Adhyaya 153
Chapter 153 — Brahmacarya-āśrama-dharma (The Dharma of the Student Stage)
ບົດນີ້ປ່ຽນຈາກການກ່າວເຖິງວິທີປະພຶດຂອງຄົນຄອບຄົວ ໄປສູ່ ພຣະຫມະຈາຣະ-ອາສຣະມະ-ທັມ ໂດຍສະແດງວ່າທັມເປັນຫຼັກສູດຕາມວົງຈອນຊີວິດ ເພື່ອຮັກສາຄວາມຕໍ່ເນື່ອງຂອງສັງຄົມ ແລະການຍົກຈິດວິນຍານ. ເລີ່ມດ້ວຍກົດເກນເວລາການມີບຸດ (ຄືນ ṛtu) ແລະພິທີກ່ຽວກັບການປະສົມພັນ ແລະການຕັ້ງຄັນ; ຕໍ່ມາເວົ້າເຖິງສັງສະກາຣະຫຼັງເກີດ: sīmanta, jātakarma, nāmakarma ພ້ອມຫຼັກການຕັ້ງຊື່ຕາມວັນນະ. ຍັງກ່າວເຖິງພິທີເດັກນ້ອຍເຊັ່ນ cūḍā-karman ແລະກຳນົດເວລາ upanayana ຕາມວັນນະ ແລະຂອບເຂດອາຍຸ; ພ້ອມອະທິບາຍເຄື່ອງໃຊ້ຂອງນັກສຶກສາ—ສາຍຄາດ, ໜັງສັດ, ໄມ້ທ່ອນ, ເສື້ອຜ້າ, ແລະ upavīta—ເນັ້ນຄວາມເໝາະສົມ ແລະລະບຽບ. ໜ້າທີ່ຄູອາຈານຄືຝຶກຄວາມສະອາດ, ມາລະຍາດ, ພິທີໄຟ, ແລະການບູຊາ sandhyā. ວິໄນປະຈຳວັນຮວມທັງນິຍາມທິດໃນການກິນ, ການຖວາຍບູຊາປະຈຳວັນຄ້າຍ agnihotra, ແລະຫ້າມຄວາມເພີດເພີນເກີນຄວນ, ຄວາມຮຸນແຮງ, ການນິນທາ, ແລະຄຳຫຍາບ. ທ້າຍບົດກ່າວເຖິງ vedāsvīkaraṇa, dakṣiṇā ແລະການອາບນ້ຳສຳເລັດ ເພື່ອວາງພຣະຫມະຈາຣະເປັນຄຳປະຕິຍານແຫ່ງຄວາມຮູ້ ທີ່ປະສານການຮຽນຊາສະຕຣະກັບການຂັດເກົ່າຈິດໃຈຢ່າງມີສິນທຳ.
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे गृहस्थवृत्तयो नाम व्रिपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः अथ त्रिपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः ब्रह्मचर्याश्रमधर्मः पुष्कर उवाच धर्ममाश्रमिणां वक्ष्ये भुक्तिमुक्तिप्रदं शृणु षोडशर्तुनिशा स्त्रीणामाद्यस्तिस्रस्तु गर्हिताः
ດັ່ງນັ້ນ ໃນອັກນິມະຫາປຸຣານະ ບົດທີ່ມີຊື່ «ວິຖີປະພຶດຂອງຄະຫັດຖະ» ຈົບລົງ. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 153 «ທຳມະແຫ່ງອາສຣົມພຣະຫມະຈັຣຍະ». ພຸສກະຣະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້ອຍຈະກ່າວໜ້າທີ່ຂອງຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນອາສຣົມທັງຫຼາຍ—ຈົ່ງຟັງ—ອັນໃຫ້ທັງຄວາມສຸກໂລກີ ແລະຄວາມຫຼຸດພົ້ນ. ສຳລັບຍິງ ມີ ‘ຄືນແຫ່ງລະດູ’ (ຄືນອຸດົມພັນ) 16 ຄືນ; ແຕ່ 3 ຄືນທຳອິດຖືກຕຳນິ»។
Verse 2
व्रजेद्युग्मासु पुत्रार्थी कर्माधानिकमिष्यते गर्भस्य स्पष्टताज्ञाने सवनं स्पन्दनात् पुरा
ຜູ້ຊາຍຜູ້ປາດຖະນາບຸດ ຄວນເຂົ້າຫາ (ພັນລະຍາ) ໃນຄືນ/ວັນຄູ່ ໃນຊ່ວງເວລາອຸດົມພັນ. ສຳລັບເຂົາ ພິທີກ່ຽວກັບການປະດິດຖານຄັນ (garbhādhāna/ādhāna-karman) ໄດ້ຖືກກຳນົດ. ເພື່ອຮູ້ການປາກົດຢ່າງຊັດເຈນຂອງຕົວອ່ອນ ຄວນປະກອບ ‘savana’ ກ່ອນຂັ້ນທີ່ຮູ້ສຶກການເຄື່ອນໄຫວຂອງຄັນ (spandana)។
Verse 3
षष्ठे ऽष्टमे वा सीमन्तं पुत्रीयं नामभं शुभं अच्छिन्ननाड्यां कर्तव्यं जातकर्म विचक्षणैः
ໃນເດືອນທີ 6 ຫຼື ເດືອນທີ 8 ຄວນປະກອບພິທີ ສີມັນຕະ (sīmanta)؛ ແລ້ວຈຶ່ງຕັ້ງຊື່ມົງຄຸນ ທີ່ເກື້ອກູນຕໍ່ການມີລູກ. ພິທີ ຊາຕະກັມມະ (jātakarma) ຄວນເຮັດໂດຍນັກຮູ້ ໃນຂະນະທີ່ສາຍບືຍັງບໍ່ທັນຕັດ.
Verse 4
अशौचे तु व्यतिक्रान्ते नामकर्म विधीयते शर्मान्तं ब्राह्मस्योक्तं वर्मान्तं क्षत्रियस्य तु
ເມື່ອໄລຍະອະໂສຈະ (aśauca) ຜ່ານພົ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງຄວນປະກອບພິທີຕັ້ງຊື່ (nāmakarma). ສໍາລັບພຣາຫມະນະ ກໍານົດໃຫ້ຊື່ລົງທ້າຍ “-śarman”; ສໍາລັບກະສັດຕຣິຍະ ໃຫ້ລົງທ້າຍ “-varman”.
Verse 5
गुप्तदासात्मकं नाम प्रशस्तं वैश्यशूद्रयोः शर्मान्तं ब्रह्मणस्योक्तं वर्मान्तं क्षत्रियस्य च
ສໍາລັບໄວສະຍະ ແລະ ຊູດຣະ ຊື່ທີ່ລົງທ້າຍ “-gupta” ຫຼື “-dāsa” ເປັນທີ່ສັນລະເສີນ. ສໍາລັບພຣາຫມະນະ ກໍານົດໃຫ້ລົງທ້າຍ “-śarman”; ແລະສໍາລັບກະສັດຕຣິຍະ ໃຫ້ລົງທ້າຍ “-varman”.
Verse 6
गुप्तदासात्मकं नाम प्रशस्तं वैश्यशूद्रयोः बालं निवेदयेद्भर्त्रे तव पुत्रो ऽयमित्युत
ສໍາລັບໄວສະຍະ ແລະ ຊູດຣະ ຊື່ທີ່ລົງທ້າຍ “-gupta” ຫຼື “-dāsa” ເປັນທີ່ສັນລະເສີນ. ຄວນນໍາເດັກໄປຖວາຍແດ່ຜົວ ແລ້ວກ່າວວ່າ “ນີ້ແມ່ນລູກຊາຍຂອງທ່ານ” ແທ້ໆ.
Verse 7
यथाकुलन्तु चूडाकृद् ब्राह्मणस्योपनायनं गर्भाष्टमे ऽष्टमे वाब्दे गर्भादेकादशे नृपे
ຕາມຈາຣີດຂອງຕະກູນ ຄວນປະກອບພິທີຕັດຈຸກ (cūḍā-karman). ແລະສໍາລັບພຣາຫມະນະ ພິທີອຸປະນະຍະນະ (upanayana) ຄວນເຮັດໃນປີທີ 8 ນັບແຕ່ການປະສົມຄັນ—ຫຼືໃນປີທີ 8 ນັບແຕ່ເກີດ—ຫຼືໃນປີທີ 11 ນັບແຕ່ການປະສົມຄັນ, ໂອ ພຣະຣາຊາ.
Verse 8
गर्भात्तु द्वादशे वैश्ये षोडशाब्दादितो न हि मुञ्जानां वल्कलानान्तु क्रमान्मौज्ज्याः प्रकीर्तिताः
ສໍາລັບວະຍະ (Vaiśya) ພິທີອຸປະນະຍະນະ (upanayana) ຄວນເຮັດໃນປີທີ 12 ນັບແຕ່ການປະສົມຄັນ; ບໍ່ຄວນເຮັດແຕ່ປີທີ 16 ເປັນຕົ້ນໄປ. ແລະຕາມລໍາດັບ ສາຍຄາດສັກສິດ (maujī) ຖືກກ່າວວ່າເຮັດຈາກຫຍ້າ muñja ແລະເສັ້ນໃຍເປືອກໄມ້।
Verse 9
मार्गवैयाध्रवास्तानि चर्माणि व्रतचारिणां पर्णपिप्पलविल्वानां क्रमाद्दण्डाः प्रकीर्तिताः
ສໍາລັບຜູ້ປະພຶດວຣະຕະ (vrata) ຜິວຫນັງທີ່ກໍານົດແມ່ນຜິວຫນັງກວາງ ແລະຜິວຫນັງເສືອ. ແລະຕາມລໍາດັບ ໄມ້ຄໍາ (daṇḍa) ຖືກກ່າວວ່າເຮັດຈາກໄມ້ palāśa (parṇa), pippala (aśvattha) ແລະ bilva.
Verse 10
केशदेशललाटास्यतुल्याः प्रोक्ताः क्रमेण तु अवक्राः सत्वचः सर्वे नाविप्लुष्टास्तु दण्डकाः
ຕາມລໍາດັບ ກ່າວວ່າມີຂະໜາດເທົ່າກັບບ່ອນແນວຜົມ, ໜ້າຜາກ, ແລະໃບໜ້າ. ທັງໝົດຄວນຕົງ ມີເປືອກດີ; ແລະໄມ້ຄໍາ (daṇḍaka) ບໍ່ຄວນມີຕຸ່ມພອງ ຫຼືຖືກໄຟເຜົາ.
Verse 11
वासोपवीते कार्पासक्षौमोर्णानां यथाक्रमं आदिमध्यावसानेषु भवच्छब्दोपलक्षितं
ກ່ຽວກັບເຄື່ອງນຸ່ງ ແລະສາຍສັກສິດ (upavīta): ຕາມລໍາດັບ ຄວນໃຊ້ຝ້າຍ, ຜ້າລິນິນ, ແລະຂົນແກະ. ແລະຮູບແບບການເອີ້ນດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ຖືກຊີ້ໂດຍຄໍາ “bhavat” ໃນຕົ້ນ, ກາງ, ແລະທ້າຍຂອງຄໍາເວົ້າ.
Verse 12
प्रथमं तत्र भ्हिक्षेत यत्र भिक्षा ध्रुवं भवेत् स्त्रीणाममन्त्रतस्तानि विवाहस्तु समन्त्रकः
ກ່ອນອື່ນ ຄວນອອກຂໍທານໃນບ່ອນທີ່ແນ່ນອນວ່າຈະໄດ້ທານ. ສໍາລັບແມ່ຍິງ ພິທີເຫຼົ່ານັ້ນຄວນເຮັດໂດຍບໍ່ມີມັນຕຣາແຫ່ງເວດ; ແຕ່ການແຕ່ງງານຄວນເຮັດພ້ອມມັນຕຣາ.
