Adhyaya 13

Sutra 1

सुवर्णाध्यक्षः सुवर्णरजतकर्मान्तानामसम्बन्धावेशनचतुःशालामेकद्वारामक्षशालां कारयेत् ॥ कZ_०२.१३.०१ ॥

ຫົວໜ້າກຳກັບຄຳ ຕ້ອງຈັດຕັ້ງໂຮງກະສິກ/ໂຮງກວດສອບຄຸນນະພາບ ສຳລັບວຽກງານຄຳ ແລະເງິນ—ຈັດໃຫ້ເປັນພື້ນທີ່ເຮັດວຽກແຍກກັນ ບໍ່ໃຫ້ຕິດຕໍ່ກັນ (ກຸ່ມໂຮງງານ/ລານ 4 ສ່ວນ) ແລະມີປະຕູເຂົ້າອອກພຽງປະຕູດຽວ.

Sutra 2

विशिखामध्ये सौवर्णिकं शिल्पवन्तमभिजातं प्रात्ययिकं च स्थापयेत् ॥ कZ_०२.१३.०२ ॥

ທີ່ສະຖານີເຮັດວຽກກາງ ລາວຄວນແຕ່ງຕັ້ງຊ່າງຄໍາຜູ້ມີຝີມືທາງເຕັກນິກ ມີຊື່ສຽງດີ ແລະເຊື່ອຖືໄດ້ (ມີການຄໍ້າປະກັນ/ມີໃບຢັ້ງຢືນ) ໜຶ່ງຄົນ।

Sutra 3

जाम्बूनदं शातकुम्भं हाटकं वैणवं शृङ्गशुक्तिजं जातरूपं रसविद्धमाकरोद्गतं च सुवर्णम् ॥ कZ_०२.१३.०३ ॥

ຄໍາຖືກແບ່ງປະເພດເປັນ: jāmbūnada, śātakumbha, hāṭaka, vaiṇava, ຄໍາທີ່ໄດ້ຈາກເຂົາແລະເປືອກ (śṛṅga-śuktija), ຄໍາເກີດຕາມທໍາມະຊາດ (jātarūpa), ຄໍາທີ່ກັ່ນ/ປິ່ນປົວດ້ວຍຂະບວນການເຄມີ (rasa-viddha), ແລະຄໍາທີ່ໄດ້ຈາກບໍ່ແຮ່ (ākaro-dgata).

Sutra 4

किञ्जल्कवर्णं मृदु स्निग्धमनादि भ्राजिष्णु च श्रेष्ठम् रक्तपीतकं मध्यमम् रक्तमवरम् ॥ कZ_०२.१३.०४ ॥

ຄໍາທີ່ມີສີຄ້າຍເກສອນດອກໄມ້ ນຸ່ມ ເນີຍລື່ນ/ມັນງາມ ບໍ່ມີຕໍາໜິ ແລະສະຫວ່າງວາບ ແມ່ນຊັ້ນດີທີ່ສຸດ; ສີແດງອອກເຫຼືອງ ແມ່ນຊັ້ນກາງ; ສີແດງ ແມ່ນຊັ້ນຕໍ່າ.

Sutra 5

श्रेष्ठानां पाण्डु श्वेतं चाप्राप्तकम् ॥ कZ_०२.१३.०५ ॥

ສໍາລັບຊັ້ນດີທີ່ສຸດ ສີຈາງ ຫຼືອອກຂາວ ແມ່ນຮັບບໍ່ໄດ້ (ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມຂາດ/ຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດ)។

Sutra 6

तद् येनाप्राप्तकं तच्चतुर्गुणेन सीसेन शोधयेत् ॥ कZ_०२.१३.०६ ॥

ໂລຫະ/ແຮ່ທີ່ «ບໍ່ໄດ້ຮັບຢ່າງຖືກຕ້ອງ» (ໝາຍເຖິງ ບໍ່ໃຫ້ຜົນຕາມຄວນ) ຄວນຖືກກັ່ນກອງໂດຍໃຊ້ຕະກົ່ວໃນອັດຕາ 4 ເທົ່າ.

Sutra 7

सीसान्वयेन भिद्यमानं शुष्कपटलैर्ध्मापयेत् ॥ कZ_०२.१३.०७ ॥

ຖ້າມັນແຕກເນື່ອງຈາກການປົນ/ປະສົມກັບຕະກົ່ວ (lead) ຄວນເປົ່າ/ໃຫ້ຄວາມຮ້ອນດ້ວຍຊັ້ນຫຸ້ມທີ່ແຫ້ງ ເພື່ອໃຫ້ກັບມາໃຊ້ງານໄດ້ຖືກຕ້ອງອີກຄັ້ງ।

Sutra 8

रूक्षत्वाद्भिद्यमानं तैलगोमये निषेचयेत् ॥ कZ_०२.१३.०८ ॥

ຖ້າມັນແຕກເນື່ອງຈາກຄວາມແຫ້ງ/ຄວາມເປາະບາງ ຄວນຈຸ່ມເຢັນ/ປິ່ນປົວດ້ວຍນ້ຳມັນ ແລະ ຂີ້ງົວ।

Sutra 9

आकरोद्गतं सीसान्वयेन भिद्यमानं पाकपत्त्राणि कृत्वा गण्डिकासु कुट्टयेत्कदलीवज्रकन्दकल्के वा निषेचयेत् ॥ कZ_०२.१३.०९ ॥

ແຮ່ທີ່ຂຸດຂຶ້ນຈາກເຫມືອງ ແລະແຕກເນື່ອງຈາກການປົນກັບຕະກົ່ວ (lead) ຄວນເຮັດໃຫ້ເປັນແຜ່ນບາງໆສຳລັບການຄົວ/ຄົວແຮ່ (roasting-plates) ແລ້ວຈຶ່ງຕຳໃຫ້ເປັນກ້ອນນ້ອຍໆ; ຫຼືຄວນປິ່ນປົວ (ຈຸ່ມເຢັນ) ໃນຄຣີມ/ແປ້ງຂົນໜຽວທີ່ເຮັດຈາກກ້ວຍ (kadalī) ແລະ vajrakanda।

Sutra 10

तुत्थोद्गतं गौडिकं काम्बुकं चाक्रवालिकं च रूप्यम् ॥ कZ_०२.१३.१० ॥

ເງິນມີຫຼາຍຊະນິດ ເຊັ່ນ ທີ່ເກີດຈາກ tuttha, ຊະນິດ gauḍika, ຊະນິດ kāmbuka ແລະ ຊະນິດ ākravālika।

Sutra 11

श्वेतं स्निग्धं मृदु च श्रेष्ठम् ॥ कZ_०२.१३.११ ॥

ເງິນທີ່ດີທີ່ສຸດແມ່ນ ຂາວ, ມັນງາມ/ມີຄວາມມັນມື່ນ, ແລະ ນຸ່ມ (ດັດງ່າຍ)។

Sutra 12

विपर्यये स्फोटनं च दुष्टम् ॥ कZ_०२.१३.१२ ॥

ກົງກັນຂ້າມ (ຖ້າຄຸນນະລັກສະນະເຫຼົ່ານີ້ຖືກກັບຄືນ) ແລະຖ້າມັນເກີດຕຸ່ມພອງ/ແຕກປຸດ ກໍ່ເປັນຂອງບົກພ່ອງ।

Sutra 13

तत्सीसचतुर्भागेन शोधयेत् ॥ कZ_०२.१३.१३ ॥

ຄວນກັ່ນກອງ/ຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດ ໂດຍໃຊ້ຕະກົ່ວ (lead) ເທົ່າກັບໜຶ່ງສ່ວນສີ່ (ຂອງປະລິມານຂອງມັນ)។

Sutra 14

उद्गतचूलिकमच्छं भ्राजिष्णु दधिवर्णं च शुद्धम् ॥ कZ_०२.१३.१४ ॥

ເງິນທີ່ຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດແລ້ວ ຈະມີສັນ/ກ້ອນນ້ອຍໂຜ່ຂຶ້ນ, ໃສ, ເງົາງາມ, ແລະມີສີຄ້າຍນົມສົ້ມ (ຂາວນົມ).

