Adhyaya 8: Dialogue on the Ethical Limits of Subsistence and the Five Great Sacrifices (Dharmavyādha, Mātaṅga, and Prasanna)

Verse 1

श्रीवराह उवाच । योऽसौ वसोः शरीरे तुव्याधो भूत्वा नृपस्य ह । स स्ववृत्त्यां स्थितः कालं चतुर्वर्षसहस्रिकम् ॥ ८.१ ॥

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ವಸು ಎಂಬ ರಾಜನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಧ (ಬೇಟೆಗಾರ)ನಾಗಿ ಆದವನು, ತನ್ನ ಜೀವನೋಪಾಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲವನ್ನು ಕಳೆದನು।

Verse 2

एकैकं स्वकुटुम्बार्थे हत्वा वनचरं मृगम् । भृत्यातिथिहुताशानां प्रीणनं कुरुते सदा ॥ ८.२ ॥

ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಾರ್ಥವಾಗಿ ಒಂದೊಂದೇ ಅರಣ್ಯಚರ ಮೃಗವನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಿ, ಅವನು ಸದಾ ಭೃತ್ಯರು, ಅತಿಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಹುತಾಶನ (ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿ) ಇವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 3

मिथिलायां वरारोहे सदा पर्वणि पर्वणि । पितॄणां कुरुते श्राद्धं स्वाचारेण विचक्षणः ॥ ८.३ ॥

ಓ ವರಾರೋಹೆ, ಮಿಥಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಆ ವಿವೇಕಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರ್ವದಿನದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಸದುಪಚಾರದಂತೆ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನಿತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 4

अग्निं परिचरन् नित्यं वदन् सत्यं सुभाषितम् । प्राणयात्रानुसक्तस्तु योऽसौ जीवं न पातयेत् ॥ ८.४ ॥

ನಿತ್ಯ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪರಿಚರಿಸಿ, ಸತ್ಯವೂ ಸುವಚನವೂ ಮಾತನಾಡಿ, ಪ್ರಾಣಯಾತ್ರೆ (ಜೀವನನಿರ್ವಹಣೆ)ಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿರುವವನು—ಯಾವ ಜೀವವನ್ನೂ ಪಾತಯಿಸಬಾರದು, ಅಂದರೆ ಕೊಲ್ಲಬಾರದು।

Verse 5

एवं तु वसतस्तस्य धर्मबुद्धिर्महातपाः । पुत्रस्त्वर्जुनको नाम बभूव मुनिवद्वशी ॥ ८.५ ॥

ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಗೆ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಬುದ್ಧಿಯಿತ್ತು; ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಜುನಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಮುನಿಯಂತೆ ವಶೀಭೂತ (ಸಂಯಮಿ)ನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 6

तस्य कालेन महता चारित्रेण च धीमतः । बभूवार्ज्जुनकी नाम कन्या च वरवर्णिनी ॥ ८.६ ॥

ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಆ ಧೀಮಂತನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ‘ಆರ್ಜ್ಜುನಕೀ’ ಎಂಬ ಉತ್ತಮ ವರ್ಣದ ಕನ್ಯೆ ಜನ್ಮವಾಯಿತು।

Verse 7

तस्याः यौवनकाले तु चिन्तयामास धर्मवित् । कस्येयं दीयते कन्या को वा योग्यश्च वै पुमान् ॥ ८.७ ॥

ಅವಳ ಯೌವನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವಿತನು ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಈ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು? ನಿಜವಾಗಿ ಯೋಗ್ಯ ಪುರುಷನು ಯಾರು?”

Verse 8

इति चिन्तयतस्तस्य मतङ्गस्य सुतं प्रति । धर्मव्याधस्य सुव्यक्तं प्रसन्नाख्यं प्रति ब्रुवन् ॥ ८.८ ॥

ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನು ಮತಂಗನ ಪುತ್ರನಾದ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ವ್ಯಾಧ ‘ಪ್ರಸನ್ನ’ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 9

एवं सञ्चिन्त्य मातङ्गः प्रसन्नं प्रति सोद्यतः । उवाच तस्य पितरं प्रसन्नायार्ज्जुनीं भवान् । गृहाण तपतां श्रेष्ठ स्वयं दत्तां महात्मने ॥ ८.९ ॥

ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಮಾತಂಗನು ಪ್ರಸನ್ನನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವನ ತಂದೆಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ತಪಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮಹಾತ್ಮ ಪ್ರಸನ್ನನಿಗಾಗಿ ನಾನು ಸ್ವಯಂ ನೀಡಿದ ಅನುಕೂಲ ಅರ್ಜ್ಜುನಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ।”

Verse 10

मतङ्ग उवाच । प्रसन्नोऽयं मम सुतः सर्वशास्त्रविशारदः । गृह्णाम्यर्जुनकीं कन्यां त्वत्सुतां व्याधसत्तम ॥ ८.१० ॥

ಮತಂಗನು ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನ ಈ ಪುತ್ರ ಪ್ರಸನ್ನನು ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ವ್ಯಾಧಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಿನ್ನ ಪುತ್ರಿ ಆರ್ಜ್ಜುನಕಿಯನ್ನು (ಅವನ) ವಧುವಾಗಿ ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।”

Verse 11

एवमुक्ते तदा कन्यां धर्मव्याधो महातपाः । मतङ्गपुत्राय ददौ प्रसन्नाय च धीमते ॥ ८.११ ॥

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾದ ಧರ್ಮವ್ಯಾಧನು ಪ್ರಸನ್ನನೂ ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಆದ ಮತಂಗಪುತ್ರನಿಗೆ ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು।

Verse 12

धर्मव्याधस्तदा कन्यां दत्वा स्वगृहमीयिवान् । सा अपि श्वशुरयोर्भर्तुः शुश्रूषणपरा अभवत् ॥ ८.१२ ॥

ಆಗ ಧರ್ಮವ್ಯಾಧನು ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು. ಅವಳೂ ಶ್ವಶುರ-ಶ್ವಶ್ರೂ ಹಾಗೂ ಪತಿಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾದಳು.

Verse 13

अथ कालेन महता सा कन्या अर्जुनकी शुभा । उक्ता श्वश्रुवा सुता पुत्रि जीवहन्तुस्त्वमीदृशी । न जानासि तपश्चर्तुं भर्त्तुराराधनं तथा ॥ ८.१३ ॥

ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಅರ್ಜುನವಂಶದ ಆ ಶುಭ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಅತ್ತೆ ಹೀಗೆಂದಳು—“ಮಗಳೇ, ನೀನು ಜೀವಹಂತೆಯಂತಿದ್ದೀಯೆ; ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸುವುದನ್ನೂ, ಪತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದನ್ನೂ ನೀನು ತಿಳಿಯದು।”

Verse 14

सा अपि स्वल्पापराधेन भर्त्सिता तनुमध्यमा । पितुर्वेश्मगता बाला रोदमानाऽ मुहुर्मुहुः ॥ ८.१४ ॥

ಅವಳೂ—ಸಣ್ಣ ನಡುಮೆಯವಳು—ಸ್ವಲ್ಪ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಗದರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ತಂದೆಯ ಮನೆಗೆ ಹೋದಳು; ಆ ಬಾಲಿಕೆ ಮರುಮರು ಅಳುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು.

Verse 15

पित्रा पृष्टा किमेतत्ते पुत्रि रोदनकारणम् । एवमुक्ता तदा सा तु कथयामास भामिनी ॥ ८.१५ ॥

ತಂದೆ ಕೇಳಿದನು—“ಮಗಳೇ, ಇದು ಏನು? ನಿನ್ನ ಅಳುವಿನ ಕಾರಣವೇನು?” ಎಂದು. ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಆ ಸ್ತ್ರೀ ಆಗ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳತೊಡಗಿದಳು.

Verse 16

श्वश्र्वा अहम् उक्ता तीव्रेण कोपेन महता पितः । जीवहन्तुः सुतेत्युच्चैरसकृद् व्याधजेति च ॥ ८.१६ ॥

ತಂದೆ, ನನ್ನ ಅತ್ತೆ ತೀವ್ರವಾದ ಮಹಾಕೋಪದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಜೋರಾಗಿ ಮರುಮರು— “ಜೀವಹಂತಕನ ಮಗಳೇ! ಜಯಶೀಲೆಯೇ! ಹೇ ವ್ಯಾಧ (ಬೇಟೆಗಾರ)!” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 17

एतच्छ्रुत्वा स धर्मात्मा धर्मव्याधो रुषान्वितः । मतङ्गस्य गृहं सोऽथ गत्वा जनपदैर्वृतम् ॥ ८.१७ ॥

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಧರ್ಮವ್ಯಾಧನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಜನಪದದ ಜನರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತಂಗನ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು.