Verse 13
उपनीय गुरुः शिष्यं सिक्षयेच्छौचमादितः आचारमग्निकार्यं च सन्ध्योपासनमेव च
ເມື່ອໄດ້ປະກອບພິທີອຸປນະຍະນະໃຫ້ສິດແລ້ວ ອາຈານພຶງສອນກ່ອນເຖິງຄວາມບໍລິສຸດ ແລະກົດເກນການຊໍາລະ, ອາຈາຣະ (ມາລະຍາດ), ໜ້າທີ່ກ່ຽວກັບໄຟບູຊາ (ອັກນິ) ແລະການນະມັດສະການສັນທະຍາໃນຍາມຮຸ່ງແລະຍາມແລງ।
Verse 14
आयुष्यं प्राङ्मुखो भुङ्क्ते यशस्यं दक्षिणामुखः श्रियं प्रत्यङ्मुखी भुङ्क्ते ऋतं भुङ्क्ते उदङ्मुखः
ກິນເຂົ້າໂດຍຫັນໜ້າໄປທາງຕາເວັນອອກ ນໍາໃຫ້ໄດ້ອາຍຸຍືນ; ຫັນໜ້າໄປທາງໃຕ້ ໄດ້ຊື່ສຽງ; ຫັນໜ້າໄປທາງຕາເວັນຕົກ ໄດ້ສິຣິແລະຄວາມຮັ່ງມີ; ຫັນໜ້າໄປທາງເໜືອ ໄດ້ ṛta—ຄວາມເປັນລະບຽບອັນຖືກຕ້ອງ ແລະສັດຈະ ອັນສອດຄ່ອງກັບທຳມະ।
Verse 15
सायं प्रातश् च जुहुयान् नामेध्यं व्यस्तहस्तकं मधु मांस जनैः सार्धं गीतं नृत्यञ्च वै त्यजेत्
ຄວນປະກອບການບູຊາໄຟ (ຈຸຮຸ) ໃນຍາມແລງແລະຍາມເຊົ້າ; ແລະຄວນຫຼີກເວັ້ນຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດ, ການກະທໍາທີ່ບໍ່ເປັນລະບຽບດ້ວຍມືທີ່ກະຈັດກະຈາຍ, ນ້ໍາເຜິ້ງແລະເນື້ອສັດ, ການຄົບຄົນເພື່ອຄວາມເພີດເພີນ, ພ້ອມທັງການຮ້ອງເພງແລະການເຕັ້ນລໍາ।
Verse 16
नृत्यञ्च वर्जयेदिति ख , ग , घ , ङ , छ , ञ , ट च सायं प्रातश्चेत्यादिः, नृत्यञ्च वै त्यजेदित्यन्तः पाठः ज पुस्तके नास्ति हिंसाम्परापवादं च अश्लीलं च विशेषतः दण्डादि धारयेन्नष्टमप्सु क्षिप्त्वान्यधारणं
ຄໍາວ່າ “ຄວນຫຼີກເວັ້ນການເຕັ້ນລໍາ” ແມ່ນການອ່ານຕາມຕົ້ນສະບັບ Kha, Ga, Gha, Ṅa, Cha, Ña ແລະ Ṭa ທີ່ຕໍ່ຈາກ “ຍາມແລງ ແລະ ຍາມເຊົ້າ …”; ສ່ວນຂໍ້ຄວາມປິດທ້າຍ “ແລະຄວນລະການເຕັ້ນລໍາແທ້ໆ” ບໍ່ພົບໃນຕົ້ນສະບັບ Ja. ຄວນຫຼີກເວັ້ນໂດຍພິເສດ ຄວາມຮຸນແຮງ, ການໃສ່ຮ້າຍຜູ້ອື່ນ, ແລະຄໍາຫຍາບຄາຍ. ອາດຖືໄມ້ທ່ອນ (ດັນດະ) ແລະອຸປະກອນຄ້າຍກັນ; ຖ້າສູນຫາຍ ໃຫ້ໂຍນລົງນ້ໍາ ແລ້ວຈຶ່ງຮັບອັນອື່ນມາແທນ।
Verse 17
वेदस्वीकरणं कृत्वा स्रायाद्वै दत्तदक्षिणः
ເມື່ອໄດ້ຮັບຮອງວິທີຮັບເອົາເວດະ (Veda) ຢ່າງເປັນທາງການ ແລະໄດ້ມອບດັກຊິນາ (dakṣiṇā) ໃຫ້ອາຈານຕາມຄວນແລ້ວ ຈຶ່ງຄວນອາບນ້ໍາເປັນພິທີສໍາເລັດການ।
Frequently Asked Questions
It specifies saṃskāra sequencing and technical constraints—timing for sīmanta and upanayana, varṇa-linked naming suffixes, and standardized materials and quality-controls for the student’s girdle, skins, and staff.
By treating disciplined study, purity, sandhyā worship, and restraint as a single vow-structure: regulated conduct stabilizes the senses, supports Vedic learning, and aligns daily life with ṛta/dharma, thereby serving both social duty and liberation.