Adhyaya 69: Agastya’s Vision of Varuṇa as Nārāyaṇa in Ilāvṛta

Verse 1

भद्राश्व उवाच । भगवन् त्वच्छरीरे तु यद्वृत्तं द्विजसत्तम । चिरजीवी भवांस्तन्मे वक्तुमर्हसि सत्तम ॥ ६९.१ ॥

ಭದ್ರಾಶ್ವನು ಹೇಳಿದರು— ಓ ಭಗವನ್, ಓ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮನೇ! ನಿಮ್ಮ ಸ್ವದೇಹದಲ್ಲಿ ಏನು ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ. ನೀವು ಚಿರಂಜೀವಿ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಲು ನೀವು ಯೋಗ್ಯರು।

Verse 2

अगस्त्य उवाच । मच्छरीरमिदं राजन् बहुकौतूहलान्वितम् । अनेककल्पसंस्थायि वेदविद्याविशोधितम् ॥ ६९.२ ॥

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು— ಓ ರಾಜನೇ! ನನ್ನ ಈ ದೇಹವು ಅನೇಕ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಇದು ಅನೇಕ ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿದು, ವೇದವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।

Verse 3

अथन् महीमहं सर्वां गतवानस्मि पार्थिव । इलावृतं महावर्षं मेरोः पार्श्वे व्यवस्थितम् ॥ ६९.३ ॥

ನಂತರ, ಓ ಪಾರ್ಥಿವನೇ! ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಂಚರಿಸಿದೆನು. ಮೇರು ಪರ್ವತದ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ‘ಇಲಾವೃತ’ ಎಂಬ ಮಹಾವರ್ಷವನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆನು।

Verse 4

तत्र रम्यं सरो दृष्टं तस्य तीरे महाकुटी । तत्रोपवासशिथिलं दृष्टवानस्मि तापसम् । अस्थिचर्मावशेषं तु चीरवल्कलधारिणम् ॥ ६९.४ ॥

ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಂದು ಮನೋಹರ ಸರೋವರವನ್ನು ಕಂಡೆನು; ಅದರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹಾಕುಟಿ ಇತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಕ್ಷೀಣಗೊಂಡ ಒಬ್ಬ ತಪಸ್ವಿಯನ್ನು ಕಂಡೆನು— ಅವನು ಚೀರ ಹಾಗೂ ವಲ್ಕಲವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಎಲುಬು ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿತ್ತು।

Verse 5

तं दृष्ट्वाहं नृपश्रेष्ठ क एष नृपसत्तम । विश्वास्य प्रतिपत्त्यर्थं विधेयं मे नरोत्तम ॥ ६९.५ ॥

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಕೇಳಿದೆ—“ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ಇವನು ಯಾರು, ಹೇ ನೃಪಸತ್ತಮ? ವಿಶ್ವಾಸ ಸ್ಥಾಪನೆಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗ್ರಹಿಕೆಗೋಸ್ಕರ, ಹೇ ನರೋತ್ತಮ, ನನಗಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾದುದನ್ನು ಮಾಡು.”

Verse 6

एवं चित्तयतो मह्यं स मां प्राह महामुनिः । स्थीयतां स्थीयतां ब्रह्मन्नातिथ्यं करवाणि ते ॥ ६९.६ ॥

ನಾನು ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆ ಮಹಾಮುನಿ ನನಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು, ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ; ನಿನಗೆ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.”

Verse 7

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य प्रविष्टोऽहं कुटीं तु ताम् । तावत्पश्याम्यहं विप्रं ज्वलन्तमिव तेजसा ॥ ६९.७ ॥

ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ಆ ಕುಟೀರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಬ್ಬ ವಿಪ್ರನನ್ನು ಕಂಡೆ; ಅವನು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುವವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 8

भूमौ स्थितं तु मां दृष्ट्वा हुंकारमकरोद् द्विजः । तद्धुंकारात् तु पातालं भित्त्वा पञ्च हि कन्यकाः ॥ ६९.८ ॥

ನಾನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ದ್ವಿಜನು ‘ಹುಂ’ ಎಂದು ಹುಂಕಾರ ಮಾಡಿದನು. ಆ ಹುಂಕಾರದಿಂದ ಪಾತಾಳವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಐದು ಕನ್ಯೆಯರು ಹೊರಬಂದರು.

