Adhyaya 376
Chapter 376 — ब्रह्मज्ञानम् (Knowledge of Brahman)
ພຣະອັກນີເລີ່ມສອນ ພຣະພຣະຫມະຍານ (Brahma-jñāna) ເປັນຢາແກ້ໂດຍກົງຕໍ່ອະວິດຍາທີ່ເກີດຈາກສັງສາຣະ ໂດຍເນັ້ນການຮູ້ຈັກປົດປ່ອຍ «ayam ātmā paraṃ brahma—aham asmi»। ດ້ວຍວິເວກະ (ການແຍກແຍະ) ຮ່າງກາຍຖືກປະຕິເສດວ່າບໍ່ແມ່ນຕົນ ເພາະຖືກເຫັນເຫມືອນວັດຖຸ; ອິນທຣີ, ຈິດ, ແລະ ປຣານາ ກໍເປັນເຄື່ອງມື ບໍ່ແມ່ນຜູ້ເປັນພະຍານ. ອາດມານຖືກຢືນຢັນວ່າເປັນແສງພາຍໃນຢູ່ໃນຫົວໃຈທຸກຄົນ ເປັນຜູ້ເຫັນແລະຜູ້ປະສົບ ສ່ອງສະຫວ່າງເຫມືອນໂຄມໄຟໃນຄວາມມືດ. ຕໍ່ມາພຣະອັກນີອະທິບາຍການເຂົ້າສະມາທິ ໂດຍຕິດຕາມການແຜ່ອອກຂອງຈັກກະວານຈາກພຣະພຣະຫມະຜ່ານທາດ ແລ້ວກັບຄືນດ້ວຍລະຍະ (laya) ລະລາຍສິ່ງຫນາແນ່ນເຂົ້າສູ່ພຣະພຣະຫມະ; ກ່າວເຖິງ Virāṭ, liṅga/Hiraṇyagarbha (ກາຍລະອຽດ 17 ອົງປະກອບ), ແລະສະພາວະ 3—ຕື່ນ, ຝັນ, ຫຼັບເລິກ—ກັບ viśva, taijasa, prājña. ຄວາມເປັນຈິງຖືກກ່າວວ່າບໍ່ອາດອະທິບາຍໄດ້ (anirvacanīya) ເຂົ້າໃກ້ດ້ວຍ «neti» ແລະບັນລຸດ້ວຍປັນຍາຮູ້ແທ້ ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍກຳ. ທ້າຍສຸດຈົບດ້ວຍຄຳຢືນຢັນແບບ mahāvākya ວ່າສະຕິພະຍານພົ້ນອະວິດຍາ; ຜົນຄື ຜູ້ຮູ້ພຣະພຣະຫມະໄດ້ມຸກຕິ ແລະ «ເປັນພຣະພຣະຫມະ»।
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे समाधिर्नाम पञ्चसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ षट्सप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः ब्रह्मज्ञानं अग्निर् उवाच ब्रह्मज्ञानं प्रवक्ष्यामि संसाराज्ञानमुक्तये अयमात्मा पर्ं ब्रह्म अहमस्मीति मुच्यते
ດັ່ງນີ້ໃນອັກນິມະຫາປຸຣານະ ບົດທີ 375 ຊື່ “ສະມາທິ” ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 376: “ຄວາມຮູ້ແຫ່ງພຣະຫມັນ (Brahma-jñāna)”. ອັກນິກ່າວວ່າ: “ເຮົາຈະອະທິບາຍຄວາມຮູ້ແຫ່ງພຣະຫມັນ ເພື່ອພົ້ນຈາກອະວິດຍາທີ່ຜູກມັດໃນສັງສາຣ. ເມື່ອຮູ້ວ່າ ‘ອາດຕະນີ້ແມ່ນພຣະຫມັນສູງສຸດ; ຂ້ອຍແມ່ນນັ້ນ’ ກໍພົ້ນ.”
Verse 2
देह आत्मा न भवति दृस्यत्वाच्च घटादिवत् प्रसप्ते मरणे देहादात्मान्यो ज्ञायते ध्रुवं
ຮ່າງກາຍບໍ່ແມ່ນອາດຕະ ເນື່ອງຈາກມັນເປັນສິ່ງທີ່ຖືກເຫັນແລະຮັບຮູ້ໄດ້ ເຫມືອນໝໍ້ແລະອື່ນໆ. ເມື່ອຄວາມຕາຍເກີດຂຶ້ນ ກໍຮູ້ແນ່ນອນວ່າອາດຕະແຍກຕ່າງຈາກຮ່າງກາຍ.
Verse 3
देहः स चेदव्यवहरेद्विकार्यादिसन्निभः चक्षुरादीनीन्द्रियाणि नात्मा वै करणं त्वतः
ຖ້າຮ່າງກາຍບໍ່ແມ່ນເຄື່ອງມືໃນການກະທຳ ມັນກໍຈະຄ້າຍກັບສິ່ງອະສະຫຼຸບທີ່ປ່ຽນແປງໄດ້ ແລະອື່ນໆ. ດັ່ງນັ້ນ ຕາແລະອິນທຣີອື່ນໆແມ່ນເຄື່ອງມື; ອາດຕະບໍ່ແມ່ນເຄື່ອງມື.
Verse 4
मनो धीरपि आत्मा न दीपवत् करणं त्वतः प्राणो ऽप्यात्मा न भवति सुषुप्ते चित्प्रभावतः
ໃຈ ແມ່ນແມ່ນຈະສະຫງົບໝັ້ນໄດ້ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນອາດຕະມັນ; ມັນເປັນແຕ່ເຄື່ອງມື ເຫມືອນໂຄມໄຟ. ພຣານ (prāṇa) ກໍບໍ່ແມ່ນອາດຕະມັນເຊັ່ນກັນ, ເພາະໃນຫຼັບລຶກ (suṣupti) ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງຈິດຮູ້ ປະຈັກວ່າອາດຕະມັນຍັງແຍກຕ່າງຢູ່.
Verse 5
जाग्रत्स्वप्ने च चैतन्यं सङ्कीर्णत्वान्न बुध्यते विज्ञानरहितः प्राणः सुषुप्ते ज्ञायते यतः
ໃນພາວະຕື່ນ ແລະ ພາວະຝັນ ຈິດຮູ້ບໍ່ຖືກຮູ້ຢ່າງແຈ້ງ ເນື່ອງຈາກປົນປົວກັບວັດຖຸ ແລະ ຄວາມແປປ່ຽນຂອງໃຈ. ແຕ່ໃນຫຼັບລຶກ (suṣupti) ພຣານ (prāṇa) ຖືກຮູ້ວ່າ ປາດສະຈາກວິຊະຍານທີ່ແຍກແຍະ; ດັ່ງນັ້ນພາວະນັ້ນຈຶ່ງພິສູດໄດ້.
Verse 6
अतो नात्मेन्द्रियं तस्मादिन्त्रियादिकमात्मनः अहङ्कारो ऽपि नैवात्मा देहवद्व्यभिचारतः
ດັ່ງນັ້ນ ອິນທຣິຍະ (ອະວະຮັບຮູ້) ບໍ່ແມ່ນອາດຕະມັນ; ເພາະສະນັ້ນ ອິນທຣິຍະ ແລະ ສ່ວນອື່ນໆຂອງກາຍ-ໃຈ ບໍ່ມີສະພາບເປັນອາດຕະມັນ. ແມ່ນແຕ່ອະຫັງກາຣ (ahaṅkāra) “ຜູ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຮູ້ສຶກວ່າ ‘ຂ້ອຍ’” ກໍບໍ່ແມ່ນອາດຕະມັນ, ເນື່ອງຈາກມັນຜັນແປບໍ່ໝັ້ນຄົງ ເຫມືອນຮ່າງກາຍ.
Verse 7
उक्तेभ्यो व्यतिरिक्तो ऽयमात्मा सर्वहृदि स्थितः सर्वद्रष्टा च भोक्ता च नक्तमुज्ज्वलदीपवत्
ອາດຕະມັນນີ້ ແຍກຕ່າງຈາກສິ່ງທີ່ໄດ້ກ່າວມາທັງໝົດ ແລະ ສະຖິດຢູ່ໃນຫົວໃຈຂອງສັດທຸກຕົນ; ມັນເປັນພະຍານສາກົນ ແລະ ເປັນຜູ້ເສບສົມປະສົບການ, ສ່ອງສະຫວ່າງເຫມືອນໂຄມໄຟສວ່າງໃນຄືນ.
Verse 8
समाध्यारम्भकाले च एवं सञ्चिन्तयेन्मुनिः यतो ब्रह्मण आकाशं खाद्वायुर्वायुतो ऽनलः
ໃນເວລາເລີ່ມຕົ້ນສະມາທິ ມຸນີຄວນພິຈາລະນາດັ່ງນີ້: ຈາກພຣະພຣະຫມັນ (Brahman) ເກີດອາກາດ/ອາກາສ (ākāśa); ຈາກອາກາສ ເກີດລົມ (vāyu); ແລະຈາກລົມ ເກີດໄຟ (anala).
Verse 9
अग्नेरापो जलात्पृथ्वी ततः सूक्ष्मं शरीरकं अपञ्चीकृतभूतेभ्य आसन् पञ्चीकृतान्यतः
ຈາກໄຟ ເກີດນ້ຳ; ຈາກນ້ຳ ເກີດແຜ່ນດິນ. ຕໍ່ມາ ກາຍລະອຽດ (ສູກສະມ) ເກີດຈາກທາດທີ່ຍັງບໍ່ປັນຈີກຣິດ (ອະປັນຈີກຣິດ); ແລະຈາກທາດເຫຼົ່ານັ້ນເອງ ທາດຫຍາບທີ່ປັນຈີກຣິດ ກໍເກີດຂຶ້ນ.
Verse 10
स्थूलं शरीरं ध्यात्वास्माल्लयं ब्रह्मणि चिन्तयेत् पञ्चीकृतानि भूतानि तत्कार्यञ्च विराट्स्मृतम्
ເມື່ອພິຈາລະນາດ້ວຍສະມາທິເຖິງກາຍຫຍາບ ຄວນຄິດເຖິງການລະລາຍຂອງມັນເຂົ້າສູ່ ພຣະພຣະຫມັນ (Brahman). ທາດທັງຫ້າທີ່ປັນຈີກຣິດ ແລະຜົນຮວມທີ່ເກີດຈາກມັນ ຖືກຈື່ຈຳວ່າ ‘ວິຣາດ’ (Virāṭ) ຄືຮູບກາຍສະກົນອັນຫຍາບ.
Verse 11
एतत् स्थूलं शरीरं हि आत्मनो ज्ञानकल्पितं इन्द्रियैर् अथ विज्ञानं धीरा जागरितं विदुः
ກາຍຫຍາບນີ້ແທ້ຈິງແມ່ນສິ່ງທີ່ຖືກສ້າງຂຶ້ນໂດຍຄວາມຮູ້ ແລ້ວສະທ້ອນທັບລົງເທິງ ອາດຕະມັນ. ຜູ້ຮູ້ທັນກ່າວວ່າ ພາວະຕື່ນແມ່ນວິຍານທີ່ເຮັດວຽກຮ່ວມກັບອິນທຣີຍ.
Verse 12
विश्वस्तदभिमानी स्यात् त्रयमेतदकारकं अपञ्चीकृतभूतानि तत्कार्यं लिङ्गमुच्यते
ຜູ້ທີ່ຍຶດຕົນເອງກັບຈັກກະວານທັງປວງ ຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ວິສະວະ’ (viśva). ສາມປະການນີ້ເປັນອະກາຣະກະ (ບໍ່ແມ່ນຜູ້ກະທຳ). ທາດທີ່ຍັງບໍ່ປັນຈີກຣິດ ແລະສິ່ງທີ່ເກີດຈາກມັນ ຖືກເອີ້ນວ່າ ກາຍລະອຽດ ‘ລິງກະ’ (liṅga).
Verse 13
संयुक्तं सप्तदशभिर्हिरण्यगर्भसंज्ञितं शरीरमात्मनः सूक्ष्मं लिङ्गमित्यभिधीयते
ສິ່ງທີ່ປະກອບຮ່ວມກັບອົງປະກອບ 17 ປະການ ແມ່ນກາຍລະອຽດຂອງອາດຕະມັນ ທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ ‘ຮິຣັນຍະຄັຣພະ’ (Hiraṇyagarbha); ກາຍນັ້ນເອີ້ນວ່າ ‘ລິງກະ’ (liṅga).
Verse 14
जाग्रत्संस्कारजः स्वप्नः प्रत्ययो विषयात्मकः आत्मा तदुपमानी स्त्यात्तैजसो ह्य् अप्रपञ्चतः
ຄວາມຝັນເກີດຈາກສັງຂານ (ຮອຍປະທັບພາຍໃນ) ຂອງສະພາບຕື່ນ; ມັນເປັນການຮູ້ທີ່ມີເນື້ອຫາເປັນວັດຖຸ. ອາດຕະມັນໃນນັ້ນປຽບໄດ້ກັບຜູ້ຮູ້ຄວາມຝັນ ແລະເອີ້ນວ່າ ໄຕຊະສະ (Taijasa) ເພາະໃນສະພາບນັ້ນບໍ່ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍພາຍນອກ.
