Adhyaya 369

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे आत्यन्तिकलयगर्भोत्पत्तिनिरूपणं नामाष्टष्ट्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथोनसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः शरीरावयवाः अग्निर् उवाच श्रोत्रं त्वक् चक्षुषी जिह्वा घ्राणं धीः खुञ्च भूतगं शब्दस्पर्शरूपरमगन्धाः खादिषु तद्गुणाः

ດັ່ງນີ້ໃນອັກນິມະຫາປຸຣານະ ບົດທີ 368 ຊື່ «ການບັນຍາຍກໍາເນີດຕົວອ່ອນໃນການລະລາຍສຸດທ້າຍ» ໄດ້ສິ້ນສຸດ. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 369 ວ່າດ້ວຍ «ອະວະຍະຂອງຮ່າງກາຍ». ພຣະອັກນິກ່າວວ່າ: ຫູ, ຜິວໜັງ, ຕາທັງສອງ, ລີ້ນ, ດັ່ງ, ແລະໃຈ/ປັນຍາ—ເຫຼົ່ານີ້ຜູກພັນກັບທາດ; ແລະອາຣົມ-ຄຸນຂອງມັນແມ່ນ ສຽງ, ການສຳຜັດ, ຮູບ, ລົດ, ແລະກິ່ນ ຕາມລໍາດັບ ໃນຂອບເຂດອາຍະຕະນະທີ່ສອດຄ່ອງ.

Verse 2

पायूपस्थौ करौ पादौ वाग्भवेत् कर्मखुन्तथा उत्सर्गानन्दकादानगतिवागादि कर्म तत्

ທະວານ ແລະ ອະວະເພດ, ມືທັງສອງ, ຕີນທັງສອງ, ແລະຄໍາເວົ້າ—ເຫຼົ່ານີ້ເອີ້ນວ່າ ອິນທຣີຍະແຫ່ງການກະທໍາ. ການກະທໍາຂອງມັນຄື: ຂັບຖ່າຍ, ຄວາມສຸກທາງເພດ, ການຈັບຖື/ຮັບເອົາ, ການເຄື່ອນໄຫວ, ແລະການເວົ້າ ເປັນຕົ້ນ.

Verse 3

पञ्चकर्मेन्द्रियान्यत्र पञ्चबुद्धीन्द्रियाणि च इन्द्रियार्थाश् च पञ्चैव महाभूता मनो ऽधिपाः

ໃນນີ້ມີອິນທຣິຍະແຫ່ງການກະທຳ 5 ແລະອິນທຣິຍະແຫ່ງການຮູ້ 5; ມີວັດຖຸອາລົມ 5 ແລະມະຫາພູຕະ 5; ເຫນືອທັງໝົດນີ້ ຈິດເປັນຜູ້ຄອງຄຸມ.

Verse 4

आत्माव्यक्तश् चतुर्विंशतत्त्वानि पुरुषः परः संयुक्तश् च वियुक्तश् च यथा मत्स्योदके उभे

ອາດຕະມາ ແລະ ອະວະຍັກຕະ (ປຣະກຣິຕິ), ຕັດຕະວະ 24 ແລະ ບຸຣຸສະຜູ້ສູງສຸດ ຖືກກ່າວວ່າ ທັງຮ່ວມກັນ ແລະ ແຍກອອກ—ເຫມືອນປາກັບນ້ຳ ຢູ່ຮ່ວມກັນແຕ່ກໍແຕກຕ່າງ.

Verse 5

अव्यक्तमास्रितानीह रजःसत्त्वतमांसि च आन्तरः पुरुषो जीवः स परं ब्रह्म कारणं

ໃນນີ້ ຄຸນະ—ຣະຈັສ, ສັດຕະວະ, ຕະມັສ—ສະຖິດຢູ່ໃນອະວະຍັກຕະ (ປຣະກຣິຕິ). ບຸຣຸສະຜູ້ສະຖິດພາຍໃນ, ຄື ຊີວະ (jīva), ນັ້ນແຫຼະແມ່ນພຣະພຣະຫມັນສູງສຸດ ຜູ້ເປັນເຫດປັດໃຈ.