Verse 9

निर्ययुः काञ्चनं पीठमेकां तासां प्रगृह्य वै । सा मां प्रादात् तदा अन्याऽदात् सलिलं करसंस्थितम् ॥ ६९.९ ॥

ಅವರು ಹೊರಬಂದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು ಚಿನ್ನದ ಪೀಠವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ನನಗೆ ನೀಡಿದಳು; ಆಗ ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ತನ್ನ ಕರತಲದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದಳು.

Verse 10

गृहीत्वा अन्यां तु मे पादौ क्षालितुं चोपचक्रमे । अन्ये द्वे व्यजने गृहीत्वा मत्पक्षाभ्यां व्यवस्थिते ॥ ६९.१० ॥

ಆಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸೇವಿಕೆ ನನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವನ್ನು ತೊಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಸೇವಕರು ಚಾಮರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನನ್ನ ಪಕ್ಷಗಳ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತರು.

Verse 11

ततो हुंकारमकरोत् पुनरेव महातपाः । तच्छब्दादन्तरं हैमद्रोणीं योजनविस्तृताम् । गृह्याजगाम मकरोत्प्लवं सरसि पार्थिव ॥ ६९.११ ॥

ಆಮೇಲೆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಮತ್ತೆ ಹುಂಕಾರ ಮಾಡಿದನು. ಆ ಶಬ್ದದ ಮಧ್ಯಂತರದಿಂದ ಒಂದು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸ್ವರ್ಣದ ದ್ರೋಣಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಹೇ ರಾಜನೇ, ಸರಸಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ತೇಲುವ ಪ್ಲವವಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.

Verse 12

तस्यां तु कन्याः शतशो हेमकुम्भकराः शुभाः । आययुस्तमथो दृष्ट्वा स मुनिः प्राह मां नृप ॥ ६९.१२ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಶುಭವಾದ ಕನ್ಯೆಗಳು ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣಕುಂಭಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಬಂದರು. ನಂತರ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಹೇ ನೃಪ, ಆ ಮುನಿಯು ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 13

स्नानार्थं कल्पितं ब्रह्मन्निदं ते सर्वमेव तु । द्रोणीं प्रविश्य चेमां त्वं स्नातुमर्हसि सत्तम ॥ ६९.१३ ॥

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ನಿನ್ನ ಸ್ನಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದ್ರೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಹೇ ಸತ್ತಮ, ನೀನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಯೋಗ್ಯನು.

Verse 14

ततोऽहं तस्य वचनात् तस्यां द्रोण्यां नराधिप । विशामि तावत् सरसि सा द्रोणी प्रत्यमज्जत ॥ ६९.१४ ॥

ಆಮೇಲೆ, ಹೇ ನರಾಧಿಪನೇ, ಅವನ ವಚನದಂತೆ ನಾನು ಆ ದ್ರೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ. ಸರಸಿಗೆ ಇಳಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ದ್ರೋಣಿ ಮುಳುಗತೊಡಗಿತು.

Verse 15

द्रोण्यां जले निमग्नोऽहमिति मत्वा नरेश्वर । उन्मग्नोऽहं ततो लोकमपूर्वं दृष्टवांस्ततः ॥ ६९.१५ ॥

ಹೇ ನರೇಶ್ವರ! ‘ನಾನು ದ್ರೋಣಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ನಂತರ ನಾನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂದೆ; ಆಮೇಲೆ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಲೋಕವನ್ನು ಕಂಡೆ।

Verse 16

सुहर्म्यकक्ष्यायतनं विशालं रथ्यापथं शुद्धजनानुकीर्णम् । नीत्युत्तमैः सेवितमात्मविद्भिर् नृभिः पुराणैर्नयमार्गसंस्थैः ॥ ६९.१६ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಮಹಾಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ನಿವಾಸಕಕ್ಷ್ಯೆಗಳು ಇದ್ದವು; ಬೀದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳು ಶುದ್ಧಚಿತ್ತ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು. ಆ ಲೋಕವು ಉತ್ತಮ ನೀತಿವಂತ, ಆತ್ಮವಿದ್, ಪುರಾತನ ಸ್ವಭಾವದ ಮತ್ತು ನಯಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ ಪುರುಷರಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 17

संसारचर्यापरिघाभिरुग्रं गम्भीरपातालतलस्थमाद्यम् । सितैर्नृभिः पाशवराग्रहस्तैः द्विपाश्वसङ्घैर्विविधैरुपेतम् ॥ ६९.१७ ॥

ಪಾತಾಳದ ಗಂಭೀರ ತಳದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆ ಆದ್ಯ (ಸ್ಥಿತಿ/ಸ್ಥಳ) ಸಂಸಾರಚರ್ಯೆಯ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬೇಲಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಬಣ್ಣದ ಪುರುಷರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಾಶದಂತಿರುವ ಹಗ್ಗಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾರೆ; ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ।

Verse 18

विचित्रपद्मोत्पलसंवृतानि सरांसि नानाविहगाकुलानि । अम्भोजपत्रस्थितभृङ्गनादैरुद्गीतवन्तीव लयैरनेकैः । कैलासशृङ्गप्रतिमानि तीरे श्वनेकरत्नोत्पलसंचितानि । गृहाणि धन्याध्युषितानि नीचै रूपासितानि द्विजदेवविप्रैः ॥ ६९.१८ ॥

ವಿಚಿತ್ರ ಪದ್ಮ-ಉತ್ಪಲಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಸರೋವರಗಳು ನಾನಾ ವಿಧದ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು. ಕಮಲಪತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ಭೃಂಗಗಳ ಗುಂಜಾರದಿಂದ ಅವು ಅನೇಕ ಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು. ತೀರದಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸ ಶೃಂಗಗಳಂತೆ ಮನೆಗಳು ಇದ್ದವು, ನಾನಾ ರತ್ನಸಮಾನ ಉತ್ಪಲಗಳಿಂದ ಸಂಚಿತ; ಅವು ಧನ್ಯಜನರಿಂದ ವಾಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ನೆಲದ ಸಮೀಪವಾಗಿ ತಗ್ಗಾಗಿ ಸ್ಥಿತ, ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ‘ದೇವ’ವೆಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಪ್ರರಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 19

कैलासशृङ्गप्रतिमानि तीरे श्वनेकरत्नोत्पलसंचितानि । गृहाणि धन्याध्युषितानि नीचै रूपासितानि द्विजदेवविप्रैः ॥ ६९.१९ ॥

ತೀರದಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸ ಶೃಂಗಗಳಂತೆ ಮನೆಗಳು ಇದ್ದವು, ನಾನಾ ರತ್ನಸಮಾನ ಉತ್ಪಲಗಳಿಂದ ಸಂಚಿತ. ಅವು ಧನ್ಯ-ಭಾಗ್ಯವಂತರಿಂದ ವಾಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ನೆಲದ ಸಮೀಪವಾಗಿ ತಗ್ಗಾಗಿ ಸ್ಥಿತ, ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ‘ದೇವ’ವೆಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಪ್ರರಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 20

पद्मानि भृङ्गावनतानि चेलु-स्तेषां पुनर्गुरुभारादजस्रम् । जलेषु येषां सुस्वरास्यो द्विजाति-र्वेदोदितानाह विचित्रमन्त्रान् ॥ ६९.२० ॥

ಜೇನುನೊಣಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ವಾಲಿದ ಪದ್ಮಗಳು ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಭಾರದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮೇಲೇಳುತ್ತಿದವು. ಆ ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಮಧುರಸ್ವರದ ದ್ವಿಜನು ವೇದೋಕ್ತ ವಿಚಿತ್ರಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 21

सिताब्जमालार्चितगात्रवन्ति वासोत्तरियाणि खगप्रवारैः । सरांस्यनेकानि तथा द्विजास्तु पठन्ति यज्ञार्थविधिं पुराणम् ॥ ६९.२१ ॥

ಅವರ ದೇಹಗಳು ಶ್ವೇತ ಪದ್ಮಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದವು; ಅವರ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರೀಯಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಹಾಗೆಯೇ ಅನೇಕ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರು ಯಜ್ಞಾರ್ಥವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುವ ಪುರಾಣವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 22

भ्रमन्नहं तेषु सरःस्वपश्यं वृन्दान्यनेकानि सुराङ्गनानाम् । विद्याधराणां च तथैव कन्याः स्नानाय तं देशमुपागताश्च ॥ ६९.२२ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತ ನಾನು ಆ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಾಂಗನರ ಅನೇಕ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಕಂಡೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವಿದ್ಯಾಧರರ ಕನ್ಯೆಯರೂ ಸ್ನಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರು.

Verse 23

ततः कदाचिद् भ्रमता नृपोत्तम प्रदृष्टमन्यत्सुसरः सुतोयम् । प्राग् दृष्टमेकं तु तथैव तीरे कुटीं प्रपश्यामि यथा पुराहम् ॥ ६९.२३ ॥

ನಂತರ ಯಾವುದೋ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಓ ನೃಪೋತ್ತಮ, ಅಲೆಯುತ್ತ ಈ ಪುತ್ರನು ಮತ್ತೊಂದು ಸುಂದರ ಸರೋವರವನ್ನು ಕಂಡನು. ಹಾಗೆಯೇ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹಿಂದೆ ಕಂಡಂತೆಯೇ ಅದೇ ಕುಟೀರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಂಡೆನು.

Verse 24

यावत् कुटीं तां प्रविशामि राजन् तपस्विनं तं स्थितमेकदेशे । दृष्ट्वाभिगम्याभिवदामि यावत् स्मयन्नुवाचाप्रतिमप्रभावः ॥ ६९.२४ ॥

ಓ ರಾಜನ್, ನಾನು ಆ ಕುಟೀರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಒಂದು ಕಡೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ತಪಸ್ವಿಯನ್ನು ಕಂಡೆ. ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಅಪ್ರತಿಮ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ ಅವನು ನಗುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 25

तापस उवाच । किं मां विप्र न जानीषे प्राग्दृष्टमपि सत्तम । येन त्वं मूढवल्लोकमिममप्यनुपश्यसि ॥ ६९.२५ ॥

ತಪಸ್ವಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಹಿಂದೆ ಕಂಡಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ಗುರುತಿಸದೆ ಇರುವೆಯೇ, ಹೇ ಸತ್ತಮ? ಯಾವ ಮೋಹದಿಂದ ನೀನು ಮೂಢನಂತೆ ಈ ಲೋಕವನ್ನೂ ಸಹ ಕಾಣದೆ ಇರುವೆ?

Verse 26

दृष्टं मत्कमिदं देवैर्भुवनं यन्न दृश्यते । त्वत्प्रियार्थं मया लोको दर्शितः स द्विजोत्तम ॥ ६९.२६ ॥

ಇದು ನನ್ನ ಭುವನ; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ದೇವತೆಗಳು ಇದನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ನಿನ್ನ ಸಂತೋಷಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾನು ಈ ಲೋಕವನ್ನು ನಿನಗೆ ತೋರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 27

सम्पदं पश्य लोकस्य मदीयस्य महामुने । दधिक्षीरवहा नद्यस्तथा सर्पिर्मयान् ह्रदान् ॥ ६९.२७ ॥

ಹೇ ಮಹಾಮುನಿ, ನನ್ನ ಲೋಕದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನೋಡು—ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಹಾಲು ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ತುಪ್ಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಹ್ರದಗಳು.

