Adhyaya 149: The Sacred Geography and Merit of Dvārakā

Verse 1

अथ द्वारकामाहात्म्यम्॥ सूत उवाच॥ श्रीस्तुतस्वामिमाहात्म्यं श्रुत्वा धर्मपरायणा॥ परितुष्टमना देवी वाक्यमेतदुवाच ह॥

ಇದೀಗ ದ್ವಾರಕಾ-ಮಹಾತ್ಮ್ಯ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಶ್ರೀ-ಸ್ತುತಸ್ವಾಮಿಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಧರ್ಮಪರಾಯಣೆಯಾದ ದೇವಿ ತೃಪ್ತಮನದಿಂದ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 2

धरण्युवाच॥ एतच्छ्रुत्वा तु माहात्म्यं देव देववर प्रभो॥ मम चित्तस्य परमा जाता शान्तिरनुत्तमा॥

ಧರಣಿ ಹೇಳಿದಳು—ಹೇ ಪ್ರಭು, ದೇವದೇವವರ! ಈ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ನನ್ನ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಪರಮವಾದ, ಅನುತ್ತಮವಾದ ಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

Verse 3

नाराचधारावरणासिधारी सुररिपुवधकारी धरणीधरः ॥ धृतशङ्खगदाब्जचक्रपाणिः स्वयमिह शास्त्रमुदावहत्प्रधानम् ॥

ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆವರಿಸುವ ರಕ್ಷಕ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು, ದೇವರ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಧರಣೀಧರ—ಶಂಖ, ಗದೆ, ಪದ್ಮ, ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದವನು—ಅವನೇ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಶಾಸ್ತ್ರೋಪದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.

Verse 4

एवं हि गुणमाहात्म्यं स्तुतस्वामिनि मच्छ्रुतम् ॥ अस्माच्छेदं परं श्रेष्ठं तन्मे वद कृपानिधे ॥

ಸ್ತುತ್ಯ ಸ್ವಾಮೀ! ನಿಮ್ಮ ಗುಣಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪರವಾದ ಪರಮಶ್ರೇಷ್ಠವನ್ನು, ಕರుణಾನಿಧೇ, ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 5

श्रीवराह उवाच ॥ एवं भूमे वरं श्रेष्ठे फुल्लपङ्कजमालिनि ॥ कथयिष्यामि चान्यत्ते गुह्यं पापभयापहम् ॥

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭೂಮೇ! ಹೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರದೇ, ಅರಳಿದ ಪದ್ಮಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತೇ! ನಿನಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು—ಪಾಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಭಯವನ್ನು ಹರಣಮಾಡುವ ಗುಹ್ಯೋಪದೇಶ.

Verse 6

द्वापरं युगमासाद्य यादवाणां कुलोद्वहः ॥ शौरीति तत्र विख्यातो भविष्यति पिता मम ॥

ದ್ವಾಪರಯುಗವು ಬಂದಾಗ ಯಾದವಕುಲದ ಧುರೀಣ—ಅಲ್ಲಿ ‘ಶೌರಿ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿ—ನನ್ನ ತಂದೆಯಾಗುವನು.

Verse 7

द्वारकेति च विख्याता पुरी तत्र स्थिता अभवत् ॥ या च देवपुरी रम्या विश्वकर्मविनिर्मिता ॥

ಅಲ್ಲಿ ‘ದ್ವಾರಕಾ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾದ ಒಂದು ನಗರ ಸ್ಥಿತವಾಗಿತ್ತು; ಅದು ದೇವಪುರಿಯಂತೆ ರಮಣೀಯ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದುದು.

