Adhyaya 196: Description of the City of Dharmarāja (Yama)

Verse 1

अथ धर्मराजपुरवर्णनम् ॥ वैशम्पायन उवाच ॥ तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ऋषीणां भावितात्मनाम् ॥ उवाच वाक्यं वाक्यज्ञः सर्वं निरवशेषतः ॥

ಇದೀಗ ಧರ್ಮರಾಜ (ಯಮ) ನಗರದ ವರ್ಣನೆ. ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಭಾವಿತಾತ್ಮರಾದ ಋಷಿಗಳ ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ವಾಕ್ಯಜ್ಞನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವಶೇಷವಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 2

नाचिकेत उवाच ॥ श्रूयतां द्विजशार्दूलाः कथ्यमानं मया द्विजाः ॥ योजनानां सहस्रं तु विस्ताराद्द्विगुणायतम् ॥

ನಾಚಿಕೇತನು ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ದ್ವಿಜಶಾರ್ದೂಲರೇ, ಕೇಳಿರಿ; ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ನಾನು ಇದನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದರ ಅಗಲ ಸಹಸ್ರ ಯೋಜನಗಳು, ಇದರ ಉದ್ದ ಅದಕ್ಕಿಂತ ದ್ವಿಗುಣ.

Verse 3

द्विगुणं परिवेषेण तद्वै प्रेतपतेः पुरम् ॥ भवनैरावृतं दिव्यैर्याम्बूनदमयैः शुभैः ॥

ದ್ವಿಗುಣವಾದ ಪರಿವೇಷದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವುದು ಪ್ರೇತಪತಿಯ ಪುರ; ಅದು ಶುಭವಾದ, ದಿವ್ಯವಾದ ಜಾಂಬೂನದ-ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಭವನಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 4

हर्म्यप्रासादसंबाधमहाट्टालसमन्वितम् ॥ सौवर्णेनैव महता प्राकारॆणाभिवेष्टितम् ॥

ಆ ನಗರವು ಹರ್ಮ್ಯ-ಪ್ರಾಸಾದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ನಿಬಿಡವಾಗಿದೆ, ಮಹಾ ಅಟ್ಟಾಲಿಕೆಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮಹತ್ತಾದ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಪ್ರಾಕಾರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 5

कैलासशिखराकारैर्भवनैरुपशोभितम् ॥ तत्र वै विमला नद्यस्तोयपूर्णाः सुशोभनाः ॥

ಕೈಲಾಸ ಶಿಖರದಂತೆ ಆಕಾರವಿರುವ ಭವನಗಳಿಂದ ಅದು ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಲ ನದಿಗಳು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ.

Verse 6

दीर्घिकाश्च तथा कान्ता नलिन्यश्च सरांसि च ॥ तडागाश्चैव कूपाश्च वृक्षषण्डाः सुशोभनाः

ಅಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಿಕೆಗಳು, ಮನೋಹರ ನಲಿನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳು ಇವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ತಡಾಗಗಳು, ಕೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ವೃಕ್ಷಗುಚ್ಛಗಳೂ ಇವೆ.

Verse 7

नरनारीसमाकीर्णा गजवाजिसमाकुलाः ॥ नानादेशसमुत्थानैर्नानाजातिभिरेव च

ಆ ನಗರವು ನರ-ನಾರಿಯರಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿತ್ತು; ಗಜ-ಅಶ್ವಗಳಿಂದ ಸಮಾಕುಲವಾಗಿತ್ತು; ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳ ಜನರಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿತ್ತು।

Verse 8

सर्वजीवैस्तथाकीर्णं तस्य राज्ञः पुरोत्तमम् ॥ क्वचिद्युद्धं क्वचिद्द्वन्द्वं तेन बद्धो यमालये

ಆ ರಾಜನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಗರವು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಎಲ್ಲೋ ಯುದ್ಧ, ಎಲ್ಲೋ ದ್ವಂದ್ವ; ಅದರಿಂದಲೇ ಅವನು ಯಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತನಾದನು।

Verse 9

क्वचिद्गायन् हसांश्चैव क्वचिद्दुःखेन दुःखितः ॥ क्वचित्क्रीडन् यथाकर्म क्वचिद्भुञ्जन् क्वचित्स्वपन्

ಎಲ್ಲೋ ಅವನು ಹಾಡಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದ; ಎಲ್ಲೋ ದುಃಖದಿಂದ ದುಃಖಿತನಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಎಲ್ಲೋ ತನ್ನ ಕರ್ಮಾನುಸಾರ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ; ಎಲ್ಲೋ ಭುಂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಎಲ್ಲೋ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ।

Verse 10

स्वकर्मभिः प्रदृश्यन्ते स्थूलाः सूक्ष्माश्च जन्तवः ॥ मया दृष्टा द्विजश्रेष्ठास्तस्य राज्ञः पुरोत्तमे

ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳಂತೆ ಸ್ಥೂಲವೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಆದ ಜೀವಿಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಾನು ಅವರನ್ನು ಆ ರಾಜನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಂಡೆನು।

Verse 11

अङ्गानि चैव सीदन्ति मनो विह्वलतीव मे ॥ दिव्यभावाः स्पृशन्त्येते चिन्तयानस्य तत्फलम्

ನನ್ನ ಅಂಗಗಳು ಶಿಥಿಲವಾಗುತ್ತಿವೆ; ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಕೂಡ ವ್ಯಾಕುಲವಾದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವಾಗ ಈ ದಿವ್ಯಭಾವಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 12

तथापि कथयिष्यामि यथादृष्टं तथाश्रुतम् ॥ पुष्पोदका नाम तत्र नदीनाṃ प्रवरा नदी

ಆದರೂ ನಾನು ಕಂಡದ್ದನ್ನೂ ಕೇಳಿದ್ದನ್ನೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳುವೆನು. ಅಲ್ಲಿ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ‘ಪುಷ್ಪೋದಕಾ’ ಎಂಬ ನದಿ ಇದೆ॥

Verse 13

दृश्यते न च दृश्येत नानावृक्षसमाकुला ॥ सुवर्णकृतसोपाना दिव्यकाञ्चनवालुका

ಅದು ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಕಾಣದಂತೆಯೇ—ಅಷ್ಟೊಂದು ಅದ್ಭುತ. ನಾನಾವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವುದು; ಬಂಗಾರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು, ದಿವ್ಯ ಕಂಚನಮಯ ಮರಳು ಹೊಂದಿರುವುದು॥

Verse 14

प्रसन्नेन च तोयेन शीतलेन सुगन्धिना ॥ पुष्प्यत्फलवनाकीर्णा नाना पक्षिसमाकुला

ಅದರ ನೀರು ನಿರ್ಮಲ, ಶೀತಲ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ತೀರಗಳು ಪುಷ್ಪ-ಫಲಭರಿತ ವನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ನಾನಾ ವಿಧದ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿದ್ದವು॥

Verse 15

भ्राजते सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी ॥ तस्यास्तीरे मया दृष्टाः पादपाश्च सहस्रशः

ಅದು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ—ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಣಾಶಿನಿ. ಅದರ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸಾವಿರಾರು ಮರಗಳನ್ನು ಕಂಡೆನು॥

Verse 16

अमराः क्रीडमानाश्च जलक्रीडां पुनःपुनः ॥ विशालजघना यस्यां गन्धर्वाः सामगा इव

ಅಲ್ಲಿ ಅಮರರು ಪುನಃಪುನಃ ಜಲಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ನದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ ಜಘನದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಇದ್ದಾರೆ; ಗಂಧರ್ವರು ಸಾಮಗಾನಿಗಳಂತೆ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ॥

Verse 17

भुजङ्गावनताङ्ग्यश्च किन्नर्यश्च सुगायनाः ॥ दिव्यभूषणसम्भोगैः क्रीडन्त्यत्र समागताः

ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ಪದಂತೆ ನಯವಾಗಿ ವಂಗಿದ ಅಂಗಗಳಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ, ಮಧುರವಾಗಿ ಹಾಡುವ ಕಿನ್ನರಿಯರೂ, ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳ ಭೋಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಸೇರಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 18

एवं नारीसहस्राणि तत्र दिव्यानि नित्यशः ॥ क्रीडन्ति सलिले तत्र प्रासादेषु शुभेषु च

ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಸಾವಿರಾರು ದಿವ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಯರು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಶುಭವಾದ ಪ್ರಾಸಾದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 19

प्रमदाश्च जले तत्र कामरूपाः सुमेखलाः ॥ रमयन्त्यो नरास्तत्र यथाकामं यथासुखम्

ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮನೋಹರ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಇದ್ದಾರೆ—ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪ ಧರಿಸಬಲ್ಲವರು, ಸುಂದರ ಮೇಖಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರು—ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಪುರುಷರನ್ನು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ, ಸುಖದಂತೆ ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 20

तां नदीं क्षोभयन्त्यस्ताः क्रीडन्ति सहिताः प्रियैः ॥ गायन्ति सलिले काश्चिन्मधुरं मधुविह्वलाः

ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾ ಆ ನದಿಯನ್ನು ಅಲೆಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವರು ಮಧುವಿನ ಮದದಿಂದ ಮರುಳಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಧುರವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 21

जलतूर्यनिनादेन भूषणानां स्वनेन च ॥ भाति सा निम्नगा दिव्या दिव्यरत्नैरलंकृता

ಜಲವಾದ್ಯಗಳ ನಿನಾದದಿಂದಲೂ, ಆಭರಣಗಳ ಝಂಝನದಿಂದಲೂ, ದಿವ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ಆ ದಿವ್ಯ ನದಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 22

वैवस्वती नाम महानदी सा शुभा नदीनां प्रवरा अतिरम्या ॥ प्रयाति मध्ये नगरस्य नित्यं मातेव पुत्रं परिपालयन्ती

ಆ ಮಹಾನದಿಯ ಹೆಸರು ವೈವಸ್ವತೀ—ಅವಳು ಶುಭಕರಳು, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು, ಅತ್ಯಂತ ರಮಣೀಯಳು. ಅವಳು ನಗರದ ಮಧ್ಯದಿಂದ ನಿತ್ಯ ಹರಿದು, ತಾಯಿ ಮಗುವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಂತೆ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾಳೆ.

Verse 23

तोयानुरूपा च मनोहरा च दिव्येन तोयेन सदैव पूर्णा ॥ यस्यास्तु हंसाः पुलिनेषु मत्ताः कुन्देन्दुवर्णाः प्रचरन्ति नित्यम्

ಅವಳು ತನ್ನ ನೀರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಶೋಭಿಸುವ ಮನೋಹರಳಾಗಿ, ದಿವ್ಯಜಲದಿಂದ ಸದಾ ತುಂಬಿರುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಕುಂದಪುಷ್ಪ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಬಿಳಿಯಾದ, ಆನಂದಮತ್ತ ಹಂಸಗಳು ನಿತ್ಯ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 24

रथाङ्गसाह्वैः प्रवरैश्च पद्मैः प्रतप्तजाम्बूनद कर्णिकाभिः ॥ या दृश्यते चैव मनोज्ञरूपा सुवर्णसोपानयुता सुकान्ता

ಅವಳು ಮನೋಜ್ಞರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ—‘ರಥಾಂಗ’ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪದ್ಮಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ತಪ್ತ ಜಾಂಬೂನದ-ಸ್ವರ್ಣದ ಕರ್ಣಿಕಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿ. ಅವಳು ಸುಕಾಂತಳಾಗಿ, ಸ್ವರ್ಣಸೋಪಾನಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 25

यस्यास्तु तोयं विमलं सुगन्धि स्वादु प्रसन्नं त्वमृतोपमं च ॥ वृक्षास्तु यस्या वनखण्डजाताः सदा शुभैः पुष्पफलैरुपेताः

ಅವಳ ನೀರು ನಿರ್ಮಲ, ಸುಗಂಧ, ಸಿಹಿ, ಪ್ರಸನ್ನ—ಅಮೃತಕ್ಕೆ ಸಮಾನ. ಅವಳ ಅರಣ್ಯಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮರಗಳು ಸದಾ ಶುಭ ಪುಷ್ಪಫಲಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ.

Verse 26

नार्यः सुरूपा मदविह्वलाश्च क्रीडन्ति ता यत्र मनोज्ञरूपाः ॥ यस्यां जनः क्रीडनताडनाद्यैर्विवर्णतां याति न वै कदाचित् ॥

ಅಲ್ಲಿ ಮನೋಜ್ಞರೂಪದ, ಸೂರೂಪ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮದವಿಹ್ವಲರಾಗಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜನರು ಕ್ರೀಡೆ, ತಾಡನ ಮೊದಲಾದ ವಿನೋದಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಎಂದಿಗೂ ವರ್ಣಹೀನತೆ ಅಥವಾ ಕಾಂತಿಹಾನಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 27

या देवतानामपि पूजनीया तापनिधीनां च तथा मुनीनाम् ॥ या दृश्यते तोयभरेण कान्ताकृतिः कवीनामिव निर्मलार्था ॥

ಅವಳು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪೂಜ್ಯಳು; ತಪೋನಿಧಿಗಳಿಗೂ ಮುನಿಗಳಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ವಂದನೀಯಳು. ಅವಳು ಜಲಪೂರ್ಣತೆಯೊಂದಿಗೆ ಮನೋಹರಾಕೃತಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ—ಕವಿಗಳ ವಾಣಿಯಂತೆ ನಿರ್ಮಲಾರ್ಥಸ್ಪಷ್ಟಳಾಗಿ.

Verse 28

वादित्रगीतस्वनतालयुक्ता गायन्ति नार्यः सहिताः सदा हि ॥ कन्याकुलानां मृदुभाषितानि मनोहराणां च वनेषु तेषु ॥

ವಾದ್ಯ-ಗೀತಗಳ ಸ್ವರ-ತಾಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸದಾ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ವನಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ಯಾಗಣಗಳ ಮೃದು, ಮನೋಹರ ಮಾತುಗಳು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 29

कुर्वन्ति संहर्षमिव स्वनेन मनोज्ञरूपा दिवि देवतानाम् ॥ मृदङ्गनादश्च सुतन्त्रियुक्तगीतध्वनिश्चैव सुवंशयुक्तः ॥

ಅವರ ಸ್ವರದಿಂದ ದಿವ್ಯಲೋಕದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹರ್ಷ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ಅವರು ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಮನೋಹರರು. ಅಲ್ಲಿ ಮೃದಂಗದ ಘನ ನಾದ, ತಂತ್ರೀವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೀತಧ್ವನಿ, ಹಾಗೂ ಸುವಂಶ (ವಂಶಿ)ಯ ಸ್ವರವೂ ಇದೆ.

Verse 30

प्रासादकुञ्जेषु विहार्यमाणा न तृप्तिमेवं बहु ताः प्रयान्ति ॥ गन्धः सुगन्धोऽगुरुचन्दनानां वातः शुभो वाति सुशीतमन्दः ॥

ಪ್ರಾಸಾದದ ಕುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅವರು ಬಹಳ ಅನುಭವಿಸಿದರೂ ತೃಪ್ತಿಗೆ ಬಾರರು. ಅಲ್ಲಿ ಅಗುರು-ಚಂದನಗಳ ಸುಗಂಧ ಹರಡಿದೆ; ಶುಭವಾದ, ಶೀತಲ, ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ.

Verse 31

क्वचित् सुगन्धः प्रचचार भूयः प्रासादरोधं प्रविरूढमार्गः ॥ क्वचिज्जनाः क्रीडनकावसक्ताः क्वचिच्च नारीनरगीतशब्दाः ॥

ಕೆಲವೆಡೆ ಸುಗಂಧವು ಮರುಮರು ಹರಡುತ್ತದೆ, ಪ್ರಾಸಾದದ ಗೋಡೆಗಳ ಬಳಿ ಬೆಳೆದ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಸಾಗುತ್ತಾ. ಕೆಲವೆಡೆ ಜನರು ಆಟದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಇನ್ನೆಡೆ ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷರ ಗೀತಶಬ್ದಗಳು ಕೇಳಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 32

तथाऽपरे क्रीडनकाः सकान्ताः सुवर्णवेदीकृतसानुशोभाः ॥ विमानभूताः प्रचरन्ति तोये प्रमत्तनारीनरसं्कुलाश्च ॥

ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಕ್ರೀಡಾರತರು, ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯೆಯರೊಂದಿಗೆ, ಸುವರ್ಣವೇದಿಕೆಯಂತೆ ನಿರ್ಮಿತ ಸಾನುಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತರಾಗಿ, ವಿಮಾನಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದಂತೆ ಜಲದ ಮೇಲೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷರಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 33

शक्यो विभागो न हि रम्यताया ह्यसौ दिनैर्वा बहुभिः प्रवक्तुम् ॥ नैषा कथा कर्मसमाधियुक्ता शक्त्या प्रवक्तुं दिवसैरनल्पैः ॥

ಆ ರಮ್ಯತೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅನೇಕ ದಿನಗಳಾದರೂ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕರ್ಮ-ಸಮಾಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾದ ಈ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಬಹಳ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಇದ್ದರೂ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 34

क्वचिन्नृत्यन् क्वचित्तिष्ठन् क्वचिद्बन्धनसंस्थितः ॥ एवं शतसहस्राणि तस्य राज्ञः पुरोत्तमे ॥

ಎಲ್ಲೀಯೋ ನೃತ್ಯಿಸುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲೀಯೋ ನಿಂತು, ಎಲ್ಲೀಯೋ ಬಂಧನ/ನಿಯಮಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾ—ಈ ರೀತಿ ಆ ರಾಜನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ।

Verse 35

तत्रापरे वृक्षषण्डा नित्यपुष्पफलान्विताः ॥ ते च कामप्रदा नित्यं तथा द्विजसमायुताः ॥

ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ವೃಕ್ಷಗುಚ್ಛಗಳಿವೆ; ಅವು ಸದಾ ಪುಷ್ಪ-ಫಲಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಅವು ನಿತ್ಯವೂ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರು (ಪಂಡಿತರು/ದ್ವಿಜಾತಿಗಳು) ಕೂಡ ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 36

जलं च दत्तं बहुभिर्नरैश्च तस्याः स्वरूपप्रतिमा च निष्ठा ॥ प्रासादपङ्क्तिर्ज्वलनप्रकाशा तस्यास्तु तीरे बहुभक्तिरम्याः ॥

ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಜನರು ಜಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅವಳ ಸ್ವರೂಪದ ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ದೃಢ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯೂ ಇದೆ. ಅವಳ ತೀರದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಪ್ರಕಾಶದಂತೆ ದೀಪ್ತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಸಾದಗಳ ಸಾಲಿದೆ; ಅದು ಅಪಾರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನೋಹರವಾಗಿದೆ।