ແລະສະແດງຄວາມຮຸນແຮງຕໍ່ຜູ້ອື່ນ

Verse 16

यदा चित्तं प्रसीदेत इन्द्रियाणां च निर्वृति: । देहेऽभयं मनोऽसङ्गं तत् सत्त्वं विद्धि मत्पदम् ॥ १६ ॥

ເມື່ອຈິດໃສສະອາດ ແລະອິນທຣີຍະທັງຫຼາຍຖອນອອກຈາກວັດຖຸ ຄວາມບໍ່ຢ້ານກົວເກີດຂຶ້ນໃນກາຍ ແລະໃຈບໍ່ຍຶດຕິດກັບຈິດວັດຖຸ. ຈົ່ງເຂົ້າໃຈວ່ານີ້ແມ່ນສັດຕະວະທີ່ເດັ່ນ ເຊິ່ງເປີດໂອກາດໃຫ້ຮູ້ຈັກຂ້າພະເຈົ້າ

Verse 17

विकुर्वन् क्रियया चाधीरनिवृत्तिश्च चेतसाम् । गात्रास्वास्थ्यं मनो भ्रान्तं रज एतैर्निशामय ॥ १७ ॥

ຈົ່ງຈຳແນກຣາຊະຄຸນດ້ວຍອາການເຫຼົ່ານີ້: ປັນຍາບິດເບືອນເນື່ອງຈາກກິດຈະກຳຫຼາຍເກີນໄປ, ອິນທຣີຍະຮັບຮູ້ບໍ່ອາດຖອນອອກຈາກວັດຖຸໂລກ, ອະວັຍະວະການງານບໍ່ແຂງແຮງ, ແລະໃຈສັບສົນບໍ່ໝັ້ນຄົງ

Verse 18

सीदच्चित्तं विलीयेत चेतसो ग्रहणेऽक्षमम् । मनो नष्टं तमो ग्लानिस्तमस्तदुपधारय ॥ १८ ॥

ເມື່ອສະຕິສູງສຸດອ່ອນລົງ ແລະສຸດທ້າຍກໍຈາງຫາຍ ຈົນບໍ່ສາມາດຮວບຮວມຄວາມສົນໃຈໄດ້ ໃຈຈະແຕກສະລາຍ ແລະສະແດງຄວາມມືດບອດກັບຄວາມຫົວໃຈຫມົດແຮງ. ຈົ່ງເຂົ້າໃຈວ່ານີ້ແມ່ນຕະມະຄຸນທີ່ເດັ່ນ

Verse 19

एधमाने गुणे सत्त्वे देवानां बलमेधते । असुराणां च रजसि तमस्युद्धव रक्षसाम् ॥ १९ ॥

ເມື່ອຄຸນນະທໍາແຫ່ງຄວາມດີ (Sattva) ເພີ່ມຂຶ້ນ, ພະລັງຂອງເຫຼົ່າເທວະດາກໍເພີ່ມຂຶ້ນ. ເມື່ອຄວາມຮັກໄຄ່ (Rajas) ເພີ່ມຂຶ້ນ, ເຫຼົ່າອະສູນກໍແຂງແກ່ນຂຶ້ນ. ແລະເມື່ອຄວາມມືດບອດ (Tamas) ເພີ່ມຂຶ້ນ, ໂອ ອຸດທະວະ, ພະລັງຂອງເຫຼົ່າຮັກສາ (ຍັກ) ກໍເພີ່ມຂຶ້ນ.

Verse 20

सत्त्वाज्जागरणं विद्याद् रजसा स्वप्नमादिशेत् । प्रस्वापं तमसा जन्तोस्तुरीयं त्रिषु सन्ततम् ॥ २० ॥

ຄວນເຂົ້າໃຈວ່າ ການຕື່ນຮູ້ມາຈາກຄຸນນະທໍາແຫ່ງຄວາມດີ (Sattva), ການນອນຝັນມາຈາກຄວາມຮັກໄຄ່ (Rajas), ແລະການນອນຫຼັບສະນິດມາຈາກຄວາມມືດບອດ (Tamas). ສະພາວະທີສີ່ຂອງຈິດວິນຍານແຜ່ຊ່ານຢູ່ໃນທັງສາມນີ້ ແລະ ເໜືອກວ່າໂລກ.