Verse 8

पञ्चयोजनविस्तारा दशयोजनमायता ॥ वसाम्यत्र वरारोहे शतपञ्चसमास्तथा ॥

ಅದರ ಅಗಲ ಐದು ಯೋಜನ, ಉದ್ದ ಹತ್ತು ಯೋಜನ. ಹೇ ಸುಂದರ ನಿತಂಬವತೀ! ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ನೂರೈದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 9

भारावतरणं कृत्वा देवानां सुमहत्प्रियम् ॥ पुनरप्यागमिष्यामि स्वर्लोकं प्रति सुन्दरि ॥

ದೇವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಈ ‘ಭಾರಾವತರಣ’ವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಓ ಸುಂದರಿ, ನಾನು ಮತ್ತೆ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದ ಕಡೆಗೆ ಮರಳುವೆನು।

Verse 10

तस्य शापाभिसन्तापाद्द्वारकावासिनो धरे ॥ वृष्ण्यन्धकाश्च भोजाश्च गमिष्यन्ति यमक्षयम् ॥

ಆ ಶಾಪದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಂತಾಪದಿಂದ, ಓ ಧರೆಯೇ, ದ್ವಾರಕೆಯ ನಿವಾಸಿಗಳು—ವೃಷ್ಣಿಗಳು, ಅಂಧಕರು ಮತ್ತು ಭೋಜರು—ಯಮನ ಧಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳುವರು।

Verse 11

चन्द्रपाण्डुरसङ्काशो वनमाली हलायुधः ॥ हलेनाकृष्य नगरं समुद्रं गमयिष्यति ॥

ಚಂದ್ರನ ಧವಳ ಕాంతಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ವನಮಾಲಾಧಾರಿ ಹಲಾಯುಧನು (ಬಲರಾಮನು) ತನ್ನ ಹಲದಿಂದ ನಗರವನ್ನು ಎಳೆದು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವನು।

Verse 12

नारायणवचः श्रुत्वा धर्मकामा वसुन्धरा ॥ उभौ तौ चरणौ गृह्य पुनः पप्रच्छ माधवी ॥

ನಾರಾಯಣನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸಿದ ವಸುಂಧರೆ ಅವನ ಎರಡೂ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಳು; ನಂತರ ಮಾಧವೀ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು।

Verse 13

धरण्युवाच ॥ लोकनाथोऽसि सर्वेषां देव मायाकरण्डक ॥ शपिष्यति कथं तत्र दुर्वासास्तद्वदस्व मे ॥

ಧರಣಿ ಹೇಳಿದರು: ‘ನೀನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ನಾಥನು, ಓ ದೇವಾ, ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯ ಕರಂಡಕವೇ! ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಗೆ ಶಪಿಸುವನು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.’

Verse 14

श्रीवराह उवाच ॥ तत्र जाम्बवती नाम मम पत्नी भविष्यति ॥ रूपयौवनसम्पन्ना मम भोगसमन्विता ॥

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಅಲ್ಲಿ ಜಾಂಬವತೀ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸ್ತ್ರೀ ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗುವಳು; ಅವಳು ರೂಪ-ಯೌವನಸಂಪನ್ನಳಾಗಿ, ನನ್ನ ಭೋಗ-ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಯುಕ್ತಳಾಗಿರುವಳು।

Verse 15

तस्याः पुत्रो महाभागो रूपयौवनदर्पितः ॥ साम्ब इत्यभिविख्यातो ममैव सततं प्रियः ॥

ಅವಳ ಪುತ್ರನು ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನು, ರೂಪ-ಯೌವನದ ಗರ್ವದಿಂದ ಯುಕ್ತನು; ‘ಸಾಂಬ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ಸದಾ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿರುವನು।

Verse 16

तेनैव क्रीडमानेन कृत्वा गर्भमतथ्यतः ॥ स पृष्टः परमश्रेष्ठ ऋषिरेषा प्रसोष्यति ॥

ಅವನು ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾ ಸುಳ್ಳು ಗರ್ಭವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದನು; ನಂತರ ಪರಮಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು—‘ಈ ಸ್ತ್ರೀ ಪ್ರಸವಿಸುವಳೇ?’

Verse 17

पुत्रकामा त्वियं बाला मुने तत्प्रब्रवीहि मे ॥ साम्बोऽयमिति च ज्ञात्वा स मुनिः कोपमूर्च्छितः ॥

‘ಈ ಬಾಲೆಗೆ ಪುತ್ರಕಾಮನೆ ಇದೆ, ಮುನೇ, ನನಗೆ ಹೇಳು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು; ‘ಇವನು ಸಾಂಬ’ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಆ ಮುನಿ ಕೋಪಾವೇಶಗೊಂಡನು।

Verse 18

उवाच तर्हि ते गर्भान्मुसलं कुलनाशनम् ॥ येन वृष्ण्यन्धकाः सर्वे गमिष्यन्ति यमक्षयम् ॥

ಅವನು ಆಗ ಹೇಳಿದನು—‘ನಿನ್ನ ಗರ್ಭದಿಂದ ಕುಲನಾಶಕವಾದ ಮುಸಲವು ಹೊರಬರುವುದು; ಅದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ವೃಷ್ಣಿ ಮತ್ತು ಅಂಧಕರು ಯಮಧಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುವರು.’