Verse 18

तस्यागतस्य संबन्धी मतङ्गो जयतां वरः । आसनाद्यार्ध्यपाद्येन पूजयित्वेदमब्रवीत् । किमागमनकृत्यं ते किं करोम्यागतक्रियाम् ॥ ८.१८ ॥

ಆಗ ಅವನ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ, ಜಯಶೀಲರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಮತಂಗನು ಬಂದ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಆಸನ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಪಾದ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಸ್ವಾಗತೋಪಚಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಹೀಗೆಂದನು— “ನೀವು ಬಂದ ಉದ್ದೇಶವೇನು? ಬಂದವರಿಗೆ ನಾನು ಯಾವ ಆತಿಥ್ಯಕರ್ಮ ಮಾಡಲಿ?”

Verse 19

व्याध उवाच । भोजनं किञ्चिदिच्छामि भोक्तुं चैतन्यवर्जितम् । कौतूहलेन येनाहमागतो भवतो गृहम् ॥ ८.१९ ॥

ವ್ಯಾಧನು ಹೇಳಿದನು— “ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ಆಹಾರವನ್ನು ಭುಂಜಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ—ಚೈತನ್ಯವಿಲ್ಲದ ಆಹಾರ. ಈ ಕುತೂಹಲದಿಂದಲೇ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 20

मतङ्ग उवाच । गोधूमा व्रीिमयश्चैव संस्कृता मम वेश्मनि । भुज्यतां धर्मविच्छ्रेष्ठ यथाकामं तपोधन ॥ ८.२० ॥

ಮತಂಗನು ಹೇಳಿದನು— “ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಧೂಮ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಹೇ ಧರ್ಮವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಹೇ ತಪೋಧನನೇ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಭುಂಜಿಸು.”

Verse 21

व्याध उवाच । पश्यामि कीदृशास्ते हि गोधूमा व्रीहयो यवाः । स्वरूपेण च सन्त्येते येन वो वेद्मि सत्तम ॥ ८.२१ ॥

ವ್ಯಾಧನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ಗೋಧಿ, ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಯವಗಳು ಎಂತಹವು ಎಂದು ನಾನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇವು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೂಪದಲ್ಲಿವೆ; ಓ ಸತ್ತಮನೇ, ಆ ರೂಪದಿಂದಲೇ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 22

श्रीवराह उवाच । एवमुक्ते मतङ्गेन शूर्पं गोधूमपूरितम् । अपरं तत्र व्रीहीणां धर्मव्याधाय दर्शितम् ॥ ८.२२ ॥

ಶ್ರೀ ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಮತಂಗನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಗೋಧಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಒಂದು ಮೊರ ಮತ್ತು ಭತ್ತದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಮೊರವನ್ನು ಧರ್ಮವ್ಯಾಧನಿಗೆ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 23

दृष्ट्वा व्रीहीन् सगोधूमान् धर्मव्याधो वरासनात् । उत्थाय गन्तुमारभे मतङ्गेन निवारितः ॥ ८.२३ ॥

ಗೋಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಭತ್ತವನ್ನು ನೋಡಿ, ಧರ್ಮವ್ಯಾಧನು ತನ್ನ ಉತ್ತಮ ಆಸನದಿಂದ ಎದ್ದು ಹೋಗಲು ತೊಡಗಿದನು; ಆದರೆ ಮತಂಗನು ಅವನನ್ನು ತಡೆದನು.

Verse 24

किमर्थं गन्तुमारब्धं त्वया वद महामते । अभुक्तेनैव संसिद्धं मद्गृहे चान्नमुत्तमम् । पाचयित्वा स्वयं चैव कस्मात् त्वं नाद्य भुञ्जसे ॥ ८.२४ ॥

ಓ ಮಹಾಮತಿಯೇ! ನೀನು ಏಕೆ ಹೋಗಲು ತೊಡಗಿದ್ದೀಯೆ ಎಂದು ಹೇಳು. ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಅನ್ನವು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನೀನೇ ಸ್ವತಃ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿದರೂ ಇಂದು ಏಕೆ ಉಣ್ಣುತ್ತಿಲ್ಲ?

