Sutra 54
Devanagari script
श्वेततारभागौ द्वावेकस्तपनीयस्य मुद्गवर्णं करोति ॥ कZ_०२.१३.५४ ॥
Transliteration
śvetatārabhāgau dvāv ekas tapanīyasya mudgavarṇaṃ karoti
Translation
ເງິນຂາວ (śveta-tāra) ສອງສ່ວນ ກັບ ຄຳບໍລິສຸດ (tapanīya) ໜຶ່ງສ່ວນ ເຮັດໃຫ້ເກີດ “ສີມຸດກະ” (mudga-colour) ຄື ສີຂຽວອ່ອນຄ້າຍເມັດຖົ່ວຂຽວ।
Word by Word
श्वेततारभागौtwo parts (shares) of ‘white’ and ‘tāra’ (silver)
श्वेततारभागौ:
TypeNoun
Rootभाग
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-द्विवचनम्; समासः—श्वेतस्य तारस्य भागौ (श्वेत-तार-भागौ)
द्वौtwo
द्वौ:
TypeNumeral
Rootद्वि
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-द्विवचनम्; विशेषणम् (भागौ इत्यस्य)
एकःone (part)
एकः:
TypeNumeral/Adjective
Rootएक
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; विशेषणम् (भागः/अंशः इत्यर्थे)
तपनीयस्यof refined gold
तपनीयस्य:
TypeNoun
Rootतपनीय
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगः (द्रव्यनाम), षष्ठी-एकवचनम्; ‘तपनीय’ = सुवर्णम्
मुद्गवर्णम्a mung-bean-like colour (greenish hue)
मुद्गवर्णम्:
TypeNoun
Rootवर्ण
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्; समासः—मुद्गस्य वर्णः (मुद्ग-वर्णम्)
करोतिmakes / produces
करोति:
TypeVerb
Rootकृ
Formलट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः—कृ (करणे)
Entities Mentioned
T
tāra (silver)T
tapanīya (refined gold)FAQs
Colour terms provide a practical taxonomy for inspectors and merchants in marketplaces where formal fineness testing may be limited.