Adhyaya 84: Description of the Northern Regions: Ramyaka, Hiraṇmaya, Uttarakuru, Candradvīpa, Sūryadvīpa, and Rudrākara
Uttaravarṣa-varṇana (Ramyaka–Hiraṇmaya–Uttarakuru–Candradvīpa–Sūryadvīpa–Rudrākara)
Ancient-Geography (Purāṇic Cosmography and Ethno-ecology)
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವರಾಹ–ಪೃಥಿವೀ ಸಂವಾದದೊಳಗೆ ರುದ್ರನು ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ವರ್ಷಗಳ ವರದಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿವರ ಹೆಚ್ಚು. ಶ್ವೇತ ಮತ್ತು ನೀಲ ಪರ್ವತಗಳು ಹಾಗೂ ತ್ರಿಶೃಂಗದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ರಾಮ್ಯಕ ವರ್ಷವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕೃತರು, ಜರಾ-ರೋಗ ಮತ್ತು ದೇಹಮಲವಿಲ್ಲದವರು; ‘ರೋಹಿತ’ ಎಂಬ ಮಹಾ ನ್ಯಗ್ರೋಧದ ಫಲರಸ-ಸಾರದಿಂದ ಬದುಕಿ ಅತಿದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಹಿರಣ್ಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ವತೀ ನದಿ, ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ ಬಲಿಷ್ಠ ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯದ ಉಲ್ಲೇಖ ಬರುತ್ತದೆ. ಮುಂದಾಗಿ ಉತ್ತರಕುರುದಲ್ಲಿ ಮರಗಳಿಂದ ಸ್ವಯಂ ವಸ್ತ್ರ-ಆಭರಣಗಳು, ಹಾಲು ನೀಡುವ ಮರಗಳು, ರತ್ನಮಯ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಣವಾಳುಕೆಯ ಚಿತ್ರಣ ಇದೆ. ಬಳಿಕ ಚಂದ್ರದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯದ್ವೀಪಗಳ ಪರ್ವತ-ನದಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರುದ್ರಾಕರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಣಿಮಯ ಆಸನದ ಮೇಲೆ ವಾಯುವಿನ ಸಾಕಾರ ಸ್ಥಿತಿ, ಪ್ರಕೃತಿ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆಯುಷ್ಯ ನಿಯಮದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ।
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 84
Verse 1
रुद्र उवाच । उत्तराणां च वर्षाणां दक्षिणानां च सर्वशः । आचक्षते यथान्यायं ये च पर्वतवासिनः । तच्छृणुध्वं मया विप्राः कीर्त्यमानं समाहिताः ॥ ८४.१ ॥
ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಉತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ದಕ್ಷಿಣದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಕುರಿತು, ಪರ್ವತವಾಸಿಗಳು ಯಥಾನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಳುವ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತರಾಗಿ ಇದನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡಿರಿ।
Verse 2
दक्षिणेन तु श्वेतस्य नीलस्य चोत्तरेण च । वायव्यां रम्यकं नाम जायन्ते तत्र मानवाः । मतिप्रधानाः विमला जरादौर्गन्ध्यवर्जिताः ॥ ८४.२ ॥
ಶ್ವೇತ ಪರ್ವತದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೂ ನೀಲ ಪರ್ವತದ ಉತ್ತರಕ್ಕೂ, ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ‘ರಮ್ಯಕ’ ಎಂಬ ದೇಶವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ—ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನರು, ನಿರ್ಮಲರು, ಜರೆಯೂ ದುರ್ಗಂಧವೂ ಇಲ್ಲದವರು।
Verse 3
तत्रापि सुमहान् वृक्षो न्यग्रोधो रोहितः स्मृतः । तत्फलाद् रसपानाद्धि दशवर्षसहस्रिणः । आयुषा सर्वमनुजा जायन्ते देवरूपिणः ॥ ८४.३ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೂ ‘ರೋಹಿತ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಅತಿಮಹಾನ್ ನ್ಯಗ್ರೋಧ (ಆಲ) ವೃಕ್ಷವಿದೆ. ಅದರ ಫಲರಸವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಮಾನವರು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಆಯುಷ್ಯದಿಂದ, ದೇವಸಮಾನ ರೂಪದಿಂದ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 4
उत्तरेण च श्वेतस्य त्रिशृङ्गस्य च दक्षिणे । वर्षं हिरण्मयं नाम तत्र हैरण्वती नदी । यक्षाः वसन्ति तत्रैव बलिनः कामरूपिणः ॥ ८४.४ ॥
ಶ್ವೇತದ ಉತ್ತರಕ್ಕೂ ತ್ರಿಶೃಂಗದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೂ ‘ಹಿರಣ್ಮಯ’ ಎಂಬ ದೇಶವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೈರಣ್ವತೀ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬಲಿಷ್ಠರೂ ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ರೂಪಧಾರಿಗಳಾದ ಯಕ್ಷರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 5
एकादशहस्त्राणि समानां तेन जीवते । शतान्यन्यानि जीवन्ते वर्षाणां दश पञ्च च ॥ ८४.५ ॥
ಆ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ಅಲ್ಲಿ (ಮಾನವನು) ಹನ್ನೊಂದು ಸಾವಿರ ಸಮಾ (ವರ್ಷ) ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇತರರು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ನೂರು ವರ್ಷಗಳು—ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಐದು, ಅಂದರೆ ಹದಿನೈದು—ವರ್ಷ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 6
लकुचाः क्षुद्रसा वृक्षास्तस्मिन् देशे व्यवस्थिताः । तत्फलप्राशमानाः हि तेन जीवन्ति मानवाः ॥ ८४.६ ॥
ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ರಸವಿರುವ ಲಕುಚ ವೃಕ್ಷಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ. ಅವುಗಳ ಫಲವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 7
ಹಾಗೆಯೇ ತ್ರಿಶೃಂಗ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮಣಿ, ಕಾಂಚನ ಮತ್ತು ಸರ್ವರತ್ನಮಯ ಶಿಖರಗಳ ಕ್ರಮಾನುಸಾರವಾಗಿ, ಅದರ ಉತ್ತರ ಶೃಂಗದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಸಮುದ್ರಾಂತದವರೆಗೆ ಉತ್ತರಕುರುಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ವೃಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೇ ವಸ್ತ್ರಗಳೂ ಆಭರಣಗಳೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಕ್ಷೀರವೃಕ್ಷಗಳೂ ಕ್ಷೀರಾಸವವೂ ಇವೆ; ಭೂಮಿ ಮಣಿಮಯ, ಮರಳು ಸುವರ್ಣಮಯ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಚ್ಯುತ ಪುರುಷರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಆಯುಷ್ಯ ಹದಿಮೂರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು. ಅದೇ ದ್ವೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರದ್ವೀಪವುಂಟು; ಅದು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಪರಿಮಂಡಲವುಳ್ಳದು. ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಕಾಂತ ಎಂಬ ಎರಡು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತಗಳು; ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಾವತೀ ಎಂಬ ಮಹಾನದಿಯಿದ್ದು, ಅನೇಕ ವೃಕ್ಷಫಲಗಳೂ ಅನೇಕ ನದಿಗಳೂ ಸೇರಿ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ—ಇದೇ ಕುರುವರ್ಷ. ಅದರ ಉತ್ತರ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರದ ಊರ್ಮಿಮಾಲೆಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಐದು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ದಾಟಿ ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯದ್ವೀಪವುಂಟು; ಅದು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಪರಿಮಂಡಲವುಳ್ಳದು. ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೂರು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವೂ ಅಷ್ಟೇ ಎತ್ತರವೂ ಇರುವ ಪರ್ವತವಿದೆ. ಅದರಿಂದ ಸೂರ್ಯಾವರ್ತ್ತಾ ಎಂಬ ನದಿ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಅಧಿಷ್ಠಾನವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯದೈವತ್ಯ ಪ್ರಜೆ, ಅದೇ ವರ್ಣದವರು, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಆಯುಷ್ಯವುಳ್ಳವರು. ಮತ್ತು ಆ ದ್ವೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ದಾಟಿ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಪರಿಮಂಡಲವುಳ್ಳ ರುದ್ರಾಕರ ಎಂಬ ದ್ವೀಪವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿನ ಭದ್ರಾಸನವು ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಸಾಕಾರ ವಾಯು ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆ ತಪನೀಯ (ಸುವರ್ಣ) ವರ್ಣದವರು; ಅವರ ಆಯುಷ್ಯ ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು।
Frequently Asked Questions
Rather than issuing explicit prescriptive rules, the text models an ecological-cosmographic pedagogy: well-ordered regions are depicted as sustained by abundant, non-extractive natural resources (fruit-essence, milk-yielding trees, spontaneous materials), and longevity is narrated as correlated with purity, restraint, and harmonious dwelling within a landscape.
No tithi, lunar phase, vrata timing, or seasonal ritual calendar is specified in the provided passage. Time is expressed primarily through quantified lifespans (e.g., ten thousand years, thirteen thousand years, five thousand years), functioning as cosmographic indexing rather than ritual scheduling.
Environmental balance is implied through landscapes that provide sustenance without intensive cultivation: humans live on nyagrodha fruit-essence, trees generate garments and ornaments, and terrains are described as inherently rich (maṇibhūmi, suvarṇa-bālukā). Such motifs align with a preservation-oriented imagination of Pṛthivī where abundance arises from stable cosmic order and non-destructive use of terrestrial gifts.
The passage references cosmic and semi-divine figures and groups rather than human dynastic lineages: Rudra as narrator; Yakṣas as inhabitants of Hiraṇmaya; Vāyu as an embodied presence in Rudrākara; and populations described as svargacyuta (fallen-from-heaven) in Uttarakuru. No royal genealogies or named human sages are specified in the excerpt.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.