Verse 25

व्याध उवाच । सहस्रशः कोटिशश्च जीवान् हंसि दिने दिने । अथेदृशस्य पापस्य कोऽन्नं भुञ्जति सत्पुमान् ॥ ८.२५ ॥

ವ್ಯಾಧನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ದಿನದಿನವೂ ಸಾವಿರಾರು ಮತ್ತು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೀಯೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಇಂತಹ ಪಾಪಿಯ ಅನ್ನವನ್ನು ಯಾವ ಸತ್ಪುರುಷನು ಉಣ್ಣುವನು?

Verse 26

अचैतन्यं यदि गृहे विद्यते । अन्नं सुसंस्कृतम् । इदानीमत्र संदृष्टा एते तु जलजन्तवः ॥ ८.२६ ॥

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಅಚೇತನ ವಸ್ತು ಇದ್ದು, ಅನ್ನವು ಸುಸಂಸ್ಕೃತವಾಗಿ (ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಿದ್ಧ) ಇದ್ದರೆ, ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಈ ಜಲಜಂತುಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ।

Verse 27

अहमेकं कुटुम्बार्थे हन्म्यरण्ये पशुं दिने । तं चेत्पितॄभ्यः संस्कृत्य दत्त्वा भुञ्जामि सानुगः ॥ ८.२७ ॥

ನಾನು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬಾರ್ಥವಾಗಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ವಧಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅದನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಅನುಗರೊಂದಿಗೆ ಭುಂಜಿಸಿದರೆ—

Verse 28

त्वं तु जीवान् बहून् हत्वा स्वकुटुम्बेन सानुगः । भुञ्जन्नेतेन सततमभो्ज्यं तन्मतं मम ॥ ८.२८ ॥

ಆದರೆ ನೀನು—ಬಹು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು—ನಿನ್ನ ಕುಟುಂಬ ಹಾಗೂ ಅನುಗರೊಂದಿಗೆ, ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸದಾ ಭುಂಜಿಸಿದರೆ; ಅದು ನನ್ನ ಮತದಲ್ಲಿ ಅಭೋಜ್ಯ.

Verse 29

ब्रह्मणा तु पुरा सृष्टा ओषध्यः सर्ववीरुधः । यज्ञार्थं तत्तु भूतानां भक्ष्यमित्येव वै श्रुतिः ॥ ८.२९ ॥

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಶ್ರುತಿ ಪ್ರಕಾರ ಯಜ್ಞಾರ್ಥವಾಗಿ ಇವೇ ಭೂತಗಳಿಗೆ ಭಕ್ಷ್ಯ.

Verse 30

दिव्यो भौटस्तथा पैत्रो मानुषो ब्राह्म एव च । एते पञ्च महायज्ञा ब्रह्मणा निर्मिताः पुरा ॥ ८.३० ॥

ದೈವ, ಭೌತ (ಭೂತ), ಪೈತ್ರ, ಮಾನುಷ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮ—ಇವು ಐದು ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳು; ಇವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 31

ब्राह्मणानां हितार्थाय इतरेषां च तन्मुखम् । इतरेषां तु वर्णानां ब्राह्मणैः कारिताः शुभाः ॥ ८.३१ ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ—ಇತರರನ್ನೂ ಅದೇ ಗುರಿಯತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿಸಿ—ಉಳಿದ ವರ್ಣಗಳಿಗಾಗಿ ಶುಭ ಕರ್ಮಗಳು/ಆಚಾರಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ।

Verse 32

एवं यदि विभागः स्याद् वरान्नं तद् विशुध्यति । अन्यथा व्रीहयोऽप्येते एकैकॆ मृगपक्षिणः । मन्तव्या दातृभोक्तॄणां महामांसं तु तत् स्मृतम् ॥ ८.३२ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಯೋಗ್ಯ ವಿಭಾಗ (ಭಾಗವಿತರಣೆ) ಇದ್ದರೆ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅನ್ನ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ಅಕ್ಕಿದಾಣಗಳೂ—ಪ್ರತಿಯೊಂದು—ಜಿಂಕೆ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ಎಣಿಸಬೇಕು; ದಾತ ಮತ್ತು ಭೋಕ್ತರಿಗೆ ಅದು ‘ಮಹಾಮಾಂಸ’ (ಮಾಂಸಸಮಾನ) ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 33

मया ते दुहिता दत्ता पुत्रार्थे देवरूपिणी । सा च त्वद्भार्यया प्रोक्ता दुहिता जन्तुघातिनः ॥ ८.३३ ॥

ಸಂತಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾನು ನನ್ನ ದಿವ್ಯಸ್ವರೂಪಿಣಿ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ನಿನಗೆ ನೀಡಿದೆನು; ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿ ಅವಳನ್ನು ‘ಜಂತುಹಂತಕನ ಮಗಳು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು।

Verse 34

अतोऽर्थमागतॊऽहं ते गृहं प्रति समीक्षितुम् । आचारं देवपूजां च अतिथीनां च तर्पणम् ॥ ८.३४ ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ—ನಿನ್ನ ಆಚಾರ, ದೇವಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾಡುವ ತರ್ಪಣ (ಗೌರವಪೂರ್ವಕ ಆತಿಥ್ಯ)ವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು।

Verse 35

एतेषामेकमप्यत्र कुर्वन्नपि न दृश्यते । तद्गृहं गन्तुमिच्छामि पितॄणां श्राद्धकाम्यया ॥ ८.३५ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾದರೂ ಮಾಡುವುದಾಗಿ (ಫಲಸಿದ್ಧಿ) ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಿತೃಗಳ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನಾನು ಆ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 36

स्वगृहे नैव भुञ्जामि पितॄणां कार्यमित्युत । अहं व्याधो जीवघाती न तु त्वं लोकहिंसकः ॥ ८.३६ ॥

‘ಪಿತೃಗಳ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ನಾನು ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ—‘ನಾನು ವ್ಯಾಧ, ಜೀವಘಾತಕ; ಆದರೆ ನೀನು ಲೋಕಹಿಂಸಕನಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 37

मत्सुता जीवघातस्य यदोढा त्वत्सुतेन च । तन्महत्त्वं च संजातं प्रायश्चित्तं तपोधन ॥ ८.३७ ॥

ಹೇ ತಪೋಧನ! ಜೀವಘಾತವು ಮತ್ಸ್ಯಸಂಬಂಧದಿಂದಲೂ, ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನ ಸಂಬಂಧದಿಂದಲೂ ಸೇರಿದಾಗ ಅದರ ಗಂಭೀರತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 38

एवमुक्त्वा स चोत्थाय शप्त्वा नारीं तदा धरे । मा स्नुषाभिः समं श्वश्र्वा विश्वासो भवतु क्वचित् ॥ ८.३८ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವನು ಎದ್ದು, ಹೇ ಧರೇ! ಆಗ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಶಪಿಸಿ—‘ಅತ್ತೆ ಮತ್ತು ಸೊಸೆಯರ ನಡುವೆ ಎಂದಿಗೂ ವಿಶ್ವಾಸ ಇರಬಾರದು’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು.

Verse 39

मा च स्नुषा कदाचित् स्याद् या श्वश्रूं जीवतीमिषेत् । एवमुक्त्वा गतो व्याधः स्वगृहं प्रति भामिनि ॥ ८.३९ ॥

ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಅತ್ತೆ ಸಾಯಲಿ ಎಂದು ಬಯಸುವ ಸೊಸೆ ಎಂದಿಗೂ ಇರಬಾರದು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಹೇ ಭಾಮಿನಿ, ಆ ವ್ಯಾಧನು ತನ್ನ ಮನೆ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 40

ततो देवान् पितॄन् भक्त्या पूजयित्वा विचक्षणः । पुत्रं चार्जुनकं स्थाप्य स्वसन्ताने महातपाः ॥ ८.४० ॥

ನಂತರ ಆ ವಿವೇಕಿಯಾದ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವರುಗಳನ್ನೂ ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ತನ್ನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಪುತ್ರ ಅರ್ಜುನಕನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ (ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು).

Verse 41

धर्मव्याधो जगामाशु तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । पुरुषोत्तमाख्यं च परं तत्र गत्वा समाहितः । तपश्चचार नियतः पठन् स्तोत्रमिदं धरे ॥ ८.४१ ॥

ಧರ್ಮವ್ಯಾಧನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಖ್ಯಾತವಾದ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ, ‘ಪುರುಷೋತ್ತಮ’ ಎಂಬ ಪರಮಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿ, ನಿಯಮದಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿ, ಓ ಧರೇ, ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿದನು.

Verse 42

नमामि विष्णुं त्रिदशारिनाशनं विशालवक्षस्थलसंश्रितश्रियम् । सुषासनं नीतिमतां परां गतिं त्रिविक्रमं मन्दरधारिणं सदा ॥ ८.४२ ॥

ದೇವಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ, ವಿಶಾಲ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಶಾಸಕನಾದ, ನೀತಿವಂತರ ಪರಮ ಗತಿಯಾದ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ, ಮಂದರಧಾರಿ—ಅವನಿಗೆ ನಾನು ಸದಾ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 43

दामोदरं रञ्जितभूतलं धिया यशोऽंशुशुभ्रं भ्रमराङ्गसप्रभम् । धराधरं नरकरिपुं पुरुष्टुतं नमामि विष्णुं शरणं जनार्दनम् ॥ ८.४३ ॥

ಶರಣಸ್ವರೂಪ ಜನಾರ್ದನ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ದಾಮೋದರ, ತನ್ನ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಭೂತಲವನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಿದವನು; ಕೀರ್ತಿ ಕಿರಣದಂತೆ ಶುಭ್ರ; ದೇಹಪ್ರಭೆ ಭ್ರಮರದಂತೆ ಶ್ಯಾಮ; ಧರಾಧರ, ನರಕಶತ್ರು, ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು.

Verse 44

त्रिधा स्थितं तिग्मरथाङ्गपाणिनं नयस्थितं तृप्तमनुत्तमैर्गुणैः । निःश्रेयसाख्यं क्षपितेतरं गुरुं नमामि विष्णुं पुरुषोत्तमं त्वहम् ॥ ८.४४ ॥

ನಾನು ಪುರುಷೋತ್ತಮ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ತ್ರಿವಿಧವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಚಕ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು; ನಯಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಅನುತ್ತಮ ಗುಣಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದವನು; ‘ನಿಃಶ್ರೇಯಸ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿ, ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಗುರು ಹಾಗೂ ಪೂಜ್ಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ.

Verse 45

महावराहो हविषाम्बुभोजनो जनार्दनो मे हितकृच्छितीमुखः । क्षितीधरो मामुदधिक्शयो महान् स पातु विष्णुः शरणार्थिनं तु माम् ॥ ८.४५ ॥

ವಿಷ್ಣು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ—ಅವನೇ ಮಹಾವರಾಹ, ಹವಿಸ್ಸು ಮತ್ತು ಜಲವನ್ನು ಭುಂಜಿಸುವವನು; ಜನಾರ್ದನ, ನನ್ನ ಹಿತಕರ್ತ, ಭೂಮಿಯೇ ಮುಖವಾಗಿರುವವನು; ಕ್ಷಿತೀಧರ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಆಶ್ರಯ—ಶರಣಾರ್ಥಿಯಾದ ನನ್ನನ್ನು ಆ ವಿಷ್ಣುವೇ ಕಾಪಾಡಲಿ.

Verse 46

मायाततं येन जगत्त्रयं कृतं यथाग्निनैकेन ततं चराचरम् । चराचरस्य स्वयमेव सर्वतः स मेऽस्तु विष्णुः शरणं जगत्पतिः ॥ ८.४६ ॥

ಯಾರ ಮಾಯೆಯಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕ ಜಗತ್ತು ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತೋ, ಒಂದೇ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಚರಾಚರವೆಲ್ಲವೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವದೋ; ಸ್ವಯಂ ಚರಾಚರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸ್ಥಿತನಾದ ಆ ಜಗತ್ಪತಿ ವಿಷ್ಣು ನನಗೆ ಶರಣವಾಗಲಿ।

Verse 47

भवे भवे यश्च ससर्ज कं ततो जगत् प्रसूतं सचराचरं त्विदम् । ततश्च रुद्रात्मवति प्रलीयतेऽन्वतो हरिर्विष्णुहरस्तथोच्यते ॥ ८.४७ ॥

ಪ್ರತಿ ಭವಚಕ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಅದು ರುದ್ರಾತ್ಮಕ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹರಿ—ವಿಷ್ಣು—ಹರ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 48

खात्मेन्दुपृथ्वीपवनाग्निभास्कराः जलं च यस्य प्रभवन्ति मूर्त्तयः । स सर्वदा मे भगवान् सनातनो ददातु शं विष्णुरचिन्त्यरूपधृक् ॥ ८.४८ ॥

ಯಾರ ಪ್ರಕಟ ರೂಪಗಳಿಂದ ಆಕಾಶ, ಆತ್ಮ, ಚಂದ್ರ, ಭೂಮಿ, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಜಲವು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೋ—ಆ ಅಚಿಂತ್ಯರೂಪಧಾರಿ ಸನಾತನ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಸದಾ ನನಗೆ ಮಂಗಳವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ।