Adhyaya 180: The Glory of Dhruva-Tīrtha: Rules of Ancestor Libations and Śrāddha, and the Consequences of Lineage-Continuity

Verse 1

श्रीवराह उवाच ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि पितॄणां तृप्तिकारकम् ॥ ध्रुवतीर्थे पुरावृत्तं तच्छृणुष्व वसुन्धरे

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು— ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಕರವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳುವೆನು. ಓ ವಸುಂಧರೇ, ಧ್ರುವತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದದ್ದನ್ನು ಕೇಳು।

Verse 2

अस्यां पुर्यां तु राजा आसीद्धार्मिकः सत्यविक्रमः ॥ चन्द्रसेनेति नाम्ना च यज्वा दानहिते रतः

ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರಾಜನಿದ್ದನು—ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸತ್ಯವಿಕ್ರಮಿ—ಚಂದ್ರಸೇನ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ; ಅವನು ಯಜ್ಞಕರ್ತ ಮತ್ತು ದಾನಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 3

तस्य नार्यः शते द्वे तु कुलशीलवयोयुते ॥ तासां मध्येऽधिका चैका पतिव्रतपरायणा

ಅವನಿಗೆ ಕುಲ, ಶೀಲ, ಯೌವನಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಎರಡು ನೂರು ಪತ್ನಿಯರು ಇದ್ದರು; ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮಳಾಗಿ, ಪತಿವ್ರತಾಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಾಯಣಳಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 4

नाम्ना चन्द्रप्रभा चैव वीरसूर्वीरपुत्रका ॥ तस्या दासीशतस्यैका दासी नाम्ना प्रभावती ॥

ಅವಳು ಚಂದ್ರಪ್ರಭಾ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದು, ವೀರಸೂರ್ವೀರನ ಪುತ್ರಿ. ಅವಳ ನೂರು ದಾಸಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ದಾಸಿ ಪ್ರಭಾವತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 5

स्वदोषैः पतिताः सर्वे नरकं प्रति भामिनि ॥ सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य हि ॥

ಹೇ ಸುಂದರಿಯೇ, ತಮ್ಮದೇ ದೋಷಗಳಿಂದ ಪತಿತರಾದವರು ಎಲ್ಲರೂ ನರಕದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕುಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವರಿಗೆ ಕುಲಸಂಕರವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನರಕಕಾರಣವೇ.

Verse 6

कदाचिदपि तस्याथो भ्रष्टः प्राणिजनो महान् ॥ सूक्ष्मः प्राणिसमूहो हि ध्रुवतीर्थे तदापतत् ॥

ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಂತರ (ತಮ್ಮ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ) ಭ್ರಷ್ಟರಾದ ಮಹಾ ಪ್ರಾಣಿಸಮೂಹ—ಅಂದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಸಮೂಹ—ಅಂದು ಧ್ರುವತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಇಳಿದುಬಂತು.

Verse 7

कृष्णरूपाश्चङ्क्रमन्तो मशकाकारसन्निभाः ॥ दृष्टास्ते ऋषिणा तत्र त्रिकालज्ञेन भामिनि ॥

ಹೇ ಸುಂದರಿಯೇ, ಅವರು ಕಪ್ಪು ರೂಪದವರಾಗಿ, ಇತ್ತಿಚ್ಚೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ, ಸೊಳ್ಳೆಯ ಆಕಾರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು; ಅಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞ ಋಷಿಯು ಅವರನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 8

तस्याः परिग्रहास्त्वेकोद्दिष्टाचारविहीनकाः ॥ तस्या पितृगणाः सर्वे अतीताः शतसङ्ख्यया ॥

ಅವಳ ಪರಿಗ್ರಹರು (ಆಶ್ರಿತರು/ಸಹಚರರು) ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟ-ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವಳ ಪಿತೃಗಣರು ಎಲ್ಲರೂ ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅತೀತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 9

षष्ठान्नकालभोक्ता पयोव्रतेन महात्मना ॥ मानैर्व्रतेन सा देवी सूर्यगत्या स्थितेन च ॥

ಅವಳು ಷಷ್ಠ ಅನ್ನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು; ಮಹಾತ್ಮನು ವಿಧಿಸಿದ ಪಯೋವ್ರತದಿಂದಲೂ, ನಿಯಮ-ಮಾನಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಸೂರ್ಯಗತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ವ್ರತದಿಂದಲೂ ಆ ದೇವಿ ಶಿಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 10

चतुर्थांशावशेषश्च दिवसः पर्यवर्त्तत ॥ एके तत्र समायान्ति पितरो नभसोऽवनिम् ॥

ದಿನದ ಚತುರ್ಥಾಂಶ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಾಗ ದಿನ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿತು; ಆಗ ಕೆಲ ಪಿತೃಗಳು ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಇಳಿದು ಬಂದರು।

Verse 11

अन्ये पूर्वोत्तराद्देशाद्दक्षिणात्पश्चिमात्तथा ॥ केचित्स्वभावतो हृष्टाः केचित्पुत्रैः स्वधाकृताः ॥

ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಈಶಾನ್ಯ ದೇಶದಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದಲೂ ಬಂದರು. ಕೆಲವರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಹರ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದರು; ಕೆಲವರು ಪುತ್ರರು ಮಾಡಿದ ಸ್ವಧಾ-ಅರ್ಪಣಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತರಾದರು।

Verse 12

हृष्टास्तुष्टा सुपुष्टाङ्गा गच्छन्तो दिवि सङ्घशः ॥ तपस्विनः स्नानरता रूक्षाः क्षामशरीरिणः ॥

ಹರ್ಷಿತರು, ತೃಪ್ತರು, ಸುಪೋಷಿತ ಅಂಗಗಳಿರುವವರು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ತಪಸ್ವಿಗಳು, ಸ್ನಾನನಿರತರು, ಕಠೋರರು, ಕ್ಷೀಣದೇಹಿಗಳು।

Verse 13

वस्त्रालङ्कारपुष्टाङ्गा हृष्टा गच्छन्ति सङ्घशः ॥ तथाऽपरे नग्नदेहाः सुपुष्टा यान्ति तत्र वै ॥

ವಸ್ತ್ರ-ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ, ಸುಪೋಷಿತ ಅಂಗಗಳಿರುವವರು ಹರ್ಷದಿಂದ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ನಗ್ನದೇಹಿಗಳಾದರೂ ಸುಪೋಷಿತರಾಗಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 14

अन्ये यथागतं यान्ति आयान्ति पुनरेव हि ॥ यानैरुच्चावचैः केचिन्नानारूपैः खगैस्तया ॥

ಕೆಲವರು ಬಂದಂತೆಯೇ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಉಚ್ಚ-ಅವಚ ವಿಧದ ನಾನಾ ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ನಾನಾರೂಪದ ಖಗಗಳ ಮೂಲಕ ಆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ತರಲ್ಪಟ್ಟು ಬರುತ್ತಾರೆ।

Verse 15

समागच्छन्ति गच्छन्तीरयन्तश्चाशिषो मुदा ॥ केचिद्यथागता यान्ति क्रुद्धाः शापप्रदायिनः ॥

ಅವರು ಸೇರಿ ಮತ್ತೆ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಬಂದಂತೆಯೇ ಕ್ರುದ್ಧರಾಗಿ ಹೋಗಿ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 16

निर्गतोदरसूक्ष्माश्च गच्छन्ति सुविमानिताः ॥ सम्मानितास्तथान्ये तु पितरः श्राद्धपूजिताः ॥

ಕೆಲವರು ಹೊಟ್ಟೆ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಕ್ಷೀಣದೇಹವಾಗಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾ, ಭಾರೀ ಅವಮಾನದಿಂದ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇತರರು ಮಾತ್ರ ಶ್ರಾದ್ಧಪೂಜೆಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಿತೃಗಳು ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 17

महोत्सवमिवालक्ष्य विस्मितो मुनिरुत्थितः ॥ गते पितृगणे पुत्राः सकलत्रा गृहान्ययुः ॥

ಅದು ಮಹೋತ್ಸವದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಮುನಿ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಎದ್ದರು. ಪಿತೃಗಣ ಹೊರಟ ಬಳಿಕ ಪುತ್ರರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋದರು.

Verse 18

निर्जनं ध्रुवतीर्थं तु वृत्तवेलमिवाभवत् ॥ तत्रैकान्ते कृशाङ्गोऽथ क्षुत्क्षामो गतिविह्वलः ॥

ಆಗ ಧ್ರುವತೀರ್ಥವು ನಿರ್ಜನವಾಗಿ, ಅಲೆ ಇಳಿದ ಬಳಿಕದ ಕರೆಯಂತೆ ಖಾಲಿಯಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕೃಶದೇಹಿ—ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ, ನಡೆಯಲ್ಲೇ ತತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 19

न वाक्च श्रूयते तस्य क्षुद्रपक्षिरवो यथा ॥ को भवान्विकृताकारो वेष्टितो मशकैर्बहु ॥

ಅವನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾತು ಕೇಳಿಸಲಿಲ್ಲ; ಸಣ್ಣ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಚಿಲಿಪಿಲಿಯಂತೆಯೇ ಧ್ವನಿ ಮಾತ್ರ. “ನೀನು ಯಾರು, ವಿಕೃತಾಕಾರದವನೇ, ಅನೇಕ ಸೊಳ್ಳೆಗಳಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವೆ?”

Verse 20

न गच्छसि यथास्थानमागतस्तु निरुद्यमः ॥ यथावत्पृच्छते मह्यं कथयात्मविचेष्टितम् ॥

ನೀನು ನಿನ್ನ ಯಥಾಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕೂಡ ನಿರುದ್ಯಮವಾಗಿ ಇರುವೆ. ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದೀಯೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಸ್ವಕರ್ಮಚೇಷ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಿತಿಯ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಹೇಳು.

Verse 21

ममाद्य नैत्यकं कर्म तीर्थेऽस्मिन्नश्यतेऽनिशम् ॥ इमानुच्चावचान् जन्तून् दृष्ट्वा मां मोह आविशत् ॥

ಇಂದು ಈ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ನಿತ್ಯಕರ್ಮ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭಂಗವಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಈ ನಾನಾವಿಧ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗೆ ಮೋಹ ಆವರಿಸಿತು.

Verse 22

त्वां दृष्ट्वेदृक्स्वरूपं च क्रिया मे सा गता त्वयि ॥ विस्रब्धः कथयास्माकं करोमि च हितं तव ॥

ನಿನ್ನನ್ನು ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಆ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಗಮನ ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿತು. ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ನಮಗೆ ಹೇಳು; ನಿನಗೆ ಹಿತವಾಗುವುದನ್ನೂ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 23

जन्तुरुवाच ॥ बृहन्निमित्तमद्यैव पितॄणां तृप्तिकारकम् ॥ ध्रुवतीर्थे च यः श्राद्धं पुनः कुर्यात्तिलोदकम् ॥

ಜಂತು ಹೇಳಿತು— ಇಂದು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಕರವಾದ ಮಹಾ ನಿಮಿತ್ತವಿದೆ. ಧ್ರುವತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಪುನಃ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿ, ತಿಲೋದಕವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ—

Verse 24

तिलतृप्ताः दिवं यान्ति पितरस्तेन पुत्रिणः ॥ सोऽहं स्वान्तरिकादत्तस्तृप्त्यर्थस्तु बुभुक्षितः

ತಿಲಾರ್ಪಣದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾದ ಪುತ್ರವಂತನ ಪಿತೃಗಳು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಾನು—ಅಂತರದಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗಿ, ಹಸಿದವನಾಗಿ, ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ—ಅತೃಪ್ತನಾಗಿಯೇ ಇದ್ದೇನೆ.

Verse 25

योनिसंकरदोषेण नरकं समुपाश्रितः ॥ आशापाशशतैर्बद्धः शतवर्षैरिहागतः

ಯೋನಿಸಂಕರ ದೋಷದಿಂದ ನಾನು ನರಕವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಆಶೆಯ ನೂರಾರು ಪಾಶಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 26

अगतिर्गमने मे स्यात्ते त्रितापैः समागतः ॥ सन्तानैः पुष्टवपुषो दत्तश्राद्धैः कृतोदकैः

ನನ್ನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಗತಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ತ್ರಿತಾಪಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಪುಷ್ಟದೇಹಿಗಳಾದ ಸಂತಾನವು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನೂ ಉದಕದಾನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದಾಗಲೇ (ಶಮನ/ಉದ್ಧಾರ) ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 27

बलयुक्ता ययुः स्वर्गं निर्बलस्य कुतो गतिः ॥ येषां सन्ततिरक्षय्या तिष्ठत्येवं प्रजावती

ಬಲವಂತರಾದವರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ಬಲಹೀನನಿಗೆ ಗತಿ ಎಲ್ಲಿ? ಯಾರ ಸಂತತಿ ಅಕ್ಷಯವಾಗಿದೆಯೋ, ಅವರ ಪ್ರಜಾಸಂಪನ್ನ ಪರಂಪರೆ ಹೀಗೆಯೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 28

दृष्टास्त्वया त्रिकालज्ञ दिव्यदृष्ट्या दिवं गताः ॥ ब्राह्मणानां च वैश्यानां शूद्राणां पितरस्तथा

ಹೇ ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞಾ! ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ನೀನು ಕಂಡಿದ್ದೀ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ, ವೈಶ್ಯರ ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಶೂದ್ರರ ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ.

Verse 29

प्रतिलोमानुलोमानां शूद्राणां श्राद्धकर्मिणाम् ॥ सर्वेषां च त्वया दृष्टं येषां सन्ततिरव्यया

ಪ್ರತಿಲೋಮ-ಅನುಲೋಮ ಸಂಯೋಗದವರನ್ನೂ, ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ಶೂದ್ರರನ್ನೂ ನೀನು ಕಂಡಿದ್ದೀ; ಯಾರ ಸಂತತಿ ಅವ್ಯಯವಾಗಿದೆಯೋ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ನೀನು ನೋಡಿದ್ದೀ.

Verse 30

एवं पृष्टः स विप्रेण कथयामास कारणम् ॥ पुनः पप्रच्छ तं जन्तुः कौतूहलसमन्वितः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೀಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ಅವನು ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು; ನಂತರ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಜೀವಿ ಮತ್ತೆ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು।

Verse 31

तवापि सन्ततिस्तात नास्ति दैवाद्यथोचिताः ॥ यदि कश्चिदुपायोऽत्र मह्यं तव हितैषिणे

ತಾತಾ, ದೈವಯೋಗದಿಂದ ನಿನಗೂ ಯಥೋಚಿತ ಸಂತತಿ ಇಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಉಪಾಯವಿದ್ದರೆ, ನಿನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವ ನನಗೆ ಹೇಳು।

Verse 32

वद सर्वं करिष्यामि यदि सत्यं वचो मम ॥ ततः स कथयामास दुःस्थः पितृगणैर्वृतः

ಹೇಳು—ನನ್ನ ಮಾತು ಸತ್ಯವಾದರೆ ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಆಗ ಅವನು ದುಃಖಿತನಾಗಿ, ಪಿತೃಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ವಿವರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 33

इमे ये मम देहे तु भवन्ति मशकाः कृशाः ॥ सन्तानप्रक्षयादेते मम देहं समाश्रिताः

ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಈ ಸಣ್ಣ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು—ಸಂತತಿ ಕ್ಷಯವಾದುದರಿಂದ ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ।

Verse 34

तन्तुमन्त्रमहं तेषां मम तन्तुमयी सकृत् ॥ आस्ते नगर्या मध्ये तु चन्द्रसेनस्य वेश्मनि

ನಾನು ಅವರಿಗೆ ‘ತಂತು-ಮಂತ್ರ’; ನನ್ನ ಸ್ವರೂಪವೇ ಒಮ್ಮೆ ತಂತುವಾಗಿ ಬಂಧಿತವಾದಂತಿದೆ. ಅವಳು ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಸೇನನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 35

महिष्याः प्रेषणे नित्यं दासी नाम्ना प्रभावती ॥ तस्या दासी कर्मकरी विरूपनिधिनामतः

ರಾಣಿಯ ನಿತ್ಯ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಪ್ರಭಾವತೀ ಎಂಬ ದಾಸಿ ಇದ್ದಳು. ಆ ದಾಸಿಗೆ ವಿರೂಪನಿಧಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ಸೇವಿಕೆ ಇದ್ದಳು.

Verse 36

अस्माकं सन्ततेस्तन्तुस्तस्य श्राद्धकृते वयम् ॥ आशया बद्धहृदयाः श्राद्धतर्पणहेतवः

ನಮ್ಮ ಸಂತತಿಯ ನಿರಂತರತೆಗೆ ಅವನೇ ‘ತಂತು’; ಅವನ ಶ್ರಾದ್ಧಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾವು ಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಆಶೆಯಿಂದ ಹೃದಯ ಬಂಧಿತವಾಗಿ, ಶ್ರಾದ್ಧ–ತರ್ಪಣದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದೇವೆ.

Verse 37

श्रुत्वैतत्स त्रिकालज्ञो मोहाविष्टोऽब्रवीदिदम् ॥ कथं निकृष्टयोन्या यद्दत्तं चापद्यते हविः

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞನು ಮೋಹಾವಿಷ್ಟನಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ನಿಕೃಷ್ಟ ಯೋನಿಯವಳು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಹವಿಸು ಹೇಗೆ ಸಮ್ಯಕ್ ಹವಿಸಾಗುತ್ತದೆ?”

Verse 38

विधिरत्र कथं तस्या येन यूयं स पुत्रिणः ॥ प्रोवाच स त्रिकालज्ञं ज्ञानक्लिष्टं कृपान्वितम्

“ಅವಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಧಿ ಇದೆ, ಅದರಿಂದ ನೀವು ಪುತ್ರವಂತರಾಗಬಹುದು?” ಎಂದು. ನಂತರ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕ್ಲಿಷ್ಟನಾದರೂ ಕೃಪಾನ್ವಿತನಾದ ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞನನ್ನು ಅವನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು.

Verse 39

पूर्वकर्मविपाकेन यां यां गतिमधोमुखीम् ॥ ऊर्ध्वां यां चापि पितरः पुत्रिणः पुत्रमीहते

ಪೂರ್ವಕರ್ಮದ ವಿಪಾಕದಿಂದ ಯಾವ ಯಾವ ಅಧೋಮುಖ ಗತಿಗಳು ದೊರಕುತ್ತವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವ ಊರ್ಧ್ವಗತಿಯನ್ನೂ—ಪಿತೃಗಳು ಪುತ್ರವಂತರಾಗಿ ಪುತ್ರನ ಮೂಲಕ ಬಯಸುವುದನ್ನು—ಅದು ಎಲ್ಲವೂ ಕರ್ಮಫಲದಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 40

श्राद्धं पिण्डोदकं दानं नित्यं नैमित्तिकं तथा ॥ नान्या गतिः पितॄणां स्यात्पितरस्तेन पुत्रिणः

ಶ್ರಾದ್ಧ, ಪಿಂಡ-ಉದಕ ತರ್ಪಣ ಮತ್ತು ದಾನ—ನಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ನೈಮಿತ್ತಿಕ—ಇವೆಯೇ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗ; ಬೇರೆ ಗತಿ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ‘ಪುತ್ರವಂತರು’ (ಪುತ್ರಕೃತ ಕರ್ಮದಿಂದ ಪೋಷಿತರು) ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 41

अपि स्यात्स कुलेऽस्माकं यो नो दद्याज्जलाञ्जलिम् ॥ नदीषु बहुतोयासु शीतलासु विशेषतः

ನಮ್ಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರು ನಮಗೆ ಜಲಾಂಜಲಿ ಅರ್ಪಿಸುವವರಾಗಲಿ—ಬಹುಜಲವುಳ್ಳ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶೀತಲ ಜಲದಲ್ಲಿ।

Verse 42

विशेषात्तीर्थमध्ये तु तिलमिश्रं जलाञ्जलिम् ॥ रौप्यजुष्टजलेनाथ नाभिदघ्ने जले स्थितः

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತೀರ್ಥದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳುಮಿಶ್ರಿತ ಜಲಾಂಜಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಬೆಳ್ಳಿ-ಸಂಬಂಧಿತ (ರೌಪ್ಯಜುಷ್ಟ) ಜಲದಿಂದ, ನಾಭಿವರೆಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು.

Verse 43

दर्भपाणिस्त्रिस्त्रिगोत्रे पितृन्नाम समुच्चरन् ॥ तृप्यत्वेवं नाम शर्म स्वधाकारमुदाहरन्

ಕೈಯಲ್ಲಿ ದರ್ಭ ಹಿಡಿದು, ಮೂರು ಬಾರಿ ಹಾಗೂ ಮೂರು ಗೋತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಪಿತೃನಾಮಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು; ‘ತೃಪ್ಯತು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ‘ಶರ್ಮನ್’ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ‘ಸ್ವಧಾ’ ಪದವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 44

अदावेका॒ञ्जलिर्द्वे तु तिस्रो वै तर्पणे स्मृताः ॥ देवर्षिपितृसङ्घानां क्रमाज्ज्ञेयं विचक्षणैः

ಅದಾವ (ಆಹ್ವಾನ/ಅರ್ಪಣ)ದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಂಜಲಿಗಳು (ಜೋಡಿಸಿದ ಕೈಗಳಿಂದ) ಸ್ಮೃತವಾಗಿವೆ; ತರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಮೂರು. ದೇವ, ಋಷಿ ಮತ್ತು ಪಿತೃಸಂಘಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವೇಕಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 45

तृप्यध्वमिति चान्ते वै मन्त्रं मन्त्रप्रतिक्रियाः ॥ उदीरतामङ्गिरस आयान्तु न इतीरयेत्

ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಗಳ ನಿಯತ ಸಮಾಪನಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ “ತೃಪ್ಯಧ್ವಮ್” (ತೃಪ್ತರಾಗಿರಿ) ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ “ಅಂಗಿರಸರು ಉದಯಿಸಲಿ; ಅವರು ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬರಲಿ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 46

एवं मातामहः शर्म गोत्रे पितामहस्तथा ॥ ऊर्ध्वं पितृभ्यो ये चेह ते पितर इहोच्यते

ಹೀಗೆಯೇ ಮಾತಾಮಹನನ್ನು ‘ಶರ್ಮನ್’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಗೋತ್ರಸಹಿತವಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಪಿತಾಮಹನನ್ನೂ ಗೋತ್ರಸಹಿತವಾಗಿ ಪಠಿಸಬೇಕು. ಸಮೀಪದ ಪಿತೃಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಿರುವವರೂ ಈ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಬೋಧಿಸಲ್ಪಡುವವರೂ ಇಲ್ಲಿ ‘ಪಿತರಃ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 47

मधुवातेति॒ ऋचं तद्वत्पूर्ववत्समुदीरयेत् ॥ पितामहीं प्रपितामहीं पत्याऽ मातृवत्स ह

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಪೂರ್ವವತ್ “ಮಧುವಾತೇ…” ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಋಕ್ ಅನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಠಿಸಬೇಕು. ಪಿತಾಮಹಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಿತಾಮಹಿಯನ್ನು, ಪತಿಯ ಉಲ್ಲೇಖ/ಸಂಬಂಧসহ, ತಾಯಿಯನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಸಂಬೋಧಿಸಬೇಕು.

Verse 48

एवं मातामहानां च पूर्ववत्क्रमशो बुधः ॥ नमो व इति मन्त्रेण प्रत्येकं त्रितयं त्रिषु

ಹಾಗೆಯೇ ಮಾತಾಮಹರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪೂರ್ವವತ್ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಂಡಿತನು ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು. “ನಮೋ ವಃ…” ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮೂರು ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತ್ರಯವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 49

गोत्रोच्चारं प्रकुर्वीत असूर्यान्नाशयामहे ॥ गोत्राय पित्रे महाय शर्मणे चेदमासनम्

ಗೋತ್ರೋಚ್ಚಾರವನ್ನು ಮಾಡಿ—“ಅಸೂರ್ಯಾನ್ ನಾಶಯಾಮಹೇ” (ಸೂರ್ಯರಹಿತ ಅಂಧಕಾರ/ಅಮಂಗಳವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇವೆ) ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ನಂತರ—“ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ, ಪಿತೃಗೆ, ಮಹಾನಿಗೆ, ಶರ್ಮನ್‌ಗೆ—ಇದು ಆಸನ” ಎಂದು ಆಸನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 50

गोत्रायै मातॄे मह्यै तु देव्यै चासनकर्मणि ॥ गोत्रः पितामहः शर्म गोत्रा मातामही मही

ಆಸನಾರ್ಪಣ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ—“ಗೋತ್ರಾಯೈ, ಮಾತೆಗೆ, ಮಹೀ ದೇವಿಗೆ (ಈ ಆಸನ)” ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಗೋತ್ರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಪಿತಾಮಹನ ಹೆಸರು ‘ಶರ್ಮ’; ಗೋತ್ರಾವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಮಾತಾಮಹಿಯ ಹೆಸರು ‘ಮಹೀ’।

Verse 51

अर्घ्यपात्रसङ्कल्पे तु पिण्डदानेऽवनेजने ॥ गोत्रस्य पितुर्महस्य शर्मणोक्तस्य कर्मणि

ಅರ್ಘ್ಯಪಾತ್ರ ಸಂಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ, ಪಿಂಡದಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವನೇಜನ (ತೊಳೆಯುವುದು/ಶುದ್ಧಿ) ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ—ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ, ಪೂಜ್ಯ ಪಿತರಿಗೆ, ಹಾಗೂ ‘ಶರ್ಮ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವರ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ—ಈ ನಿಯೋಗಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 52

गोत्रायै मातुर्महायै देव्याश्चाज्ञेयकर्मणि ॥ आवाहने द्वितीया च चतुर्थी पूज्यकर्मणि

ಗೋತ್ರಾಯೈ, ಪೂಜ್ಯ ಮಾತೆಗೆ ಮತ್ತು ಗೌರವಿತ ದೇವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮ: ಆವಾಹನದಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ವಿಭಕ್ತಿ, ಪೂಜಾಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತಿ ಬಳಸಬೇಕು।

Verse 53

प्रथमा चाशिषि प्रोक्ता दत्तस्याक्षय्यकारिका ॥ श्राद्धपक्षे तथा षष्ठी अक्षय्यासनयोः स्मृता

ಆಶೀರ್ವಾದದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದು ನೀಡಿದ ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಅಕ್ಷಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರಾದ್ಧ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ಅಕ್ಷಯ’ ಮತ್ತು ‘ಆಸನ’ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಷಷ್ಠೀ ವಿಭಕ್ತಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 54

पितुरक्षयकाले तु पितॄणां दत्तमक्षयम् ॥ एवमेतत्तु पुत्रेण भक्तिपूर्वं द्विजेन तु ॥

ಪಿತೃ (ತಂದೆ) ಅಕ್ಷಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ (ಪರಲೋಕಸ್ಥಿತಿ) ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ದಾನ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪುತ್ರನು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಹಾಗೂ ದ್ವಿಜನು ಆಚರಿಸಿದ ಕರ್ಮ ಸ್ಥಿರ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 55

कृत्वा श्राद्धं तु पितरो हृष्टा मुमुदिरे सदा ॥ जोषमास्स्व त्रिकालज्ञ गच्छामो नरकाय वै ॥

ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಪಿತೃಗಳು ಸದಾ ಹರ್ಷಿಸಿ ಆನಂದಿಸಿದರು; ನಂತರ ಹೇಳಿದರು—“ಓ ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞ, ನೀನು ನಿಶ್ಚಿಂತವಾಗಿರು; ನಾವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನರಕದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ।”

Verse 56

पूर्वकर्मविपाकेन चिरं तु वसितुं मुने ॥ त्रिकालज्ञ उवाच ॥ ये मया चागता दृष्टास्तीर्थेऽस्मिन्पितरोऽथ वै ॥

ಪೂರ್ವಕರ್ಮದ ವಿಪಾಕದಿಂದ, ಓ ಮುನಿಯೇ, ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಾಸಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞನು ಹೇಳಿದನು—“ಈ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ…”

Verse 57

बहवः स्वस्थमनसो बहवो दुःस्थमानसाः ॥ पुत्रदत्तं तथा श्राद्धं जग्रासोद्विग्नरूपिणः ॥

ಅನೇಕರ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿತ್ತು, ಅನೇಕರದು ಅಶಾಂತವಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವರು ಉದ್ವಿಗ್ನ ರೂಪದಿಂದ ಪುತ್ರನು ನೀಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

Verse 58

मौनेन गच्छतां तेषां किमेतद्वद निश्चितम् ॥ अगस्तिरुवाच ॥ अत्र यन्निश्चितं श्राद्धे पुत्रस्य विफलं भवेत् ॥

ಅವರು ಮೌನವಾಗಿ ಹೊರಟು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ—ಇದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವೇನು, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೇಳಿ. ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೋಷ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗುತ್ತದೋ, ಅದರಿಂದ ಪುತ್ರನ ಕರ್ಮ ಫಲರಹಿತವಾಗಬಹುದು.”

Verse 59

नरस्य करणं किञ्चित्तन्मे निगदतः शृणु ॥ अदेशकाले यद्दत्तं विधिहीनमदक्षिणम् ॥

ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಆಚರಣಾ ನಿಯಮವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು: ಅಯೋಗ್ಯ ದೇಶ-ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ವಿಧಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ನೀಡಿದ ದಾನವು ದೋಷಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 60

अपात्रे मलिनं द्रव्यं महत्पापाय जायते ॥ अश्रद्धेयमपाङ्क्तेयं दुष्टप्रेक्षितमीक्षितम् ॥

ಅಪಾತ್ರನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಮಲಿನ ದ್ರವ್ಯವು ಮಹಾಪಾಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದೆ ನೀಡಿದುದು, ಪಂಕ್ತಿ-ಬಹಿಷ್ಕೃತನಿಗೆ ನೀಡಿದುದು, ಹಾಗೆಯೇ ದುಷ್ಟ/ದ್ವೇಷದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಲ್ಪಟ್ಟ ದಾನವೂ ದೋಷಕರ.

Verse 61

तिलमन्त्रकुशैर्हीनमासुरं तद्भवेदिति ॥ वैरोचनाय देवेन वामनेन विभूतये ॥

ತಿಲ, ಮಂತ್ರ, ಕುಶವಿಲ್ಲದ ಕರ್ಮವು ‘ಆಸುರ’ (ಅಸುರಸ್ವಭಾವದ) ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ವೈರೋಚನನ ವಿಭೂತಿ/ಶಕ್ತಿವರ್ಧನೆಗಾಗಿ ದೇವ ವಾಮನನು (ಇದನ್ನು ಉಕ್ತವನು).

Verse 62

सच्छूद्रस्य च श्राद्धस्य फलं दत्तं पुरा किल ॥ तथा दाशरथी रामो हत्वा राक्षसमீश्वरम् ॥

ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸದ್ಶೂದ್ರನು ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಫಲ (ಅವನಿಗೆ) ದತ್ತವಾಯಿತು ಎಂದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ದಶರಥನ ಪುತ್ರ ರಾಮನು ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ…

Verse 63

रावणं सगणं घोरं तुष्टेन सह सीतया ॥ श्रुत्वा भक्तिं च राक्षस्यास्त्रिजटायास्त्रिलोककृत् ॥

ಅವನು ಭಯಾನಕ ರಾವಣನನ್ನು ಅವನ ಗಣಗಳೊಡನೆ ಸಂಹರಿಸಿದನು; ನಂತರ ಸಂತುಷ್ಟಳಾದ ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ, ತ್ರಿಲೋಕಕರ್ತನು ರಾಕ್ಷಸಿ ತ್ರಿಜಟೆಯ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ…

Verse 64

क्रोधाविष्टानि दानानि विधिपात्रयुतानि च ॥ पाक्षिशौचमनभ्यङ्गप्रतिश्रयमभोजनम्

ಕೋಪಾವಿಷ್ಟವಾಗಿ ನೀಡಿದ ದಾನಗಳು—ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯಪಾತ್ರ ಸಹಿತವಾಗಿದ್ದರೂ—ದೋಷಕರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಪಕ್ಷಿ-ಶೌಚ, ಅಭ್ಯಂಗ ಮಾಡದಿರುವುದು, ಪ್ರತಿಶ್ರಯ ವ್ರತ (ಆಶ್ರಯ ಸ್ವೀಕಾರ), ಮತ್ತು ಉಪವಾಸ/ಅಭೋಜನವೂ ಇಲ್ಲಿ ಆಚಾರತತ್ತ್ವದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಉಕ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 65

त्रिजटे त्वत्प्रयच्छामि यच्च श्राद्धमदक्षिणम् ॥ तथैव शम्भुना दत्तं नागराजाय भक्तितः

ಹೇ ತ್ರಿಜಟೇ, ದಕ್ಷಿಣಾರಹಿತ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನಿನಗೆ ನಾನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಂಭುವು ನಾಗರಾಜನಿಗೆ ನೀಡಿದಂತೆಯೇ.