Verse 15
स्थूलसूक्ष्मशरीराख्यद्वयस्यैकं हि कारणं आत्मा ज्ञानञ्च साभासं तदध्याहृतमुच्यते
ສໍາລັບຄູ່ທີ່ເອີ້ນວ່າ ຮ່າງກາຍຫຍາບ (sthūla) ແລະ ຮ່າງກາຍລະອຽດ (sūkṣma) ສາເຫດອັນດຽວແທ້ໆ ແມ່ນ ອາດຕະມັນ. ແລະການຮູ້ພ້ອມກັບຮູບປາກົດ (ābhāsa/ເງົາສະທ້ອນ) ຖືກກ່າວວ່າເປັນການສວມທັບ (adhyāsa) ໃສ່ມັນ.
Verse 16
न सन्नासन्न सदसदेतत्सावयवं न तत् निर्गतावयवं नेति नाभिन्नं भिन्नमेव च
ຄວາມເປັນຈິງນີ້ ບໍ່ແມ່ນມີ ແລະບໍ່ແມ່ນບໍ່ມີ; ກໍບໍ່ອາດກ່າວໄດ້ວ່າທັງມີທັງບໍ່ມີ. ມັນບໍ່ມີສ່ວນປະກອບ ແລະກໍບໍ່ແມ່ນອົງລວມທີ່ເກີດຈາກສ່ວນປະກອບ. ມັນຖືກເວົ້າວ່າ «ບໍ່ແມ່ນນີ້» (neti); ມັນບໍ່ແມ່ນອັນດຽວບໍ່ແບ່ງ ແຕ່ກໍປາກົດເປັນຄວາມແຕກຕ່າງເທົ່ານັ້ນ.
Verse 17
भिन्नाभिन्नं ह्य् अनिर्वाच्यं बन्धसंसारकारकं एकं स ब्रह्म विज्ञानात् प्राप्तं नैव च कर्मभिः
ພຣະພຣະຫມັນ (Brahman) ອັນດຽວນັ້ນ—ທີ່ປາກົດເຫມືອນທັງແຕກຕ່າງແລະບໍ່ແຕກຕ່າງ ແລະບໍ່ອາດພູດອອກໄດ້—ເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມຜູກມັດ ແລະການວຽນວ່າຍໃນສັງສານ ເມື່ອຍັງບໍ່ຮູ້ຢ່າງຖືກ. ມັນຖືກບັນລຸໂດຍ ວິຊານ (vijñāna) ຄືຄວາມຮູ້ທີ່ຮອດຜົນ ບໍ່ແມ່ນໂດຍກຳ (karma) ພິທີກຳ.
Verse 18
सर्वात्मना हीन्द्रियाणां संहारः कारणात्मनां बुद्धेः स्थानं सुषुप्तं स्यात्तद्द्वयस्याभिमानवान्
ແທ້ຈິງແລ້ວ ມີການຖອນຄືນ/ລະລາຍຢ່າງສົມບູນຂອງອິນທຣີຍະ (ຄວາມສາມາດຮັບຮູ້) ທີ່ມີສະພາບເປັນເຫດ. ທີ່ຕັ້ງຂອງ ພຸດທິ (buddhi) ຖືກກ່າວວ່າແມ່ນ ສຸສຸບຕິ (suṣupti) ຄືການນອນຫຼັບເລິກ; ແລະຜູ້ທີ່ຍຶດຖືຕົນກັບຄູ່ນັ້ນ (ພຸດທິ ແລະສະພາບເຫດຂອງມັນ) ແມ່ນຜູ້ມີອະພິມານ (abhimāna) ຄວາມຮູ້ສຶກອີໂກ.
Verse 19
प्राज्ञ आत्मा त्रयञ्चैतत् मकारः प्रणवः स्मृतः अकारश् च उकारो ऽसौ मकारो ह्य् अयमेव च
ປຣາຊະຍະແມ່ນອາດມາ; ແລະ (ໂອມ) ນີ້ມີສາມສ່ວນ. ສຽງ «ມ» ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນປຣະນະວະ; ແທ້ໆແລ້ວປະກອບດ້ວຍ «ອ», «ອຸ», ແລະ «ມ» ນີ້ເອງ.
Verse 20
अहं साक्षी च चिन्मात्रो जाग्रत्स्वप्नादिकस्य च नाज्ञानञ्चैव तत्कार्यं संसारादिकबन्धनं
ຂ້ອຍແມ່ນອາດມາຜູ້ເປັນພະຍານ, ເປັນຈິດຮູ້ບໍລິສຸດລ້ວນໆ ຕໍ່ສະພາວະຕັ້ງແຕ່ຕື່ນ ແລະ ຝັນ. ອະວິຊາ ແລະ ຜົນຂອງມັນ—ພັນທະໃນຮູບແບບສັງສາຣາແລະອື່ນໆ—ບໍ່ເປັນຂອງຂ້ອຍ.
Verse 21
नित्यशुद्धबन्धमुक्तसत्यमानन्दमद्वयं ब्रह्माहमस्म्यहं ब्रह्म परं ज्योतिर्विमुक्त ॐ
ຂ້ອຍແມ່ນພຣະພຣະຫມັນ—ບໍລິສຸດນິລັນດອນ, ພົ້ນຈາກພັນທະ, ເປັນຄວາມຈິງ, ເປັນອານັນດະ, ແລະບໍ່ມີຄູ່. ຂ້ອຍແມ່ນພຣະພຣະຫມັນ, ແສງສູງສຸດ, ພົ້ນພິສຸດ—ໂອມ.
Verse 22
अहं ब्रह्म परं ज्ञानं समाधिर्बन्धघातकः चिरमानन्दकं ब्रह्म सत्यं ज्ञानमनन्तकं
ຂ້ອຍແມ່ນພຣະພຣະຫມັນ—ຄວາມຮູ້ສູງສຸດ. ສະມາທິແມ່ນຜູ້ທຳລາຍພັນທະ. ພຣະພຣະຫມັນແມ່ນອານັນດະອັນຍືນຍາວ; ເປັນຄວາມຈິງ, ຄວາມຮູ້, ແລະອະນັນຕະ.
Verse 23
अयमात्मा परम्ब्रह्म तद् ब्रह्म त्वमसीति च गुरुणा बोधितो जीवो ह्य् अहं ब्रह्मास्मि वाह्यतः
ໂດຍການຊີ້ນຳຂອງຄູບາອາຈານ—«ອາດມານີ້ແມ່ນພຣະພຣະຫມັນສູງສຸດ» ແລະ «ນັ້ນແມ່ນພຣະພຣະຫມັນ; ເຈົ້າແມ່ນນັ້ນ»—ຊີວະຈຶ່ງຖືກປຸກໃຫ້ຮູ້ ແລະເກີດຄວາມໝັ້ນໃຈວ່າ «ຂ້ອຍແມ່ນພຣະພຣະຫມັນ», ແມ່ນແຕ່ໃນການປະພຶດພາຍນອກກໍຕາມ.
Verse 24
सो ऽसावादित्यपुरुषः सो ऽसावहमखण्ड ॐ मुच्यते ऽसारसंसाराद्ब्रह्मज्ञो ब्रह्म तद्भवेत्
ພຣະບຸກຄົນແຫ່ງດວງອາທິດ (Āditya-Puruṣa) ນັ້ນແທ້; ຂ້າພະເຈົ້າກໍແມ່ນນັ້ນ—ບໍ່ແບ່ງສອງ (ອັດວິຕ)—«ໂອມ»। ຜູ້ຮູ້ພຣະພຣະຫມັນ (Brahman) ພົ້ນຈາກວົງຈອນສັມສາຣະອັນໄຮ້ສາລະ; ເຂົາກາຍເປັນພຣະພຣະຫມັນ—ກາຍເປັນນັ້ນ।
Frequently Asked Questions
Discrimination (viveka) that negates body–senses–mind–prāṇa–ego as non-Self, followed by contemplative dissolution (laya) and firm abidance as the witnessing consciousness expressed in “aham brahmāsmi.”
It uses emanation (ākāśa → vāyu → agni → āpaḥ → pṛthvī) and pañcīkaraṇa as a samādhi-entry map, then reverses it through laya so the practitioner resolves the gross and subtle identifications into Brahman.
It explicitly prioritizes realized knowledge (vijñāna/jñāna) over karma and culminates in non-dual affirmations (Brahman as pure consciousness, neti, aham brahmāsmi), aligning strongly with Advaita-leaning Brahma-vidyā.