Verse 6

स याति परमं स्थानं यो वेत्ति पुरुषं परं सप्ताशयाः स्मृता देहे रुधिरस्यैक आशयः

ຜູ້ໃດຮູ້ຈັກບຸຣຸສະຜູ້ສູງສຸດ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄປຮອດຖິ່ນພຳນັກອັນສູງສຸດ. ໃນກາຍມີ ‘ອາຊະຍະ’ 7 ປະການທີ່ຖືກຈື່ຈຳ; ໃນນັ້ນ ອັນໜຶ່ງແມ່ນອາຊະຍະຂອງເລືອດ.

Verse 7

श्लेष्मणश्चामपित्ताभ्यां पक्वाशयस्तु पञ्चमः वायुमूत्राशयः सप्तः स्त्रीणां गर्भाशयो ऽष्टमः

ປັກວາຊະຍະ (ລຳໄສ້ໃຫຍ່) ແມ່ນອາຊະຍະທີ 5 ສຳພັນກັບກະພະ (kapha) ແລະ ອາມະ-ປິດຕະ (āma-pitta). ວາຍຸ-ອາຊະຍະ ແລະ ມູຕຣະ-ອາຊະຍະ (ຖົງປັດສະວະ) ຖືກນັບເປັນທີ 7; ແລະໃນຜູ້ຍິງ ມີ ຄັນພາຊະຍະ (ມົດລູກ) ເປັນທີ 8.

Verse 8

पित्तात्पक्वाशयो ऽग्नेः स्याद्योनिर्विकशिता द्युतौ पद्मवद्गर्भाशयः स्यात्तत्र घत्ते सरक्तकं

ໂອ ອັກນິ, ເມື່ອພິດຕະເດັ່ນ ລໍາໄສ້ໃຫຍ່ຈະເຫມືອນຖືກ “ປຸງສຸກ” (ຮ້ອນອັກເສບ). ໂຢນີເປີດຜິດປົກກະຕິ ແລະສະຫວ່າງວາບ; ມົດລູກ (ຄັນທະສະຍະ) ຖືກພັນນາວ່າຄ້າຍດອກບົວ. ໃນສະພາບນັ້ນ ມີນ້ໍາໄຫຼອອກປົນເລືອດ.

Verse 9

शुक्रं स्वशुक्रतश्चाङ्गं कुन्तलान्यत्र कालतः न्यस्तं शुक्रमतो योनौ नेति गर्भाशयं मुने

ໂອ ມຸນີ, ນ້ໍາເຊື້ອ—ພ້ອມດ້ວຍສານແຫ່ງນ້ໍາເຊື້ອຂອງຕົນ, ສ່ວນຂອງຮ່າງກາຍ ແມ່ນແຕ່ເສັ້ນຜົມ—ເມື່ອຖືກຝາກໄວ້ຕາມການເວລາອັນຄວນ; ນ້ໍາເຊື້ອນັ້ນເຂົ້າສູ່ໂຢນີ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ເຖິງມົດລູກ (garbhāśaya) ໃນທັນທີ.

Verse 10

ऋतावपि च योनिश्चेद्वातपित्तकफावृता भवेत्तदा विकाशित्वं नैव तस्यां प्रजायते

ແມ່ນແຕ່ໃນໄລຍະອຸດົມສົມບູນ (ṛtu) ຖ້າໂຢນີຖືກປົກຄຸມ/ອຸດຕັນໂດຍ ວາຕະ, ພິດຕະ, ແລະ ກະຟະ ແລ້ວ ມັນຈະບໍ່ເປີດຢ່າງຖືກຕ້ອງ; ດັ່ງນັ້ນ ການປະສົມພັນ/ການຕັ້ງຄັນຈຶ່ງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ.

Verse 11

बुक्कात्पुक्कसकप्लीहकृतकोष्ठाङ्गहृद्व्रणाः तण्डकश् च महाभाग निबद्धान्याशये मतः

ໂອ ຜູ້ມີບຸນຍິ່ງ, ແຜ/ຝີໃນກະເພາະປັດສະວະ, ທະວານຫນັກ (rectum), ມ້າມ (spleen), ຕັບ (liver), ອະວັຍະວະໃນຊ່ອງທ້ອງ (koṣṭha), ອະວັຍະວະສ່ວນປົກກະຕິ, ແລະຫົວໃຈ; ພ້ອມທັງພະຍາດທີ່ເອີ້ນວ່າ taṇḍaka—ຖືກຖອດຄວາມວ່າເປັນໂທດທີ່ຝັງຢູ່ໃນ ອາຊະຍະ (āśaya) ຄືທີ່ຮອງຮັບພາຍໃນ.

Verse 12

रसस्य पच्यमानस्य साराद्भवति देहिनां प्लीहा यकृच्च धर्मज्ञ रक्तफेणाच्च पुक्कसः

ໂອ ຜູ້ຮູ້ທຳ, ໃນສັດຜູ້ມີກາຍ ເມື່ອ rasa ກໍາລັງຖືກ “ປຸງສຸກ” ໂດຍການແປງສະພາບ, ຈາກສານອັນລະອຽດ (sāra) ຂອງມັນ ເກີດເປັນມ້າມ ແລະ ຕັບ; ແລະຈາກຟອງ/ມົນທິນຂອງເລືອດ ເກີດເປັນ pukkasa.

Verse 13

रक्तं पित्तञ्च भवति तथा तण्डकसंज्ञकः मेदोरक्तप्रसाराच्च वुक्कायाः सम्भवः स्मृतः

ມັນກາຍເປັນໂລກຂອງເລືອດ ແລະ ປິຕຕະ (ນ້ຳດີ) ແລະເອີ້ນວ່າ «ຕັນດະກະ». ອີກທັງກ່າວວ່າ «ວຸກກາ» ເກີດຈາກການແຜ່ກະຈາຍຂອງໄຂມັນ ແລະ ເລືອດທີ່ເສຍດຸນ.

Verse 14

रक्तमांसप्रसाराच्च भवन्त्यन्त्राणि देहिनां सार्धत्रिव्यामसंख्यानि तानि नॄणां विनिर्दिशेत्

ຈາກການແຜ່ຂອງເລືອດ ແລະ ເນື້ອ ເກີດເປັນລຳໄສ້ (ອະວັຍະວະຮູບທໍ່ພາຍໃນ) ຂອງຜູ້ມີກາຍ. ຂະໜາດຂອງມັນກ່າວວ່າ 3 ວຽາມ ແລະ ເຄິ່ງ; ດັ່ງນັ້ນຄວນລະບຸໂດຍຈົງຈົງສຳລັບມະນຸດ.

Verse 15

त्रिव्यामानि तथा स्त्रीणां प्राहुर्वेदविदो जनः रक्तवायुसमायोगात् कामेयस्योद्भवः स्मृतः

ຜູ້ຮູ້ວິທະຍາແຫ່ງເວດະກ່າວວ່າ ຜູ້ຍິງມີ 3 ວຽາມ (ຂະໜາດ/ສະພາບ 3). ແລະສອນວ່າ ກາມະ (ຄວາມໃຄ່ທາງເພດ) ເກີດຈາກການປະສົມກັນຂອງເລືອດ ແລະ ວາຍຸ (ລົມຊີວິດ).

Verse 16

कफप्रसाराद्भवति हृदयं पद्मसन्निभं अधोमुखं तच्छूषिरं यत्र जीवो व्यवस्थितः

ຈາກການແຜ່ຂອງກະຟະ (kapha) ຫົວໃຈກາຍເປັນດັ່ງດອກບົວ ຫັນໜ້າລົງລຸ່ມ; ພາຍໃນເປັນໂພງກົງ—ທີ່ນັ້ນ ຈີວະ (jīva) ຫຼືຫຼັກຊີວິດສ່ວນບຸກຄົນ ສະຖິດຢູ່.

Verse 17

चैतन्यानुगता भावःसर्वे तत्र व्यवस्थिताः तस्य वामे तथा प्लीहा दक्षिणे च तथा यकृत्

ສະພາບການເຮັດວຽກທັງໝົດ (bhāva) ທີ່ຕາມຫຼັງຈິດຮູ້ ຕັ້ງຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ທາງຊ້າຍຂອງມັນມີມ້າມ (spleen) ແລະທາງຂວາມີຕັບ (liver) ເຊັ່ນກັນ.

Verse 18

दक्षिणे च तथा क्लोम पद्मस्यैवं प्रकीर्तितं श्रोतांसि यानि देहे ऽस्मिन् कफरक्तवहानि च

ທາງຂວາກໍມີ «ກໂລມາ» ເຊັ່ນດຽວກັນ; ດັ່ງນັ້ນ «ປັດມະ» (ຫົວໃຈດັ່ງດອກບົວ) ຈຶ່ງຖືກພັນລະນາ. ໃນກາຍນີ້ ຍັງມີການປະກາດເຖິງ srotas ທີ່ຂົນສົ່ງ ກະຟະ ແລະ ເລືອດ ອີກດ້ວຍ.

Verse 19

तेषां भूतानुमानाच्च भवतीन्द्रियसम्भवः नेत्रयोर्मण्डलं शुक्लं कफाद्भवति पैतृकं

ໂດຍອະນຸມານຈາກສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນວ່າເກີດຈາກມະຫາພູຕະ (ທາດໃຫຍ່) ຈຶ່ງເຂົ້າໃຈການເກີດຂຶ້ນຂອງອິນທຣິຍະ (ອະວັຍະຮັບຮູ້). ໃນດວງຕາ ວົງຂາວ (sclera) ເກີດຈາກກະຟະ ແລະເປັນສາຍພໍ່.

Verse 20

कृष्णञ्च मण्डलं वातात्तथा मवति मातृकं पित्तात्त्वङ्मण्डलं ज्ञेयं मातापितृसमुद्भवं

ວົງດຳໃຫ້ເຂົ້າໃຈວ່າເກີດຈາກ ວາຕະ (vāta); ແລະອິດທິພົນຝ່າຍແມ່ກໍປາກົດຕາມນັ້ນ. ຈາກ ປິດຕະ (pitta) ພຶງຮູ້ວ່າມີວົງໝາຍທາງຜິວໜັງ ເກີດຈາກທັງແມ່ແລະພໍ່.

Verse 21

मांसासृक्कफजा जिह्वा मेदो ऽसृक्कफमांसजौ वृषाणौ दश प्राणस्य ज्ञेयान्यायतनानि तु

ລີ້ນເກີດຈາກ ເນື້ອ, ເລືອດ ແລະ ກະຟະ; ໄຂມັນ (medas) ເກີດຈາກ ເລືອດ, ກະຟະ ແລະ ເນື້ອ; ແລະອັນທະສອງຂ້າງ (ວຣິຊານ) ເກີດຈາກ ໄຂມັນ, ເລືອດ, ກະຟະ ແລະ ເນື້ອ. ເຫຼົ່ານີ້ພຶງຮູ້ວ່າເປັນບ່ອນຕັ້ງສິບປະການຂອງ ປຣານະ (ລົມຊີວິດ).

Verse 22

मूर्धा हृन्नाभिकण्ठाश् च जिह्वा शुक्रञ्च शोणितं गुदं वस्तिश् च गुल्फञ्च कण्डुराः शोडशेरिताः

ສະໝອງ/ຫົວ, ບ່ອນຫົວໃຈ, ສະດື, ແລະ ຄໍ; ລີ້ນ; ນ້ຳອະສຸຈິ ແລະ ເລືອດ; ຮູທະວານ; ກະເພາະປັດສະວະ; ແລະ ຂໍ້ຕີນ—ເຫຼົ່ານີ້ຖືກປະກາດວ່າເປັນ 16 ບ່ອນຂອງອາການຄັນ.

Verse 23

द्वे करे द्वे च चरणे चतस्रः पृष्ठतो गले देहे पादादिशीर्षान्ते जालानि चैव षोडश

ໃນມືມີ «ຈາລາ» 2 ຢ່າງ, ໃນຕີນມີ 2; ທີ່ຫຼັງ ແລະ ທີ່ຄໍມີ 4. ດັ່ງນັ້ນ ໃນຮ່າງກາຍ ຈາກປາຍຕີນຈົນເຖິງປາຍສຸດຂອງສີສະ ມີ «ຈາລາ» ທັງໝົດ 16 ຢ່າງແທ້.

Verse 24

मांसस्नायुशिरास्थिन्यः चत्वारश् च पृथक् पृथक् मणिबन्धनगुल्फेषु निबद्धानि परस्परं

ເນື້ອ, ສະນາຍຸ (ເສັ້ນເອັນ), ສິຣາ (ເສັ້ນເລືອດ/ນາດີ) ແລະ ກະດູກ—ທັງສີ່ນີ້ແຕ່ລະຢ່າງແຍກກັນ—ຖືກຜູກພັນກັນຢ່າງສຳພັນ ຢູ່ຂໍ້ມື ແລະ ຂໍ້ຕີນ.

Verse 25

षट्कूर्चानि स्मृतानीह हस्तयोः पादयोः पृथक् ग्रीवायाञ्च तथा मेढ्रे कथितानि मनीषिभिः

ໃນນີ້ ຖືກຈື່ຈຳວ່າມີ «ກູຣຈະ» 6 ຈຸດ: ແຍກກັນໃນມື ແລະ ໃນຕີນ, ແລະຍັງຢູ່ທີ່ຄໍ ແລະ ທີ່ອະວັຍະເພດຊາຍ; ດັ່ງນັ້ນນັກປັນຍາໄດ້ກ່າວໄວ້.

Verse 26

पृष्ठवंशस्योपगताश् चतस्रो मांसरज्जवः नवत्यश् च तथा पेश्यस्तासां बन्धनकारिकाः

ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ກັບແນວກະດູກສັນຫຼັງ ມີເຊືອກເນື້ອ 4 ສາຍ; ແລະມີ «ເປຊີ» 90 ສາຍ ເປັນແຖບເນື້ອ/ເສັ້ນເອັນ ທີ່ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນຕົວຜູກມັດຂອງໂຄງສ້າງເຫຼົ່ານັ້ນ.

Verse 27

सीरण्यश् च तथा सप्त पञ्च मूर्धानमाश्रिताः एकैका मेढ्रजिह्वास्ता अस्थि षष्टिशतत्रयं

ຍັງມີ «ສີຣານຍະ» 7 ຊຸດ ແລະອີກ 5 ຢ່າງທີ່ອາໄສຢູ່ໃນສີສະ. ແຕ່ລະອັນເປັນອັນດຽວ; ແລະລີ້ນກັບອະວັຍະເພດຊາຍກໍຖືກນັບເຂົ້າໃນນັ້ນ. ກະດູກມີ 360 ຊິ້ນ.

Verse 28

सूक्ष्मैः सह चतुःषष्ठिर्दशना विंशतिर्नखाः पाणिपादशलाकाश् च तासां स्थानचतुष्टयं

ຮວມທັງສ່ວນລະອຽດນ້ອຍໆ ມີແຂ້ວທັງໝົດ 64; ເລັບ 20; ແລະຍັງມີນິ້ວມືນິ້ວຕີນຄ້າຍໄມ້ທ່ອນ—ທັງໝົດນີ້ຈັດຢູ່ເປັນ 4 ກຸ່ມ/4 ສ່ວນ.

Verse 29

षष्ट्यङ्गुलीनां द्वे पार्ष्ण्योर्गुल्फेषु च चतुष्टयं चत्वार्यरत्न्योरस्थीनि जङ्घयोस्तद्वदेव तु

ອະດູກໃນນິ້ວມືມີ 60; ທີ່ສົ້ນຕີນມີ 2; ທີ່ຂໍ້ຕີນມີ 4; ອະດູກໃນແຂນທ່ອນລຸ່ມມີ 4; ແລະໃນແຂ້ງຂາທ່ອນລຸ່ມກໍມີເຊັ່ນດຽວກັນ.

Verse 30

द्वे द्वे जानुकपोलोरुफलकांशसमुद्भवं अक्षस्थानांशकश्रोणिफलके चैवमादिशेत्

ຄວນກໍານົດນັບເຊັ່ນດຽວກັນເປັນຄູ່ໆ (2 ຕໍ່ 1) — ເກີດຢູ່ບ່ອນຂໍ້ເຂົ່າ, ແກ້ມ, ແລະສ່ວນແຜ່ນຂາ (ບ່ອນກະດູກຂາ). ອີກທັງໃນສ່ວນຂອງຂໍ້ຕໍ່ຄ້າຍແກນ ແລະໃນແຜ່ນກະດູກສະໂພກ (ສະໂພກ/ກະດູກເຊິງການ) ກໍໃຫ້ນັບເປັນ 2 ຕໍ່ 1 ເຊັ່ນກັນ.

Verse 31

भगास्तोकं तथा पृष्ठे चत्वारिंशच्च पञ्च च ग्रीवायाञ्च तथास्थीनि जत्रुकञ्च तथा हमुः

ໃນບ່ອນພາກລຸ່ມ/ອະໄວຍະວະເພດ (bhaga) ມີອະດູກຈໍານວນນ້ອຍ; ທີ່ຫຼັງມີ 45; ທີ່ຄໍກໍມີອະດູກເຊັ່ນກັນ; ແລະກະດູກຄໍລາ (jatrukā) ກັບກະດູກຄາງ (hanu) ກໍເຊັ່ນດຽວກັນ.

Verse 32

तन्मूलं द्वेललाटाक्षिगण्डनासाङ्घ्य्रवस्थिताः पर्शुकास्तालुकैः सार्धमर्वुदैश् च द्विसप्ततिः

ຈາກຮາກຂອງມັນ ມີ 2 ຊຸດ: ຕັ້ງຢູ່ທີ່ໜ້າຜາກ, ຕາ, ແກ້ມ, ດັ່ງ, ແລະຕີນ. ກະດູກຊີ່ໂຄງ ພ້ອມກັບເພດານປາກ (palate) ແລະກ້ອນບວມຕໍ່ມ (arbuda) ກ່າວວ່າມີຈໍານວນ 72.

Verse 33

द्वेशङ्खके कपालानि चत्वार्येव शिरस् तथा उरः सप्तदशास्थीनि सन्धीनां द्वे शते दश

ໃນຂມັບຂ້າງສອງຂ້າງຂອງກະໂຫຼກ ມີແຜ່ນກະໂຫຼກ 4; ໃນສ່ວນຫົວກໍມີເຊັ່ນດຽວກັນ. ໃນອົກມີກະດູກ 17; ແລະຂໍ້ຕໍ່ມີ 210 ຂໍ້.

Verse 34

अष्टषष्टिस्तु शाखासु षष्टिश् चैकविवर्जिता अन्तरा वै त्र्यशीतिश् च स्नायोर् नवशतानि च

ໃນແຂນຂາ (śākhā) ມີກະດູກ 68; ໃນລໍາຕົວມີ 60 ແຕ່ຕັດອອກ 1. ໃນສ່ວນກາງຄັ່ນມີ 83; ແລະເສັ້ນເອັນ/ເສັ້ນຍຶດ (snāyu) ມີ 900.

Verse 35

त्रिंशाधिके द्वे शते तु अन्तराधौ तु सप्ततिः ऊर्ध्वगाः षट्शतान्येव शाखास्तु कथितानि तु

ໃນກຸ່ມທີ່ນັບໄດ້ 230 ນັ້ນ ໃນຈໍານວນກາງຄັ່ນມີ 70; ແລະໃນການນັບຂັ້ນສູງ ສາຂາ (śākhā) ຖືກກ່າວວ່າມີ 600 ພອດດີ.

Verse 36

पञ्चपेशीशतान्येव चत्वारिंशत्तथोर्ध्वगाः चतुःशतन्तु शाखासु अन्तराधौ च षष्टिका

ກ້າມເນື້ອ (peśī) ມີ 500 ຢ່າງແທ້ຈິງ ແລະຍັງເພີ່ມອີກ 40 ຢູ່ເຂດສູງ. ໃນນັ້ນ 400 ຢູ່ໃນແຂນຂາ (śākhā) ແລະ 60 ຢູ່ໃນພາກກາງ/ລໍາຕົວ (antarādhi).

Verse 37

स्त्रीणाम् चैकाधिका वै स्याद्विंशतिश् चतुरुत्तरा स्तनयोर्दश योनौ च त्रयोदश तथाशये

ສໍາລັບແມ່ຍິງ ຈໍານວນນີ້ເພີ່ມອີກ 1 ເປັນ 24. ໃນເຕົ້ານົມທັງສອງມີ 10 (ທາງ/ໂຄງສ້າງ); ໃນຍົນີມີ 13; ແລະໃນທີ່ຮັບຮອງ (ມົດລູກ/ຄັນທະ) ກໍມີເຊັ່ນດຽວກັນ.

Verse 38

गर्भस्य च चतस्रः स्युः शिराणाञ्च शरीरिणां त्रिंशच्छतसहस्राणि तथान्यानि नवैव तु

ໃນຄັນທ້ອງ ກ່າວວ່າມີຊິຣາ (śirāḥ) ສາຍຫຼັກ 4. ໃນສັດມີກາຍ ຊິຣາມີ 300,000 ແລະຍັງມີເພີ່ມອີກ 9 ດ້ວຍ.

Verse 39

षट्पञ्चाशत्सहस्राणि रसन्देहे वहन्ति ताः केदार इव कुल्याश् च क्लेदलेपादिकञ्च यत्

ຊິຣາ 56,000 ສາຍ ຂົນສົ່ງ rasa (ນ້ຳຫຼ້ຽງອາຫານ) ຢູ່ໃນກາຍ. ເຫມືອນຮ່ອງນ້ຳຊົນລະປະທານໃນນາ ມັນພາຄວາມຊຸ່ມ, ການເຄືອບຄຸມ ແລະຜົນອາຫານອື່ນໆ ໄປທົ່ວກາຍ.

Verse 40

द्वासप्ततिस् तथा कोट्यो व्योम्नामिह महामुने मज्जाया मेदसश् चैव वसायाश् च तथा द्विज

ແລະໃນນີ້ ໂອ ມະຫາມຸນີ ມີ ‘vyoman’ (ຊ່ອງວ່າງດັ່ງຟ້າ) 72 ໂກຕິ. ທຳນອງດຽວກັນ ໂອ ທະວິຊະ ມີ 72 ໂກຕິ ຂອງໄຂກະດູກ, ໄຂມັນ ແລະວະສາ (suet/tallow) ດ້ວຍ.

Verse 41

मूत्रस्य चैव पित्तस्य श्लेष्मणः शकृतस् तथा पञ्चपेशीशतान्यत्रेति ख , ञ च रक्तस्य सरसस्यात्र क्रमशो ऽञ्जलयो मताः

ໃນນີ້ ປະລິມານ (ວັດເປັນ añjali: ຝາມືປະກົບ) ຖືກກຳນົດຕາມລຳດັບ ສຳລັບນ້ຳປັດສະວະ, ນ້ຳດີ, ເສລັດ (phlegm) ແລະອຸຈາລະ. ແລະໃນບາງສຳນວນ (kha, ña) ຍັງກ່າວວ່າ ກ້າມເນື້ອມີ 500. ອີກທັງ ປະລິມານເລືອດ ແລະ rasa ກໍຖືກໃຫ້ໄວ້ຕາມລຳດັບເປັນ añjali.

Verse 42

अर्धार्धाभ्यधिकाः सर्वाः पूर्वपूर्वाञ्जलेर्मताः अर्धाञ्जलिश् च शुक्रस्य तदर्धञ्च ततौजसः

ປະລິມານທັງໝົດທີ່ກ່າວມາກ່ອນ ຖືວ່າແຕ່ລະຢ່າງໃຫຍ່ກວ່າອັນກ່ອນໜ້າໂດຍເພີ່ມ 1 ແລະ 1/2. ປະລິມານຂອງ śukra (ນ້ຳເຊື້ອ) ແມ່ນເຄິ່ງ añjali ແລະຂອງ ojas ແມ່ນເຄິ່ງຂອງນັ້ນ (1/4 añjali).

Verse 43

रजसस्तु तथा स्त्रीणाञ्चतस्रः कथिता बुधैः शरीरं मलदोषादि पिण्डं ज्ञात्वात्मनि त्यजेत्

ເຊັ່ນດຽວກັນ ນັກປັນຍາໄດ້ກ່າວເຖິງສະພາບ 4 ປະການຂອງການໄຫຼເລືອດປະຈໍາເດືອນໃນແມ່ຍິງ. ເມື່ອຮູ້ວ່າຮ່າງກາຍເປັນແຕ່ກອງປະກອບ ທີ່ປະກອບດ້ວຍຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດ ແລະ ໂດຊະ (ຄວາມຜິດປົກກະຕິຂອງທາດ) ເປັນຕົ້ນ ຄວນລະທິ້ງການຍຶດຕິດວ່າ “ນີ້ແມ່ນຂ້ອຍ” ໃນອາດຕະມານ.