Verse 66

तुष्टेन वै वासुकये तन्मे निगदतः शृणु ॥ अनुज्ञाप्य व्रतं जन्तुर्वार्षिकी सकला क्रिया

ವಾಸುಕಿಯು ತೃಪ್ತನಾದಾಗ—ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು—ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ವ್ರತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ವಾರ್ಷಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿದವು.

Verse 67

यज्ञस्य योचिताः देया दक्षिणा नाददाद्द्विजः ॥ वृथाशपथकारा या देवब्राह्मणसन्निधौ

ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ಆದರೆ ಆ ದ್ವಿಜನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ದೇವರುಗಳೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಆ ವ್ಯರ್ಥ ಶಪಥಕ್ರಿಯೆ ನಿಂದನೀಯ.

Verse 68

अश्रोत्रियाणि श्राद्धानि क्रिया मन्त्रैर्विनापि च ॥ रात्रौ सवाससा स्नानं यथासत्त्वस्वरूपतः

ಅಶ್ರೋತ್ರಿಯರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳು, ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಕ್ರಿಯೆಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ರಾತ್ರಿ ಬಟ್ಟೆಯೊಡನೆ ಸ್ನಾನ—ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವಾನುಸಾರ—(ಇಲ್ಲಿ) ಅನಿಯಮಾಚಾರಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 69

यः शिष्यो न नमेद्भक्त्या गुरुं ज्ञानप्रदायकम् ॥ तथैव प्राकृतं धर्ममग्रे गेयं करिष्यतः

ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುವ ಗುರುವಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸದ ಶಿಷ್ಯನು, ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದಾಗಿ ಕೇವಲ ‘ಪ್ರಾಕೃತ’ ಧರ್ಮವನ್ನೇ ಆಚರಿಸುವನು—ಔಪಚಾರಿಕತೆಯಷ್ಟೇ.

Verse 70

सर्वं तुभ्यं मया दत्तं नागराजाय वार्षिकम् ॥ इत्येतद्वै पुराणेषु सेतिहासेषु पठ्यते

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ನಿನಗೆ—ನಾಗರಾಜನಿಗೆ—ವಾರ್ಷಿಕ ಅರ್ಪಣವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ. ಹೀಗೆ ಇದು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇತಿಹಾಸಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪಠ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 71

तद्वदलिककरणं श्राद्धं दानं व्रतं तथा ॥ नोपतिष्ठति तेषां वै तेन नग्नादयस्त्वमी

ಅದೇ ರೀತಿ ವಂಚನೆ ನಡೆಯುವಾಗ ಶ್ರಾದ್ಧ, ದಾನ, ವ್ರತ ಇವುಗಳು ಅವರಿಗೇನು ಸ್ಥಿರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ (ಫಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ); ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ‘ನಗ್ನಾದಿ’—ಸಾಮಾಜಿಕ-ವೈದಿಕವಾಗಿ ಹೀನರು—ಎಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 72

मुषिताच्छिद्रकरणैस्तद्दानफलभोक्तृभिः ॥ यथा गतास्तथा ते तु श्राद्धहूतास्तु निष्फलाः

ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಿ ದೋಷ-ಛಿದ್ರಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಆ ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಭೋಗಿಸುವವರು—ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿತರಾದ ಅವರು ಬಂದಂತೆಯೇ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಅವರು ನಿಷ್ಫಲರು.

Verse 73

त्रिकालज्ञ उवाच ॥ षट्काले भोजनं त्वद्य नाहं भोक्तुमिहोत्सहे ॥ यावत्तृप्तिर्न ते भूयाद्दृष्ट्वा हन्त स्थिरो भव

ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞನು ಹೇಳಿದನು: ಇಂದು ಆರು ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಭೋಜನವಿದ್ದರೂ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ತೃಪ್ತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವವರೆಗೆ—ಇದನ್ನು ನೋಡಿ, ಹೌದು, ನೀನು ಸ್ಥಿರನಾಗಿರು.

Verse 74

तावत्कालं प्रतीक्षस्व यावदागमनं मम ॥ अस्मिंस्तीर्थे सदैवाहं दिवा रात्रमतन्द्रितः ॥

ನನ್ನ ಆಗಮನ (ಮರಳುವಿಕೆ) ಆಗುವವರೆಗೆ ಅಷ್ಟು ಕಾಲ ಕಾಯು. ಈ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸದಾ—ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ—ಅಪ್ರಮತ್ತನಾಗಿ ಇರುತ್ತೇನೆ.

Verse 75

सोऽहमद्य व्रतं त्यक्त्वा तव कारुण्यपूरितः ॥ गत्वाहमानयिष्यामि त्वयोक्तां तां वरां स्त्रियम् ॥

ನಾನು ಇಂದು ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ ನನ್ನ ವ್ರತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಹೋಗಿ ನೀನು ಹೇಳಿದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕರೆತರುವೆನು।

Verse 76

अनया कारयिष्यामि श्राद्धं तु विधिना सह ॥ एवमुक्त्वा स षष्ठाशी मौनवाक्संययौ द्रुतम् ॥ राजा समीपगं दृष्ट्वा अकस्मादागतं ऋषिम् ॥

ಈಕೆಯ ಮೂಲಕ ನಾನು ವಿಧಿಯೊಡನೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿಸುವೆನು. ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಷಷ್ಠಾಶೀ ತಪಸ್ವಿ, ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊರಟನು. ರಾಜನು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಬಂದ ಋಷಿಯನ್ನು ನೋಡಿ…

Verse 77

क्षित्यास्तले विलुलितः पादौ कृत्वा तु मूर्द्धनि ॥ धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यद्भवान्गृहमागतः ॥

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, (ಋಷಿಯ) ಪಾದಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ನೀವು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಧನ್ಯನು, ಅನುಗ್ರಹಿತನು।

Verse 78

सदा यज्ञं करिष्यामि गृहमागमने तव ॥ अद्य मे सफलं जन्म यद्भवांस्त्वमिहागतः ॥

ನೀವು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ನಾನು ಸದಾ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡುವೆನು. ಇಂದು ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಸಫಲವಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ।

Verse 79

इदं पाद्यमिदं चार्घ्यं मधुपर्कमिमां च गाम् ॥ गृहाण मुनिशार्दूल येनाहं शान्तिमाप्नुयाम् ॥

ಇದು ಪಾದ್ಯ, ಇದು ಅರ್ಘ್ಯ, ಇದು ಮಧುಪರ್ಕ, ಮತ್ತು ಈ ಹಸುವೂ. ಹೇ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ, ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ; ಇದರಿಂದ ನಾನು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆನು।

Verse 80

तस्य तत्प्रतिगृह्याशु स मुनिस्त्वरितोऽब्रवीत् ॥ मदीयागमने राजन् शृणु त्वं कारणं महत् ॥

ಆ ಅರ್ಪಣಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಮುನಿಯು ತಕ್ಷಣವೇ ಹೇಳಿದರು— “ಹೇ ರಾಜನೇ, ನನ್ನ ಆಗಮನದ ಮಹತ್ತಾದ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳು।”

Verse 81

तच्छ्रुत्वा कुरु तत्सर्वं येनाहं तोषितोऽभवम् ॥ एवमुक्तस्तु राजर्षिरब्रवीत्तं तपोधनम् ॥

“ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಾನು ತೃಪ್ತನಾಗುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡು।” ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ರಾಜರ್ಷಿಯು ಆ ತಪೋಧನನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು।

Verse 82

तस्या दासी वरारोहा प्रभावत्यपि विश्रुता ॥ सापि देव्याः तु सहिता आयातु मम सन्निधौ ॥

“ಅವಳ ದಾಸಿ—ಸುಂದರಾಕೃತಿ, ‘ಪ್ರಭಾವತಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದವಳು—ಅವಳೂ ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬರಲಿ।”

Verse 83

ततश्चान्तःपुराद्देवी सदासी तत्र चागता ॥ क्षितौ विलुलिता साध्वी प्रणाममकरोदृषेः ॥

ನಂತರ ಅಂತಃಪುರದಿಂದ ದೇವಿಯು ದಾಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಳು. ಆ ಸಾಧ್ವಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಷ್ಟಾಂಗವಾಗಿ ಬಿದ್ದು ಋಷಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದಳು.

Verse 84

समासीनां च विप्रेन्द्रः प्रोवाच विनताननाम् ॥ ध्रुवतीर्थे मयाश्चर्यं यद्दृष्टं कथयामि वः ॥

ಆಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ವಿನೀತಮುಖರನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು— “ಧ್ರುವತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಂಡ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।”

Verse 85

ये केचित्पितरो लोके लोकानां सर्वतः स्थिताः ॥ ये पूजिताः श्राद्धकृद्भिः पुत्रैः प्रीता दिवं ययुः ॥

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸ್ಥಿತರಾಗಿರುವ ಯಾವ ಪಿತೃಗಳಾದರೂ, ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವ ಪುತ್ರರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವರು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 86

एको वृद्धो नरस्तत्र सूक्ष्मप्राणिभिरावृतः ॥ क्षुत्क्षामदेहः शुष्कास्यो निर्गतोदरसूक्ष्मदृक् ॥

ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧನು ಒಂಟಿಯಾಗಿದ್ದನು; ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು; ಹಸಿವಿನಿಂದ ದೇಹ ಕ್ಷೀಣ, ಬಾಯಿ ಒಣ, ಹೊಟ್ಟೆ ಒಳಗೆ ಕುಸಿದ, ದೃಷ್ಟಿ ಮಂಕಾಗಿತ್ತು।

Verse 87

निराशो गन्तुकामश्च पुनः स निरयेऽशुचौ ॥ कारुण्यात्स मया पृष्टः कस्त्वं ब्रूहि किमिच्छसि ॥

ನಿರಾಶನಾಗಿ ಹೊರಟುಹೋಗಲು ಬಯಸಿದ ಅವನು, ಮತ್ತೆ ಅಶುಚಿ ನರಕದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕಂಡನು. ಕರುಣೆಯಿಂದ ನಾನು ಕೇಳಿದೆ—‘ನೀನು ಯಾರು? ಹೇಳು, ನಿನಗೆ ಏನು ಬೇಕು?’

Verse 88

तेनात्मकर्मजनितं मम कर्म निवेदितम् ॥ ततस्तत्रैव तच्छ्रुत्वा तस्य कारुण्ययन्त्रितः ॥

ಅವನು ನನ್ನ ಸ್ವಕರ್ಮದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಕರ್ಮವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು. ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕೇಳಿ ನಾನು ಅವನ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕದಲಿಹೋಗಿ ಬಂಧಿತನಾದೆನು।

Verse 89

तव दास्याश्च या दासी तस्यास्तन्तुः किलॊच्यते ॥ नाम्ना विरूपकनिधिस्तामानय वरानने ॥

ನಿನ್ನ ದಾಸಿಯ ದಾಸಿಯಾದ ಆಕೆಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ‘ತಂತು’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆಯ ಹೆಸರು ವಿರೂಪಕನಿಧಿ; ಓ ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ, ಆಕೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತರು।

Verse 90

इति श्रुत्वानवद्याङ्गी तस्या आनयनेऽत्वरत् ॥ प्रेषयामास सर्वत्र तस्या आनयने बहून् ॥

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ದೋಷರಹಿತಾಂಗಿಯಾದ ಆಕೆ ಅವಳನ್ನು ತರಲು ತ್ವರಿತಗೊಂಡಳು; ಅವಳನ್ನು ಕರೆತರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅನೇಕ ಜನರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದಳು।

Verse 91

सेवकैः सा करे गृह्य आनीता मुनिसन्निधौ ॥ तां दृष्ट्वा मदिरामत्तां स मुनिः प्राह धर्मवित् ॥

ಸೇವಕರು ಅವಳ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಅವಳನ್ನು ಮುನಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ತಂದರು. ಮದ್ಯಮತ್ತಳಾದ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಧರ್ಮವಿದ್ ಮುನಿ ಹೇಳಿದರು।

Verse 92

प्रत्ययार्थं तु तस्या वै मुनिः प्राह क्रियां प्रति ॥ पितॄणां च कृते दत्तं दानं वारि न वा स्वधा ॥

ಅವಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದೃಢೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮುನಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಕೇಳಿದರು—“ಪಿತೃಗಳಿಗಾಗಿ ಯಾವುದಾದರೂ ದಾನ ನೀಡಿದಿರಾ—ಜಲಾರ್ಪಣವೇ, ಅಥವಾ ಸ್ವಧಾ ಆಹುತಿಯೇ?”

Verse 93

तर्पणं चापि नो दत्तं पितॄणां चातिमुक्तिदम् ॥ सा नैवमित्युवाचेदं तं मुनिं संशितव्रतम् ॥

“ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮಹಾಮುಕ್ತಿ ನೀಡುವ ತರ್ಪಣವೂ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.” ಆಗ ಅವಳು ಆ ಕಠೋರವ್ರತ ಮುನಿಗೆ “ಹಾಗಲ್ಲ” ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದಳು।

Verse 94

न जानामि पितॄन्स्वान्वै क्रियां कार्यं च वै विभो ॥ इति ब्रुवाणां ता दासीं त्रिकालज्ञोऽभ्युवाच ह ॥

ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು—“ಓ ಪ್ರಭು, ನನಗೆ ನನ್ನ ಪಿತೃಗಳು ಯಾರು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯದು; ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಕರ್ತವ್ಯವೂ ತಿಳಿಯದು.” ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ದಾಸಿಯನ್ನು ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞ ಮುನಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು।

Verse 95

सकौतुकाः महाभागाः श्राद्धदानं च नैव ह ॥ नगरस्थाश्च ते सर्वे ब्राह्मणा भावपूजिताः ॥ १०६ ॥ राज्ञा नीतास्तत्र तीर्थे श्राद्धार्थं मुनिना सह ॥ लोकैः परिवृतो राजा ध्रुवतीर्थं गतः प्रभुः ॥

ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯರು ಕೌತುಕದಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧದಾನಕ್ಕೆ ತತ್ಪರರಾದರು. ನಗರದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾವಪೂಜಿತ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ರಾಜನು ಮುನಿಯೊಂದಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧಾರ್ಥವಾಗಿ ಆ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು. ಜನರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಭುವಾದ ರಾಜನು ಧ್ರುವತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 96

तत्र दृष्टः स वै जन्तुर्न च तन्तुर्विचेतनः ॥ मशकैर्वेष्टितः क्षुद्रैः क्षुधया चातिपीडितः ॥

ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಂತು ಎಂಬ ಆ ಜೀವಿಯನ್ನು ಕಂಡರು—ಅವನು ಚೇತನಾರಹಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಹಳ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 97

पत्नी च मथुरेशस्य नृपः सपुरसज्जनः ॥ सर्वे द्रक्ष्यथ माहात्म्यं पितॄणां सन्ततेः फलम् ॥

ಮಥುರಾಧಿಪತಿಯ ಪತ್ನಿಯೂ, ರಾಜನೂ, ನಗರದ ಸಜ್ಜನರೊಡನೆ—ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ಅರ್ಪಣಗಳ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುವಿರಿ.

Verse 98

ततः श्राद्धं सरौप्यं च सवस्त्रं सविलेपनम् ॥ अर्चित्वा पिण्डदानेन करोत् वेषा च भक्तितः ॥

ನಂತರ ಅವಳು ಬೆಳ್ಳಿ ದಾನಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಸ್ತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಲೇಪನಗಳೊಂದಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದಳು. ಯಥಾವಿಧಿ ಅರ್ಚಿಸಿ, ಪಿಂಡದಾನದಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಂಪನ್ನಗೊಳಿಸಿದಳು.

Verse 99

अत्रैव सर्वे स्थित्वा वै माम् ईक्षथ सुखान्वितम् ॥ कारयित्वा यथासर्वं श्राद्धदानं हि तन्तुना ॥

“ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತು, ತಂತುವಿನ ನಿಮಿತ್ತ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಶ್ರಾದ್ಧದಾನವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ ನಂತರ ಸುಖಸಂಪನ್ನನಾದ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ.”

Verse 100

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राजपत्नी यशस्विनी ॥ कारयामास दास्या वै श्राद्धं सुबहुदक्षिणम् ॥

ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಯಶಸ್ವಿನಿಯಾದ ರಾಜಪತ್ನಿಯು ದಾಸಿಯ ಮೂಲಕ ಬಹು ದಕ್ಷಿಣೆಯುಳ್ಳ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದಳು।

Verse 101

पट्टवस्त्रं तथा धूपं कर्पूरागुरुचन्दनम् ॥ तिलोत्तरं तथान्नं च बहुरूपं सपिण्डकम् ॥ ११४ ॥ कृते श्राद्धे पिण्डदाने स जन्तुः सुकृती यथा ॥ दिव्यकान्तिरदीनात्मा तथाभूतैः पृथक् पृथक् ॥ ११५ ॥ वेष्टितः शुशुभेऽतीव दीक्षितोऽवभृथे यथा ॥ स्वर्गागतैर्विमानैश्च छादितं तत्र वै नभः ॥

ಪಟ್ಟವಸ್ತ್ರ, ಧೂಪ, ಕರ್ಪೂರ, ಅಗುರು-ಚಂದನ, ತಿಲಯುಕ್ತ ಅರ್ಪಣೆ ಹಾಗೂ ನಾನಾವಿಧ ಅನ್ನವನ್ನು ಪಿಂಡದೊಡನೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಶ್ರಾದ್ಧ ಮತ್ತು ಪಿಂಡದಾನ ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ಆ ಜೀವಿ ಪುಣ್ಯವಂತನಂತೆ ದಿವ್ಯಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗದೆ, ಅಂಥ ರೂಪಾಂತರಿತ ಸತ್ತ್ವಗಳಿಂದ—ಪ್ರತ್ಯೇಕರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ರೂಪದಲ್ಲಿ—ಪರಿವೃತನಾದನು. ಹೀಗೆ ವೇಷ್ಠಿತನಾಗಿ ಅವನು ಅವಭೃಥಸ್ನಾನಕಾಲದ ದೀಕ್ಷಿತನಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವು ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಬಂದ ವಿಮಾನಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಯಿತು.

Verse 102

तेषां मशकगात्राणां सुगात्राणां सुरूपिणाम् ॥ ततस्तुष्टमना जन्तुर्विमानं प्रेक्ष्य चागतम् ॥ ११७ ॥ गन्तुं स्वर्गमुवाचेदं त्रिकालज्ञं मुनिं नृपम् ॥ शृण्वन्तु वचनं सर्वे मदीयं पितृतुष्टिदम् ॥ ११८ ॥ तीर्थानि सरितः श्रेष्ठाः पर्वताश्च सरांसि च ॥ कुरुक्षेत्रं गया चैव स्थानान्यायतनानि च ॥

ಅವರ (ಹಿಂದೆ) ಮಶಕದೇಹಿಗಳಾದವರು—ಈಗ ಸುಗಾತ್ರರು, ಸುರೂಪಿಗಳು—ಅವರ ನಡುವೆ ಆ ಜೀವಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಬಂದ ವಿಮಾನವನ್ನು ನೋಡಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞ ಮುನಿಯನ್ನೂ ರಾಜನನ್ನೂ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—“ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ನೀಡುವ ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳಿರಿ: ತೀರ್ಥಗಳು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ಗಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಆಯತನಗಳು।”

Verse 103

शुक्लप्रतिपदन्तं च तीर्थं प्राप्य ससत्वराः ॥ पितरः श्राद्धपिण्डादा आश्विने ध्रुवमास्थिताः ॥

ಶುಕ್ಲ ಪ್ರತಿಪದೆಯವರೆಗೆ ಇರುವ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಅವರು ತ್ವರೆಯಿಂದ ತಲುಪಿದಾಗ, ಶ್ರಾದ್ಧಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಪಿತೃಗಳು ಆಶ್ವಿನ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 104

कृत्वा प्रेतपुरीं शून्यां स्वर्गपातालमेव च ॥ इहमानाः स्वकं पुत्रं गोत्रतन्तुमथानुजम्

ಪ್ರೇತಪುರಿಯನ್ನು ಶೂನ್ಯಮಾಡಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೂ ಪಾತಾಳಕ್ಕೂ ಹೋಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರನನ್ನು—ಗೋತ್ರತಂತುವಾದ ವಂಶಪರಂಪರೆಯ ಮುಂದುವರಿಕೆಯನ್ನು—ಮತ್ತು ಕಿರಿಯ ಬಂಧುವನ್ನೂ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 105

कन्यां गते सवितरि यः श्राद्धं सम्प्रदास्यति ॥ तर्पणं ध्रुवतीर्थे ते पितॄणां षोडशान्तरे

ಸೂರ್ಯನು ಕನ್ಯಾರಾಶಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಯಾರು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಧ್ರುವತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ತರ್ಪಣವನ್ನು ಮಾಡುವನೋ, ಅದು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಹದಿನಾರು ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 106

सुतृप्ताः स्मो वयं शश्वद्यास्यामः परमां गतिम् ॥ एष एव प्रभावोऽत्र ध्रुवस्य कथितो मया

‘ನಾವು ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆ; ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆವು.’ ಇದು ಇಲ್ಲಿನ ಧ್ರುವನ (ಮತ್ತು ಅವನ ತೀರ್ಥದ) ಪ್ರಭಾವವೆಂದು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ।

Verse 107

दृष्टो भवद्भिः सर्वं यदस्माकं सुदुरत्ययम् ॥ दुस्तरं तारितं पापं त्वत्प्रसादान्महामुने

ನಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದುರುತ್ಯಯವಾಗಿದ್ದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀವು ಕಂಡು ತಿಳಿದಿದ್ದೀರಿ. ಓ ಮಹಾಮುನಿ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ದಾಟಲಾಗದ ಪಾಪವೂ ದಾಟಿಹೋಯಿತು।

Verse 108

इति विश्राव्य वचनं राजानं स ऋषिं जनान् ॥ राजपुत्रीं तथा दासीं स्वां सुतां शिवमस्तु वः

ಹೀಗೆ ರಾಜನಿಗೂ ಆ ಋಷಿಗೂ ಜನರಿಗೂ—ರಾಜಕುಮಾರಿಯಿಗೂ ದಾಸಿಗೂ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಗಳಿಗೂ—ಆ ಮಾತನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ‘ನಿಮಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 109

आरुह्य वरयानं ते गताः स्वर्गं वृता सुरैः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ ततः स राजशार्दूलः सगणः परिवारकैः

ಅವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ, ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ಆ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲನು ತನ್ನ ಗಣಗಳೂ ಪರಿವಾರಕರೂ ಸಹಿತ (ಮುಂದೆ…)।

Verse 110

दृष्ट्वा तीर्थस्य माहात्म्यं प्रणम्य ऋषिसत्तमम् ॥ प्रविष्टो नगरीं रम्यां संस्मरन्नित्यमच्युतम्

ತೀರ್ಥದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಋಷಿಸತ್ತಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಿತ್ಯ ಅಚ್ಯುತ (ವಿಷ್ಣು)ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ರಮ್ಯ ನಗರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 111

एतत्ते कथितं भद्रे माहात्म्यं मथुराभवम् ॥ स्मरणाद्यस्य पापानि नश्यन्ते पूर्वजन्मनि

ಹೇ ಭದ್ರೇ, ಮಥುರಾ-ಉದ್ಭವವಾದ ಈ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇದರ ಸ್ಮರಣಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 112

एतत्त्वयानाव्रतिने न चाशुश्रूषये तथा ॥ कथनीयं महाभागे यश्च नार्चयते हरिम्

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೇ, ಇದನ್ನು ನೀನು ಅವ್ರತಿಗೆ (ನಿಯಮರಹಿತನಿಗೆ) ಹೇಳಬಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಅಶ್ರದ್ಧನಿಗೂ ಅಲ್ಲ; ಹರಿಯನ್ನು ಅರ್ಚಿಸದವನಿಗೂ ಇದನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು।

Verse 113

तीर्थानां परमं तीर्थं धर्माणां धर्ममुत्तमम् ॥ ज्ञानानां परमं ज्ञानं लाभानां लाभ उत्तमः

ಇದು ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ತೀರ್ಥ, ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಧರ್ಮ; ಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಜ್ಞಾನ, ಲಾಭಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲಾಭ।

Verse 114

कथनीयं महाभागे पुण्यान्भागवतांसदा ॥ सूत उवाच ॥ एतच्छ्रुत्वा प्रभोर्वाक्यं धरणी विस्मयान्विता ।

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೇ, ಪುಣ್ಯವಂತರಾದ ಭಾಗವತ ಭಕ್ತರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಸದಾ ಹೇಳಬೇಕು. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಭುವಿನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಧರಣಿ (ಭೂಮಿ) ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿತು।

Verse 115

पप्रच्छ मुदिता देवी प्रतिमास्थापनं प्रति ।

ಮುದಿತೆಯಾದ ದೇವಿಯು ಪ್ರತಿಮಾ-ಸ್ಥಾಪನೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು.

Verse 116

तस्मिन्क्षणे न च कृतं व्रतं जप्यं विमोहनात् ॥ कृपया परिभूतस्य कौतुकॆन निरीक्षता ।

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮೋಹದಿಂದ ವ್ರತವೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ, ಜಪವೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ; ಕರುಣೆ ಇದ್ದರೂ ಹೀನಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನನ್ನು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ನೋಡಲಾಯಿತು।

Verse 117

सा चैकान्ते च दिवसे पानमांसरता सदा ॥ पुरुषेण सहासीना शय्यायां मदविह्वला ।

ಅವಳು ಸದಾ ಪಾನ ಮತ್ತು ಮಾಂಸಕ್ಕೆ ಆಸಕ್ತಳಾಗಿ; ಹಗಲು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷನೊಂದಿಗೆ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂತು, ಮದದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಳಳಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 118

उवाच ते तदा विप्रोऽभवत्सन्तानजाः स्त्रियः ॥ आनीतास्तव पुष्ट्यार्थं यथेच्छसि तथा कुरु ॥ १०९ ॥ अगस्त्य उवाच ॥ स्नात्वैषा ध्रुवतीर्थे तु ब्रह्मणोक्तक्रमेण च ॥ करोतु तर्पणं चास्मिन्पूर्वोक्तविधिना त्वियम् ।

ಆಗ ವಿಪ್ರನು ಹೇಳಿದನು— “ನಿನ್ನ ಪುಷ್ಟಿಗಾಗಿ ನಿನ್ನ ವಂಶಜ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ತಂದಿದ್ದಾರೆ; ನಿನಗೆ ಇಚ್ಛೆಯಾದಂತೆ ಮಾಡು।” ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು— “ಧ್ರುವತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದ ಕ್ರಮದಂತೆ, ಇವಳು ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಿಂದ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಲಿ।”

Verse 119

पितॄणां मुक्तिदं चान्यन्न भूतं न भविष्यति ॥ आषाढ्याः पञ्चमे पक्षे प्रतिपत्प्रभृतित्वथ ।

ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದುದು ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರದು. ನಂತರ ಆಷಾಢದಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪತ್ತಿನಿಂದ ಆರಂಭ…

Verse 120

पठति श्रद्धया युक्तो ब्राह्मणानां च सन्निधौ ॥ स पितॄंस्तर्पयेत्सर्वानभिगम्य गयाशिरे ।

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು ಗಯಾಶಿರಸ್ಸಿಗೆ ಹೋಗಿ ತರ್ಪಣದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 121

वेपथुः कोटराक्षश्च पृष्ठलग्नलघूदरः ॥ ऊरुचर्मास्थिरुक् त्रस्तो जृम्भमाणो भृशं कृशः ।

ಅವನು ನಡುಗುತ್ತಾನೆ, ಕಣ್ಣುಗಳು ಒಳಗೆ ಕುಸಿದಿವೆ, ಚಿಕ್ಕ ಹೊಟ್ಟೆ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಅಂಟಿದಂತಿದೆ; ತೊಡೆಯ ಚರ್ಮ ತೂಗುತ್ತಿದೆ, ಎಲುಬಿನ ನೋವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತ, ಭೀತನಾಗಿ, ಮರುಮರು ಆಕಳಿಸುತ್ತಾ—ಅತಿಯಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದವನು.

Verse 122

ते स्वधापूजितैः पुत्रैर्गच्छन्ति परमां गतिम् ॥ अद्य राज्ञस्तु पितरश्चन्द्रसेनस्य पूजिताः ।

ಸ್ವಧಾ ಅರ್ಪಣದಿಂದ ಪುತ್ರರಿಂದ ಪೂಜಿತರಾದ ಅವರು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂದು ನಿಜವಾಗಿ ರಾಜ ಚಂದ್ರಸೇನನ ಪಿತೃಗಳು ಪೂಜಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 123

स्थिताः एतावदेवं तु कालं यास्यामहेऽम्बुधौ ॥ नरके त्वप्रतिष्ठे तु निराशाः स्वेन कर्मणा ।

‘ಇಷ್ಟು ಕಾಲ ಹೀಗೇ ನಿಂತು ನಾವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆವು; ಆದರೆ ಅಸ್ಥಿರ ನರಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಕರ್ಮದಿಂದ ನಿರಾಶರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.’

Verse 124

पित्रे प्रथमतॊ दद्यान्मात्रे दद्यादथाचरन् ॥ गोत्रं माता नाम देवी तृप्यत्वेवं स्वदोच्चरन् ॥

ಮೊದಲು ತಂದೆಗೆ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ನಂತರ ತಾಯಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು—ಹೀಗೆ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಗೋತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ—“ತಾಯಿ, ದೇವೀ ಎಂಬ ನಾಮವಳಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ‘ಸ್ವಧಾ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 125

वार्यपि श्रद्धया दत्तं तदानन्त्याय कल्पते ॥ श्रद्धया ब्राह्मणेनैव यथा श्राद्धविधिक्रिया ॥

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನೀಡಿದ ನೀರೂ ಸಹ ಅನಂತ ಪುಣ್ಯಫಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವಿಧಿಯಂತೆ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ ಶ್ರಾದ್ಧವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 126

सीतावाक्यप्रतुṣ्टेन तस्यै प्रादाद्वरं विभुः ॥ अशुचीनि गृहाण्येव तथा श्राद्धहवींषि च ॥

ಸೀತೆಯ ವಚನಗಳಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಪ್ರಭುವು ಅವಳಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು—ಅಶುಚಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಹವಿಸ್ಸುಗಳು (ಪಿಂಡಾದಿ ಅರ್ಪಣೆ) ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ (ಅನುಮತಿ).

Verse 127

मौनव्रतधरा यान्ति पुनः प्राप्यार्थहेतवे ॥ एवमेतन्महाप्राज्ञ यन्मां त्वां परिपृच्छसि ॥

ಮೌನವ್ರತವನ್ನು ಧರಿಸಿದವರು ಆ ನಿಯಮದಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶದ ಕಾರಣವಾದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುವುದೂ ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 128

किं तद्वद यथाकार्यं येन सिद्धं भवेदिदम् ॥ त्रिकालज्ञ उवाच ॥ या सा ते राजमहीषी तामानय वराननाम् ॥

“ಅದು ಏನು? ಇದು ಸಿದ್ಧಿಯಾಗಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಹೇಳಿ.” ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞನು ಹೇಳಿದನು—“ನಿನ್ನ ರಾಣಿಯಾದ ಆ ಸುಂದರಮುಖಿಯನ್ನು ಕರೆತಂದು.”