Verse 28

गृहाणां हेमरत्नानां स्तम्भान् हेममयान् गृहे । रत्नोत्पलचितां भूमिं पद्मरागसमप्रभाम् । पारिजातप्रसूनाढ्यां सेवितां यक्षकिन्नरैः ॥ ६९.२८ ॥

ಅಲ್ಲಿನ ಗೃಹಗಳು ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ; ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸ್ತಂಭಗಳೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿನ್ನಮಯ. ಭೂಮಿ ರತ್ನಖಚಿತ ಉತ్పಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ, ಪದ್ಮರಾಗದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಪಾರಿಜಾತ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರರು ಸೇವಿಸುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

Verse 29

एवमुक्तस्तदा तेन तापसेन नराधिप । विस्मयापन्नहृदयस्तमेवाहं तु पृष्टवान् ॥ ६९.२९ ॥

ಹೇ ನರಾಧಿಪ, ಆ ತಪಸ್ವಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿತು; ನಂತರ ನಾನು ಅವನನ್ನೇ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.

Verse 30

भगवंस्तव लोकोऽयं सर्वलोकवरोत्तमः । सर्वलोकाः मया दृष्टा ब्रह्मशक्रादिसंस्थिताः ॥ ६९.३० ॥

ಹೇ ಭಗವನ್, ನಿಮ್ಮ ಈ ಲೋಕವು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠೋತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಮೊದಲಾದವರು ಸ್ಥಾಪಿತರಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ.

Verse 31

अयं त्वपूर्वो लोको मे प्रतिबाति तपोधन । सम्पदैश्वर्यतेजोभिर्हर्म्यरत्नचयैस्तथा ॥ ६९.३१ ॥

ಆದರೆ ಹೇ ತಪೋಧನ, ಈ ಲೋಕವು ನನಗೆ ಅಪೂರ್ವವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ—ಸಂಪತ್ತು, ಐಶ್ವರ್ಯ, ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಲಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನರಾಶಿಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 32

सरोभिः सूदकैः पुण्यैर्जलजैश्च विशेषतः । अत्यद्भुतमिदं लोकं दृष्टवानस्मि ते मुने ॥ ६९.३२ ॥

ಹೇ ಮುನಿಯೇ, ಪುಣ್ಯ ಸರೋವರಗಳು, ಪವಿತ್ರ ಜಲಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಲಜ ಜೀವಿಗಳು/ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ.

Verse 33

इत्थंभूतं कथं लोको भवांश्चेत्थं व्यवस्थितः । कथयस्वैतस्य हेतुं मे कश्च त्वं मुनिपुंगव ॥ ६९.३३ ॥

ಈ ಲೋಕವು ಹೀಗೆ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಮತ್ತು ನೀವು ಕೂಡ ಹೀಗೆ ಹೇಗೆ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದೀರಿ? ಇದರ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಹೇ ಮುನಿಪುಂಗವ, ನೀವು ಯಾರು?

Verse 34

कथमिलावृते वर्षे सरस्तीरे महामुने । दृष्टवानस्मि सोऽहं त्वं सरस्तत् सा कुटी मुने । हेमहार्म्याकुले लोके किं वा स्थानं तु ते कुटिः ॥ ६९.३४ ॥

ಹೇ ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಇಲಾವೃತ-ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸರೋವರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಂಡೆ—ಅಲ್ಲೇ ಆ ಸರೋವರವೂ ಆ ಕುಟಿಯೂ, ಹೇ ಮುನಿಯೇ? ಬಂಗಾರದ ಮಹಲಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಕುಟಿಯ ಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು?

Verse 35

एवमुक्तः स भगवात् मया । असौ मुनिपुङ्गवः । प्राह मह्यं यथावृत्तं यत् तु राजेन्द्र तच्छृणु ॥ ६९.३५ ॥

ನಾನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಆ ಮುನಿಪುಂಗವನು ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿ—“ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಅದನ್ನು ಕೇಳು” ಎಂದನು.

Verse 36

तापस उवाच । अहं नारायणो देवो जलरूपी सनातनः । येन व्याप्तमिदं विश्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ ६९.३६ ॥

ತಾಪಸನು ಹೇಳಿದನು—“ನಾನು ನಾರಾಯಣ ದೇವನು, ಜಲರೂಪಿಯಾದ ಸನಾತನನು; ನನ್ನಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವ, ಚರಾಚರ ಸಹಿತ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ.”

Verse 37

या सा त्वाप्याकृतिस्तस्य देवस्य परमेष्ठिनः । सोऽहं वरुण इत्युक्तः स्वयं नारायणः परः ॥ ६९.३७ ॥

ನೀನು ಆ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ದೇವನ ರೂಪವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಿದ ಅದೇ ರೂಪ ನಾನು—‘ವರುಣ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವನು; ನಿಜವಾಗಿ ನಾನು ಸ್ವಯಂ ಪರ ನಾರಾಯಣನು.

Verse 38

त्वया च सप्त जन्मानि अहमारााधितः पुरा । तेन त्रैलोक्यनाशेऽपि त्वमेकस्त्वभिलक्षितः ॥ ६९.३८ ॥

ನೀನು ಹಿಂದೆ ಏಳು ಜನ್ಮಗಳ ಕಾಲ ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ್ದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕ ನಾಶವಾದರೂ ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು.

Verse 39

एवमुक्तस्तदा तेन निद्रामीलितलोचनः । पतितोऽहं धरापृष्ठे तत्क्षणात् पुनरुत्थितः ॥ ६९.३९ ॥

ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಅರ್ಧಮುಚ್ಚಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಭೂಮಿಪೃಷ್ಠದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದೆ; ಮತ್ತು ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದೆ.

Verse 40

यावत्पश्याम्यहं राजन् तं ऋषिं तच्च वै पुरम् । तावन्मेरुगिरेर्मूर्ध्निं पश्याम्यात्मानमात्मना ॥ ६९.४० ॥

ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ಆ ಋಷಿಯನ್ನೂ ಆ ಪಟ್ಟಣವನ್ನೂ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ನೋಡುತ್ತೇನೋ, ಅಷ್ಟೇ ಕಾಲ ನನ್ನ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದಲೇ ನನ್ನನ್ನು ಮೇರೂಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 41

समुद्रान् सप्त पश्यामि तथैव कुलपर्वतान् । सप्तद्वीपवतीं पृथ्वीं दृष्टवानस्मि पार्थिव ॥ ६९.४१ ॥

ನಾನು ಏಳು ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಕುಲಪರ್ವತಗಳನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತೇನೆ; ಓ ಪಾರ್ಥಿವ, ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ।

Verse 42

अद्यापि तं लोकवरं ध्यायंस्तिष्ठामि सुव्रत । कदा प्राप्स्येऽथ तं लोकमिति चिन्तापरोऽभवम् ॥ ६९.४२ ॥

ಓ ಸುವ್ರತನೇ, ಇಂದಿಗೂ ನಾನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲೋಕವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ; ‘ನಾನು ಆ ಲೋಕವನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪಡೆಯುವೆ?’ ಎಂಬ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲೀನನಾದೆ।

Verse 43

एवं ते कौतुकं राजन् कथितं परमेष्ठिनः । यद्वृत्तं मम देहे तु किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ ६९.४३ ॥

ಓ ರಾಜನೇ, ಪರಮೇಷ್ಠಿನು ಹೇಳಿದಂತೆ ನಿನ್ನ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನಡೆದದ್ದನ್ನೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯ?