Adhyaya 6
Parīkṣit’s Final Absorption, Takṣaka’s Bite, Janamejaya’s Snake Sacrifice, and the Vedic Sound-Lineage
ຫຼັງຈາກ ສຸກເກເດວ ໂກສວາມີ ເລົ່າຈົບສົມບູນ ພຣະມະຫາຣາຊາ ປາຣີກຊິດ ຖວາຍຄວາມກະຕັນຍູຄັ້ງສຸດທ້າຍ ປະກາດວ່າບໍ່ຢ້ານ ຕັກສະກະ ແລະບໍ່ຢ້ານການຕາຍ ເນື່ອງຈາກໃຈຈົມຢູ່ໃນ ພຣະຫາຣິ ແລະຂໍອະນຸຍາດຖອນຄໍາເວົ້າກັບອິນຊີທັງຫມົດເຂົ້າສູ່ ພຣະອະໂດກຊະຈະ. ສຸກເກເດວອະນຸຍາດແລ້ວຈາກໄປ; ປາຣີກຊິດນັ່ງສະມາທິຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ໍາຄົງຄາ ຫັນໜ້າໄປທາງເໜືອ ຕັ້ງໃຈໃນສັດຈະອັນສູງສຸດ ຈົນກະທັ້ງປຣານາສະຫງົບ. ຕັກສະກະ ທີ່ໃຫ້ສິນບົນແກ່ ກາຊະຍະປະ ເພື່ອຫຼີກການຕ້ານ ເຂົ້າມາໃນຮູບປອມແລ້ວກັດ; ຮ່າງຂອງປາຣີກຊິດຖືກເຜົາເປັນຂີ້ເຖົ່າ ທ່າມກາງຄວາມໂສກແລະຄໍາສັນລະເສີນຈາກເທວະ. ຕໍ່ມາ ຈະນະເມຈະຍະ ໂກດແຄ້ນ ຈັດພິທີ sarpa-satra ເພື່ອທໍາລາຍງູ; ຕັກສະກະຫນີໄປພຶ່ງ ອິນດຣະ ແຕ່ ບຣິຫັດສະປະຕິ ສອນຫຼັກກຳມະວ່າ ຊີວິດແລະຄວາມຕາຍເກີດຈາກການກະທໍາຂອງຕົນ ເຮັດໃຫ້ຢຸດພິທີ. ທ້າຍບົດຫັນໄປຫາ ສັບດະ-ພຣະຫມັນ: ສຽງລະອຽດອັນເຫນືອໂລກ, ການເກີດຂອງ ໂອມກາຣ ແລະ A-U-M, ພຣະພຣະຫມາສ້າງເວດ, ວຽສະແບ່ງເປັນສີ່ ແລະສາຂາສາຍສືບທອດ (ລວມທັງ ຢາຈະນະວັນກະຍະ ໄດ້ມັນຕຣາຢະຈຸຣໃໝ່ຈາກ ສູຣຍະ) ເພື່ອຮັກສາເວດໃນກະລິຍຸກ.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच एतन्निशम्य मुनिनाभिहितं परीक्षिद् व्यासात्मजेन निखिलात्मदृशा समेन । तत्पादमूलमुपसृत्य नतेन मूर्ध्ना बद्धाञ्जलिस्तमिदमाह स विष्णुरात: ॥ १ ॥
ສູຕະກ່າວວ່າ: ເມື່ອປຣີກຊິດໄດ້ຟັງທັງໝົດທີ່ພຣະສຸກເກດະວະ ບຸດແຫ່ງວະຍາສະ ຜູ້ເຫັນອາຕະມາໃນທຸກສິ່ງ ແລະມີໃຈເສມອັນສະໝຳເສມ ໄດ້ກ່າວໄວ້ ພຣະອົງໄດ້ເຂົ້າໄປຫາໂຄນພຣະບາດຂອງລະດູສີ. ກົ້ມສີສະລົງທີ່ພຣະບາດ ປະນົມມື ແລະພຣະຣາຊາຜູ້ຢູ່ໃນການຄຸ້ມຄອງຂອງພຣະວິສນຸ ໄດ້ກ່າວດັ່ງນີ້
Verse 2
राजोवाच सिद्धोऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि भवता करुणात्मना । श्रावितो यच्च मे साक्षादनादिनिधनो हरि: ॥ २ ॥
ພຣະຣາຊາກ່າວວ່າ: ໂອ້ມະຫາຕະມາຜູ້ເມດຕາ! ດ້ວຍອະນຸກຣະຫະຂອງທ່ານ ຂ້າໄດ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍແຫ່ງຊີວິດແລ້ວ। ທ່ານໄດ້ກ່າວໃຫ້ຂ້າຟັງໂດຍກົງເຖິງກະຖາຂອງພຣະຫຣິ ຜູ້ບໍ່ມີຕົ້ນ ແລະບໍ່ມີທ້າຍ
Verse 3
नात्यद्भुतमहं मन्ये महतामच्युतात्मनाम् । अज्ञेषु तापतप्तेषु भूतेषु यदनुग्रह: ॥ ३ ॥
ຂ້າບໍ່ເຫັນວ່າເປັນສິ່ງນ່າປະຫລາດເລີຍ ທີ່ມະຫາຕະມາເຊັ່ນທ່ານ ຜູ້ມີໃຈຈົມຢູ່ໃນພຣະອະຈະຍຸຕະ ຈະເມດຕາຕໍ່ສັດຜູ້ໂງ່ເຊັ່ນພວກເຮົາ ທີ່ຖືກເຜົາໄໝ້ດ້ວຍຄວາມທຸກແຫ່ງຊີວິດໂລກ
Verse 4
पुराणसंहितामेतामश्रौष्म भवतो वयम् । यस्यां खलूत्तम:श्लोको भगवाननुवर्ण्यते ॥ ४ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ, ພວກເຮົາໄດ້ຟັງ «ສຣີມັດ-ພາຄະວະຕຳ» ຈາກທ່ານ; ນີ້ແມ່ນສາລະສຳຄັນຂອງປຸຣານທັງປວງ ແລະໃນນັ້ນພຣະພະຄະວານ «ອຸຕະມະສະໂລກະ» ຖືກພັນລະນາຢ່າງຄົບຖ້ວນ
Verse 5
भगवंस्तक्षकादिभ्यो मृत्युभ्यो न बिभेम्यहम् । प्रविष्टो ब्रह्म निर्वाणमभयं दर्शितं त्वया ॥ ५ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະພະຄະວານ, ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຢ້ານທັກສະກະ ຫຼືສັດມີຊີວິດໃດໆ ແມ່ນກະທັ້ງຄວາມຕາຍຊ້ຳໆ; ເພາະຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຂົ້າສູ່ພຣະພຣົມ-ນິຣວານອັນປອດໄພ ທີ່ທ່ານໄດ້ເປີດເຜີຍ
Verse 6
अनुजानीहि मां ब्रह्मन् वाचं यच्छाम्यधोक्षजे । मुक्तकामाशयं चेत: प्रवेश्य विसृजाम्यसून् ॥ ६ ॥
ໂອ ພຣາຫມັນ, ຂໍອະນຸຍາດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຖວາຍວາຈາ ແລະການເຄື່ອນໄຫວຂອງອິນທຣີທັງປວງແດ່ພຣະອະໂທກສະຈະ. ໃຫ້ຈິດທີ່ພົ້ນຈາກກາມຕັນຫາລະລາຍໃນພຣະອົງ ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າຈະລະຊີວິດ
Verse 7
अज्ञानं च निरस्तं मे ज्ञानविज्ञाननिष्ठया । भवता दर्शितं क्षेमं परं भगवत: पदम् ॥ ७ ॥
ທ່ານໄດ້ເປີດເຜີຍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນສິ່ງທີ່ເປັນມົງຄຸນສູງສຸດ ຄື ພຣະບົດສູງສຸດຂອງພຣະພະຄະວານ. ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຕັ້ງມັ່ນໃນປັນຍາແລະການຮູ້ແຈ້ງຕົນ ແລະອະວິຊາຖືກກຳຈັດແລ້ວ
Verse 8
सूत उवाच इत्युक्तस्तमनुज्ञाप्य भगवान् बादरायणि: । जगाम भिक्षुभि: साकं नरदेवेन पूजित: ॥ ८ ॥
ສູຕະ ໂກສະວາມີ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອຖືກຂໍດັ່ງນັ້ນ ພຣະພະຄະວານ ບາດະຣາຍະນິ (ສຸກະເທວະ) ໄດ້ອະນຸຍາດແກ່ພຣະຣາຊາ ປະຣີກຊິດ. ຫຼັງຈາກໄດ້ຮັບການບູຊາຈາກພຣະຣາຊາ ແລະບັນດາິສີທີ່ຢູ່ນັ້ນ ທ່ານກໍອອກເດີນທາງໄປພ້ອມກັບຫມູ່ພິກຂຸ
Verse 9
परीक्षिदपि राजर्षिरात्मन्यात्मानमात्मना । समाधाय परं दध्यावस्पन्दासुर्यथा तरु: ॥ ९ ॥ प्राक्कूले बर्हिष्यासीनो गङ्गाकूल उदङ्मुख: । ब्रह्मभूतो महायोगी नि:सङ्गश्छिन्नसंशय: ॥ १० ॥
ຕໍ່ມາ ພຣະມະຫາຣາຊາ ປະຣິກຊິດ ໄດ້ຕັ້ງຈິດໃຫ້ຢູ່ໃນອາດມັນດ້ວຍປັນຍາບໍລິສຸດ ແລະພິຈາລະນາສັດຈະທຳສູງສຸດ; ການເຄື່ອນໄຫວຂອງປຣານາຢຸດ ແລະພຣະອົງນິ່ງດັ່ງຕົ້ນໄມ້។
Verse 10
परीक्षिदपि राजर्षिरात्मन्यात्मानमात्मना । समाधाय परं दध्यावस्पन्दासुर्यथा तरु: ॥ ९ ॥ प्राक्कूले बर्हिष्यासीनो गङ्गाकूल उदङ्मुख: । ब्रह्मभूतो महायोगी नि:सङ्गश्छिन्नसंशय: ॥ १० ॥
ພຣະມະຫາຣາຊາ ປະຣິກຊິດ ນັ່ງຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ເທິງບ່ອນນັ່ງຫຍ້າດັຣພະທີ່ປາຍຫັນໄປທາງຕາເວັນອອກ ແລະຫັນໜ້າໄປທາງເໜືອ; ດ້ວຍຄວາມສຳເລັດໂຍຄະ ພຣະອົງບັນລຸພາວະພຣະຫມ ເປັນມະຫາໂຍຄີ ປອດຈາກຄວາມຍຶດຕິດແລະຄວາມສົງໄສ
Verse 11
तक्षक: प्रहितो विप्रा: क्रुद्धेन द्विजसूनुना । हन्तुकामो नृपं गच्छन् ददर्श पथि कश्यपम् ॥ ११ ॥
ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້, ທັກສະກະ ນາກ-ນົກ ທີ່ຖືກສົ່ງໂດຍບຸດພຣາຫມັນຜູ້ໂກຣດ ກຳລັງໄປເພື່ອສັງຫານພຣະຣາຊາ ແລະໄດ້ເຫັນມຸນີກັດຊະຍະປະຢູ່ກາງທາງ
Verse 12
तं तर्पयित्वा द्रविणैर्निवर्त्य विषहारिणम् । द्विजरूपप्रतिच्छन्न: कामरूपोऽदशन्नृपम् ॥ १२ ॥
ທັກສະກະ ໄດ້ຍົກຍ້ອງກັດຊະຍະປະດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາມີຄ່າ ແລະເຮັດໃຫ້ຜູ້ຊຳນານແກ້ພິດນັ້ນຫັນກັບ; ຈາກນັ້ນຜູ້ປ່ຽນຮູບໄດ້ຕາມໃຈ ປອມເປັນພຣາຫມັນ ເຂົ້າໄປໃກ້ພຣະຣາຊາ ແລະກັດພຣະອົງ
Verse 13
ब्रह्मभूतस्य राजर्षेर्देहोऽहिगरलाग्निना । बभूव भस्मसात् सद्य: पश्यतां सर्वदेहिनाम् ॥ १३ ॥
ຕໍ່ໜ້າສັດມີຊີວິດທັງປວງ ຮ່າງຂອງຣາຊະຣິຊີຜູ້ບັນລຸພາວະພຣະຫມ ຖືກໄຟແຫ່ງພິດງູເຜົາໃຫ້ກາຍເປັນຂີ້ເທົ່າໃນທັນທີ
Verse 14
हाहाकारो महानासीद् भुवि खे दिक्षु सर्वत: । विस्मिता ह्यभवन् सर्वे देवासुरनरादय: ॥ १४ ॥
ໃນແຜ່ນດິນ ໃນຟ້າ ແລະທຸກທິດ ເກີດສຽງຮ້ອງໄຫ້ອັນໃຫຍ່; ເທວະ, ອະສຸຣະ, ມະນຸດ ແລະສັດອື່ນໆ ຕ່າງຕະລຶງ
Verse 15
देवदुन्दुभयो नेदुर्गन्धर्वाप्सरसो जगु: । ववृषु: पुष्पवर्षाणि विबुधा: साधुवादिन: ॥ १५ ॥
ກອງທິບໃນແດນເທວະດັງກ້ອງ; ກັນທັຣວະ ແລະ ອັບສະຣາ ຂັບຮ້ອງ; ເທວະຜູ້ສາທຸການ ໂປຍດອກໄມ້ດັ່ງຝົນ
Verse 16
जन्मेजय: स्वपितरं श्रुत्वा तक्षकभक्षितम् । यथा जुहाव सङ्क्रुद्धो नागान् सत्रे सह द्विजै: ॥ १६ ॥
ເມື່ອຈະນະເມຊະຍະໄດ້ຍິນວ່າພໍ່ຖືກທັກສະກະກັດຈົນຕາຍ ກໍໂກດຢ່າງຫນັກ; ຈຶ່ງໃຫ້ພຣາຫມະນ໌ປະກອບພິທີສັບປະສັດຕະຣາ ແລະຖວາຍງູທັງປວງລົງໃນໄຟຍັດ
Verse 17
सर्पसत्रे समिद्धाग्नौ दह्यमानान् महोरगान् । दृष्ट्वेन्द्रं भयसंविग्नस्तक्षक: शरणं ययौ ॥ १७ ॥
ເມື່ອທັກສະກະເຫັນງູໃຫຍ່ໆ ຖືກເຜົາໃນໄຟທີ່ລຸກໂຊນແຫ່ງພິທີສັບປະສັດຕະຣາ ກໍຕົກໃຈຢ່າງຫນັກ ແລະໄປຂໍພຶ່ງພາພຣະອິນທຣາ
Verse 18
अपश्यंस्तक्षकं तत्र राजा पारीक्षितो द्विजान् । उवाच तक्षक: कस्मान्न दह्येतोरगाधम: ॥ १८ ॥
ເມື່ອກະສັດຈະນະເມຊະຍະບໍ່ເຫັນທັກສະກະຢູ່ນັ້ນ ຈຶ່ງກ່າວກັບພຣາຫມະນ໌ວ່າ: “ເປັນຫຍັງທັກສະກະ ຜູ້ຕໍ່າສຸດໃນຫມູ່ງູ ຈຶ່ງບໍ່ຖືກເຜົາໃນໄຟນີ້?”
Verse 19
तं गोपायति राजेन्द्र शक्र: शरणमागतम् । तेन संस्तम्भित: सर्पस्तस्मान्नाग्नौ पतत्यसौ ॥ १९ ॥
ພຣາຫມັນຕອບວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ, ນາກຕັກສະກະບໍ່ຕົກໃນໄຟ ເພາະພຣະອິນທຣາ (ຊັກຣະ) ຜູ້ທີ່ມັນໄດ້ຂໍພຶ່ງພາ ກຳລັງປົກປ້ອງ; ພຣະອິນທຣາກັ້ນມັນຈາກໄຟ.
Verse 20
पारीक्षित इति श्रुत्वा प्राहर्त्विज उदारधी: । सहेन्द्रस्तक्षको विप्रा नाग्नौ किमिति पात्यते ॥ २० ॥
ເມື່ອໄດ້ຍິນແລ້ວ ພະຣາຊາຈະນະເມໄຊຜູ້ມີປັນຍາ ກ່າວກັບພຣາຫມັນຜູ້ປະກອບພິທີວ່າ: ໂອ ວິປຣະ, ຖ້າເຊັ່ນນັ້ນ ເຮັດໄມບໍ່ໃຫ້ຕັກສະກະຕົກໃນໄຟ ພ້ອມກັບຜູ້ຄຸ້ມຄອງຄືພຣະອິນທຣາ?
Verse 21
तच्छ्रुत्वाजुहुवुर्विप्रा: सहेन्द्रं तक्षकं मखे । तक्षकाशु पतस्वेह सहेन्द्रेण मरुत्वता ॥ २१ ॥
ເມື່ອໄດ້ຍິນແລ້ວ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍຈຶ່ງສວດມົນຕຣາໃນພິທີ ເພື່ອຖວາຍຕັກສະກະພ້ອມພຣະອິນທຣາເປັນອາຫຸຕິ: “ໂອ ຕັກສະກະ, ຈົ່ງຕົກລົງໃນໄຟນີ້ໃນທັນທີ ພ້ອມພຣະອິນທຣາ ແລະໝູ່ມະຣຸດທັງປວງ!”
Verse 22
इति ब्रह्मोदिताक्षेपै: स्थानादिन्द्र: प्रचालित: । बभूव सम्भ्रान्तमति: सविमान: सतक्षक: ॥ २२ ॥
ດ້ວຍຖ້ອຍຄຳຕຳນິທີ່ພຣາຫມັນເປົ່າອອກດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງພຣະມົນຕຣາ ພຣະອິນທຣາຖືກຂັບເຄື່ອນອອກຈາກຕຳແໜ່ງ; ພ້ອມວິມານແລະຕັກສະກະ ພຣະອົງກໍເກີດຄວາມຕື່ນຕະໜົກຢ່າງຫນັກ.
Verse 23
तं पतन्तं विमानेन सहतक्षकमम्बरात् । विलोक्याङ्गिरस: प्राह राजानं तं बृहस्पति: ॥ २३ ॥
ເມື່ອພຣະພຶຫັດສະປະຕິ ບຸດແຫ່ງິສີອັງຄິຣາ ເຫັນພຣະອິນທຣາຕົກຈາກຟ້າພ້ອມວິມານ ແລະຕັກສະກະ ຈຶ່ງເຂົ້າໄປຫາພະຣາຊາຈະນະເມໄຊ ແລະກ່າວດັ່ງນີ້.
Verse 24
नैष त्वया मनुष्येन्द्र वधमर्हति सर्पराट् । अनेन पीतममृतमथ वा अजरामर: ॥ २४ ॥
ໂອ ກະສັດໃນຫມູ່ມະນຸດ! ພະຍານາກຜູ້ເປັນຈອມນາກນີ້ ບໍ່ຄວນຖືກປະຫານໂດຍມືຂອງທ່ານ ເພາະລາວໄດ້ດື່ມອະມຣິຕະຂອງເທວະແລ້ວ ຈຶ່ງບໍ່ຢູ່ໃຕ້ອຳນາດແຫ່ງຊະລາແລະມະຣະນະດັ່ງທົ່ວໄປ।
Verse 25
जीवितं मरणं जन्तोर्गति: स्वेनैव कर्मणा । राजंस्ततोऽन्यो नास्त्यस्य प्रदाता सुखदु:खयो: ॥ २५ ॥
ຊີວິດ ແລະ ຄວາມຕາຍ ພ້ອມທັງຄະຕິໃນພົບໜ້າຂອງສັດມີກາຍ ລ້ວນເກີດຈາກກຳຂອງຕົນເອງ; ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ ດັ່ງນັ້ນບໍ່ມີຜູ້ອື່ນໃດເປັນຜູ້ປະທານສຸກຫຼືທຸກຂ໌ແທ້ໆໃຫ້ເຂົາ।
Verse 26
सर्पचौराग्निविद्युद्भ्य: क्षुत्तृड्व्याध्यादिभिर्नृप । पञ्चत्वमृच्छते जन्तुर्भुङ्क्त आरब्धकर्म तत् ॥ २६ ॥
ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ ເມື່ອສັດຜູ້ຖືກຜູກມັດຖືກຂ້າໂດຍງູ ໂຈນ ໄຟ ຟ້າຜ່າ ຄວາມຫິວ ໂລກໄພ ຫຼືສິ່ງອື່ນໆ ເຂົາກໍກຳລັງເສວຍຜົນແຫ່ງກຳເກົ່າທີ່ເລີ່ມໃຫ້ຜົນແລ້ວນັ້ນ।
Verse 27
तस्मात् सत्रमिदं राजन् संस्थीयेताभिचारिकम् । सर्पा अनागसो दग्धा जनैर्दिष्टं हि भुज्यते ॥ २७ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ ຂໍໃຫ້ຢຸດພິທີສັດຣະຍັດນີ້ ທີ່ເລີ່ມດ້ວຍເຈດຕະນາທຳຮ້າຍຜູ້ອື່ນ. ງູຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຜິດຫຼາຍຕົວໄດ້ຖືກເຜົາຕາຍແລ້ວ; ແທ້ຈິງແລ້ວ ມະນຸດຕ້ອງເສວຍຜົນແຫ່ງກຳແລະຊະຕາທີ່ຕົນຕ້ອງຮັບ।
Verse 28
सूत उवाच इत्युक्त: स तथेत्याह महर्षेर्मानयन् वच: । सर्पसत्रादुपरत: पूजयामास वाक्पतिम् ॥ २८ ॥
ສູຕະກ່າວວ່າ—ເມື່ອໄດ້ຮັບຄຳແນະນຳແບບນັ້ນ ມະຫາຣາຊາ ຈະນະເມຊະຍະ ຕອບວ່າ “ເປັນດັ່ງນັ້ນເຖີດ.” ເຄົາລົບຖ້ອຍຄຳຂອງມະຫາຣິສີ ພຣະອົງຈຶ່ງຢຸດພິທີບູຊາງູ ແລະບູຊາພຣະພຶຫັດສະປະຕິ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງວາຈາຂອງພວກິສີ।
Verse 29
सैषा विष्णोर्महामायाबाध्ययालक्षणा यया । मुह्यन्त्यस्यैवात्मभूता भूतेषु गुणवृत्तिभि: ॥ २९ ॥
ນີ້ແມ່ນມະຫາມາຍາຂອງພຣະວິສນຸ ທີ່ບໍ່ອາດຕ້ານທານໄດ້ ແລະຍາກຈະເຂົ້າໃຈ. ແມ່ນແຕ່ຈີວະອາດຕະມັນເປັນສ່ວນຂອງພຣະອົງ ກໍຖືກຫຼອກໂດຍການເຄື່ອນໄຫວຂອງຄຸນ ແລະຍຶດຕິດກັບຮ່າງກາຍວັດຖຸ.
Verse 30
न यत्र दम्भीत्यभया विराजिता मायात्मवादेऽसकृदात्मवादिभि: । न यद्विवादो विविधस्तदाश्रयो मनश्च सङ्कल्पविकल्पवृत्ति यत् ॥ ३० ॥ न यत्र सृज्यं सृजतोभयो: परं श्रेयश्च जीवस्त्रिभिरन्वितस्त्वहम् । तदेतदुत्सादितबाध्यबाधकं निषिध्य चोर्मीन् विरमेत तन्मुनि: ॥ ३१ ॥
ມີຄວາມຈິງສູງສຸດຢູ່ ທີ່ມາຍາບໍ່ອາດຄອບງຳຢ່າງບໍ່ຢ້ານກົວໂດຍຄິດວ່າ “ຜູ້ນີ້ຫລອກລວງ, ຂ້ອຍຈະຄວບຄຸມເຂົາໄດ້” ໄດ້. ທີ່ນັ້ນບໍ່ມີລັດທິໂຕ້ຖຽງອັນລວງຕາ; ແຕ່ມີນັກສຶກສາວິຊາອາດຕະມັນທີ່ສືບຄົ້ນຕາມປະມານອັນຖືກຕ້ອງຢູ່ເສມອ. ທີ່ນັ້ນບໍ່ມີຈິດວັດຖຸທີ່ແກວ່ງໄປມາລະຫວ່າງການຕັດສິນໃຈແລະຄວາມສົງໄສ; ບໍ່ມີສິ່ງທີ່ຖືກສ້າງ, ເຫດລະອຽດ, ຫຼືຜົນແຫ່ງການເສບສຸກ. ທີ່ນັ້ນກໍບໍ່ມີຊີວະທີ່ຖືກຜູກມັດດ້ວຍອະຫັງກາຣ ແລະຄຸນທັງສາມ. ຄວາມຈິງນັ້ນຢູ່ເຫນືອສິ່ງທີ່ຈຳກັດແລະສິ່ງທີ່ຈຳກັດຜູ້ອື່ນ; ດັ່ງນັ້ນມຸນີຄວນຢຸດຄື້ນລົມແຫ່ງສັງສານ ແລະພັກຢູ່ໃນສັດຈະສູງສຸດນັ້ນ.
Verse 31
न यत्र दम्भीत्यभया विराजिता मायात्मवादेऽसकृदात्मवादिभि: । न यद्विवादो विविधस्तदाश्रयो मनश्च सङ्कल्पविकल्पवृत्ति यत् ॥ ३० ॥ न यत्र सृज्यं सृजतोभयो: परं श्रेयश्च जीवस्त्रिभिरन्वितस्त्वहम् । तदेतदुत्सादितबाध्यबाधकं निषिध्य चोर्मीन् विरमेत तन्मुनि: ॥ ३१ ॥
ມີຄວາມຈິງສູງສຸດຢູ່ ທີ່ມາຍາບໍ່ອາດຄອບງຳຢ່າງບໍ່ຢ້ານກົວໂດຍຄິດວ່າ “ຜູ້ນີ້ຫລອກລວງ, ຂ້ອຍຈະຄວບຄຸມເຂົາໄດ້” ໄດ້. ທີ່ນັ້ນບໍ່ມີລັດທິໂຕ້ຖຽງອັນລວງຕາ; ແຕ່ມີນັກສຶກສາວິຊາອາດຕະມັນທີ່ສືບຄົ້ນຕາມປະມານອັນຖືກຕ້ອງຢູ່ເສມອ. ທີ່ນັ້ນບໍ່ມີຈິດວັດຖຸທີ່ແກວ່ງໄປມາລະຫວ່າງການຕັດສິນໃຈແລະຄວາມສົງໄສ; ບໍ່ມີສິ່ງທີ່ຖືກສ້າງ, ເຫດລະອຽດ, ຫຼືຜົນແຫ່ງການເສບສຸກ. ທີ່ນັ້ນກໍບໍ່ມີຊີວະທີ່ຖືກຜູກມັດດ້ວຍອະຫັງກາຣ ແລະຄຸນທັງສາມ. ຄວາມຈິງນັ້ນຢູ່ເຫນືອສິ່ງທີ່ຈຳກັດແລະສິ່ງທີ່ຈຳກັດຜູ້ອື່ນ; ດັ່ງນັ້ນມຸນີຄວນຢຸດຄື້ນລົມແຫ່ງສັງສານ ແລະພັກຢູ່ໃນສັດຈະສູງສຸດນັ້ນ.
Verse 32
परं पदं वैष्णवमामनन्ति तद् यन्नेति नेतीत्यतदुत्सिसृक्षव: । विसृज्य दौरात्म्यमनन्यसौहृदा हृदोपगुह्यावसितं समाहितै: ॥ ३२ ॥
ຜູ້ທີ່ປາຖະໜາຈະລະທິ້ງສິ່ງທີ່ບໍ່ແທ້ສາລະ ຈະເຄື່ອນໄປຢ່າງເປັນລຳດັບດ້ວຍການແຍກແຍະແບບປະຕິເສດ “ບໍ່ແມ່ນນີ້ ບໍ່ແມ່ນນັ້ນ” (neti neti) ໄປສູ່ປະມະບົດແຫ່ງໄວສນະວະ ຄືສະຖານະສູງສຸດຂອງພຣະວິສນຸ. ເມື່ອລະທິ້ງຄວາມຄັບແຄບທາງວັດຖຸແລ້ວ ພວກເຂົາມອບຄວາມຮັກຢ່າງເອກອັນຕໍ່ສັດຈະສູງສຸດໃນໃຈ ແລະອ້ອມກອດສັດຈະນັ້ນໃນສະມາທິອັນໝັ້ນຄົງ
Verse 33
त एतदधिगच्छन्ति विष्णोर्यत् परमं पदम् । अहं ममेति दौर्जन्यं न येषां देहगेहजम् ॥ ३३ ॥
ຜູ້ບູຊາແບບນັ້ນຍ່ອມເຂົ້າໃຈແລະເຂົ້າເຖິງປະມະບົດຂອງພຣະວິສນຸ ເພາະຄວາມເປື້ອນເປັນ “ຂ້ອຍ” ແລະ “ຂອງຂ້ອຍ” ທີ່ອີງໃສ່ກາຍແລະເຮືອນ ບໍ່ເຫຼືອຢູ່ໃນເຂົາອີກ
Verse 34
अतिवादांस्तितिक्षेत नावमन्येत कञ्चन । न चेमं देहमाश्रित्य वैरं कुर्वीत केनचित् ॥ ३४ ॥
ຄວນອົດທົນຕໍ່ການດູຖູກທັງປວງ ແລະບໍ່ຄວນຫມິ່ນປະມາດຜູ້ໃດ. ລະຄວາມຍຶດຕິດໃນກາຍ ຢ່າກໍ່ເວນກັບໃຜ.
Verse 35
नमो भगवते तस्मै कृष्णायाकुण्ठमेधसे । यत्पादाम्बुरुहध्यानात् संहितामध्यगामिमाम् ॥ ३५ ॥
ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະພະຄະວານ ສຣີກຣິດສະນະ ຜູ້ບໍ່ອາດພ່າຍແພ້ ແລະມີປັນຍາບໍ່ຂາດ. ໂດຍການພິຈາລະນາພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະອົງ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງເຂົ້າໃຈຄຳພີນີ້.
Verse 36
श्रीशौनक उवाच पैलादिभिर्व्यासशिष्यैर्वेदाचार्यैर्महात्मभि: । वेदाश्च कथिता व्यस्ता एतत् सौम्याभिधेहि न: ॥ ३६ ॥
ຣິຊີ ຊາວນະກະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ສູຕະ ຜູ້ອ່ອນໂຍນ ຂໍໃຫ້ເຈົ້າເລົ່າໃຫ້ພວກເຮົາຟັງວ່າ ໄພລ ແລະສິດຂອງວະຍາສະເທວະ ຜູ້ເປັນອາຈານແຫ່ງເວດ ໄດ້ກ່າວແລະຈັດຮຽງເວດຢ່າງໃດ
Verse 37
सूत उवाच समाहितात्मनो ब्रह्मन् ब्रह्मण: परमेष्ठिन: । हृद्याकाशादभून्नादो वृत्तिरोधाद् विभाव्यते ॥ ३७ ॥
ສູຕະກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣາຫມະນ, ຈາກຟ້າໃນດວງໃຈຂອງພຣະພຣົມ (ປະຣະເມດຖິນ) ຜູ້ມີຈິດຕັ້ງມັ່ນໃນສະມາທິ ໄດ້ປາກົດນາດອັນລະອຽດ; ມັນຮັບຮູ້ໄດ້ເມື່ອຢຸດການຟັງພາຍນອກ.
Verse 38
यदुपासनया ब्रह्मन् योगिनो मलमात्मन: । द्रव्यक्रियाकारकाख्यं धूत्वा यान्त्यपुनर्भवम् ॥ ३८ ॥
ໂອ ພຣາຫມະນ, ໂດຍການບູຊາຮູບອັນລະອຽດຂອງເວດນີ້ ບັນດາໂຢຄີຊຳລະມົນທິນໃນຕົນທີ່ເກີດຈາກວັດຖຸ, ການກະທຳ ແລະຄວາມເປັນຜູ້ກະທຳ ແລ້ວບັນລຸສະພາວະບໍ່ກັບມາເກີດອີກ.
Verse 39
ततोऽभूत्त्रिवृदोंकारो योऽव्यक्तप्रभव: स्वराट् । यत्तल्लिङ्गं भगवतो ब्रह्मण: परमात्मन: ॥ ३९ ॥
ຈາກຄວາມສັ່ນໄຫວອັນລະອຽດເຫນືອໂລsກນັ້ນ ໄດ້ເກີດ “ໂອມກາຣະ” ທີ່ປະກອບດ້ວຍສາມສຽງ ເກີດຈາກອະວະຍັກຕະ ແລະສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍຕົນເອງ. ໂອມກາຣະນີ້ແມ່ນນິມິດອັນສັກສິດຂອງສັດຈະສູງສຸດໃນສາມພາວະ: ພະຄະວານ, ປະຣະມາດມາ, ແລະ ພຣະຫມັນ.
Verse 40
शृणोति य इमं स्फोटं सुप्तश्रोत्रे च शून्यदृक् । येन वाग् व्यज्यते यस्य व्यक्तिराकाश आत्मन: ॥ ४० ॥ स्वधाम्नो ब्राह्मण: साक्षाद् वाचक: परमात्मन: । स सर्वमन्त्रोपनिषद्वेदबीजं सनातनम् ॥ ४१ ॥
ໂອມກາຣະໃນຮູບສະໂຟດນີ້ ໂດຍທ້າຍສຸດແມ່ນໄຮ້ຮູບ ແລະພົ້ນຈາກປະສາດສຳຜັດ; ປະຣະມາດມາ “ໄດ້ຍິນ” ມັນໂດຍບໍ່ຕ້ອງມີຫູວັດຖຸ ດັ່ງຜູ້ຟັງທີ່ບໍ່ອາໄສອິນທຣີ. ຈາກໂອມກາຣະນີ້ເອງ ວາຈາຈຶ່ງປະກົດ ແລະມັນເຜີຍຕົນໃນຟ້າແຫ່ງດວງໃຈຂອງວິນຍານ.
Verse 41
शृणोति य इमं स्फोटं सुप्तश्रोत्रे च शून्यदृक् । येन वाग् व्यज्यते यस्य व्यक्तिराकाश आत्मन: ॥ ४० ॥ स्वधाम्नो ब्राह्मण: साक्षाद् वाचक: परमात्मन: । स सर्वमन्त्रोपनिषद्वेदबीजं सनातनम् ॥ ४१ ॥
ໂອມກາຣະນີ້ແມ່ນຄຳທີ່ຊີ້ຕົງໄປຫາປະຣະມາດມາຜູ້ສະຖິດໃນທີ່ພຳນັກຂອງພຣະອົງເອງ. ມັນແມ່ນແກ່ນລັບ ແລະເມັດພັນນິລັນດອນຂອງມົນຕຣາ, ອຸປນິຊັດ ແລະ ພຣະເວດທັງປວງ.
Verse 42
तस्य ह्यासंस्त्रयो वर्णा अकाराद्या भृगूद्वह । धार्यन्ते यैस्त्रयो भावा गुणनामार्थवृत्तय: ॥ ४२ ॥
ໂອ ຜູ້ສູງສຸດໃນວົງສາພຶຣກຸ ໂອມກາຣະໄດ້ສະແດງສຽງດັ້ງເດີມສາມຢ່າງ: A, U, M. ດ້ວຍສາມສຽງນີ້ ຈຶ່ງຄ້ຳຈຸນສະພາວະສາມປະການ ຮວມທັງ ຄຸນະ, ນາມ, ອັດຖະ ແລະ ໜ້າທີ່ຕ່າງໆ.
Verse 43
ततोऽक्षरसमाम्नायमसृजद् भगवानज: । अन्तस्थोष्मस्वरस्पर्शह्रस्वदीर्घादिलक्षणम् ॥ ४३ ॥
ຈາກໂອມກາຣະນັ້ນເອງ ພຣະພຣະຫມາຜູ້ບໍ່ເກີດ (ອະຈະ) ໄດ້ສ້າງລຳດັບອັກສອນທັງປວງ—ສະຫຼະ, ພະຍັນຊະນະ, ອັນຕະສະຖະ, ອຸສະມະ ແລະອື່ນໆ—ໂດຍແຍກຕາມລັກສະນະເຊັ່ນ ສຽງສັ້ນ ແລະ ສຽງຍາວ.
Verse 44
तेनासौ चतुरो वेदांश्चतुर्भिर्वदनैर्विभु: । सव्याहृतिकान् सोंकारांश्चातुर्होत्रविवक्षया ॥ ४४ ॥
ດ້ວຍກຸ່ມສຽງນັ້ນ ພຣະພຣະຫມາຜູ້ມີອຳນາດ ໄດ້ເປີດເຜີຍພຣະເວດທັງສີ່ຈາກສີ່ພັກຕຣ໌ ພ້ອມອໍມກາຣ ແລະ ວະຍາຫຣິຕິ 7 ເພື່ອແຜ່ຂະຫຍາຍພິທີຍັດຕາມໜ້າທີ່ພຣະສະຫມະນະແຕ່ລະເວດ।
Verse 45
पुत्रानध्यापयत्तांस्तु ब्रह्मर्षीन् ब्रह्मकोविदान् । ते तु धर्मोपदेष्टार: स्वपुत्रेभ्य: समादिशन् ॥ ४५ ॥
ພຣະພຣະຫມາໄດ້ສອນພຣະເວດເຫຼົ່ານັ້ນໃຫ້ແກ່ບຸດຂອງພຣະອົງ ຜູ້ເປັນມະຫາຣິສີໃນຫມູ່ພຣາຫມະນ໌ ແລະຊໍານານການສວດເວດ; ພວກເຂົາກໍເປັນອາຈານ ແລະຖ່າຍທອດພຣະເວດໃຫ້ລູກຫຼານຂອງຕົນຕໍ່ໆໄປ.
Verse 46
ते परम्परया प्राप्तास्तत्तच्छिष्यैर्धृतव्रतै: । चतुर्युगेष्वथ व्यस्ता द्वापरादौ महर्षिभि: ॥ ४६ ॥
ດັ່ງນີ້ ບັນດາສິດຜູ້ຍຶດຫມັ້ນໃນວຣະຕະ ໄດ້ຮັບພຣະເວດຕາມສາຍສືບທອດຕະຫຼອດວົງຈອນສີ່ຍຸກ; ແລະໃນທ້າຍແຕ່ລະດວາປະຣະຍຸກ ມະຫາຣິສີຈະຈັດຮຽງແລະແບ່ງພຣະເວດເປັນພາກໆ.
Verse 47
क्षीणायुष: क्षीणसत्त्वान् दुर्मेधान् वीक्ष्य कालत: । वेदान्ब्रह्मर्षयो व्यस्यन् हृदिस्थाच्युतचोदिता: ॥ ४७ ॥
ເມື່ອເຫັນວ່າດ້ວຍອິດທິພົນແຫ່ງການເວລາ ຜູ້ຄົນມີອາຍຸສັ້ນ ກຳລັງແລະປັນຍາຫຼຸດລົງ ມະຫາຣິສີທັງຫຼາຍຈຶ່ງໄດ້ຮັບແຮງດົນໃຈຈາກພຣະອະຈະຍຸຕະຜູ້ສະຖິດໃນໃຈ ແລະແບ່ງພຣະເວດຢ່າງເປັນລະບົບ.
Verse 48
अस्मिन्नप्यन्तरे ब्रह्मन् भगवान्लोकभावन: । ब्रह्मेशाद्यैर्लोकपालैर्याचितो धर्मगुप्तये ॥ ४८ ॥ पराशरात् सत्यवत्यामंशांशकलया विभु: । अवतीर्णो महाभाग वेदं चक्रे चतुर्विधम् ॥ ४९ ॥
ໂອ ພຣາຫມະນ໌! ໃນສະໄໝໄວວັສວະຕະມະນູນີ້ ບັນດາຜູ້ປົກຄອງໂລກ ນຳໂດຍພຣະພຣະຫມາແລະພຣະສິວະ ໄດ້ວອນຂໍພຣະພະຄະວານຜູ້ອຸປະຖຳໂລກ ໃຫ້ປົກປ້ອງທັມມະ. ໂອ ເຊົານະກະຜູ້ມີພາກຍະ! ພຣະອົງຜູ້ມີອຳນາດໄດ້ອະວະຕານເປັນປະກາຍທິບຂອງສ່ວນຍ່ອຍໃນສ່ວນເຕັມ ເກີດໃນຄັນຂອງສັດຍະວະຕີເປັນບຸດຂອງປະຣາຊະຣະ ແລະແບ່ງພຣະເວດອັນດຽວເປັນສີ່.
Verse 49
अस्मिन्नप्यन्तरे ब्रह्मन् भगवान्लोकभावन: । ब्रह्मेशाद्यैर्लोकपालैर्याचितो धर्मगुप्तये ॥ ४८ ॥ पराशरात् सत्यवत्यामंशांशकलया विभु: । अवतीर्णो महाभाग वेदं चक्रे चतुर्विधम् ॥ ४९ ॥
ໂອ ພຣາຫມັນ, ໃນຍຸກຂອງ ໄວວັດສະວະຕະ ມະນຸ, ບຣະຫມາ ແລະ ຊິວະ ພ້ອມດ້ວຍໂລກປາລະທັງຫຼາຍ ໄດ້ອ້ອນວອນພຣະພະຄະວານ ຜູ້ອຸປະຖຳໂລກ ໃຫ້ປົກປ້ອງທຳມະ. ໂອ ເຊົານະກະຜູ້ມີບຸນ, ພຣະອົງຜູ້ມີອຳນາດໄດ້ອະວະຕານເປັນປະກາຍແຫ່ງສ່ວນຍ່ອຍຂອງສ່ວນພຣະອົງ ໃນຄັນຂອງສັດຍະວະຕີ ເປັນບຸດຂອງ ປະຣາຊະຣະ ແລະໃນນາມ ກຣິດສະນະ ດວຍປາຍະນ ວະຍາສະ ໄດ້ແບ່ງວິດະເດີຍວເປັນສີ່.
Verse 50
ऋगथर्वयजु:साम्नां राशीरुद्धृत्य वर्गश: । चतस्र: संहिताश्चक्रे मन्त्रैर्मणिगणा इव ॥ ५० ॥
ພຣະວະຍາສະເທວະ ໄດ້ຄັດແຍກກອງມົນຕຣາຂອງ ຣິກ, ອະຖັຣວະ, ຍະຊຸຣ ແລະ ສາມ ວິດ ແລ້ວຈັດເປັນໝວດໝູ່; ດຸຈການຄັດແຍກເພັດນິລະມະນີທີ່ປົນກັນໃຫ້ເປັນກອງໆ, ດັ່ງນັ້ນທ່ານຈຶ່ງຮຽບຮຽງສັມຫິຕາ 4 ຊຸດ.
Verse 51
तासां स चतुर: शिष्यानुपाहूय महामति: । एकैकां संहितां ब्रह्मन्नेकैकस्मै ददौ विभु: ॥ ५१ ॥
ໂອ ພຣາຫມັນ, ພຣະວະຍາສະເທວະຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ ໄດ້ເອີ້ນສິດ 4 ຄົນມາ ແລ້ວມອບສັມຫິຕາທັງ 4 ໃຫ້ຄົນລະ 1 ຊຸດ.
Verse 52
पैलाय संहितामाद्यां बह्वृचाख्यां उवाच ह । वैशम्पायनसंज्ञाय निगदाख्यं यजुर्गणम् ॥ ५२ ॥ साम्नां जैमिनये प्राह तथा छन्दोगसंहिताम् । अथर्वाङ्गिरसीं नाम स्वशिष्याय सुमन्तवे ॥ ५३ ॥
ພຣະວະຍາສະເທວະ ໄດ້ສອນສັມຫິຕາທຳອິດ ຄື ຣິກເວດ ໃຫ້ແກ່ ໄພລະ ແລະໃຫ້ຊື່ວ່າ ‘ບະຫວຶຈ’. ກຸ່ມມົນຕຣາຍະຊຸຣທີ່ເອີ້ນ ‘ນິກະດະ’ ທ່ານມອບໃຫ້ ໄວຊັມປາຍະນ. ມົນຕຣາສາມເວດທີ່ເອີ້ນ ‘ຈັນໂທກະ-ສັມຫິຕາ’ ທ່ານສອນໃຫ້ ໄຈມິນິ, ແລະ ອະຖັຣວະເວດ ທີ່ຊື່ ‘ອະຖັຣວາງຄິຣະສີ’ ທ່ານມອບໃຫ້ສິດທີ່ຮັກ ສຸມັນຕຸ.
Verse 53
पैलाय संहितामाद्यां बह्वृचाख्यां उवाच ह । वैशम्पायनसंज्ञाय निगदाख्यं यजुर्गणम् ॥ ५२ ॥ साम्नां जैमिनये प्राह तथा छन्दोगसंहिताम् । अथर्वाङ्गिरसीं नाम स्वशिष्याय सुमन्तवे ॥ ५३ ॥
ພຣະວະຍາສະເທວະ ໄດ້ສອນສັມຫິຕາທຳອິດ ຄື ຣິກເວດ ໃຫ້ແກ່ ໄພລະ ແລະໃຫ້ຊື່ວ່າ ‘ບະຫວຶຈ’. ກຸ່ມມົນຕຣາຍະຊຸຣທີ່ເອີ້ນ ‘ນິກະດະ’ ທ່ານມອບໃຫ້ ໄວຊັມປາຍະນ. ມົນຕຣາສາມເວດທີ່ເອີ້ນ ‘ຈັນໂທກະ-ສັມຫິຕາ’ ທ່ານສອນໃຫ້ ໄຈມິນິ, ແລະ ອະຖັຣວະເວດ ທີ່ຊື່ ‘ອະຖັຣວາງຄິຣະສີ’ ທ່ານມອບໃຫ້ສິດທີ່ຮັກ ສຸມັນຕຸ.
Verse 54
पैल: स्वसंहितामूचे इन्द्रप्रमितये मुनि: । बाष्कलाय च सोऽप्याह शिष्येभ्य: संहितां स्वकाम् ॥ ५४ ॥ चतुर्धा व्यस्य बोध्याय याज्ञवल्क्याय भार्गव । पराशरायाग्निमित्र इन्द्रप्रमितिरात्मवान् ॥ ५५ ॥ अध्यापयत् संहितां स्वां माण्डूकेयमृषिं कविम् । तस्य शिष्यो देवमित्र: सौभर्यादिभ्य ऊचिवान् ॥ ५६ ॥
ິສີ ໄພລະ ແບ່ງ ສັມຫິຕາ ຂອງຕົນເປັນສອງສ່ວນ ແລ້ວຖ່າຍທອດໃຫ້ ອິນທຣະປຣະມິຕິ ແລະ ບາສກະລະ
Verse 55
पैल: स्वसंहितामूचे इन्द्रप्रमितये मुनि: । बाष्कलाय च सोऽप्याह शिष्येभ्य: संहितां स्वकाम् ॥ ५४ ॥ चतुर्धा व्यस्य बोध्याय याज्ञवल्क्याय भार्गव । पराशरायाग्निमित्र इन्द्रप्रमितिरात्मवान् ॥ ५५ ॥ अध्यापयत् संहितां स्वां माण्डूकेयमृषिं कविम् । तस्य शिष्यो देवमित्र: सौभर्यादिभ्य ऊचिवान् ॥ ५६ ॥
ບາສກະລະ ແບ່ງ ສັມຫິຕາ ເປັນສີ່ສ່ວນ ແລ້ວສອນໃຫ້ ໂພທຍະ ຢາຊຍະວັລກະຍະ ປະຣາຊະຣະ ແລະ ອັກນິມິຕຣະ
Verse 56
पैल: स्वसंहितामूचे इन्द्रप्रमितये मुनि: । बाष्कलाय च सोऽप्याह शिष्येभ्य: संहितां स्वकाम् ॥ ५४ ॥ चतुर्धा व्यस्य बोध्याय याज्ञवल्क्याय भार्गव । पराशरायाग्निमित्र इन्द्रप्रमितिरात्मवान् ॥ ५५ ॥ अध्यापयत् संहितां स्वां माण्डूकेयमृषिं कविम् । तस्य शिष्यो देवमित्र: सौभर्यादिभ्य ऊचिवान् ॥ ५६ ॥
ອິນທຣະປຣະມິຕິ ຜູ້ສຳລວມ ສອນ ສັມຫິຕາ ຂອງຕົນໃຫ້ ມານຑູເກຍ ິສີ-ກະວີ; ສິດຂອງທ່ານ ເທວະມິຕຣະ ໄດ້ສືບຕໍ່ໃຫ້ ເສົາພະຣິ ແລະອື່ນໆ
Verse 57
शाकल्यस्तत्सुत: स्वां तु पञ्चधा व्यस्य संहिताम् । वात्स्यमुद्गलशालीयगोखल्यशिशिरेष्वधात् ॥ ५७ ॥
ຊາກັລຍະ ບຸດຂອງ ມານຑູເກຍ ແບ່ງ ສັມຫິຕາ ຂອງຕົນເປັນຫ້າ ແລ້ວມອບໃຫ້ ວາດສະຍະ ມຸດກະລະ ຊາລີຍະ ໂກຄະລຍະ ແລະ ຊິຊິຣະ
Verse 58
जातूकर्ण्यश्च तच्छिष्य: सनिरुक्तां स्वसंहिताम् । बलाकपैलजाबालविरजेभ्यो ददौ मुनि: ॥ ५८ ॥
ຊາຕູກັນຍະ ສິດຂອງ ຊາກັລຍະ ແບ່ງ ສັມຫິຕາ ທີ່ໄດ້ຮັບເປັນສາມສ່ວນ ແລ້ວເພີ່ມສ່ວນທີ່ສີ່ແມ່ນ ‘ນິຣຸກຕະ’ ແລ້ວສອນໃຫ້ ບະລາກະ ໄພລະຄົນທີສອງ ຈາບາລະ ແລະ ວິຣະຈະ
Verse 59
बाष्कलि: प्रतिशाखाभ्यो वालखिल्याख्यसंहिताम् । चक्रे वालायनिर्भज्य: काशारश्चैव तां दधु: ॥ ५९ ॥
ບາສກະລິ ໄດ້ຮວບຮວມ ‘ວາລະຂິລະຍະ-ສັມຫິຕາ’ ຈາກທຸກສາຂາຂອງ ຣິກເວດ. ສັມຫິຕານີ້ ວາລາຍະນິ, ພັຊຍະ ແລະ ກາຊາຣະ ໄດ້ຮັບໄວ້ ແລະສືບທອດຕາມປະເພນີສາຍຄູ-ສິດ.
Verse 60
बह्वृचा: संहिता ह्येता एभिर्ब्रह्मर्षिभिर्धृता: । श्रुत्वैतच्छन्दसां व्यासं सर्वपापै: प्रमुच्यते ॥ ६० ॥
ດັ່ງນັ້ນ ສັມຫິຕາຫຼາຍປະເພດແຫ່ງ ຣິກເວດ ໄດ້ຖືກຮັກສາໄວ້ຕາມສາຍສືບທອດໂດຍພຣາຫມັນຜູ້ບໍລິສຸດດຸດບຣະຫມະຣິສີ. ແຕ່ພຽງໄດ້ຍິນເລື່ອງການແບ່ງສັນຂອງສະຫລອງເວດ ກໍພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ.
Verse 61
वैशम्पायनशिष्या वै चरकाध्वर्यवोऽभवन् । यच्चेरुर्ब्रह्महत्यांह: क्षपणं स्वगुरोर्व्रतम् ॥ ६१ ॥
ສິດຂອງ ໄວຊັມປາຍະນະ ໄດ້ເປັນຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນນາມ ‘ຈາຣະກ-ອັດວະຣະຍຸ’. ພວກເຂົາຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ຈາຣະກ’ ເພາະອອກຈາຣິກພ້ອມຖືວັດເຂັ້ມງວດ ເພື່ອຊຳລະບາບການຂ້າພຣາຫມັນຂອງອາຈານຕົນ.
Verse 62
याज्ञवल्क्यश्च तच्छिष्य आहाहो भगवन् कियत् । चरितेनाल्पसाराणां चरिष्येऽहं सुदुश्चरम् ॥ ६२ ॥
ເທື່ອໜຶ່ງ ຢາຊະຍະວັລກະຍະ ຜູ້ເປັນສິດ ໄດ້ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະອາຈານຜູ້ນ່າເຄົາລົບ! ຄວາມພະຍາຍາມອັນອ່ອນແອຂອງສິດເຫຼົ່ານີ້ຈະໃຫ້ຜົນສັກເທົ່າໃດ? ຂ້າພະເຈົ້າຈະບຳເພັນຕະບະອັນຍາກຢິ່ງດ້ວຍຕົນເອງ”
Verse 63
इत्युक्तो गुरुरप्याह कुपितो याह्यलं त्वया । विप्रावमन्त्रा शिष्येण मदधीतं त्यजाश्विति ॥ ६३ ॥
ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ອາຈານ ໄວຊັມປາຍະນະ ໂກດແລະກ່າວວ່າ: “ອອກໄປຈາກນີ້! ພໍແລ້ວສຳລັບເຈົ້າ. ໂອ ສິດຜູ້ດູໝິ່ນພຣາຫມັນ! ຈົ່ງຄືນທັນທີ ທຸກສິ່ງທີ່ເຮົາໄດ້ສອນເຈົ້າ”
Verse 64
देवरातसुत: सोऽपि छर्दित्वा यजुषां गणम् । ततो गतोऽथ मुनयो ददृशुस्तान् यजुर्गणान् ॥ ६४ ॥ यजूंषि तित्तिरा भूत्वा तल्लोलुपतयाददु: । तैत्तिरीया इति यजु:शाखा आसन् सुपेशला: ॥ ६५ ॥
ຢາຊະຍະວັນກະຍະ ບຸດຂອງເທວະຣາຕະ ໄດ້ອາເມັນອອກເປັນກຸ່ມມົນຕຣາແຫ່ງຍະຊຸຣເວດ ແລ້ວຈາກໄປ. ຕໍ່ມາບັນດາສິດສາວົກເຫັນດ້ວຍຄວາມໂລບ ຈຶ່ງກາຍເປັນນົກຕິດຕິຣາ ແລະເກັບເອົາທັງໝົດ; ດັ່ງນັ້ນສາຂາຍະຊຸຣອັນງາມນັ້ນເອີ້ນວ່າ ‘ໄຕຕິຣີຍ-ສັມຫິຕາ’.
Verse 65
देवरातसुत: सोऽपि छर्दित्वा यजुषां गणम् । ततो गतोऽथ मुनयो ददृशुस्तान् यजुर्गणान् ॥ ६४ ॥ यजूंषि तित्तिरा भूत्वा तल्लोलुपतयाददु: । तैत्तिरीया इति यजु:शाखा आसन् सुपेशला: ॥ ६५ ॥
ບັນດາສິດສາວົກເພາະຄວາມໂລບ ຈຶ່ງກາຍເປັນນົກຕິດຕິຣາ ແລະເກັບມົນຕຣາຍະຊຸຣທັງໝົດ; ດັ່ງນັ້ນສາຂາອັນງາມນັ້ນເອີ້ນວ່າ ‘ໄຕຕິຣີຍ’.
Verse 66
याज्ञवल्क्यस्ततो ब्रह्मंश्छन्दांस्यधिगवेषयन् । गुरोरविद्यमानानि सूपतस्थेऽर्कमीश्वरम् ॥ ६६ ॥
ໂອ ພຣາຫມະນ ເຊົານະກະ! ຕໍ່ມາ ຢາຊະຍະວັນກະຍະ ປາຖະນາຈະຄົ້ນຫາມົນຕຣາຍະຊຸຣໃໝ່ ທີ່ແມ່ນແຕ່ອາຈານຂອງຕົນກໍບໍ່ຮູ້. ດ້ວຍໃຈນັ້ນ ລາວຈຶ່ງບູຊາພຣະອາທິດຜູ້ມີິດດາດ້ວຍຄວາມເອກາກຣະ.
Verse 67
श्रीयाज्ञवल्क्य उवाच ॐ नमो भगवते आदित्यायाखिलजगतामात्मस्वरूपेण कालस्वरूपेण चतुर्विधभूतनिकायानां ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तानामन्तर्हृदयेषु बहिरपि चाकाश इवोपाधिनाव्यवधीयमानो भवानेक एव क्षणलवनिमेषावयवोपचितसंवत्सरगणेनापामादान विसर्गाभ्यामिमां लोकयात्रामनुवहति ॥ ६७ ॥
ສຣີ ຢາຊະຍະວັນກະຍະ ກ່າວວ່າ: ໂອມ ຂ້າພະເຈົ້ານອບນ້ອມແດ່ ພະພະຄະວານ ອາທິຕະຍະ ຜູ້ປາກົດເປັນດວງອາທິດ. ພຣະອົງເປັນໜຶ່ງດຽວ ເປັນອາດມັນຂອງສັບພະໂລກ ແລະເປັນຮູບແຫ່ງການ; ຈາກພຣະພຣົມາເຖິງໃບຫຍ້າ ພຣະອົງສະຖິດທັງໃນໃຈແລະພາຍນອກ ດຸດຟ້າ ບໍ່ຖືກປົກຄຸມໂດຍສົມມຸດອັນລວງ. ດ້ວຍກະແສຂອງປີທີ່ປະກອບດ້ວຍ ກະສະນະ ລະວະ ແລະ ນິເມສ ພຣະອົງເຮັດໃຫ້ນ້ຳແຫ້ງ ແລ້ວປະທານຄືນເປັນຝົນ ເພື່ອຄ້ຳຈຸນການເດີນທາງຂອງໂລກນີ້.
Verse 68
यदु ह वाव विबुधर्षभ सवितरदस्तपत्यनुसवनमहर अहराम्नायविधिनोपतिष्ठमानानामखिलदुरितवृजिन बीजावभर्जन भगवत: समभिधीमहि तपन मण्डलम् ॥ ६८ ॥
ໂອ ສະວິຕາ ຜູ້ເປັນຍອດໃນບັນດາເທວະ ໂອ ຕະປະນະຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງ! ຜູ້ໃດບູຊາພຣະອົງວັນລະສາມເທື່ອ ຕາມວິທີເວດທີ່ສືບທອດມາ ພຣະອົງເຜົາຜານບາບທັງໝົດ ຄວາມທຸກທັງປວງ ແລະແມ່ນແຕ່ເມັດພັນແຫ່ງຄວາມປາຖະນາ. ເພາະສະນັ້ນ ພວກເຮົາຈຶ່ງພິຈາລະນາມົນດົນໄຟຂອງພຣະອົງດ້ວຍຄວາມເອກາກຣະ.
Verse 69
य इह वाव स्थिरचरनिकराणां निजनिकेतनानां मनइन्द्रियासु गणाननात्मन: स्वयमात्मान्तर्यामी प्रचोदयति ॥ ६९ ॥
ພຣະອົງສະຖິດເປັນພຣະເຈົ້າອັນຢູ່ພາຍໃນໃຈຂອງສັດທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ; ພຣະອົງເປັນຜູ້ກະຕຸ້ນຈິດ ອິນທຣີ ແລະລົມປຣານໃຫ້ກະທຳ.
Verse 70
य एवेमं लोकमतिकरालवदनान्धकारसंज्ञाजगरग्रह गिलितं मृतकमिव विचेतनमवलोक्यानुकम्पया परमकारुणिक ईक्षयैवोत्थाप्याहरहरनुसवनं श्रेयसि स्वधर्माख्यात्मावस्थाने प्रवर्तयति ॥ ७० ॥
ໂລກນີ້ຖືກງູໃຫຍ່ແຫ່ງ ‘ຄວາມມືດ’ ທີ່ມີປາກນ່າຢ້ານກົວກືນໄປ ຈົນເປັນຄົນບໍ່ຮູ້ສຶກດັ່ງຄົນຕາຍ. ແຕ່ພຣະອົງຜູ້ເມດຕາຍິ່ງ ດ້ວຍສາຍພຣະເນດເມດຕາ ປຸກຜູ້ຄົນດ້ວຍຂອງຂວັນແຫ່ງການເຫັນ ແລະໃນສາມສັນທະຍາຂອງແຕ່ລະມື້ ຊັກນຳຜູ້ມີທຳໃຫ້ເດີນສູ່ຄວາມດີສູງສຸດ ໂດຍປະຕິບັດທຳຂອງຕົນໃຫ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຖານະວິນຍານ.
Verse 71
अवनिपतिरिवासाधूनां भयमुदीरयन्नटति परित आशापालैस्तत्र तत्र कमलकोशाञ्जलिभिरुपहृतार्हण: ॥ ७१ ॥
ດັ່ງກະສັດໃນແຜ່ນດິນ ພຣະອົງເດີນທາງໄປທົ່ວທຸກທີ່ ກໍ່ໃຫ້ຜູ້ບໍ່ບໍລິສຸດເກີດຄວາມຢ້ານ. ເທວະຜູ້ຮັກສາທິດທັງຫຼາຍຖວາຍການນະມັດສະການດ້ວຍດອກບົວໃນຝາມືປະນົມ ແລະເຄື່ອງບູຊາອື່ນໆ.
Verse 72
अथ ह भगवंस्तव चरणनलिनयुगलं त्रिभुवनगुरुभिरभिवन्दितमहमयातयामयजुष्काम उपसरामीति ॥ ७२ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຂົ້າໄປຫາພຣະບາດດອກບົວຄູ່ຂອງພຣະອົງ ທີ່ຄູອາຈານແຫ່ງສາມໂລກນະມັດສະການ ເພາະຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາມົນຕຣາຍະຊຸຣທີ່ບໍ່ມີໃຜຮູ້; ຂໍພຣະອົງໂປດປະທານໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ.
Verse 73
सूत उवाच एवं स्तुत: स भगवान् वाजिरूपधरो रवि: । यजूंष्ययातयामानि मुनयेऽदात् प्रसादित: ॥ ७३ ॥
ສູຕະກ່າວວ່າ: ເມື່ອຖືກສັນລະເສີນແບບນັ້ນ ພຣະສຸຣິຍະເທວະຜູ້ມີິດທານຸພາບກໍພໍພຣະໄທ ແລ້ວຊົງຮັບຮູບເປັນມ້າ ແລະປະທານມົນຕຣາຍະຊຸຣທີ່ບໍ່ເຄີຍຮູ້ໃນສັງຄົມມະນຸດແກ່ລະສີຢາຊະຍະວັນກະຍະ.
Verse 74
यजुर्भिरकरोच्छाखा दशपञ्च शतैर्विभु: । जगृहुर्वाजसन्यस्ता: काण्वमाध्यन्दिनादय: ॥ ७४ ॥
ຈາກມະນະຕຣາຫຼາຍຮ້ອຍຫຼາຍພັນໃນຢະຊຸຣເວດ ຣິຊີຜູ້ມີິດໄດ້ຮວບຮວມເປັນ 15 ສາຂາ. ເນື່ອງຈາກເກີດຈາກຂົນແຜງຄໍມ້າ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ‘ວາຈະສະເນຍີ-ສັງຫິຕາ’ ແລະຖືກຮັບສືບຕໍ່ໂດຍສາຍສິດຂອງ ການວະ, ມາດຍັນດິນ ແລະຣິຊີອື່ນໆ.
Verse 75
जैमिने: सामगस्यासीत् सुमन्तुस्तनयो मुनि: । सुत्वांस्तु तत्सुतस्ताभ्यामेकैकां प्राह संहिताम् ॥ ७५ ॥
ໄຊມິນິ ຣິຊີ ຜູ້ເປັນອາຈານໃຫຍ່ແຫ່ງສາມະເວດ ມີລູກຊາຍຊື່ ສຸມັນຕຸ ແລະລູກຂອງສຸມັນຕຸຊື່ ສຸດວານ. ໄຊມິນິໄດ້ຖ່າຍທອດສ່ວນທີ່ແຕກຕ່າງຂອງ ສາມະເວດ-ສັງຫິຕາ ໃຫ້ແກ່ທັງສອງຄົນຄົນລະສ່ວນ.
Verse 76
सुकर्मा चापि तच्छिष्य: सामवेदतरोर्महान् । सहस्रसंहिताभेदं चक्रे साम्नां ततो द्विज ॥ ७६ ॥ हिरण्यनाभ: कौशल्य: पौष्यञ्जिश्च सुकर्मण: । शिष्यौ जगृहतुश्चान्य आवन्त्यो ब्रह्मवित्तम: ॥ ७७ ॥
ສຸກັຣມາ ສິດອີກຄົນຂອງໄຊມິນິ ເປັນນັກຮຽນຮູ້ຍິ່ງໃຫຍ່. ໂອ ພຣາຫມັນ! ລາວແບ່ງຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ແຫ່ງສາມະເວດເປັນ 1,000 ສັງຫິຕາ. ຕໍ່ມາ ສິດສາມຄົນຂອງສຸກັຣມາ—ຫິຣັນຍະນາພ ບຸດຂອງກຸສະລະ, ເປົາຊະຍັນຈິ, ແລະ ອາວັນຕະຍະ ຜູ້ຮູ້ພຣະພຣົມຢ່າງຍິ່ງ—ໄດ້ຮັບຜິດຊອບມະນະຕຣາສາມະທັງຫຼາຍ.
Verse 77
सुकर्मा चापि तच्छिष्य: सामवेदतरोर्महान् । सहस्रसंहिताभेदं चक्रे साम्नां ततो द्विज ॥ ७६ ॥ हिरण्यनाभ: कौशल्य: पौष्यञ्जिश्च सुकर्मण: । शिष्यौ जगृहतुश्चान्य आवन्त्यो ब्रह्मवित्तम: ॥ ७७ ॥
ສຸກັຣມາ ສິດອີກຄົນຂອງໄຊມິນິ ເປັນນັກຮຽນຮູ້ຍິ່ງໃຫຍ່. ໂອ ພຣາຫມັນ! ລາວແບ່ງຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ແຫ່ງສາມະເວດເປັນ 1,000 ສັງຫິຕາ. ຕໍ່ມາ ສິດສາມຄົນຂອງສຸກັຣມາ—ຫິຣັນຍະນາພ ບຸດຂອງກຸສະລະ, ເປົາຊະຍັນຈິ, ແລະ ອາວັນຕະຍະ ຜູ້ຮູ້ພຣະພຣົມຢ່າງຍິ່ງ—ໄດ້ຮັບຜິດຊອບມະນະຕຣາສາມະທັງຫຼາຍ.
Verse 78
उदीच्या: सामगा: शिष्या आसन् पञ्चशतानि वै । पौष्यञ्ज्यावन्त्ययोश्चापि तांश्च प्राच्यान् प्रचक्षते ॥ ७८ ॥
ສິດ 500 ຄົນຂອງ ເປົາຊະຍັນຈິ ແລະ ອາວັນຕະຍະ ໄດ້ຮູ້ຈັກກັນວ່າເປັນ “ນັກຂັບສາມະແຫ່ງທິດເໜືອ”. ຕໍ່ມາໃນການເວລາ ບາງພວກກໍຖືກເອີ້ນວ່າ “ນັກຂັບສາມະແຫ່ງທິດຕາເວັນອອກ” ດ້ວຍ.
Verse 79
लौगाक्षिर्माङ्गलि: कुल्य: कुशीद: कुक्षिरेव च । पौष्यञ्जिशिष्या जगृहु: संहितास्ते शतं शतम् ॥ ७९ ॥
ສາວົກອີກຫ້າຄົນຂອງ Pauṣyañji ຄື Laugākṣi, Māṅgali, Kulya, Kuśīda ແລະ Kukṣi ແຕ່ລະຄົນໄດ້ຮັບ saṁhitā ຄົບຮ້ອຍບົດ।
Verse 80
कृतो हिरण्यनाभस्य चतुर्विंशतिसंहिता: । शिष्य ऊचे स्वशिष्येभ्य: शेषा आवन्त्य आत्मवान् ॥ ८० ॥
Kṛta ສາວົກຂອງ Hiraṇyanābha ໄດ້ຖ່າຍທອດ saṁhitā 24 ຊຸດໃຫ້ສາວົກຂອງຕົນ; ສ່ວນທີ່ເຫຼືອ ຖືກສືບຕໍ່ໂດຍິສີ Āvantya ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງຕົນເອງ।
Frequently Asked Questions
Parīkṣit’s request formalizes nirodha in a bhakti-centered way: rather than mere yogic shutdown, he offers vāk and indriyas into Adhokṣaja (the Lord beyond material perception). In Bhāgavata theology, this indicates that the culmination of hearing (śravaṇa) is internal surrender—mind and senses reposed in the Lord—producing fearlessness (abhaya) even before death arrives.
Bṛhaspati stops the sacrifice by teaching karma-siddhānta: happiness, distress, life, death, and next destination arise from one’s own past and present actions, not from an external scapegoat. Therefore vengeance against snakes becomes adharmic harm to innocents and ignores the deeper causal chain of karma overseen by the Lord’s order.
The chapter presents oṁkāra as śabda-brahman’s primordial articulation—triune (A-U-M) and representative of the Absolute in personal, localized (Paramātmā), and impersonal aspects. From this subtle vibration Brahmā expands phonemes and reveals the four Vedas, establishing that Vedic authority is rooted in transcendental sound rather than human authorship.
Though outwardly violent, Parīkṣit’s end is framed as siddhi: he is already fixed in self-realization, free of doubt and attachment, and absorbed in the Absolute Truth. The bite becomes the final external trigger, while the inner cause is perfected remembrance of Hari—demonstrating that death cannot terrify one established in āśraya.