Adhyaya 236
Adhyaya 236 — श्रीस्तोत्रम् (Śrī-stotra) / Hymn to Śrī (Lakṣmī) for Royal Stability and Victory
ບົດນີ້ເປີດດ້ວຍການປ່ຽນຫົວຂໍ້ ໂດຍກ່າວເຖິງຄໍາລົງທ້າຍ (colophon) ທີ່ແຕກຕ່າງກັນຂອງຫົວໜ່ວຍກ່ອນ (Kṣā) ແລ້ວນໍາເຂົ້າການນໍາບັກຕິມາໃຊ້ໃນຣາຊະທັມ. ພຸສກະຣະສອນວ່າ ເພື່ອໃຫ້ຣາຊະຍະລັກສະມີ (ໂຊກລາບແຫ່ງອານາຈັກ) ໝັ້ນຄົງ ແລະເພື່ອຊະນະ ກະສັດຄວນຝຶກສະໂຕຕຣະທີ່ອິນທຣະເຄີຍສັນລະເສີນ Śrī. ສະໂຕຕຣະຂອງອິນທຣະຍົກຍ້ອງລັກສະມີເປັນແມ່ແຫ່ງຈັກກະວານ ແລະເປັນພະລັງອັນບໍ່ແຍກຈາກວິສນຸ ເປັນແຫຼ່ງມົງຄຸນ ຄວາມຮັ່ງມີ ແລະຄວາມສາມາດທີ່ຄ້ຳຈຸນອາລະຍະທຳ. ນາງຖືກສັນລະເສີນບໍ່ແມ່ນແຕ່ເປັນຊັບສິນ ແຕ່ເປັນຮ່າງແຫ່ງວິທະຍາ ແລະເສົາຫຼັກການປົກຄອງ—Ānvīkṣikī (ການສືບສວນດ້ວຍເຫດຜົນ), Trayī (ພຣະເວດ), Vārtā (ເສດຖະກິດ/ຊີວິດການຫາກິນ), Daṇḍanīti (ລັດຖະສາດ/ການປົກຄອງດ້ວຍອໍານາດ) ໂດຍຜູກລະບຽບການເມືອງເຂົ້າກັບພະລັງເທວະ. ບົດສອນວ່າ ເມື່ອ Śrī ຖອນຕົວ ໂລກຈະເສື່ອມ ແລະຄຸນທຳຈະພັງ; ແຕ່ເມື່ອນາງເຫັນດີ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ບໍ່ຄວນກໍໄດ້ຮັບຄຸນ ຊາດຕະກູນ ແລະຄວາມສໍາເລັດ. ທ້າຍສຸດກ່າວວ່າ ການສວດແລະຟັງ Śrī-stotra ໃຫ້ທັງ bhukti (ຄວາມສຸກ/ຄວາມຮັ່ງມີ) ແລະ mukti (ຫຼຸດພົ້ນ) ແລະພຸສກະຣະລາຍງານວ່າ ພຣະອົງເຈົ້າຂອງ Śrī ໄດ້ປະທານພອນໃຫ້ອິນທຣະໄດ້ອານາຈັກໝັ້ນຄົງ ແລະຊະນະໃນສົງຄາມ.
Shlokas
Verse 1
क्षा नाम पञ्चत्रिंअशधिकद्विशततमो ऽध्यायः धर्मनिष्ठो जयो नित्य इति ख , छ च देवान् विप्रान् गुरून् यजेदिति घ , ज , ञ च अथ षट्त्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः श्रीस्तोत्रं पुष्कर उवाच राज्यलक्ष्मीस्थिरत्वाय यथेन्द्रेण पुरा श्रियः स्तुतिः कृता तथा राजा जयार्थं स्तुतिमाचरेत्
(ຂໍ້ສະຫຼຸບ/ຂໍ້ຜ່ານຕອນ:) «ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ບົດທີ 235 ຊື່ ‘ກສາ (Kṣā)’ ສິ້ນສຸດ—ສອນວ່າ ‘ໄຊຊະນະຍ່ອມແນ່ນອນແກ່ຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນທຳ’ ແລະ ‘ຄວນບູຊາເທວະດາ ພຣາຫມະນ ແລະຄູອາຈານ’» (ຕາມສຳນວນບາງສາຍ). ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 236: ສະໂຕຕຣະແດ່ພຣະນາງສຣີ. ພຸສກະຣະກ່າວວ່າ: «ເພື່ອໃຫ້ລັກສະມີແຫ່ງລາຊະອານາຈັກ (rājya-lakṣmī) ມັ່ນຄົງ, ເຊັ່ນທີ່ອິນທຣະເຄີຍສັນລະເສີນພຣະນາງສຣີໃນອະດີດ, ພຣະຣາຊາກໍຄວນປະພຶດປະຕິບັດສະໂຕຕຣະນີ້ເພື່ອໄຊຊະນະ»។
Verse 2
इन्द्र उवाच नमस्ये सर्वलोकानां जननीमब्धिसम्भवां श्रियमुन्निन्द्रपद्माक्षीं विष्णुवक्षःस्थलस्थितां
ອິນທຣະກ່າວວ່າ: ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນົບນ້ອມແດ່ ພຣະນາງສຣີ (ລັກສະມີ)—ແມ່ແຫ່ງທຸກໂລກ ຜຸດຂຶ້ນຈາກມະຫາສະໝຸດ—ຜູ້ມີດວງຕາດັ່ງດອກບົວທີ່ງາມເຫນືອດອກບົວ ແລະສະຖິດຢູ່ເທິງອົງອົບຂອງພຣະວິສນຸ।
Verse 3
त्वं सिद्धिस्त्वं स्वधा स्वाहा सुधा त्वं लोकपावनि सन्धया रात्रिः प्रभा भूतिर्मेधा श्रद्धा सरस्वती
ເຈົ້າແມ່ນຄວາມສຳເລັດ (ສິດທິ); ເຈົ້າແມ່ນສະວະທາ (Svadhā); ເຈົ້າແມ່ນສະວາຫາ (Svāhā); ເຈົ້າແມ່ນນ້ຳອະມະຕະ. ເຈົ້າແມ່ນຜູ້ຊຳລະໂລກທັງປວງ. ເຈົ້າແມ່ນສັນທະຍາ (Sandhyā) ພິທີສວດໃນຍາມຮອຍຕໍ່; ເຈົ້າແມ່ນກາງຄືນ; ເຈົ້າແມ່ນແສງສະຫວ່າງ. ເຈົ້າແມ່ນຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ (Bhūti), ປັນຍາ (Medhā), ສັດທາ (Śraddhā), ແລະພຣະນາງສະຣັສວະຕີ (Sarasvatī).
Verse 4
यज्ञविद्या महाविद्या गुह्यविद्या च शोभने आत्मविद्या च देवि त्वं विमुक्तिफलदायिनी
ໂອ ນາງທີ່ເປັນມົງຄຸນ! ເຈົ້າແມ່ນວິທະຍາແຫ່ງຍັດ, ມະຫາວິທະຍາ, ວິທະຍາລັບ ແລະ ວິທະຍາແຫ່ງອາດຕະມັນ; ໂອ ເທວີ, ຜູ້ປະທານຜົນແຫ່ງໂມກະ (ການຫຼຸດພົ້ນ)។
Verse 5
आन्वीक्षिकी त्रयी वार्ता दण्डनीतिस्त्वमेव च सौम्या सौम्यैर् जगद्रूपैस्त्वयैतद्देवि पूरितं
ໂອ ເທວີຜູ້ອ່ອນໂຍນ, ເຈົ້າແຕ່ຜູ້ດຽວແມ່ນ Ānvīkṣikī (ການສືບສວນດ້ວຍເຫດຜົນ), Trayī (ວິທະຍາວິເທດສາມ), Vārtā (ວິຊາການດຳລົງຊີວິດ) ແລະ Daṇḍanīti (ລັດຖະນິຕິ). ໂດຍເຈົ້າ—ຜ່ານຮູບອັນມົງຄຸນທີ່ເປັນຮູບຮ່າງຂອງໂລກ—ຈັກກະວານນີ້ຖືກຊຶມຊາບແລະເຕັມເຕັມທັງມວນ।
Verse 6
का त्वन्या त्वामृते देवि सर्वयज्ञमयं वपुः अध्यास्ते देव देवस्य योगिचिन्त्यं गदाभृतः
ໂອ ເທວີ, ນອກຈາກເຈົ້າແລ້ວ ຜູ້ໃດອື່ນຈະເປັນກາຍອັນປະກອບດ້ວຍຍັດທັງປວງ, ຜູ້ສະຖິດຢູ່ໃນພຣະເຈົ້າສູງສຸດແຫ່ງເທວະທັງຫຼາຍ, ຜູ້ທີ່ໂຍຄີພິຈາລະນາດ້ວຍຈິດ, ແລະຜູ້ຖືຄທາ (ຄອນ) ໄດ້?
Verse 7
त्वया देवि परित्यक्तं सकलं भुवनत्रयं विनष्टप्रायमभवत् त्वयेदानीं समेधितं
ໂອ ເທວີ, ເມື່ອເຈົ້າຖອນຕົນອອກ ໂລກສາມພົບພາກທັງມວນເກືອບຈະພິນາດ; ແຕ່ໂດຍເຈົ້າໃນບັດນີ້ ມັນໄດ້ຮຸ່ງເຮືອງຂຶ້ນອີກຄັ້ງ।
Verse 8
दाराः पुत्रास् तथागारं सुहृद्धान्यधनादिकं भवत्येतन्महाभागे नित्यं त्वद्वीक्षणान् नृणां
ເມຍ, ລູກ, ເຮືອນເຮືອນຊານ, ມິດສະຫາຍດີ, ເຂົ້າທັນຍາຫານ, ຊັບສິນ ແລະອື່ນໆ—ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາຍິ່ງ (mahābhāgā)—ມະນຸດໄດ້ຮັບເປັນນິດໂດຍສາຍຕາແຫ່ງພຣະກະລຸນາຂອງເຈົ້າ।
Verse 9
सर्वभूतानामिति घ , ज , ञ च जवनीमम्बुसम्भवामिति ज शरीरारोग्यमैश्वर्यमरिपक्षक्षयः सुखं देवि त्वद्दृष्टिदृष्टानां पुरुषाणां न दुर्लभं
«(ເຈົ້າແມ່ນ) ຂອງສັດທັງປວງ…» ດັ່ງທີ່ຕົ້ນສະບັບ (gha, ja, ña) ອ່ານ; ແລະ «ອໍານາດປົກປິດ ເກີດຈາກນໍ້າ» ດັ່ງທີ່ (ja) ອ່ານ. ໂອ ເທວີ, ຜູ້ຊາຍທີ່ໄດ້ຮັບສາຍພະເນດຂອງເຈົ້າ ຈະໄດ້ສຸຂະພາບກາຍ, ອໍານາດ/ຄວາມຮັ່ງມີ, ການທໍາລາຍຝ່າຍສັດຕູ, ແລະຄວາມສຸກ ບໍ່ຍາກທີ່ຈະໄດ້ມາ.
Verse 10
त्वमम्बा सर्वभूतानां देवदेवो हरिः पिता त्वयैतद्वोइष्णुना चाम्ब जगद्व्याप्तं चराचरं
ໂອ ແມ່, ເຈົ້າແມ່ນແມ່ຂອງສັດທັງປວງ; ຮະຣິ (ວິສນຸ) ເທວະເທວະ ແມ່ນພໍ່. ໂອ ແມ່, ໂດຍເຈົ້າ—ແລະໂດຍວິສນຸຜູ້ແຜ່ຊຶມທົ່ວທຸກທີ່—ຈັກກະວານນີ້ທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ຖືກແຜ່ຊຶມຄອບຄຸມໄວ້.
Verse 11
मानं कोषं तथा कोष्ठं मा गृहं मा परिच्छदं मा शरीरं कलत्रञ्च त्यजेथाः सर्वपावनि
ໂອ ຜູ້ຊໍາລະທຸກສິ່ງໃຫ້ບໍລິສຸດ, ຢ່າລະທິ້ງກຽດສັກສີ, ຊັບສິນ, ຄັງເກັບເຂົ້າ, ເຮືອນ, ຂອງໃຊ້, ຮ່າງກາຍ, ຫຼືແມ່ນແຕ່ພັນລະຍາ.
Verse 12
मा पुत्रान्मासुहृद्वर्गान्मा पशून्मा विभूषणं त्यजेथा मम देवस्य विष्णोर्वक्षःस्थलालये
ຢ່າລະທິ້ງລູກຊາຍ; ຢ່າລະທິ້ງຫມູ່ມິດ; ຢ່າລະທິ້ງສັດລ້ຽງ; ຢ່າລະທິ້ງເຄື່ອງປະດັບ—ເພາະຂ້ອຍສະຖິດຢູ່ເທິງອົງອົກຂອງພຣະເຈົ້າຂອງຂ້ອຍ ວິສນຸ ເປັນທີ່ພໍານັກຂອງພຣະອົງ.
Verse 13
सत्त्वेन सत्यशौचाभ्यां तथा शीलादिभिर्गुणैः त्यजन्ते ते नरा सद्यः सन्त्यक्ता ये त्वयामले
ຜູ້ຊາຍທີ່ຖືກເຈົ້າລະທິ້ງ, ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ຈະຖືກຄຸນຄວາມດີຂອງຕົນລະທິ້ງໃນທັນທີ—ດ້ວຍສັດຕະວະ (sattva) ຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງສະພາວະ, ດ້ວຍຄວາມຈິງແລະຄວາມສະອາດ, ແລະດ້ວຍຄວາມປະພຶດດີ ແລະອື່ນໆ.
Verse 14
त्वयावलोकिताः सद्यः शीलाद्यैर् अखिलैर् गुणैः कुलैश्वर्यैश् च युज्यन्ते पुरुषा निर्गुणा अपि
ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຊາຍທີ່ຂາດຄຸນທຳ ເມື່ອໄດ້ຮັບການເບິ່ງຂອງທ່ານ ກໍຈະໄດ້ຮັບຄຸນງາມຄວາມດີທັງປວງທັນທີ ເລີ່ມຈາກສີນທຳ ພ້ອມທັງຊາດຕະກູນສູງ ແລະຄວາມຮັ່ງມີ।
Verse 15
स श्लाघ्यः स गुणी धन्यः स कुलीनः स बुद्धिमान् स शूरः स च विक्रान्तो यस्त्वया देवि वीक्षितः
ຜູ້ໃດທີ່ທ່ານ ໂອ ເທວີ ໄດ້ເບິ່ງດ້ວຍຄວາມໂປດປານ ຜູ້ນັ້ນເປັນຜູ້ຄວນສັນລະເສີນ ເປັນຜູ້ມີຄຸນທຳ ແລະມີວາສະນາ ເປັນຜູ້ມີຊາດຕະກູນສູງ ແລະມີປັນຍາ ເປັນວີລະບຸລຸດ ແລະກ້າຫານອົດທົນ।
Verse 16
सद्यो वैगुण्यमायान्ति शीलाद्याः सकला गुणाः पराङ्मुखी जगद्धात्री यस्य त्वं विष्णुवल्लभे
ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະວິສນຸ, ສໍາລັບຜູ້ໃດທີ່ທ່ານ—Jagaddhātrī ຜູ້ຄ້ຳຈຸນໂລກ—ຫັນໜ້າຫຼີກໄປ, ຄຸນທຳທັງປວງເຊັ່ນສີນທຳ ຈະເສື່ອມຖອຍ ແລະບົກພ່ອງທັນທີ।
Verse 17
न ते वर्णयितुं शक्ता गुणान् जिह्वापि वेधसः प्रसीद देवि पद्माक्षि नास्मांस्त्याक्षीः कदाचन
ແມ່ນແຕ່ລີ້ນຂອງຜູ້ສ້າງ (Brahmā) ກໍບໍ່ສາມາດພັນລະນາຄຸນຂອງທ່ານໄດ້. ຂໍທ່ານໂປດປານ ໂອ ເທວີ ຜູ້ມີດວງຕາດັ່ງດອກບົວ; ຂໍຢ່າລະທິ້ງພວກເຮົາໃນເວລາໃດໆ.
Verse 18
पुष्कर उवाच एवं स्तुता ददौ श्रीश् च वरमिन्द्राय चेप्सितं सुस्थिरत्वं च राज्यस्य सङ्ग्रामविजयादिकं
ພຸສະກະຣະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນດັ່ງນີ້, Śrīśa ພຣະເຈົ້າແຫ່ງ Śrī ໄດ້ປະທານພອນທີ່ອິນທຣະປາດຖະນາ: ຄວາມມັ່ນຄົງແນ່ນອນແຫ່ງອານາຈັກ ພ້ອມທັງຊະນະໃນສົງຄາມ ແລະອື່ນໆ.
Verse 19
क्षयः स्वयमिति ख , ग , घ , झ च क्षयः शुभमिति छ देवदेवस्येति ट वक्षःस्थलाश्रये इति ख , ग , घ , ञ च स्वस्तोत्रपाठश्रवणकर्तॄणां भुक्तिमुक्तिदं श्रीस्तोत्रं सततं तस्मात् पठेच्च शृणुयान्नरः
ດັ່ງນັ້ນ ບຸກຄົນຄວນສະເໝີອ່ານສະດຸດີ ແລະຟັງ «ສຣີ-ສໂຕຕຣະ» ນີ້ ເພາະມັນປະທານທັງຄວາມສຸກທາງໂລກ (bhukti) ແລະຄວາມຫຼຸດພົ້ນ (mukti) ແກ່ຜູ້ທີ່ອ່ານແລະຟັງ. (ໃນຕົ້ນສະບັບມີການອ່ານຕ່າງກັນ: “kṣayaḥ svayam…”, “kṣayaḥ śubham…”, “devadevasya…”, “vakṣaḥsthalāśraye…”.)
Frequently Asked Questions
It is prescribed for stabilizing rājya-lakṣmī (royal prosperity/legitimacy) and securing victory (jaya), presenting devotion to Śrī as a dharmic support for governance.
Ānvīkṣikī, Trayī, Vārtā, and Daṇḍanīti; this frames rational inquiry, revelation, economy, and statecraft as emanations of divine śakti, sacralizing political order and administrative competence.