Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 8

कृतसंधिरतिक्रमितुकामः परस्य प्रकृतिकर्शनं मित्रामित्रसंधिविश्लेषणं वा कर्तुकामः पराभियोगाच्छङ्कमानो लाभमप्राप्तमधिकं वा याचेत ॥ कZ_०७.८.०८ ॥

kṛtasaṃdhir atikramitukāmaḥ parasya prakṛtikarśanaṃ mitrāmitrasaṃdhiviśleṣaṇaṃ vā kartukāmaḥ parābhiyogāc chaṅkamāno lābham aprāptam adhikaṃ vā yāceta

ຜູ້ປົກຄອງຜູ້ໜຶ່ງ ທີ່ຫຼັງຈາກເຮັດສັນຍາແລ້ວ ປາດຖະໜາຈະລະເມີດສັນຍານັ້ນ—ເພື່ອເຮັດໃຫ້ອ່ອນແອອົງປະກອບຂອງລັດ (prakṛti) ຂອງຝ່າຍຕົກຕໍ່ ຫຼືເພື່ອແຍກຢ່າງສັນຍາມິດ-ສັນຍາສັດຕູຂອງຝ່າຍນັ້ນ—ຄວນ, ໂດຍຢ້ານການຕອບໂຕ້ກັບ, ຮ້ອງຂໍຜົນປະໂຫຍດທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້ຮັບ ຫຼືຮ້ອງຂໍເກີນກວ່າທີ່ຕົກລົງໄວ້.

कृतसन्धिःone who has concluded a treaty (a king having made peace)
कृतसन्धिः:
TypeAdjective (past passive participle used as noun/adjective)
Rootकृ
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; कृत (कृ-धातोः क्त) + सन्धि (पुं)
अतिक्रमितु-कामःdesiring to transgress/violate (it)
अतिक्रमितु-कामः:
TypeAdjective (desiderative by -काम)
Rootअति+क्रम्
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; अतिक्रमितुम् (तुमुन्-न्त) + काम (इच्छा)
परस्यof the other (enemy/other king)
परस्य:
TypePronoun/Adjective (used substantively)
Rootपर
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-एकवचनम्
प्रकृति-कर्शनम्weakening/harassing the constituent elements (prakṛtis) of the other state
प्रकृति-कर्शनम्:
TypeNoun (action noun)
Rootकृष्
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्; प्रकृतीनां कर्शनम्
मित्र-अमित्र-सन्धि-विश्लेषणम्dissolution/rupture of the alliance/treaty between friend and foe
मित्र-अमित्र-सन्धि-विश्लेषणम्:
TypeNoun (action noun)
Rootश्लिष् (वि+श्लिष्)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्; मित्रस्य च अमित्रस्य च सन्धेः विश्लेषणम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
कर्तु-कामःdesiring to do (so)
कर्तु-कामः:
TypeAdjective (desiderative by -काम)
Rootकृ
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; कर्तुम् (तुमुन्) + काम
पर-अभियोगात्from the other’s attack/hostile expedition
पर-अभियोगात्:
TypeNoun
Rootअभि+युज्
Formपुंलिङ्गः, पञ्चमी-एकवचनम्; परस्य अभियोगः (आक्रमण/अभियान) तस्मात्
शङ्कमानःfearing/suspecting
शङ्कमानः:
TypeVerb (present participle)
Rootशङ्क्
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; शङ्क् धातोः शतृ-प्रत्यय (परस्मैपदी)
लाभम्gain/advantage
लाभम्:
TypeNoun
Rootलभ्
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्
अप्राप्तम्not yet obtained
अप्राप्तम्:
TypeAdjective (past passive participle)
Rootप्र+आप्
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्; प्राप्त (क्त) का नकार
अधिकम्additional/greater
अधिकम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootअधिक
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
याचेतshould request/ask for
याचेत:
TypeVerb
Rootयाच्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
V
vijigīṣu (would-be conqueror)
P
para (opponent king)
M
mitra (ally)
A
amitra (enemy)
P
prakṛti (state elements)

FAQs

It creates a bargaining pretext and a material buffer, while testing the opponent’s response; it also reduces the violator’s exposure to immediate retaliation by shifting the initiative to a ‘demand’ phase.

Systematic weakening of the opponent’s governing capacity—finances, forces, leadership cohesion, and alliances—so that later coercion or conquest becomes low-cost.