Sutra 7
Devanagari script
दूष्यामित्राभ्यां मूलहरेण वा ज्यायसा विगृहीतं त्रातुकामस्तथाविधमुपकारं कारयितुकामः सम्बन्धावेक्षी वा तदात्वे चायत्यां च लाभं न प्रतिगृह्णीयात् ॥ कZ_०७.८.०७ ॥
Transliteration
dūṣyāmitrābhyāṃ mūlahareṇa vā jyāyasā vigṛhītaṃ trātukāmas tathāvidham upakāraṃ kārayitukāmaḥ sambandhāvekṣī vā tadātve cāyatyāṃ ca lābhaṃ na pratigṛhṇīyāt
Translation
ຖ້າປາດຖະນາຊ່ວຍກູ້ຜູ້ທີ່ຖືກອໍານາດສັດຕູ (ຫຼືຜູ້ທໍາລາຍຮາກຖານ) ຫຼືຝ່າຍທີ່ແຂງກວ່າໂຈມຕີ; ຫຼືປາດຖະນາໃຫ້ການອຸປະການແບບນັ້ນເກີດຂຶ້ນ; ຫຼືພິຈາລະນາພັນທະຄວາມສຳພັນ—ບໍ່ຄວນຮັບຜົນກໍາໄລທັງໃນທັນທີ ຫຼືໃນພາຍຫຼັງ।
Word by Word
दूष्यby a corrupt/tainted (person/party)
दूष्य:
TypeNoun/Adjective
Rootदूष्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (instrumental)
अमित्राभ्याम्by two enemies / by enemies
अमित्राभ्याम्:
TypeNoun
Rootअमित्र
Formपुंलिङ्ग; द्विवचन; तृतीया
मूलहरेणby an uprooter / one who destroys the base
मूलहरेण:
TypeNoun
Rootमूलहर
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
ज्यायसाby a stronger (person/party)
ज्यायसा:
TypeAdjective
Rootज्यायस्
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (comparative)
विगृहीतम्seized / taken away
विगृहीतम्:
TypeParticiple
Rootवि-ग्रह्
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया
त्रातुकामःwishing to rescue/protect
त्रातुकामः:
TypeNoun (agent)
Rootत्रा
Formकृदन्त-समास; ‘त्रातु’ (inf.) + ‘काम’ (desiderative sense); पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा
तथाin such a manner / similarly
तथा:
TypeAdverb
Rootतथा
Formअव्यय
विधम्of that kind / such
विधम्:
TypeNoun
Rootविध
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; (तथाविधम् = तादृशम्)
उपकारम्a benefit / assistance / favor
उपकारम्:
TypeNoun
Rootउपकार
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
कारयितुकामःwishing to cause (it) to be done / wishing to render (such) a service in return
कारयितुकामः:
TypeNoun (agent)
Rootकृ
Formणिच्-प्रयोजक-धातु ‘कारयितु’ (inf. of causative) + ‘काम’; पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा
सम्बन्धrelationship / connection
सम्बन्ध:
TypeNoun
Rootसम्बन्ध
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (सम्बन्धम्—object of ‘अवेक्षी’)
अवेक्षीconsidering / taking into account
अवेक्षी:
TypeNoun/Adjective
Rootअव-ईक्ष्
Formकृदन्त; वर्तमानकृदन्त (present active participle used as adjective/noun); पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
तदात्वेat that time / in the present occasion
तदात्वे:
TypeNoun
Rootतदात्व
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
आयत्याम्in the future
आयत्याम्:
TypeNoun
Rootआयति
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
लाभम्gain / benefit
लाभम्:
TypeNoun
Rootलाभ
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
नnot
न:
TypeNegation
Rootन
Formनिषेधार्थक अव्यय
प्रतिगृह्णीयात्should accept (receive) / (with negation) should not accept
प्रतिगृह्णीयात्:
TypeVerb
Rootप्रति-ग्रह्
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपदम्; तृतीयपुरुष; एकवचन
Entities Mentioned
S
stronger power (jyāyas)R
root-destroyer (mūlahara)H
hostile enemy (amitra)P
protected party (implicit)FAQs
To signal credible protective commitment, preserve relationships, and build reputation capital that yields broader strategic returns than transactional extraction.