Verse 19

ततस्तानागतान्दृष्ट्वा कुमारान्पृष्टवानहम् ॥ ते च मामब्रुवन्सर्वे यथावृत्तं समुत्सुकाः ॥

ನಂತರ ಬಂದ ಆ ಕುಮಾರರನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆನು; ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 20

तच्च तेषां वचः श्रुत्वा प्रोक्तवानस्मि तच्छृणु ॥ भविष्यति न सन्देहो दुर्वासा यदुवाच ह ॥

ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ಹೇಳಿದೆನು—‘ಇದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ದುರ್ವಾಸರು ಹೇಳಿದುದು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.’

Verse 21

एवं ते कथितं भूमे वृष्ण्यादेः शापकाणम् ॥ तत्र स्थानानि मे भूमे कथ्यमानानि मे शृणु ॥

ಹೇ ಭೂಮಿಯೇ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವೃಷ್ಣ್ಯಾದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಶಾಪದ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು. ಈಗ ಹೇ ಭೂಮಿಯೇ, ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ನನ್ನ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 22

द्वारकायां महाभागे वैष्णवानां सुखावहे ॥ अस्ति पञ्चसरो नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತೀ, ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ—ವೈಷ್ಣವರಿಗೆ ಸುಖ-ಮಂಗಳವನ್ನು ತರುವ—‘ಪಂಚಸರ’ ಎಂಬ ನನ್ನ ಪರಮ ಗುಹ್ಯ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ.

Verse 23

समुद्रतीरमुत्सृज्य मम कर्मसुखावहम् ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥

ಸಮುದ್ರತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ—ನನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಗಳ ಸುಖಕರ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವ—ನರನು ಅಲ್ಲಿ ಆರು ಕಾಲಗಳವರೆಗೆ ವಾಸಿಸಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 24

मोदते नाकपृष्ठे तु अप्सरोगणसंकुले ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्क्षेत्रे पञ्चसरे मम ॥

ಅಪ್ಸರಗಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ‘ಪಂಚಸರ’ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ, ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 25

देवलोकं समुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ प्लक्षो वै तत्र सुश्रोणि शतशाखो महाद्रुमः ॥

ದೇವಲೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ, ಓ ಸುಶ್ರೋಣಿ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೂರು ಶಾಖೆಗಳ ಮಹಾವೃಕ್ಷವಾದ ಪ್ಲಕ್ಷವೃಕ್ಷವಿದೆ।

Verse 26

सुफलैः शोभनैः कुम्भाकृतिभिर्बहुभिः फलैः ॥ बहवस्तत्र गच्छन्ति लाभलौल्‍येन मानवाः ॥

ಅಲ್ಲಿ ಕುಂಭಾಕಾರದ ಅನೇಕ ಉತ್ತಮ, ಸುಂದರ ಫಲಗಳಿವೆ; ಲಾಭಲಾಲಸೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಅನೇಕ ಜನರು ಅತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 27

फलं न लभते कश्चिन्मुक्त्वा भागवतं नरम् ॥ लभन्ते ये फलं तत्र मुक्ताः पापेन कर्मणा ॥

ಭಾಗವತಭಕ್ತನಾದ ನರನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೂ (ನಿಜ) ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವವರು ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 28

मनुजा यं न पश्यन्ति रागलोभसमन्विताः ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पञ्चभक्तोषितो नरः ॥

ರಾಗಲೋಭಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾದ ಜನರು ಕಾಣದ ಆ (ತತ್ತ್ವ/ಸ್ಥಳ) ಅಲ್ಲಿ, ಪಂಚಭಕ್ತಿಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ವಾಸಿಸಿದ ಬಳಿಕ ನರನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 29

मोदते सप्तद्वीपेषु गुह्यानि च स गच्छति ॥ अथ चेन्मुञ्चते प्राणान्प्रभाते गतकिल्बिषः ॥

ಅವನು ಸಪ್ತದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಗುಹ್ಯ ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಗಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾಪರಹಿತನಾಗಿ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ…

Verse 30

सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥

ಸರ್ವಸಂಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವದನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 31

प्रभासे यत्र शृण्वन्ति सागरे न म (ग) रं प्रति ॥ मकरास्तत्र दृश्यन्ते भ्रममाणा इतस्ततः ॥

ಪ್ರಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿ, ಮಕರವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸದ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಬರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಮಕರಗಳು ಇತ್ತತ್ತ ಅಲೆಯುತ್ತ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 32

॥ न किञ्चिदपराध्यन्ति स्नायमाना जले ततः ॥ अथात्र प्रक्षिपेत्पिण्डान्प्रसन्ने सलिले नरः ॥

ಅಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವರು ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧವನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ನಿರ್ಮಲ-ಶಾಂತ ಜಲದಲ್ಲಿ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 33

असम्प्राप्ते च गृह्णन्ति एवमेतन्न संशयः ॥ पापकर्मरतस्यापि न गृह्णन्ति जलं प्रति ॥

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದೊರಕಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪಾಪಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದವನಿಂದ ನೀರನ್ನೂ ಅರ್ಪಣವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 34

धर्मात्मनां च गृह्णन्ति पिण्डमेव न संशयः ॥ पञ्चपिण्डमिति ख्यातं तस्मिन्गुह्यं परं मम ॥

ಧರ್ಮಾತ್ಮರ ಪಿಂಡದಾನವನ್ನು ಅವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ‘ಪಂಚಪಿಂಡ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತ; ಅದರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪರಮ ಗುಹ್ಯ ಉಪದೇಶ ಅಡಗಿದೆ॥

Verse 35

अगाधस्याप्यपारस्य क्रोशविस्तार एव च ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत पञ्चकालोषितो नरः ॥

ಆ ನೀರು ಅಗಾಧವೂ ಅಪಾರವೂ ಆಗಿದ್ದರೂ ಒಂದು ಕ್ರೋಶವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪಂಚಕಾಲವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ನಾನರೂಪ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು॥

Verse 36

मोदते शक्रलोके स एवमेतन्न संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्पञ्चकुण्डे यशस्विनि ॥

ಅವನು ಶಕ್ರಲೋಕದಲ್ಲಿ (ಇಂದ್ರಲೋಕದಲ್ಲಿ) ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ನಂತರ, ಓ ಯಶಸ್ವಿನಿ, ಇಲ್ಲಿ ‘ಪಂಚಕುಂಡ’ದಲ್ಲಿ ಅವನು ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ॥

Verse 37

न पश्येत्पापकर्मा वै शुभकर्मैव पश्यति ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां मध्याह्ने च दिवाकरे ॥

ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನು ಅದನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಶುಭಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನೇ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಚತುರ್ವಿಂಶಿ ಮತ್ತು ದ್ವಾದಶಿಯಂದು, ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿರುವಾಗ…॥

Verse 38

रौप्यं सुवर्णकं पद्मं दृश्यते नात्र संशयः ॥ क्षेत्रं संगमनं नाम तस्मिंस्तीर्थे परं मम ॥

ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದ ಪದ್ಮವು ಕಾಣುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆ ಕ್ಷೇತ್ರ ‘ಸಂಗಮನ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತ; ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪರಮ ತತ್ತ್ವ ನಿಹಿತವಾಗಿದೆ॥

Verse 39

चतुर्धाराः पतन्त्यत्र मणिपूरगिरिं श्रिताः ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत चतुर्भक्तोषितो नरः ॥

ಇಲ್ಲಿ ಮಣಿಪೂರಗಿರಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಾಲ್ಕು ಧಾರೆಗಳು ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಭಕ್ತಿವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವನು ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 40

वैखानसेषु लोकेषु मोदते नात्र संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम भक्तिपरायणः ॥

ಅವನು ವೈಖಾನಸ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಪರಾಯಣನು ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 41

त्यक्त्वा वैखानसान् लोकान्मम लोकं स गच्छति ॥ तत्रापि परमाश्चर्यं कथ्यमानं शृणुष्व मे ॥

ವೈಖಾನಸ ಲೋಕಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನಾನು ಹೇಳುವ ಪರಮ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 42

दृश्यन्ते यानि कुण्डेषु मणिपूरगिरौ तथा ॥ प्रक्षीयमाणे पापे तु नयते तज्जलं भुवि ॥

ಮಣಿಪೂರಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಏನು ಏನು ಕಾಣುತ್ತದೋ—ಪಾಪ ಕ್ಷೀಣವಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಆ ಜಲವು ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ.

Verse 43

स्नायमानेषु पापेषु न पतॆत्तद्यथा पुरा ॥ हंसकुण्डेति विख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परे मम ॥

ಸ್ನಾನದಿಂದ ಪಾಪಗಳು ತೊಳೆದುಹೋದಾಗ ಮನುಷ್ಯನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಮತ್ತೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಆ ಪರಮ ಕ್ಷೇತ್ರವು ‘ಹಂಸಕುಂಡ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 44

धारा चैका पतत्यत्र मणिपूरगिरौ श्रिता ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಧಾರೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ; ಅದು ಮಣಿಪೂರಗಿರಿಯ ಮೇಲೆ ಆಶ್ರಯಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆರು ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಅಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 45

मुक्तसङ्गो महाभागे मोदते वरुणालये ॥ अथात्र मुंचते प्राणान् हंसकुण्डे वरानने ॥

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೆ! ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಅವನು ವರುಣನ ಆಲಯದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ವರಾನನೆ! ಇಲ್ಲಿ ಹಂಸಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ (ಅವನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ).

Verse 46

शुद्धाः पश्यन्ति मनुजाः पापकर्मा न पश्यति ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां मध्याह्ने च दिवाकरे ॥

ಶುದ್ಧರಾದ ಮನುಷ್ಯರು ಇದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಪಾಪಕರ್ಮಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ—ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ತಿಥಿಯಲ್ಲೂ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲೂ, ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿರುವಾಗ.

Verse 47

हंसाश्चैवात्र दृश्यन्ते चन्द्रकुण्डसमप्रभाः ॥ हंसान्पश्यति यस्तत्र भ्रममाणानितस्ततः ॥

ಇಲ್ಲಿಯೂ ಹಂಸಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ; ಅವು ಚಂದ್ರಕುಂಡದ ಸಮಾನ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವು. ಅಲ್ಲಿ ಇತ್ತಿತ್ತ ತಿರುಗಾಡುವ ಹಂಸಗಳನ್ನು ಯಾರು ನೋಡುತ್ತಾರೋ—

Verse 48

लभन्ते ते परां सिद्धिं धरे नास्त्यत्र संशयः ॥ कदम्बमिति विख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

ಅವರು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಹೇ ಧರೇ, ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಆ ಪರಮ ಕ್ಷೇತ್ರವು ‘ಕದಂಬ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 49

मोदते ऋषिलोकॆषु पुण्यात्मा वै न संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥

ಪುಣ್ಯಾತ್ಮನು ಋಷಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಅತಿದುಷ್ಕರ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುವದಾದರೆ,

Verse 50

वृष्णयो यत्र वै शुद्धाः संप्राप्ताश्च ममालयम् ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत चतुःकालोषितो नरः ॥

ಶುದ್ಧರಾದ ವೃಷ್ಣಿಗಳು ನನ್ನ ಧಾಮವನ್ನು ಪಡೆದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಗಳು ವಾಸಿಸಿದ ನರನು ಅಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 51

ऋषिलोकं परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं शृणुष्व मे ॥

ಋಷಿಲೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನೇ, ಇದರ ಕುರಿತು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 52

कदम्बात्पतते धारा तत्र पूर्वविनिःसृता ॥ स कदम्बो महाभागे माघमासस्य द्वादशी ॥

ಕದಂಬದಿಂದ ಒಂದು ಧಾರೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ; ಅದು ಅಲ್ಲಿ ಪುರಾತನದಿಂದಲೇ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನೇ, ಆ ಕದಂಬವು ಮಾಘಮಾಸದ ದ್ವಾದಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

Verse 53

पुष्पाणि वै प्रकटयत्युदयस्थे दिवाकरे ॥ ये वा लभन्ते तत्पुष्पं मम मार्गानुसारिणः ॥

ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸಿದಾಗ ಅದು ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಪಡೆಯುವವರು ನನ್ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರು.

Verse 54

ते लभन्ते परां सिद्धिमेवमेतन्न संशयः ॥ चक्रतीर्थमिति ख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

ಅವರು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಇದು ಹೀಗೆಯೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆ ಸ್ಥಳ ‘ಚಕ್ರತೀರ್ಥ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತ; ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪರಮ ಸನ್ನಿಧಿ ಇದೆ।

Verse 55

दशवर्षसहस्राणि स्वर्गलोके स मोदते ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणाँल्लोभमोहविवर्जितः ॥

ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಲೋಭಮೋಹವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 56

सर्वान्स्वर्गान्समुत्सृज्य मम लोकं स गच्छति ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि कथ्यमानं शृणुष्व मे ॥

ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವರ್ಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು—ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕೇಳು।

Verse 57

अन्यथैतन्न पश्यन्ति मम कर्मपरायणाः ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यामर्द्धरात्रे यशस्विनि ॥

ನನ್ನ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾದ ಭಕ್ತರು ಇದನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ಯಶಸ್ವಿನಿ, ಚತುರ್ವಿಂಶಿ ಮತ್ತು ದ್ವಾದಶಿ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ (ಇದು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ)।

Verse 58

श्रूयते तत्र निर्घोषो मनःकर्णसुखावहः ॥ सुगन्धो वहते वायुर्बहुमाल्यसमन्वितः ॥

ಅಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಕಿವಿಗೂ ಸುಖ ತರುವ ಘೋಷ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಮಾಲ್ಯಗಳ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ ವಾಯು ಬೀಸುತ್ತದೆ।

Verse 59

दुर्ल्लभः पापिनां चैव सुलभः पुण्यकर्मिणाम् ॥ तस्य चोत्तरपार्श्वेन अशोकश्च महाद्रुमः ॥

ಇದು ಪಾಪಾಚಾರಿಗಳಿಗೆ ದುರ್ಲಭ, ಪುಣ್ಯಕರ್ಮ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಸುಲಭ. ಅದರ ಉತ್ತರ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಮಹಾವೃಕ್ಷವಾದ ಅಶೋಕವಿದೆ.

Verse 60

पुष्प्यते सोऽथ तत्रापि सूर्ये चाभ्युदिते सति ॥ ये तत्र लभते पुष्पं मम मार्गानुसारिणः ॥

ಸೂರ್ಯೋದಯವಾದಾಗ ಆ (ವೃಕ್ಷ) ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪುಷ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಪಡೆಯುವವರು—ನನ್ನ ಮಾರ್ಗಾನುಸಾರಿಗಳು—(ಆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ).

Verse 61

ते लभन्ते परां सिद्धिं एवं भूमे न संशयः ॥ अस्ति रैवतकम् नाम तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

ಅವರು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಓ ಭೂಮಿಯೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ರೈವತಕ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಳವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪರಮ ಸನ್ನಿಧಾನವಿದೆ.

Verse 62

सर्वलोकेषु विख्यातं यत्र विक्रीडितं मया ॥ बहुगुल्मलताकीर्णं बहुपुष्पैश्च शोभितम् ॥

ಅದು ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಕ್ರೀಡಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅದು ಅನೇಕ ಗುಲ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಲತೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 63

बहुवर्णशिलापङ्क्तिर्गुहाश्चापि दिशो दश ॥ वाप्यश्च कन्दराश्चैव देवानामपि दुर्लभाः

ಅಲ್ಲಿ ಬಹುವರ್ಣದ ಶಿಲಾಪಂಕ್ತಿಗಳೂ ಗುಹೆಗಳೂ ಇವೆ; ಅವು ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವವು. ಅಲ್ಲದೆ ವಾಪಿಗಳು (ಕೆರೆಗಳು) ಮತ್ತು ಕಂದರಗಳೂ ಇವೆ—ಇವು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 64

अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्मसु निष्ठितः ॥ सोमलोकं समुत्सृज्य मम लोकं प्रपद्यते

ಆಮೇಲೆ ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಿಧಿಸಿದ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದವನು ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ; ಸೋಮಲೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನನ್ನ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 65

तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥ पश्यन्ति मनुजाः सर्वे धर्मकामाः न संशयः

ಅಲ್ಲಿ, ಓ ಮಹಾಭಾಗನೆ, ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು; ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುವ ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರೂ ಅದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 66

पतन्ति सर्ववृक्षाणां पत्राणि सुबहून्यपि ॥ एकं चापि न दृश्येत प्रसन्नं याति तज्जलम्

ಎಲ್ಲಾ ಮರಗಳ ಎಲೆಗಳು ಬಹಳವಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತವೆ; ಆದರೂ ಒಂದೂ (ಅದರ ಮೇಲೆ) ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಆ ನೀರು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.

Verse 67

स च पूर्वेण पार्श्वेन शोभते वै महाद्रुमः ॥ अपरो मम पार्श्वेन देवानामपि दुर्लभः

ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹಾವೃಕ್ಷವು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಇನ್ನೊಂದು ನನ್ನ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಇದೆ, ಅದು ದೇವರಿಗೂ ದುರ್ಲಭ.

Verse 68

पञ्चक्रोशसुविस्तारः शोभते वै महाद्रुमः ॥ पद्मैश्चैवोत्पलैश्छन्नं सुगन्धिकुसुमैः सह

ಐದು ಕ್ರೋಶ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದ ಆ ಮಹಾವೃಕ್ಷವು ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ; ಪದ್ಮ, ಉತ್ಪಲ ಹಾಗೂ ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 69

बहुमत्स्यजलाकीर्णं सर्वतस्तु फलान्वितम् ॥ शिलातलगुहाच्छन्नं सुगन्धिकुसुमैः सह

ಅದು ಅಪಾರ ಮೀನುಗಳೂ ನೀರೂ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ; ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಫಲಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ—ಶಿಲಾತಲ ಮತ್ತು ಗುಹೆಗಳಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ, ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿದೆ।

Verse 70

तत्राभिषेकं कुर्वीत अष्टभक्तोषितो नरः ॥ मोदते नन्दने दिव्ये अप्सरोभिः समन्विते

ಅಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಭಕ್ತಿ-ವಿಧಾನದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ನರನು ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಲಿ; ಅವನು ಅಪ್ಸರೆಯರೊಡನೆ ಇರುವ ದಿವ್ಯ ನಂದನವನದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 71

अत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥ पश्यन्ति मनुजाः सर्वे धर्मकामाः न संशयः

ಓ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು; ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುವ ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರೂ ಅದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ।

Verse 72

मध्याह्ने च पुनः पूर्णश्चार्धरात्रे समो वहेत् ॥ वर्धते क्षीयते चैव यथैव च महोदधिः

ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಅದು ಮತ್ತೆ ತುಂಬುತ್ತದೆ, ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಮವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ಅದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಇರುತ್ತದೆ, ಮಹಾಸಮುದ್ರದಂತೆ।

Verse 73

पश्येत् तु शुभकर्मा च पापकर्मा न पश्यति ॥ दृश्यते च महाभागे अस्तमेते दिवाकरे ॥

ಶುಭಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನು ಅದನ್ನು ಕಾಣಬಲ್ಲನು, ಪಾಪಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನು ಕಾಣಲಾರನು; ಓ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದು ದೃಶ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 74

यस्तत्र लभते पुष्पं मम मार्गानुसारकः ॥ स लभेत परां सिद्धिमेवं भूमे न संशयः ॥

ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಪಡೆಯುವವನು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹೇ ಭೂಮೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 75

विष्णुसंक्रमणं नाम तस्मिन्क्षेत्रे परे मम ॥ विद्धोऽस्मि यत्र व्याधेन स्वमूर्त्तिं चास्थितः पुनः ॥

ನನ್ನ ಪರಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ವಿಷ್ಣುಸಂಕ್ರಮಣ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಳವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಧನು ನನ್ನನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು, ನಂತರ ನಾನು ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದೆನು.

