Adhyaya 266
Māheśvara-snāna: Lakṣa/Koṭi-homa, Protective Baths, Unguents, and Graha-Śānti
ບົດນີ້ເປີດດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍປ່ຽນຂໍ້ຄວາມຈາກ Vināyaka-snāna ແລະແນະນຳ «Māheśvara-snāna» ເປັນພິທີອາບນ້ຳບູຊາເພື່ອເພີ່ມໄຊຊະນະໃຫ້ກະສັດແລະຜູ້ນຳ ສືບມາຈາກຄຳສອນຂອງ Uśanā ແກ່ Bali. ພິທີເລີ່ມກ່ອນອາລຸນ ອາບນ້ຳແທ່ນ/ເທວະດາດ້ວຍໝໍ້ນ້ຳ ພ້ອມມັນຕຣາທຳລາຍກຳລັງແຫ່ງຂໍ້ຂັດແຍ່ງ ແລະຄຳຄຸ້ມຄອງ ເອີ້ນອຳນາດຕາເວັນອັນດຸຮ້າຍ ແລະ Śiva ເປັນ Tripurāntaka ດັ່ງໄຟ saṃvartaka. ຫຼັງອາບ ຖວາຍອາຫຸຕິດ້ວຍງາແລະເຂົ້າ ອາບ pañcāmṛta ແລະບູຊາ Śūlapāṇi. ຈາກນັ້ນຈັດລະບົບວັດຖຸ snāna—ເນີຍໃສ, ຜະລິດຕະພັນຈາກງົວ, ນົມ/ນົມສົ້ມ, ນ້ຳ kuśa, śatamūla, ນ້ຳທີ່ຊຳລະດ້ວຍເຂົາ, ແລະສົມຸນໄພ—ເຊື່ອມກັບຜົນ āyuḥ, lakṣmī, pāpa-kṣaya, rakṣā, medhā. ຍົກ Viṣṇu-pāda-udaka ເປັນອາບສູງສຸດ ເພີ່ມການບູຊາ Arka ແບບດຽວພ້ອມຜູກຕະລິສະມານ ແລະພິທີຮັກສາສຳລັບ pitta, atisāra, vāta, kapha ດ້ວຍການຖວາຍແລະອາບນ້ຳມັນ. ທ້າຍສຸດຈົບດ້ວຍ homa ໃຫຍ່ (lakṣa/koṭi) ໃນ kuṇḍa ຮູບສີ່ຫຼ່ຽມ ພ້ອມຂອງຖວາຍກຳນົດ ແລະ graha-pūjā ໃຊ້ Gāyatrī ເພື່ອ śānti ຢ່າງຄ່ອຍໆ ແລະຄົບຖ້ວນ।
Shlokas
Verse 1
ये महापुराणे विनायकस्नानं नाम पञ्चषष्ट्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः वषट्कारसमन्वितैर् इति घ , ज , ञ , ट च अथ षट्षष्ठ्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः माहेश्वरस्नानलक्षकोटिहोमादयः पुष्कर उवाच स्नानं माहेश्वरं वक्ष्ये राजादेर्जयवर्धनम् दानवेन्द्राय बलये यज्जगादोशनाः पुरा
ໃນມະຫາປຸຣານະນີ້ ຈົບບົດທີ່ເອີ້ນວ່າ “ວິນາຍະກະ-ສະນານ” ເປັນບົດທີ 265 (ນັບແບບ 200 ບວກ 65) ແລະສູດປິດທ້າຍແມ່ນ “ພ້ອມການເວົ້າ vaṣaṭ” ດັ່ງທີ່ອ່ານໃນສຳນວນ Gha, Ja, Ña ແລະ Ṭa. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 266: “ສະນານມາເຫສະວະຣະ, ບຸນກຸສົນເປັນແສນແລະໂກດິ, ພິທີໂຮມ ແລະພິທີອື່ນໆ”। ພຸສະກະຣະກ່າວວ່າ: ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວເຖິງສະນານມາເຫສະວະຣະ (ກ່ຽວກັບພຣະສິວະ) ອັນເພີ່ມພູນໄຊຊະນະແກ່ກະສັດແລະຜູ້ອື່ນ—ສະນານທີ່ອຸສະນາ (ສຸກຣະ) ເຄີຍສອນແກ່ບາລິ ເຈົ້າແຫ່ງດານະວະ ໃນການກ່ອນ।
Verse 2
भास्करे ऽनुदिते पीठे प्रातः संस्नापयेद् घटैः वादेषु भञ्जय ॐ मथ मथ सर्वपथिकान्योसौ युगान्तकाले दिधक्षति इमां पूजां रौद्रमूर्तिः सहस्रांशुः शुक्रः स ते रक्षतु जीवितं सम्बर्तकाग्नितुल्यश् च त्रिपुरान्तकरः शिवः सर्वदेवमयः सोपि तव रक्षतु जीवितं लिखि लिखि खिलि स्वाहा एवं स्नतस्तु मन्त्रेण जुहुयात्तिलतण्डुलम्
ກ່ອນພຣະອາທິດຈະຂຶ້ນ ໃນຕອນເຊົ້າ ຄວນອາບນ້ຳ (ແກ່ເທວະສະຖານ/ພີຖ) ດ້ວຍໝໍ້ນ້ຳຫຼາຍໃບເທິງຖານ. ໃນຄວາມຂັດແຍ່ງແລະການປະທະ ຈົ່ງ “ທຳລາຍ” ກຳລັງຂອງມັນ. “ໂອມ—ກວນ ກວນ! ຜູ້ທີ່ໃນທ້າຍຍຸກເຜົາຜານຜູ້ເດີນທາງທັງປວງ: ຂໍໃຫ້ຜູ້ມີຮູບຮ່າງດຸຮ້າຍ—ພຣະອາທິດຜູ້ມີຮັງສີພັນ ແລະ ສຸກຣະ—ປົກປ້ອງຊີວິດຂອງເຈົ້າ. ແລະພຣະສິວະ ຜູ້ທຳລາຍຕຣິປຸຣະ ເທົ່າກັບໄຟສຳວັດຕະກະ—ພຣະອົງນັ້ນດ້ວຍ ຜູ້ເປັນຮູບຮວມແຫ່ງເທວະທັງປວງ—ຂໍປົກປ້ອງຊີວິດຂອງເຈົ້າ. likhi likhi, khili—svāhā।” ເມື່ອອາບນ້ຳດ້ວຍມົນຕຣານີ້ແລ້ວ ຄວນຖວາຍໂຮມດ້ວຍງາ ແລະເມັດເຂົ້າສານ।
Verse 3
पञ्चामृतैस्तु संस्नाप्य पूजयेच्छूलपाणिनं स्नानान्यन्यानि वक्ष्यामि सर्वदा विजयाय ते
ເມື່ອອາບນ້ຳດ້ວຍປັນຈາມຣິຕະ (ນ້ຳອະມຣິຕະຫ້າຢ່າງ) ແລ້ວ ຄວນບູຊາພຣະສິວະ “ສູລະປານິ” ຜູ້ຖືຕຣິສູລ. ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວເຖິງການອາບພິທີອື່ນໆອີກ—ພິທີທີ່ເປັນໄປເພື່ອໄຊຊະນະຂອງເຈົ້າເສມອ້າຍ।
Verse 4
स्नानं घृतेन कथितमायुष्यवर्धनं परम् गोमयेन च लक्ष्मीः स्याद्गोमूत्रेणाघमर्दनम्
ການອາບດ້ວຍກີ (ghṛta) ຖືກກ່າວໄວ້ວ່າເປັນການເພີ່ມອາຍຸຢ່າງສູງສຸດ. ອາບດ້ວຍຂີ້ງົວ ຈະເກີດລັກສະມີ (ຄວາມຮັ່ງມີ); ອາບດ້ວຍນ້ຳປັດສະວະງົວ ຈະທຳລາຍບາບແລະມົນທິນ।
Verse 5
क्षीरेण बलबुद्धिः स्याद्दध्ना लक्ष्मीविवर्धनं कुशोदकेन पापान्तः पञ्चगव्येन सर्वभाक्
ດ້ວຍນ້ຳນົມ ກໍເກີດພະລັງແລະປັນຍາທີ່ແຈ້ງ; ດ້ວຍນ້ຳນົມສົ້ມ ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງເພີ່ມພູນ; ດ້ວຍນ້ຳທີ່ຊຶມດ້ວຍຫຍ້າກຸສະ ບາບຖືກສິ້ນສຸດ; ແລະດ້ວຍ pañcagavya ຜູ້ນັ້ນບໍລິສຸດ ເໝາະສົມຈະຮັບປະທານທຸກຢ່າງ।
Verse 6
शतमूलेन सर्वाप्तिर्गोशृङ्गोदकतो ऽघजित् पलाशबिल्वकमलकुशस्नानन्तु सर्वदं
ດ້ວຍການອາບນ້ຳດ້ວຍ Śatamūla ຈະໄດ້ຮັບຄວາມສຳເລັດຄົບຖ້ວນ; ດ້ວຍນ້ຳທີ່ຖືກສັກສິດໂດຍຂອງງົວ (ຂອງງົວ/ຂອງງົວ) ຈະຊະນະບາບ; ການອາບນ້ຳດ້ວຍພະລາຊະ, ບິລວະ, ດອກບົວ ແລະຫຍ້າກຸສະ ເປັນຜູ້ປະທານຜົນດີທຸກປະການ।
Verse 7
वचा हरिद्रे द्वे मुस्तं स्नानं रक्षोहणं परं आयुष्यञ्च यशस्यञ्च धर्ममेधाविवर्धनम्
ການອາບນ້ຳທີ່ປຸງດ້ວຍ vacā (ຫຍ້າຫອມ), haridrā ສອງຊະນິດ, ແລະ mustā (ຫຍ້າຫົວ) ເປັນການປົກປ້ອງສູງສຸດຕໍ່ອຳນາດອັນຮ້າຍ; ມັນສົ່ງເສີມອາຍຸຍືນ ແລະຊື່ສຽງ, ພ້ອມທັງເພີ່ມພູນທຳມະ ແລະປັນຍາ।
Verse 8
हैमाद्भिश् चैव माङ्गल्यं रूप्यताम्रोदकैस् तथा रत्नोदकैस्तु विजयः सौभाग्यं सर्वगन्धकैः
ດ້ວຍນ້ຳທີ່ສຳພັນກັບຄຳ ເກີດມົງຄຸນ; ເຊັ່ນດຽວກັນ ດ້ວຍນ້ຳທີ່ສຳພັນກັບເງິນ ແລະທອງແດງ; ດ້ວຍນ້ຳທີ່ຖືກປຸກເສກ/ຊຶມດ້ວຍອັນມະນີ ເກີດໄຊຊະນະ; ແລະດ້ວຍນ້ຳທີ່ຫອມດ້ວຍນ້ຳຫອມທຸກຊະນິດ ເກີດໂຊກດີແລະສິຣິມົງຄຸນ।
Verse 9
फलाद्भिश् च तथारोग्यं धात्र्यद्भिः परमां श्रियम् तिलसिद्धार्थकैर् लक्ष्मीः सौभाग्यञ्च प्रियङ्गुणा
ດ້ວຍນ້ຳທີ່ຊຶມດ້ວຍໝາກໄມ້ ຈະໄດ້ສຸຂະພາບ; ດ້ວຍນ້ຳທີ່ຊຶມດ້ວຍ dhātrī/ອາມະລະກີ ຈະໄດ້ສິຣິອັນສູງສຸດ. ດ້ວຍການອາບນ້ຳດ້ວຍງາ ແລະ siddhārthaka (ມັດສະຕາດຂາວ) ຈະໄດ້ລັກສະມີ (Lakṣmī) ແລະ saubhāgya ພ້ອມຄຸນຄ່າອັນນ່າຮັກ।
Verse 10
पद्मोत्पलकदम्बैश् च श्रीर्बलं बलाद्रुमोदकैः विष्णुपादोदकस्नानं सर्वस्नानेभ्य उत्तमम्
ດ້ວຍດອກບົວ, ດອກບົວຟ້າ ແລະ ດອກກະດຳບະ, ພ້ອມດ້ວຍສິຣີມົງຄຸນ ແລະ ພະລັງ, ພ້ອມນ້ຳຈາກຕົ້ນບະລາ—ການອາບນ້ຳດ້ວຍນ້ຳທີ່ລ້າງພະບາດຂອງພຣະວິສນຸ ເປັນການອາບທີ່ສູງສຸດໃນບັນດາການອາບທັງປວງ.
Verse 11
एकाकी एककामायेत्येकोर्कं विधिवच्चरेत् अक्रन्दयतिसूक्तेन प्रबध्नीयान्मणिं करे
ເປັນຜູ້ຢູ່ລຳພັງ ແລະ ປາດຖະນາເປົ້າໝາຍດຽວ, ຄວນບູຊາພຣະອາທິດ (ອາຣກະ) ຕາມພິທີຢ່າງຖືກຕ້ອງ. ຈາກນັ້ນ ໃຊ້ສຸກຕະທີ່ເລີ່ມດ້ວຍ «ອະກຣັນດະຍະຕິ…» ແລ້ວຜູກມະນີ (ເຄື່ອງຄຸ້ມຄອງ) ໃຫ້ແນ່ນຫນາໃນມື.
Verse 12
कुष्ठपाठा वाचा शुण्ठी शङ्खलोहादिको मणिः सर्वेषामेवकामानामीश्वरो भगवान् हरिः
ກຸດຖະ, ປາຖາ, ວາຈາ ແລະ ຊຸນຖີ—ພ້ອມດ້ວຍມະນີ (ເພັດ/ເຄື່ອງຄຸ້ມຄອງ) ເຊັ່ນ ຫອຍສັງຂ໌ ແລະ ເຫຼັກ—ໄດ້ຖືກກຳນົດເພື່ອໃຫ້ສຳເລັດຄວາມປາດຖະນາທັງປວງ; ແລະ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ພະພະວານ ຫະຣິ ເປັນອະທິປະໄຕເໜືອຄວາມປາດຖະນາທັງໝົດ.
Verse 13
तस्य संपूजनादेव सर्वान्कामान्समश्नुते स्नापयित्वा घृतक्षीरैः पूजयित्वा च पित्तहा
ດ້ວຍການບູຊາຢ່າງຄົບຖ້ວນແຕ່ຢ່າງດຽວ ກໍບັນລຸຄວາມປາດຖະນາທັງປວງ. ເມື່ອອາບ (ຮູບບູຊາ/ລິງຄະ) ດ້ວຍນ້ຳມັນເນີຍ (ກຣິຕະ) ແລະ ນົມ ແລ້ວບູຊາ, ມັນຈະເປັນຜູ້ທຳລາຍພິດຕະ (ຄວາມຜິດປົກກະຕິແຫ່ງນ້ຳດີ).
Verse 14
पञ्चमुद्गबलिन्दत्वा अतिसारात् प्रमुच्यते पञ्चगव्येन संस्नाप्य वातव्याधिं विनाशयेत्
ເມື່ອຖວາຍບະລິ (ເຄື່ອງບູຊາ) ດ້ວຍຖົ່ວມຸງ 5 ສ່ວນ ຈະພົ້ນຈາກອາການຖອກທ້ອງ. ເມື່ອອາບ (ຄົນເຈັບ) ດ້ວຍປັນຈະກະວະຍະ (ຜະລິດຕະພັນ 5 ຢ່າງຈາກງົວ) ຄວນທຳລາຍໂຣກທີ່ເກີດຈາກວາຕະ.
Verse 15
द्विस्नेहस्नपनात् श्लेष्मरोगहा चातिपूजया घृतं तैलं तथा क्षौद्रं स्नानन्तु त्रिरसं परं
ການອາບນ້ຳດ້ວຍສານມັນ 2 ຢ່າງ (ດວິ-ສເນຫ-ສນານ) ຊ່ວຍທຳລາຍໂລກທີ່ເກີດຈາກກະຟະ/ເສລັດ (phlegm)។ ເພື່ອໃຫ້ຜົນສູງ ກຳນົດໃຊ້ ກີ (ghee) ນ້ຳມັນ ແລະ ນ້ຳເຜິ້ງ; ການອາບນີ້ມີ “ຣະສະ 3/ອະທິບາຍ 3” ແລະຖືວ່າດີເລີດ។
Verse 16
स्नानं घृताम्बु द्विस्नेहं समलं घृततैलकम् क्षौद्रमिक्षुरसं क्षीरं स्नानं त्रिमधुरं स्मृतम्
ການອາບນ້ຳທີ່ປຸງດ້ວຍນ້ຳຜະສົມກີ (ghṛtāmbu) ເອີ້ນວ່າ “ດວິ-ສເນຫ” ແມ່ນອາບນ້ຳມັນ 2 ຢ່າງ ປະກອບດ້ວຍກີ ແລະ ນ້ຳມັນງາ. ສ່ວນການອາບທີ່ມີນ້ຳເຜິ້ງ, ນ້ຳອ້ອຍ, ແລະ ນົມ ຖືກຈື່ຈຳວ່າ “ຕຣິ-ມະທຸຣ” (ຫວານ 3).
Verse 17
घृतमिशुरसं तैलं क्षौद्रञ्च त्रिरसं श्रिये यवकामायेत्येकोर्कमिति क , छ च अनुलेपस्त्रिशुक्रस्तु कर्पूरोशीरचन्दनैः
ນ້ຳມັນທີ່ຜະສົມກີ ແລະເພີ່ມນ້ຳເຜິ້ງອີກ ໃຫ້ເປັນ “ຕຣິ-ຣະສະ” (ອະທິບາຍ 3) ໃຊ້ເພື່ອສິຣີ (śrī) ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ. ອະນຸເລບະທີ່ເອີ້ນວ່າ Triśukra ປຸງດ້ວຍ ກາຟູ (camphor), ອຸສີຣ (vetiver) ແລະ ຈັນທະນະ (sandalwood).
Verse 18
चन्दनागुरुकर्पूरमृगदर्पैः सकुङ्कुमैः पञ्चानुलेपनं विष्णोः सर्वकामफलप्रदं
ອະນຸເລບະອັນສັກສິດ 5 ຢ່າງ ສຳລັບພຣະວິສນຸ—ປຸງດ້ວຍ ຈັນທະນະ (sandalwood), ອະກະຣຸ (agaru), ກາຟູ (camphor), ມັສກ໌ (musk) ແລະ ກຸງກຸມ/ຊາຟຣອນ (saffron)—ໃຫ້ຜົນແຫ່ງຄວາມປາດຖະໜາທຸກປະການ.
Verse 19
त्रिसुगन्धञ्च कर्पूरं तथा चन्दनकुङ्कुमैः मृगदर्पं सकर्पूरं मलयं सर्वकामदम्
“ຕຣິ-ສຸກັນທະ” ແລະ ກາຟູ (camphor) ພ້ອມທັງ ຈັນທະນະ ແລະ ກຸງກຸມ/ຊາຟຣອນ (saffron); ອີກທັງກິ່ນມັສກ໌ (musk) ຮ່ວມກັບກາຟູ—ສົມປະສານ “ມະລະຍະ” (Malaya) ນີ້ ກ່າວກັນວ່າໃຫ້ຜົນຄວາມປາດຖະໜາທຸກປະການ.
Verse 20
जातीफलं सकर्पूरं चन्दनञ्च त्रिशीतकम् पीतानि शुक्लवर्णानि तथा शुक्लानि भार्गव
ຈາຕີຟະລະ (ໝາກນັດເມັກ) ພ້ອມກັບ ກາມຟໍ ແລະ ຈັນທະນະ (ໄມ້ຈັນ) — ທັງສາມນີ້ເປັນສານເຢັນ. ຖືກຈັດເຂົ້າໃນຢາສີເຫຼືອງອ່ອນ ແລະ ສີຂາວ; ອີກທັງຖືກນັບເປັນສານ “ຊຸກລະ” (ຂາວ) ໂອ ພາຣຄະວະ.
Verse 21
कृष्णानि चैव रक्तानि पञ्चवर्णानि निर्दिशेत् उत्पलं पद्मजाती च त्रिशीतं हरिपूजने
ໃນການບູຊາພຣະຫຣິ (ພຣະວິສນຸ) ພຶງກຳນົດເລືອກດອກໄມ້ຫ້າສີ ຮວມທັງສີຄ້ຳ (ດຳ/ນ້ຳເງິນ) ແລະ ສີແດງ; ເຊັ່ນ ອຸດປະລະ (ບົວຟ້າ), ປັດມະຊາຕີ (ບົວຊະນິດໜຶ່ງ), ແລະ ດອກຕຣິຊີຕະ ໃນພິທີບູຊາພຣະຫຣິ.
Verse 22
कुङ्कुमं रक्तपद्मानि त्रिरक्तमुत्पलं धूपदीपादिभिः प्रार्च्य विष्णुं शान्तिर्भवेन्नृणां
ເມື່ອບູຊາພຣະວິສນຸດ້ວຍ ກຸງກຸມ (ຫຍ້າຝຣັ່ງ/ຊາຟຣອນ), ດອກບົວແດງ, ອຸດປະລະສີແດງເຂັ້ມ (ແດງສາມຊັ້ນ), ແລະດ້ວຍທູບ ໂຄມໄຟ ແລະອື່ນໆ, ຄວາມສະງົບສັນຕິ (ການປະລະງັບ) ຍ່ອມເກີດແກ່ມະນຸດ.
Verse 23
चतुरस्रकरे कुण्डे ब्राह्मणाश्चाष्ट शोडश लक्षहोमङ्कोटिहोमन्तिलाज्ययवधान्यकैः
ໃນກຸນດະໄຟຮູບສີ່ຫຼ່ຽມ ພິທີຄວນປະກອບໂດຍພຣາຫມັນ 8 ຫຼື 16 ຄົນ; ດ້ວຍການຖວາຍໂຮມຈຳນວນໜຶ່ງລັກ (100,000) ຫຼືແມ່ນກະທັ້ງໂກຕິ (10,000,000), ໂດຍໃຊ້ງາ, ກີ (ເນີຍໃສ), ບາເລ ແລະ ເມັດທັນຍາຫານເປັນຂອງຖວາຍ.
Verse 24
ग्रहानभ्यर्च्य गायत्र्या सर्वशान्तिः क्रमाद्भवेत्
ເມື່ອໄດ້ບູຊາດາວເຄາະ (ຄຣາຫະ) ຢ່າງຖືກຕ້ອງດ້ວຍມັນຕຣາ ຄາຍະຕຣີ, ຄວາມສະງົບສັນຕິທັງປວງ (ການປະລະງັບທຸກອາການ) ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນຕາມລຳດັບ ຢ່າງຄ່ອຍໆ.
Frequently Asked Questions
It is presented as a Śiva-related bath rite that increases victory (jaya-vardhana), especially for rulers and those engaged in conflict, while also functioning as a broad protective and purificatory discipline.
Bathing with Viṣṇu-pāda-udaka (water that has washed Viṣṇu’s feet, i.e., caraṇāmṛta) is declared the supreme (uttama) among all snānas.
It assigns specific rites and substances to conditions resembling doṣa disorders—e.g., ghee-and-milk worship as pitta-hara, pañcagavya bathing for vāta disorders, and double-unctuous bathing for kapha-related ailments.
It prescribes lakṣa or koṭi oblations in a square (caturasra) fire-pit, performed by eight or sixteen brāhmaṇas using tila, ājya, yava, and grains, culminating in graha worship with the Gāyatrī for complete pacification.