Verse 21

उपर्युपरि गच्छन्ति सत्त्वेन ब्राह्मणा जना: । तमसाधोऽध आमुख्याद् रजसान्तरचारिण: ॥ २१ ॥

ຜູ້ຮູ້ທີ່ອຸທິດຕົນໃຫ້ກັບວັດທະນະທໍາພຣະເວດ ຈະຖືກຍົກລະດັບໂດຍຄຸນນະທໍາແຫ່ງຄວາມດີ (Sattva) ໄປສູ່ຕໍາແໜ່ງທີ່ສູງຂຶ້ນ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ຄຸນນະທໍາແຫ່ງຄວາມມືດບອດ (Tamas) ຈະບັງຄັບໃຫ້ຕົກລົງສູ່ການເກີດທີ່ຕໍ່າກວ່າ. ແລະດ້ວຍຄຸນນະທໍາແຫ່ງຄວາມຮັກໄຄ່ (Rajas) ຜູ້ນັ້ນຈະຍັງຄົງວຽນວາຍຕາຍເກີດໃນຮ່າງມະນຸດ.

Verse 22

सत्त्वे प्रलीना: स्वर्यान्ति नरलोकं रजोलया: । तमोलयास्तु निरयं यान्ति मामेव निर्गुणा: ॥ २२ ॥

ຜູ້ທີ່ຈາກໂລກນີ້ໄປໃນຄຸນນະທໍາແຫ່ງຄວາມດີ (Sattva) ຍ່ອມໄປສູ່ສະຫວັນ, ຜູ້ທີ່ຈາກໄປໃນຄຸນນະທໍາແຫ່ງຄວາມຮັກໄຄ່ (Rajas) ຍ່ອມຢູ່ໃນໂລກມະນຸດ, ແລະຜູ້ທີ່ຕາຍໃນຄຸນນະທໍາແຫ່ງຄວາມມືດບອດ (Tamas) ຍ່ອມຕ້ອງຕົກນະຮົກ. ແຕ່ຜູ້ທີ່ຫຼຸດພົ້ນຈາກອິດທິພົນຂອງຄຸນນະທໍາແຫ່ງທໍາມະຊາດທັງປວງຍ່ອມມາຫາເຮົາ.

Verse 23

मदर्पणं निष्फलं वा सात्त्विकं निजकर्म तत् । राजसं फलसङ्कल्पं हिंसाप्रायादि तामसम् ॥ २३ ॥

ວຽກງານທີ່ປະຕິບັດເພື່ອຖວາຍແດ່ເຮົາ ໂດຍບໍ່ຄໍານຶງເຖິງຜົນຕອບແທນ ຖືເປັນກໍາໃນຄຸນນະທໍາແຫ່ງຄວາມດີ (Sattva). ວຽກງານທີ່ປະຕິບັດດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະເສວຍຜົນ ເປັນກໍາໃນຄຸນນະທໍາແຫ່ງຄວາມຮັກໄຄ່ (Rajas). ແລະວຽກງານທີ່ຂັບເຄື່ອນດ້ວຍຄວາມຮຸນແຮງແລະຄວາມອິດສາ ເປັນກໍາໃນຄຸນນະທໍາແຫ່ງຄວາມມືດບອດ (Tamas).

Verse 24

कैवल्यं सात्त्विकं ज्ञानं रजो वैकल्पिकं च यत् । प्राकृतं तामसं ज्ञानं मन्निष्ठं निर्गुणं स्मृतम् ॥ २४ ॥

ຄວາມຮູ້ອັນນຳໄປສູ່ໄກວັນຍະ ແມ່ນສາດຕະວິກ; ຄວາມຮູ້ທີ່ອີງໃສ່ຄວາມຄູ່ຕໍ່ານ ແມ່ນຣາຊະສ; ຄວາມຮູ້ວັດຖຸອັນມືດບອດ ແມ່ນຕາມະສ. ແຕ່ຄວາມຮູ້ທີ່ຕັ້ງມັ່ນໃນເຮົາ ແມ່ນນິຣຄຸນ—ເຫນືອຄຸນທັງປວງ.

Verse 25

वनं तु सात्त्विको वासो ग्रामो राजस उच्यते । तामसं द्यूतसदनं मन्निकेतं तु निर्गुणम् ॥ २५ ॥

ການຢູ່ປ່າແມ່ນສາດຕະວິກ; ການຢູ່ບ້ານເມືອງແມ່ນຣາຊະສ; ການຢູ່ໂຮງພະນັນແມ່ນຕາມະສ. ແຕ່ການຢູ່ບ່ອນທີ່ເຮົາສະຖິດຢູ່ແມ່ນນິຣຄຸນ—ເຫນືອຄຸນທັງປວງ.

Verse 26

सात्त्विक: कारकोऽसङ्गी रागान्धो राजस: स्मृत: । तामस: स्मृतिविभ्रष्टो निर्गुणो मदपाश्रय: ॥ २६ ॥

ຜູ້ກະທຳທີ່ບໍ່ຍຶດຕິດແມ່ນສາດຕະວິກ; ຜູ້ກະທຳທີ່ຖືກຄວາມຢາກບອດບັງແມ່ນຣາຊະສ; ຜູ້ກະທຳທີ່ຫຼົງລືມຈົນແຍກຖືກຜິດບໍ່ອອກແມ່ນຕາມະສ. ແຕ່ຜູ້ກະທຳທີ່ອາໄສເຮົາແມ່ນນິຣຄຸນ—ເຫນືອຄຸນທັງປວງ.

Verse 27

सात्त्विक्याध्यात्मिकी श्रद्धा कर्मश्रद्धा तु राजसी । तामस्यधर्मे या श्रद्धा मत्सेवायां तु निर्गुणा ॥ २७ ॥

ສັດທາທີ່ມຸ່ງໄປສູ່ຊີວິດທາງວິນຍານແມ່ນສາດຕະວິກ; ສັດທາທີ່ຝັງຢູ່ໃນກຳຫວັງຜົນແມ່ນຣາຊະສ; ສັດທາທີ່ຢູ່ໃນອະທັມແມ່ນຕາມະສ. ແຕ່ສັດທາໃນການເສວາ-ພັກຕິຕໍ່ເຮົາແມ່ນນິຣຄຸນ—ບໍລິສຸດເຫນືອຄຸນທັງປວງ.

Verse 28

पथ्यं पूतमनायस्तमाहार्यं सात्त्विकं स्मृतम् । राजसं चेन्द्रियप्रेष्ठं तामसं चार्तिदाशुचि ॥ २८ ॥

ອາຫານທີ່ເໝາະສົມ ບໍລິສຸດ ແລະໄດ້ມາໂດຍບໍ່ລຳບາກ ແມ່ນສາດຕະວິກ; ອາຫານທີ່ໃຫ້ຄວາມສຸກທັນທີແກ່ອິນທຣີຍ ແມ່ນຣາຊະສ; ອາຫານທີ່ສົກປົກ ແລະກ່ອທຸກຂ໌ ແມ່ນຕາມະສ.

Verse 29

सात्त्विकं सुखमात्मोत्थं विषयोत्थं तु राजसम् । तामसं मोहदैन्योत्थं निर्गुणं मदपाश्रयम् ॥ २९ ॥

ຄວາມສຸກທີ່ເກີດຈາກອາຕະມັນແມ່ນສັດຕະວະ; ຄວາມສຸກຈາກການເສບອາລົມທາງປະສາດສຳຜັດແມ່ນຣາຊະ; ແລະຄວາມສຸກຈາກຄວາມຫຼົງແລະຄວາມຕົກຕ່ຳແມ່ນຕາມະ. ແຕ່ຄວາມສຸກທີ່ອາໄສຢູ່ໃນຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນນິຣກຸນ ເຫນືອສາມກຸນ.

Verse 30

द्रव्यं देश: फलं कालो ज्ञानं कर्म च कारक: । श्रद्धावस्थाकृतिर्निष्ठा त्रैगुण्य: सर्व एव हि ॥ ३० ॥

ວັດຖຸ, ສະຖານທີ່, ຜົນຂອງການກະທຳ, ເວລາ, ຄວາມຮູ້, ວຽກງານ, ຜູ້ກະທຳ, ສັດທາ (śraddhā), ສະພາບຈິດ, ຊະນິດຊີວິດ/ຮູບກາຍ, ແລະຈຸດໝາຍຫຼັງຄວາມຕາຍ—ທັງໝົດອາໄສຢູ່ໃນສາມກຸນຂອງປຣະກຣິຕິ.

Verse 31

सर्वे गुणमया भावा: पुरुषाव्यक्तधिष्ठिता: । द‍ृष्टं श्रुतमनुध्यातं बुद्ध्या वा पुरुषर्षभ ॥ ३१ ॥

ໂອ ມະນຸດຜູ້ປະເສີດ! ສະພາບຂອງການມີຢູ່ທາງວັດຖຸທັງໝົດ ກ່ຽວພັນກັບການປະສານກັນລະຫວ່າງວິນຍານຜູ້ເສບ (puruṣa) ແລະປຣະກຣິຕິອັນບໍ່ປາກົດ (avyakta)؛ ບໍ່ວ່າເຫັນ, ໄດ້ຍິນ, ຫຼືຄິດໃນປັນຍາ—ລ້ວນປະກອບດ້ວຍກຸນ.

Verse 32

एता: संसृतय: पुंसो गुणकर्मनिबन्धना: । येनेमे निर्जिता: सौम्य गुणा जीवेन चित्तजा: । भक्तियोगेन मन्निष्ठो मद्भ‍ावाय प्रपद्यते ॥ ३२ ॥

ໂອ ອຸດທະວະຜູ້ອ່ອນໂຍນ! ຂັ້ນຕອນຕ່າງໆ ຂອງຊີວິດທີ່ຖືກຜູກມັດເຫຼົ່ານີ້ ເກີດຈາກພັນທະຂອງກຳທີ່ເກີດຈາກກຸນ। ຜູ້ໃດຊະນະກຸນທີ່ປາກົດຈາກຈິດໃຈໄດ້ ຜູ້ນັ້ນຕັ້ງມັ່ນໃນຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍພັກຕິໂຢກະ ແລະເຂົ້າເຖິງຄວາມຮັກບໍລິສຸດຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າ.

Verse 33

तस्माद् देहमिमं लब्ध्वा ज्ञानविज्ञानसम्भवम् । गुणसङ्गं विनिर्धूय मां भजन्तु विचक्षणा: ॥ ३३ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ຮັບກາຍມະນຸດນີ້—ອັນເປັນທາງໃຫ້ເກີດທັງຄວາມຮູ້ແລະການຮູ້ແຈ້ງ—ຜູ້ມີປັນຍາຄວນສະລັດການຄົບຄືນກັບກຸນ ແລະບູຊາຂ້າພະເຈົ້າແຕ່ຜູ້ດຽວດ້ວຍຄວາມຮັກແຫ່ງພັກຕິ.

Verse 34

नि:सङ्गो मां भजेद् विद्वानप्रमत्तो जितेन्द्रिय: । रजस्तमश्चाभिजयेत् सत्त्वसंसेवया मुनि: ॥ ३४ ॥

ນັກບວດຜູ້ຮູ້ ບໍ່ຍຶດຕິດ ມີສະຕິ ແລະຊະນະອິນທຣີ ຄວນບູຊາຂ້າພະເຈົ້າ. ດ້ວຍການຄົບສັດຕະວະ ຈຶ່ງຊະນະຣະຈັດແລະຕະມັດ.

Verse 35

सत्त्वं चाभिजयेद् युक्तो नैरपेक्ष्येण शान्तधी: । सम्पद्यते गुणैर्मुक्तो जीवो जीवं विहाय माम् ॥ ३५ ॥

ຕໍ່ມາ ຜູ້ບຳເນົາພັກຕິ ຈິດສະຫງົບ ຄວນຊະນະແມ່ນແຕ່ສັດຕະວະ ໂດຍຄວາມບໍ່ເອີ້ນເອົາຕໍ່ກຸນ. ແລ້ວວິນຍານທີ່ພົ້ນຈາກກຸນ ລະເຫດແຫ່ງການຜູກມັດ ແລະເຖິງຂ້າພະເຈົ້າ.

Verse 36

जीवो जीवविनिर्मुक्तो गुणैश्चाशयसम्भवै: । मयैव ब्रह्मणा पूर्णो न बहिर्नान्तरश्चरेत् ॥ ३६ ॥

ເມື່ອພົ້ນຈາກການປັບແຕ່ງລະອຽດຂອງໃຈ ແລະຈາກກຸນທີ່ເກີດຈາກສຳນຶກວັດຖຸ ສັດມີຊີວິດຍ່ອມອິ່ມເອີມໂດຍປະສົບຮູບອັນເຫນືອໂລກຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ລາວບໍ່ຄົ້ນຫາຄວາມສຸກພາຍນອກ ແລະບໍ່ລະລຶກມັນພາຍໃນຕົນ.