Adhyaya 374
Chapter 374 — ध्यान (Dhyāna) — Colophon & Transition to Dhāraṇā
ບົດນີ້ເປັນຈຸດຕໍ່ຂອງຂໍ້ຄວາມ: ປິດຄໍາສອນເກົ່າວ່າດ້ວຍ ທະຍານ (dhyāna) ແລະປະກາດການຍ້າຍໄປສູ່ ທາຣານາ (dhāraṇā) ອັນເປັນອົງປະກອບຢໂກະທີ່ເນັ້ນການຈົ່ງໃຈ. ຄໍາລົງທ້າຍບົດຍ້ຳເປົ້າໝາຍແຫ່ງການພົ້ນທຸກ—ການເຂົ້າເຖິງ ຮະຣິ (ວິສນຸ) ແລະ “ຜົນ” ຂອງການພິຈາລະນາຢ່າງມີວິໄນ—ພ້ອມທັງຮັກສາການອ່ານຕ່າງໆຕາມຕົ້ນສະບັບທີ່ສະທ້ອນການສືບທອດທີ່ມີຊີວິດ. ການວາງ dhyāna ກ່ອນ dhāraṇā ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຫຼັກສູດຢໂກະຢ່າງເປັນລຳດັບ: ຝຶກໃຈໃຫ້ຕັ້ງຢູ່ໃນການພິຈາລະນາຕໍ່ເນື່ອງ ແລ້ວຈຶ່ງກັ່ນຕອງເປັນການຈົ່ງໃຈຢ່າງແນ່ນອນຕໍ່ຈຸດ ແລະ ຫຼັກການທີ່ເລືອກ. ໃນໂຄງການສາລະບານຂອງອັກນິປຸຣານະ ບົດນີ້ສະແດງວ່າວິທີຢໂກະພາຍໃນຖືກຈັດເປັນວິຊາຊາສະຕຣະ ມີຂອບເຂດນິຍາມ ແລະ ຄວາມກ້າວໜ້າ ຢູ່ໃນຄໍາສອນຂອງພຣະອັກນິແກ່ ວະສິດຖະ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ປະຕິບັດທີ່ປາດຖະໜາຄວາມແຈ້ງໃຈ ແລະ ມົກຂະ.
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे ध्यानं नाम त्रिसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः प्राप्नुयाद्धरिमिति ख प्राप्यते फलमिति ञ अथ चतुःसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः धारणा अग्निर् उवाच धारणा मनसोध्येये संस्थितिर्ध्यानवद्द्विधा मूर्तामूर्तहरिध्यानमनोधारणतो हरिः
ດັ່ງນັ້ນ ໃນອັກນິມະຫາປຸຣານະ ບົດທີ 374 ຊື່ວ່າ “ທະຍານ (Dhyāna: ການພິຈາລະນາ/ສະມາທິ)” ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. (ຂໍ້ອ່ານຕ່າງ: “ໄດ້ຮັບຮາຣິ” / “ໄດ້ຮັບຜົນ”.) ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 375: “ທາຣະນາ (Dhāraṇā: ການຕັ້ງໃຈແນ່ນອນ)”. ອັກນິກ່າວວ່າ: “ທາຣະນາແມ່ນການຕັ້ງຈິດໃຫ້ໝັ້ນຄົງໃນສິ່ງທີ່ຄວນພິຈາລະນາ ແລະເຊັ່ນດຽວກັບທະຍານ ມີສອງປະເພດ. ໂດຍຕັ້ງຈິດຜ່ານທະຍານໃນຮາຣິ ທັງແບບມີຮູບ (ມູຣຕະ) ແລະບໍ່ມີຮູບ (ອະມູຣຕະ) ຍ່ອມເຖິງຮາຣິ”។
Verse 2
यद्वाह्यावस्थितं लक्षयं तस्मान्न चलते मनः तावत् कालं प्रदेशेषु धारणा मनसि स्थितिः
ເມື່ອກຳນົດວັດຖຸທີ່ເລືອກໄວ້ໃຫ້ຢູ່ພາຍນອກ ແລະຈິດບໍ່ເຄື່ອນອອກຈາກວັດຖຸນັ້ນ, ຕາມໄລຍະເວລານັ້ນ ການທີ່ຈິດຢູ່ໝັ້ນໃນຈຸດທີ່ກຳນົດ ເອີ້ນວ່າ “ທາຣະນາ” (ການຕັ້ງຈິດ).
Verse 3
कालावधि परिच्छिन्नं देहे संस्थापितं मनः न प्रच्यवति यल्लक्ष्याद्धारणा साभिधीयते
ເມື່ອຈິດຖືກຕັ້ງໄວ້ໃນກາຍ ໃນໄລຍະເວລາທີ່ກຳນົດ ແລະບໍ່ຫຼຸດອອກຈາກເປົ້າໝາຍທີ່ຕັ້ງໄວ້ (lakṣya), ນັ້ນເອີ້ນວ່າ “ທາຣະນາ” (ການຕັ້ງຈິດ).
Verse 4
धारणा द्वादशायामा ध्यानं द्वदशधारणाः ध्यानं द्वादशकं यावत्समाधिरभिधीयते
ທາຣະນາມີ 12 ອາຍາມະ (ໜ່ວຍເວລາ); ທາຣະນາ 12 ຄັ້ງ ເປັນທະຍານ; ແລະເມື່ອທະຍານຄົບເປັນຊຸດ 12 ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ສະມາທິ.
Verse 5
धारणाभ्यासयुक्तात्मा यदि प्राणैर् विमुच्यते कुलैकविंशमुत्तार्य स्वर्याति परमं पदं
ຜູ້ທີ່ຝຶກຝົນຈິດໃຫ້ມັ່ນຄົງດ້ວຍການປະຕິບັດທາຣະນາ (ການຈົ່ງໃຈ) ຖ້າອອກຈາກຮ່າງກາຍຜ່ານລົມປະລານ (ປຣານ) ແລ້ວ—ໄດ້ຊ່ວຍຍົກພົງສາ 21 ຊົນຊັ້ນ—ຈະໄປສະຫວັນ ແລະບັນລຸສະຖານະສູງສຸດ.
Verse 6
यस्मिन् यस्मिन् भवेदङ्गे योगिनां व्याधिसम्भवः तत्तदङ्गं धिया व्याप्य धारयेत्तत्त्वधारणं
ອວັຍວະໃດກໍຕາມທີ່ໂລກເກີດຂຶ້ນໃນບັນດາໂຍຄີ ຄວນໃຫ້ຈິດແຜ່ຄຸ້ມອວັຍວະນັ້ນດ້ວຍຄວາມຮູ້ຕົວທີ່ຈົ່ງໃຈ ແລ້ວປະຕິບັດ «ຕັດຕະວະ-ທາຣະນາ» (ການຈົ່ງໃຈຕໍ່ທາດ) ຢູ່ທີ່ນັ້ນ.
Verse 7
आग्नेयी वारुणी चैव ऐशानी चामृतात्मिका साग्निः शिखा फडन्ता च विष्णोः कार्या द्विजोत्तम
ໂອ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງຜູ້ປະເສີດ, ພິທີສິຂາ (śikhā) ຂອງພຣະວິສນຸ ຄວນກະທຳດ້ວຍສັກຕິ Agneyī, Vāruṇī ແລະ Aiśānī ຜູ້ມີສະພາບເປັນອະມຣິຕະ (ນ້ຳທິບ), ພ້ອມກັບອັກນິ (Agni), ແລະຈົບລົງດ້ວຍຄຳອຸທານ «phaṭ».
Verse 8
नाडीभिर्विकटं दिव्यं शूलाग्रं वेधयेच्छुभम् पादाङ्गुष्ठात् कपालान्तं रश्मिमण्डलमावृतं
ດ້ວຍນາດີ (nāḍī) ທັງຫຼາຍ ຄວນເຈາະຜ່ານ (ໃນຈິດ) ໄປຫາ «ປາຍຫອກ» ອັນສິດທິສະຫວັນ ແລະນ່າກະຫຼັງກົວ; ຈາກນິ້ວໂປ້ຕີນໃຫຍ່ເຖິງຍອດກະໂຫຼກ ຄວນພິຈາລະນາວ່າຖືກຫໍ້ຫຸ້ມດ້ວຍມົນດົນຮັດສະມີ (ວົງແສງ).
Verse 9
स्वयं याति परं पदमिति ख तिर्यक्चाधोर्ध्वभागेभ्यः प्रयान्त्यो ऽतीव तेजसा चिन्तयेत् साधकेन्द्रस्तं यावत्सर्वं महामुने
«ມັນໄປສູ່ສະຖານະສູງສຸດໂດຍຕົນເອງ» ແທ້ໆ. ຈາກທິດຂ້າງ, ທິດລຸ່ມ ແລະທິດເທິງ, ເມື່ອກະແສເຫຼົ່ານັ້ນອອກໄປດ້ວຍຄວາມສະຫວ່າງອັນແຮງກ້າ, ຜູ້ປະຕິບັດຜູ້ເລີດຄວນພິຈາລະນາຂະບວນການນັ້ນຈົນກວ່າຈະສຳເລັດຄົບຖ້ວນ, ໂອ ມະຫາມຸນີ.
Verse 10
भस्प्रीभूतं शरीरं स्वन्ततश् चैवीपसंहरेत् शीतश्लेष्मादयः पापं विनश्यन्ति द्विजातयः
ເມື່ອຮ່າງກາຍຖືກເຜົາຈົນເປັນຂີ້ເຖົ່າ ຄວນເກັບຮວບຂີ້ເຖົ່ານັ້ນດ້ວຍຕົນເອງ; ຄວາມໜາວ, ເສລັດ (ເສມ) ແລະອື່ນໆ—ພ້ອມທັງບາບ—ຖືກທຳລາຍ, ໂອ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ.
Verse 11
शिरो धीरञ्च कारञ्च कण्ठं चाधोमुखे स्मरेत् ध्यायेदच्छिन्नचिन्तात्मा भुयो भूतेन चात्मना
ໃຫ້ລະລຶກ (ເຫັນໃນສະມາທິ) ຫົວ, ພະຍາງ “dhī” ແລະ “kā”, ພ້ອມທັງຄໍ, ໂດຍໃຫ້ຫັນໜ້າລົງລຸ່ມ. ດ້ວຍຈິດທີ່ບໍ່ຂາດຕອນໃນການພິຈາລະນາ ໃຫ້ນັ່ງສະມາທິຊ້ຳໆ ໂດຍໃຫ້ອາດຕະມາເປັນອັນດຽວກັບຫຼັກທາດ (bhūta).
Verse 12
स्फुरच्छीकरसंस्मर्शप्रभूते हिमगामिभिः धाराभिरखिलं विश्वमापूर्य भुवि चिन्तयेत्
ຄວນພິຈາລະນາໃນສະມາທິວ່າ ໂລກທັງໝົດໃນພື້ນດິນ ຖືກນ້ຳສາຍທີ່ໄຫຼດັ່ງຫິມະ (ເຢັນແລະຊຳລະ) ທີ່ອຸດົມດ້ວຍການສຳຜັດຂອງລະອອງນ້ຳທີ່ວາບວາບ ຖ້ວມທົ່ວຢ່າງສົມບູນ.
Verse 13
ब्रह्मरन्ध्राच्च संक्षोभाद्यावदाधारमण्डलग् सुषुम्नान्तर्गतो भूत्वा संपूर्णेन्दुकृतालयं
ຈາກ Brahmarandhra ເມື່ອຖືກກະຕຸ້ນໃຫ້ເຄື່ອນໄຫວ ມັນເຂົ້າໄປພາຍໃນ Suṣumnā ແລະເຄື່ອນລົງໄປຈົນເຖິງວົງອາທາຣ (Ādhāra/Mūlādhāra) ໂດຍເຂົ້າພັກອາໄສໃນສະຖານະ “ຈັນເຕັມດວງ”.
Verse 14
संप्लाव्य हिमसंस्पर्शतोयेनामृतमूर्तिना क्षुत्पिपासाक्रमप्रायसन्तापपरिपीडितः
ເມື່ອອາບນ້ຳ (ສາດໃຫ້ຊຸ່ມທົ່ວ) ດ້ວຍນ້ຳທີ່ເຢັນຕໍ່ການສຳຜັດ ແລະມີຜົນດັ່ງນ້ຳອະມຣິຕະ, ຜູ້ທີ່ຖືກຮຸກຮານໂດຍຄວາມຫິວແລະຄວາມກະຫາຍ ແລະຖືກທຸກທໍລະມານໂດຍຄວາມຮ້ອນອັນກົດດັນ ຍ່ອມໄດ້ຮັບຄວາມບັນເທົາ.
Verse 15
धारयेद्वारुणीं मन्त्रो तुष्ट्यर्थं चाप्यतन्त्रितः वारुणीधारणा प्रोक्ता ऐशानीधारणां शृणु
ຜູ້ປະຕິບັດມັນຕຣາ ຄວນຮັກສາຈິດໃຫ້ບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ ແລະເຮັດ «ວາຣຸນີ ທາຣະນາ» ເພື່ອການເກື້ອກູນ. «ວາຣຸນີ ທາຣະນາ» ໄດ້ກ່າວແລ້ວ; ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງ «ອາຍສານີ ທາຣະນາ»។
Verse 16
व्योम्नि ब्रह्ममये पद्मे प्राणापाणे क्षयङ्गते प्रसादं चिन्तयेद् विष्णोर्यावच्चिन्ता क्षयं गता
ໃນຟ້າພາຍໃນ ໃນດອກບົວທີ່ປະກອບດ້ວຍພຣະພຣະຫມັນ, ເມື່ອລົມຫາຍໃຈເຂົ້າແລະອອກສົງບົບລົງ ຄວນພິຈາລະນາພຣະວິສນຸໃນພຣະກະລຸນາ—ຈົນກະທັ້ງຄວາມຄິດເອງກໍຢຸດ.
Verse 17
महाभावञ्जपेत् सर्वं ततो व्यापक ईश्वरः अर्धेन्दुं परमं शान्तं निराभासन्निरञ्जनं
ຄວນສະດຸດຈະປະ (japa) ທັງໝົດນີ້ ໃນສະພາບ «ມະຫາພາວະ» ແຫ່ງພຣະພັກຕິອັນຍິ່ງ. ແລ້ວຈຶ່ງພິຈາລະນາພຣະເຈົ້າຜູ້ແຜ່ຊາຍທົ່ວທຸກຫົນທາງ ເປັນຜູ້ສູງສຸດອັນສົງບົບ—ດັ່ງເດືອນເສັ້ນ—ສະຫວ່າງແຕ່ບໍ່ມີເງົາສະທ້ອນ, ບໍລິສຸດ ແລະບໍ່ມີມົນທິນ.
Verse 18
असत्यं सत्यमाभाति तावत्सर्वं चराचरं यावत् स्वस्यन्दरूपन्तु न दृष्टं गुरुवक्त्रतः
ຕາບໃດທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້ເຫັນຮູບພາຍໃນຂອງຕົນ (ອາດຕະມັນ) ຈາກປາກຄູບາອາຈານ—ຄືຈາກຄໍາສອນຂອງທ່ານ—ສິ່ງບໍ່ຈິງຈະປາກົດເປັນຈິງ; ໂລກທັງໝົດ ທັງເຄື່ອນແລະຢຸດ ກໍດູເຫມືອນຈິງ.
Verse 19
दृष्ठे तस्मिन् परे तत्त्वे आब्रह्म सचराचरं पाठो ऽयमादर्शदोषेण दुष्टः वीरश्चेति ञ प्रमातृमानमेयञ्च ध्यानहृत्पद्मकल्पनं
ເມື່ອໄດ້ຮູ້ແຈ້ງຕັດສິນໃນຕັດຕະວະອັນສູງສຸດນັ້ນ ໂລກທັງໝົດ—ຕັ້ງແຕ່ພຣະພຣະຫມາລົງມາ ພ້ອມທັງສິ່ງທີ່ເຄື່ອນແລະບໍ່ເຄື່ອນ—ຖືກຮູ້ວ່າເປັນໜຶ່ງດຽວ. ແຕ່ບົດອ່ານນີ້ຖືກເສຍຫາຍເນື່ອງຈາກຄວາມຜິດພາດໃນການຄັດລອກ. ຄວາມໝາຍທີ່ຄວນເປັນຄື: ສາມປະກອບ—ຜູ້ຮູ້, ມາດຕະ/ວິທີການ, ແລະສິ່ງທີ່ຖືກຮູ້—ຖືກກ້າວຂ້າມ; ແລະການພິຈາລະນາ (ທຽນ) ແມ່ນການສ້າງຂຶ້ນດ້ວຍຈິນຕະນາການຂອງ «ດອກບົວໃນຫົວໃຈ» ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງການພິຈາລະນາ.
Verse 20
मातृमोदकवत्सर्वं जपहोमार्चनादिकं विष्णुमन्त्रेण वा कुर्यादमृतां धारणां वदे
ຄວນປະຕິບັດທຸກຢ່າງ ເຊັ່ນ ການສວດມົນ, ການໂຮມາ (ບູຊາໄຟ), ການອາຣຈະນາ ແລະອື່ນໆ ຕາມພິທີ «ມາຕຣິ-ໂມດະກະ» ຫຼືກະທຳໂດຍມົນຂອງພຣະວິສນຸ. ບັດນີ້ຂ້າຈະກ່າວເຖິງ «ອະມຣິຕາ» ທາຣະນາ ດຸດນ້ຳອະມຣິຕະ.
Verse 21
संपूर्णेन्दुनिभं ध्यायेत् कमलं तन्त्रिमुष्टिगम् शिरःस्थं चिन्तयेद् यत्नाच्छशाङ्कायुतवर्चसं
ຄວນເພ່ງສະມາທິໃສ່ດອກບົວທີ່ຄ້າຍດວງເດືອນເຕັມດວງ ມີກະໂປງກາງຄ້າຍປຸ່ມຈັບ (mūṣṭi) ຂອງພິນ. ດ້ວຍຄວາມພາກພຽນ ຄວນຄິດໃຫ້ເຫັນວ່າມັນສະຖິດຢູ່ເທິງສີສະ ແລະສ່ອງສະຫວ່າງດຸດດວງເດືອນສິບລ້ານ.
Verse 22
सम्पूर्णमण्डलं व्योम्नि शिवकल्लोलपूर्णितं तथा हृत्कमले ध्यायेत्तन्मध्ये स्वतनुं स्मरेत् साधको विगतक्लेशो जायते धारणादिहिः
ຄວນເພ່ງສະມາທິໃສ່ມັນດະລະທີ່ສົມບູນທັງວົງ ໃນອາກາດພາຍໃນ ເຕັມໄປດ້ວຍຄື້ນຄືນຂອງພຣະສິວະ; ແລະຄວນເພ່ງມັນນັ້ນໃນດອກບົວແຫ່ງຫົວໃຈດ້ວຍ, ແລ້ວໃນກາງຂອງມັນ ໃຫ້ລະລຶກ (ເຫັນພາບ) ຮູບກາຍຂອງຕົນເອງ. ໂດຍທາຣະນານີ້ເອງ ຜູ້ປະຕິບັດຈະພົ້ນຈາກຄວາມທຸກຂ໌ໃນຊີວິດນີ້.
Frequently Asked Questions
It closes the dhyāna instruction and prepares the reader for the next limb—dhāraṇā—by reiterating the attainment of Hari as the intended fruit and marking the textual transition.
They indicate manuscript-lineage diversity and preserve interpretive nuances (e.g., ‘one attains Hari’ vs. ‘the fruit is attained’), useful for critical study and traditional recitation lineages.