Sutra 15

शुद्धस्यैको हारिद्रस्य सुवर्णो वर्णकः ॥ कZ_०२.१३.१५ ॥

ສໍາລັບໂລຫະທີ່ຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດ ໃຊ້ການຍ້ອມສີ ‘hāridra’ ໜຶ່ງ (ຕາມມາດຕະຖານ); ຄໍາແມ່ນເປັນຄ່າອ້າງອີງ/ຕົວກໍານົດສີສໍາລັບການປິດງານ।

Sutra 16

ततः शुल्बकाकण्युत्तरापसारिता आचतुःसीमान्तादिति षोडश वर्णकाः ॥ कZ_०२.१३.१६ ॥

ຕໍ່ຈາກນັ້ນມີຂັ້ນຈໍາແນກທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ຈາກມາດຕະຖານທອງແດງເຖິງມາດຕະຖານກາກະນີ’ ແລະ ‘ຈາກນັ້ນຕໍ່ໄປເຖິງຂອບເຂດສີ່ດ້ານ’—ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຮັບຮູ້ວ່າມີຂັ້ນສີ/ການປະເມີນ (varṇaka) 16 ຂັ້ນ។

Sutra 17

सुवर्णं पूर्वं निकष्य पश्चाद्वर्णिकां निकषयेत् ॥ कZ_०२.१३.१७ ॥

ກ່ອນອື່ນ ໃຫ້ຖູຄຳລົງໃສ່ຫີນທົດສອບ; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ໃຫ້ຖູມາດຕະຖານສີອ້າງອີງ (varṇikā) ລົງໃສ່ມັນ (ເພື່ອປຽບທຽບ)។

Sutra 18

समरागलेखमनिम्नोन्नते देशे निकषितम् परिमृदितं परिलीढं नखान्तराद्वा गैरिकेणावचूर्णितमुपधिं विद्यात् ॥ कZ_०२.१३.१८ ॥

ຖ້າເສັ້ນຮອຍທີ່ຖູອອກມາມີສີສະໝ່ຳເສມ ແຕ່—ເມື່ອທົດສອບໃນຈຸດທີ່ບໍ່ນູນບໍ່ຍຸບ—ມັນກາຍເປັນຮອຍເປື້ອນ/ເລື່ອນ, ຖືກລາກອອກ, ຫຼືຂູດເຂົ້າໄປໃນຮ່ອງເລັບໄດ້, ຫຼືມີຝຸ່ນຄ້າຍສີອົກເຄີ (ochre) ອອກມາ ກໍໃຫ້ຮູ້ວ່າເປັນການປອມປົນ (upadhi)।

Sutra 19

जातिहिङ्गुलुकेन पुष्पकासीसेन वा गोमूत्रभावितेन दिग्धेनाग्रहस्तेन संस्पृष्टं सुवर्णं श्वेतीभवति ॥ कZ_०२.१३.१९ ॥

ຄຳເມື່ອຖືກແຕະດ້ວຍສ່ວນຫນ້າຂອງມື/ປາຍນິ້ວທີ່ທາດ້ວຍຊິນນາບາ (hiṅguluka) ທີ່ຊຳລະແລ້ວ ຫຼືດ້ວຍວິທຣິອອນ “ດອກ” (puṣpa-kāsīsa) ທີ່ກະກຽມ/ເຮັດໃຫ້ອອກ຤ິດດ້ວຍນ້ຳປັດສະວະງົວ ຈະກາຍເປັນສີຂາວຈາງ (ຊີ້ວ່າສ່ວນປະກອບ/ການປະຕິບັດບໍ່ຖືກ)។

Sutra 20

सकेसरः स्निग्धो मृदुर्भाजिष्णुश्च निकषरागः श्रेष्ठः ॥ कZ_०२.१३.२० ॥

ຮອຍສີທີ່ດີທີ່ສຸດເທິງຫີນທົດສອບ ແມ່ນຮອຍທີ່ຄ້າຍຝຸ່ນເກສອນ (ອຸດົມ), ມັນງາມ, ນຸ່ມ, ແລະມີປະກາຍວາວວັບ।

Sutra 21

कालिङ्गकस्तापीपाषाणो वा मुद्गवर्णो निकषः श्रेष्ठः ॥ कZ_०२.१३.२१ ॥

ຫີນທົດສອບທີ່ດີທີ່ສຸດ ແມ່ນຫີນປະເພດຄາລິງກະ (Kāliṅga) ຫຼືຫີນຕາປີ (Tāpi) ທີ່ມີສີຄ້າຍເມັດຖົ່ວມຸງ (mung bean)។

Sutra 22

समरागी विक्रयक्रयहितः ॥ कZ_०२.१३.२२ ॥

ຮອຍທີ່ມີສີສະໝໍ້ສະເໝີ ເໝາະສົມທັງການຂາຍ ແລະ ການຊື້.

Sutra 23

हस्तिच्छविकः सहरितः प्रतिरागी विक्रयहितः ॥ कZ_०२.१३.२३ ॥

ຮອຍສີຄ້າຍ «ຜິວຊ້າງ» ອອກຂຽວນ້ອຍໆ ແລະມີສີຕ້ານ (pratirāga) ເໝາະສົມສໍາລັບການຂາຍ.

Sutra 24

स्थिरः परुषो विषमवर्णश्चाप्रतिरागी क्रयहितः ॥ कZ_०२.१३.२४ ॥

ຮອຍທີ່ໝັ້ນຄົງ ຫຍາບກະດ້າງ ສີບໍ່ສະໝໍ້ສະເໝີ ແລະບໍ່ມີສີຕ້ານ ເໝາະສົມສໍາລັບການຊື້ (ຄື ຄວນລະມັດລະວັງ/ຕໍ່ລາຄາ).

Sutra 25

छेदश्चिक्कणः समवर्णः श्लक्ष्णो मृदुर्भाजिष्णुश्च श्रेष्ठः ॥ कZ_०२.१३.२५ ॥

ສິ່ງທີ່ດີທີ່ສຸດ (ຕົວຢ່າງ) ແມ່ນອັນທີ່ຜິວຕັດເນີຍລື່ນແລະມັນງາມ ສີສະໝໍ້ສະເໝີ ເນື້ອລະອຽດ ນຸ່ມ ແລະມີຄວາມເງົາວາວ.

Sutra 26

तापो बहिरन्तश्च समः किञ्जल्कवर्णः कुरण्डकपुष्पवर्णो वा श्रेष्ठः ॥ कZ_०२.१३.२६ ॥

ຄຳຈະດີທີ່ສຸດ ເມື່ອຜົນຂອງການໃຫ້ຄວາມຮ້ອນ/ການທົດສອບ ສະໝ່ຳເສມທັງດ້ານນອກແລະດ້ານໃນ ແລະເມື່ອສີຂອງມັນເຫມືອນສີເກສອນ (ເຫຼືອງຄຳ) ຫຼືເຫມືອນສີດອກ kuraṇḍaka.

Sutra 27

श्यावो नीलश्चाप्राप्तकः ॥ कZ_०२.१३.२७ ॥

ຖ້າມັນເປັນສີນ້ຳຕານເຂັ້ມ ຫຼື ສີຟ້າອອກເຂັ້ມ ກໍ່ບໍ່ຄວນຮັບ (ຮັບບໍ່ໄດ້)។

Sutra 28

तुलाप्रतिमानं पौतवाध्यक्षे वक्ष्यामः ॥ कZ_०२.१३.२८ ॥

ເລື່ອງຕາຊັ່ງມາດຕະຖານ ແລະ ນ້ຳໜັກຖ່ວງດຸນມາດຕະຖານ ຈະອະທິບາຍໃນພາກຂອງຫົວໜ້າກຳກັບນ້ຳໜັກແລະມາດຕະການ (Pautavādhyakṣa)។

Sutra 29

तेनोपदेशेन रूप्यसुवर्णं दद्यादाददीत च ॥ कZ_०२.१३.२९ ॥

ຕາມຄຳແນະນຳ (ມາດຕະຖານ) ນັ້ນ ຄວນຈ່າຍອອກ ແລະ ຮັບເອົາເງິນແລະຄຳ।

Sutra 30

अक्षशालामनायुक्तो नोपगच्छेत् ॥ कZ_०२.१३.३० ॥

ຜູ້ໃດທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງ/ອະນຸຍາດຢ່າງເປັນທາງການ ບໍ່ໃຫ້ເຂົ້າໄປໃນໂຮງພະນັນ।

Sutra 31

अभिगच्छन्नुच्छेद्यः ॥ कZ_०२.१३.३१ ॥

ຜູ້ທີ່ພະຍາຍາມເຂົ້າ (ແມ່ນມີການຫ້າມ) ຕ້ອງຖືກໄລ່ອອກ/ຖອນອອກ।

Sutra 32

आयुक्तो वा सरूप्यसुवर्णस्तेनैव जीयेत ॥ कZ_०२.१३.३२ ॥

ຫຼືບຸກຄົນທີ່ໄດ້ຮັບແຕ່ງຕັ້ງ (ມີອຳນາດ) ຖືເງິນແລະຄຳ ອາດຈະຫຼິ້ນພະນັນ ແລະໃຫ້ແພ້ໄດ້ພຽງແຕ່ດ້ວຍເງິນພະນັນນັ້ນເທົ່ານັ້ນ.

Sutra 33

विचितवस्त्रहस्तगुह्याः काञ्चनपृषतत्वष्टृतपनीयकारवो ध्मायकचरकपांसुधावकाः प्रविशेयुर्निष्कसेयुश्च ॥ कZ_०२.१३.३३ ॥

ຊ່າງຄຳ—ຜູ້ຈັບຄຳທີ່ມີຈຸດດ່າງ, ຊ່າງທອງ, ຜູ້ເຮັດ tapana (ຄຳກັ່ນກອງ), ຜູ້ເປົ່າເຕົາ, ຜູ້ມ້ວນ/ດຶງເສັ້ນ, ແລະຜູ້ລ້າງຝຸ່ນ—ຈະເຂົ້າແລະອອກໄດ້ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອຖືກກວດຄົ້ນ (ເສື້ອຜ້າ, ມື, ແລະບ່ອນທີ່ຊ່ອນ).

Sutra 34

सर्वं चैषामुपकरणमनिष्ठिताश्च प्रयोगास्तत्रैवावतिष्ठेरन् ॥ कZ_०२.१३.३४ ॥

ເຄື່ອງມື/ອຸປະກອນທັງໝົດຂອງພວກເຂົາ ແລະຂັ້ນຕອນວຽກທີ່ຍັງບໍ່ສຳເລັດ ຈະຕ້ອງຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ (ໃນສະຖານທີ່ເຮັດວຽກ).

Sutra 35

गृहीतं सुवर्णं धृतं च प्रयोगं करणमध्ये दद्यात् ॥ कZ_०२.१३.३५ ॥

ຄຳທີ່ຮັບໄວ້ ແລະຜົນຜະລິດ/ການດຳເນີນງານທີ່ຖືກເກັບໄວ້ (ບັນທຶກ/ຖືຄອງ) ຈະຕ້ອງນຳໄປຝາກໄວ້ໃນຫ້ອງການ (ໃນການຄຸ້ມຄອງທາງບໍລິຫານ/ໃນບັນທຶກ).

Sutra 36

सायं प्रातश्च लक्षितं कर्तृकारयितृमुद्राभ्यां निदध्यात् ॥ कZ_०२.१३.३६ ॥

ຕອນແລງ ແລະອີກຄັ້ງໃນຕອນເຊົ້າ ລາວຄວນນຳ (ວຽກ/ວັດຖຸ) ໄປຝາກໄວ້ ຫຼັງຈາກໝາຍດ້ວຍຕາປະທັບຂອງທັງຜູ້ຜະລິດ ແລະອຳນາດການຜູ້ວ່າຈ້າງ/ສັ່ງໃຫ້ເຮັດ।

Sutra 37

क्षेपणो गुणः क्षुद्रकमिति कर्माणि ॥ कZ_०२.१३.३७ ॥

ວຽກງານທີ່ບົກພ່ອງ/ຫຼອກລວງ ເອີ້ນວ່າ «kṣepaṇa», «guṇa» ແລະ «kṣudraka».

Sutra 38

क्षेपणः काचार्पणादीनि ॥ कZ_०२.१३.३८ ॥

«kṣepaṇa» ປະກອບມີວິທີປະຕິບັດເຊັ່ນ ການໃສ່/ເພີ່ມແກ້ວ (ແລະການທົດແທນທີ່ຄ້າຍກັນ).

Sutra 39

गुणः सूत्रवानादीनि ॥ कZ_०२.१३.३९ ॥

«guṇa» ລວມມີວິທີປະຕິບັດເຊັ່ນ ວຽກທີ່ເຮັດດ້ວຍເສັ້ນດ້າຍ/ລວດ ແລະເທັກນິກທີ່ຄ້າຍກັນ.

Sutra 40

घनं सुषिरं पृषतादियुक्तं क्षुद्रकमिति ॥ कZ_०२.१३.४० ॥

ວຽກທີ່ແນ່ນໜາ ຫຼື ໂພງກົງ ຫຼື ຕິດເພີ່ມສ່ວນເປັນຈຸດ/ເປັນປະຕິ້ມ (ແລະອື່ນໆທີ່ຄ້າຍກັນ) ເອີ້ນວ່າ «kṣudraka» (ວຽກຕ່ຳ/ຖືກຫຼຸດຄຸນນະພາບ).

Sutra 41

अर्पयेत्काचकर्मणः पञ्चभागं काञ्चनं दशभागं कटुमानम् ॥ कZ_०२.१३.४१ ॥

ສຳລັບວຽກແກ້ວ ລາວຄວນກຳນົດແບ່ງ: ຄຳ 5 ສ່ວນ ແລະ 10 ສ່ວນຕາມມາດຕາ «kaṭu» (ເປັນອັດຕາສ່ວນສານເພີ່ມຕາມກຳນົດ).

Sutra 42

ताम्रपादयुक्तं रूप्यं रूप्यपादयुक्तं वा सुवर्णं संस्कृतकम् तस्माद् रक्षेत् ॥ कZ_०२.१३.४२ ॥

ເງິນທີ່ຕິດຕັ້ງຕີນທອງແດງ ຫຼື ຄຳທີ່ຕິດຕັ້ງຕີນເງິນ ແມ່ນ “ຂອງທີ່ຖືກປຸງແຕ່ງ/ປະສົມ (ຄອມໂພສິດ)” ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຕ້ອງຮັກສາປ້ອງກັນຢ່າງເຂັ້ມງວດ (ເພື່ອປ້ອງກັນການສໍ້ໂກງ)។

Sutra 43

पृषतकाचकर्मणः त्रयो हि भागाः परिभाण्डं द्वौ वास्तुकं चत्वारो वा वास्तुकं त्रयः परिभाण्डम् ॥ कZ_०२.१३.४३ ॥

ສໍາລັບການຜະລິດແກ້ວລາຍຈຸດ/ປະສົມແບບປະຕິດປະຕໍ່: (ມາດຕະຖານໜຶ່ງ) «paribhāṇḍa» 3 ສ່ວນ ແລະ «vāstuka» 2 ສ່ວນ; ຫຼືອີກແບບ «vāstuka» 4 ສ່ວນ ແລະ «paribhāṇḍa» 3 ສ່ວນ।

Sutra 44

त्वष्टृकर्मणः शुल्बभाण्डं समसुवर्णेन सम्यूहयेत् ॥ कZ_०२.१३.४४ ॥

ໃນວຽກຊ່າງໂລຫະ ຄວນປະສົມ/ປຸງແຕ່ງພາຊະນະທອງແດງ ໂດຍໃຊ້ຄຳໃນປະລິມານເທົ່າກັນ (ຕາມມາດຕະຖານທີ່ກໍານົດ)។

Sutra 45

रूप्यभाण्डं घनं सुषिरं वा सुवर्णार्धेनावलेपयेत् ॥ कZ_०२.१३.४५ ॥

ພາຊະນະເງິນ—ຈະເປັນແບບແນ່ນຫນາ ຫຼື ໂພງກໍຕາມ—ຄວນຊຸບ/ຄຸ້ມດ້ວຍຄຳ (ປິດທອງ) ໂດຍໃຊ້ຄຳເພີ່ງຄຶ່ງ (ຂອງປະລິມານໜຶ່ງ)។

Sutra 46

चतुर्भागसुवर्णं वा वालुकाहिङ्गुलुकस्य रसेन चूर्णेन वा वासयेत् ॥ कZ_०२.१३.४६ ॥

ເຂົາຄວນແຊ່/ໃຫ້ຊຶມ ຄຳ 1/4 ສ່ວນ ດ້ວຍນ້ຳສະກັດ ຫຼືຜົງຂອງ vālukā-hiṅgula (ແຮ່ທີ່ຄ້າຍຊິນນາບາ).

Sutra 47

तपनीयं ज्येष्ठं सुवर्णं सुरागं समसीसातिक्रान्तं पाकपत्त्रपक्वं सैन्धविकयोज्ज्वालितं नीलपीतश्वेतहरितशुकपत्त्रवर्णानां प्रकृतिर्भवति ॥ कZ_०२.१३.४७ ॥

‘ຕະປະນີຍ’ ຄຳຊັ້ນດີສຸດ (jyeṣṭha) ທີ່ມີສີງາມ ຜ່ານການປຸງແຕ່ງເກີນຂັ້ນທີ່ໃຊ້ຕະກົ່ວເທົ່າກັນ ສຸກງອມໂດຍອົບຮ້ອນເປັນຊັ້ນບາງໆ (pākapattrapakva) ແລະເຜົາກັບສານເພີ່ມ saindhavika—ເປັນພື້ນຖານທຳມະຊາດສຳລັບສີ ເຊັ່ນ ຟ້າ ເຫຼືອງ ຂາວ ຂຽວ ແລະສີຄ້າຍຂົນນົກແກ້ວ.

Sutra 48

तीक्ष्णं चास्य मयूरग्रीवाभं श्वेतभङ्गं चिमिचिमायितं पीतचूर्णितं काकणिकः सुवर्णरागः ॥ कZ_०२.१३.४८ ॥

ການປຸງ «ສີຄຳ» (suvarṇarāga) ນີ້ແຂງ/ແຮງ; ມີປະກາຍຄ້າຍຄໍນົກຢູງ, ແຕກແລ້ວເຫັນຮອຍແຕກອອກຂາວໆ, ມີອາການປະທຸ/ປະກາຍ (cimicimāyita), ແລະເມື່ອບົດເປັນຜົງຈະເຫັນເປັນສີເຫຼືອງ; ເປັນຊະນິດ/ຂັ້ນ kākaṇika.

Sutra 49

तारमुपशुद्धं वा अस्थितुत्थे चतुः समसीसे चतुः शुष्कतुत्थे चतुः कपाले त्रिर्गोमये द्विरेवं सप्तदशतुत्थातिक्रान्तं सैन्धविकयोज्ज्वालितम् ॥ कZ_०२.१३.४९ ॥

ເງິນ (tāra) ຫຼືເງິນທີ່ຊຳລະບໍ່ສົມບູນ ຄວນປຸງແຕ່ງດັ່ງນີ້: 4 (ເທື່ອ/ສ່ວນ) ກັບ tuttha ຈາກກະດູກ, 4 ກັບຕະກົ່ວເທົ່າກັນ, 4 ກັບ tuttha ແຫ້ງ; (ຈາກນັ້ນເຜົາ) ໃນ kapāla (ພາຊະນະ/ຖ້ວຍຫຼືໝໍ້) 3 ເທື່ອ, ແລະໃຊ້ເຊື້ອໄຟຂີ້ງົວ 2 ເທື່ອ—ດັ່ງນັ້ນ ຫຼັງຈາກຜ່ານການປິ່ນປົວດ້ວຍ tuttha ລວມ 17 ຄັ້ງ ຈຶ່ງເຜົາກັບສານເພີ່ມ saindhavika.

Sutra 50

एतस्मात्काकण्युत्तरमाद्विमाषादिति सुवर्णे देयम् पश्चाद् रागयोगः श्वेततारं भवति ॥ कZ_०२.१३.५० ॥

ຈາກການປຸງນີ້ ປະລິມານທີ່ຄວນໃຫ້ສຳລັບຄຳແມ່ນ: ຈາກ 1 kākaṇī ຂຶ້ນໄປ ຫາ 2 māṣa. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ເມື່ອນຳໃຊ້ສ່ວນຜະສົມໃຫ້ສີ (rāga-yoga) ເງິນຈະກາຍເປັນຂາວ/ສະຫວ່າງ.

Sutra 51

त्रयोऽंशास्तपनीयस्य द्वात्रिंशद्भागश्वेततारमूर्च्छिताः तत् श्वेतलोहितकं भवति ॥ कZ_०२.१३.५१ ॥

ນຳຄຳບໍລິສຸດ (tapanīya) 3 ສ່ວນ ມາປະສົມ/ຫຼວມ (mūrcchita) ກັບເງິນຂາວ 32 ສ່ວນ ຈະໄດ້ໂລຫະ/ອະລອຍສີແດງອ່ອນປົນຂາວ (śveta-lohitaka).

Sutra 52

ताम्रं पीतकं करोति ॥ कZ_०२.१३.५२ ॥

(ການປິ່ນປົວນີ້) ເຮັດໃຫ້ທອງແດງ (tāmra) ກາຍເປັນສີເຫຼືອງອ່ອນ (pītaka)។

Sutra 53

तपनीयमुज्ज्वाल्य रागत्रिभागं दद्यात्पीतरागं भवति ॥ कZ_०२.१३.५३ ॥

ຫຼັງຈາກເຜົາຄຳບໍລິສຸດ (tapanīya) ແລ້ວ ຄວນເພີ່ມສ່ວນຜະສົມສຳລັບຍ້ອມສີ (rāga) ສາມສ່ວນ; ມັນຈະກາຍເປັນສີເຫຼືອງມັນງາມ (pītarāga)។

Sutra 54

श्वेततारभागौ द्वावेकस्तपनीयस्य मुद्गवर्णं करोति ॥ कZ_०२.१३.५४ ॥

ເງິນຂາວ (śveta-tāra) ສອງສ່ວນ ກັບ ຄຳບໍລິສຸດ (tapanīya) ໜຶ່ງສ່ວນ ເຮັດໃຫ້ເກີດ “ສີມຸດກະ” (mudga-colour) ຄື ສີຂຽວອ່ອນຄ້າຍເມັດຖົ່ວຂຽວ।

Sutra 55

कालायसस्यार्धभागाभ्यक्तं कृष्णं भवति ॥ कZ_०२.१३.५५ ॥

ເມື່ອທາ/ປິ່ນປົວດ້ວຍເຫຼັກດຳ (kālāyasa) ເຄິ່ງສ່ວນ ມັນຈະກາຍເປັນສີດຳ।

Sutra 56

प्रतिलेपिना रसेन द्विगुणाभ्यक्तं तपनीयं शुकपत्त्रवर्णं भवति ॥ कZ_०२.१३.५६ ॥

ເມື່ອຄໍາບໍລິສຸດ (tapanīya) ຖືກທາ/ເຄືອບສອງຊັ້ນດ້ວຍນ້ໍາຢາສໍາລັບຊຸບ/ເຄືອບ, ມັນຈະໄດ້ສີຄ້າຍໃບນົກແກ້ວ (ປະກາຍຄໍາອອກຂຽວສົດ) ເປັນເຄື່ອງທົດສອບ/ໝາຍບອກຄຸນນະພາບທີ່ຖືກຕ້ອງ।

Sutra 57

तस्यारम्भे रागविशेषेषु प्रतिवर्णिकां गृह्णीयात् ॥ कZ_०२.१३.५७ ॥

ໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນ ສໍາລັບການຍ້ອມ/ນ້ໍາສີພິເສດແຕ່ລະຢ່າງ (rāga-viśeṣa) ຄວນເອົາມາດຕະຖານສີທີ່ສອດຄ່ອງ (prativarṇikā) ເປັນຈຸດອ້າງອີງ។

Sutra 58

तीक्ष्णताम्रसंस्कारं च बुध्येत ॥ कZ_०२.१३.५८ ॥

ອີກທັງ ຄວນຮູ້ຈັກ/ວິນິດໄສ ການປຸງແຕ່ງ/ການປິ່ນປົວທີ່ກ່ຽວກັບສານແຮງ/ກັດກິນ ແລະ ທອງແດງ (tāmra-saṃskāra) ຄື ສັນຍານຂອງການດັດແປງທີ່ອີງທອງແດງ.

Sutra 59

तस्माद्वज्रमणिमुक्ताप्रवालरूपाणामपनेयिमानं च रूप्यसुवर्णभाण्डबन्धप्रमाणानि च ॥ कZ_०२.१३.५९ ॥

ດັ່ງນັ້ນ (ຜູ້ມີອໍານາດຄວນກໍານົດ) «ປະລິມານທີ່ຫັກອອກ/ເອົາອອກໄດ້» (apaneyimāna) ສໍາລັບຮູບແບບຂອງເພັດ ແກ້ວມະນີ ໄຂ່ມຸກ ແລະ ປະກາລັງ; ແລະຍັງກໍານົດມາດຕະຖານສໍາລັບການຜູກ/ການຕິດຕັ້ງ ແລະ ຂະໜາດວັດຂອງພາຊະນະເງິນ ແລະ ຄໍາ ອີກດ້ວຍ.

Sutra 60

सुप्रमृष्टमसम्पीतं विभक्तं धारणे सुखम् ॥ कZ_०२.१३.६०च्द् ॥

ມັນຖືກຂັດໃຫ້ເນີຍດີ, ບໍ່ຖືກອັດແນ້ນ/ຫຼອມຕິດແນ້ນເກີນໄປ, ແຍກຮູບ/ກໍານົດຮູບຊັດເຈນ, ແລະ ຈັບຖື ຫຼື ສວມໃສ່ ໄດ້ສະດວກ.

Sutra 61

मनोनेत्राभिरामं च तपनीयगुणाः स्मृताः ॥ कZ_०२.१३.६१च्द् ॥

ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນຄຸນນະພາບຂອງຄຳທີ່ກັ່ນກອງດີ: ຄວນເຮັດໃຫ້ພໍໃຈທັງໃຈແລະຕາ.