Verse 76

तत्र कुण्डं महाभागे मणिपूरगिरा श्रुतम् ॥ धारा चैका पतत्यत्र लाभालाभविवर्जितः ॥

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗನೇ, ಅಲ್ಲಿ ‘ಮಣಿಪೂರಗಿರಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಒಂದು ಕುಂಡವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಧಾರೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ—(ಭಕ್ತನು) ಲಾಭ-ನಷ್ಟದ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ.

Verse 77

सूर्यलोकं समुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि विष्णुं शत्रुगणेश्वरम् ॥

ಸೂರ್ಯಲೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ (ಭಕ್ತನು) ನನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು—ಶತ್ರುಗಣಗಳ ಅಧೀಶ್ವರನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು.

Verse 78

पापिनां यस्तु दुर्दर्शः सुदृश्यः पुण्यचारिणाम् ॥ तस्य दक्षिणपार्श्वेन अश्वत्थो वै महाद्रुमः ॥

ಪಾಪಿಗಳಿಗೆ ಕಾಣುವುದು ಕಷ್ಟವಾದುದು, ಪುಣ್ಯಾಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದರ ದಕ್ಷಿಣ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥ ಎಂಬ ಮಹಾದ್ರುಮ ನಿಂತಿದೆ.

Verse 79

चतुर्विंशतिद्वादश्यां मध्याह्ने तु दिवाकरे ॥ फलते स यथान्यायं सर्वभागवतप्रियम् ॥

ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸೂರ್ಯನು ಶಿರೋಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಇದು ವಿಧಿಯಂತೆ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ—ಸರ್ವ ಭಗವದ್ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದು.

Verse 80

उच्चश्चैव विशालश्च मनोज्ञश्चैव शीतलः ॥ ये लभन्ते फलं तत्र मम मार्गानुसारिणः ॥

ಅದು ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ವಿಶಾಲವಾಗಿಯೂ, ಮನೋಹರವಾಗಿಯೂ ಶೀತಲವಾಗಿಯೂ ಇದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಫಲ ಪಡೆಯುವವರು ನನ್ನ ಮಾರ್ಗಾನುಸಾರಿಗಳು.

Verse 81

ते लभन्ते परां सिद्धिमेवमेतन्न संशयः ॥ तस्मिन् क्षेत्रे महाभागे तिष्ठामि चोत्तरामुखः ॥

ಅವರು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಇದು ನಿಶ್ಚಯ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 82

त्रयस्तत्रैव तिष्ठामो द्वारकायां यशस्विनि ॥ तस्मिन् क्षेत्रे महाभागे त्रयो मोदामहे वयम् ॥

ಓ ಯಶಸ್ವಿನಿ, ನಾವು ಮೂವರೂ ಅಲ್ಲಿ—ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ—ನೆಲೆಸಿದ್ದೇವೆ. ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಮೂವರೂ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 83

त्रिंशद्योजनविस्तारः सर्वतस्तु दिशो दश ॥ तत्र गत्वा वरारोहे ये मां द्रक्ष्यन्ति भक्तितः ॥

ಅದು ಮுப்பತ್ತು ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಓ ವರಾರೋಹೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡುವವರು…

Verse 84

अदीर्घेणैव कालेन प्राप्नुवन्ति परां गतिम् ॥ आख्यानानां महाख्यानं शान्तीनां शान्तिरुत्तमा ॥

ಅತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಅವರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಆಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಖ್ಯಾನ, ಶಾಂತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಾಂತಿ.

Verse 85

धर्माणां परमो धर्मो द्युतिनां परमा द्युतिः ॥ लाभानां परमो लाभः क्रियाणां परमा क्रिया ॥

ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪರಮ ಧರ್ಮ; ದ್ಯುತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ದ್ಯುತಿ; ಲಾಭಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಲಾಭ; ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಕ್ರಿಯೆ.

Verse 86

यदीच्छेत्परमां सिद्धिं मम लोकं स गच्छति ॥ य एतत्पठते भद्रे कल्यमुत्थाय मानवः ॥

ಯಾರು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಭದ್ರೇ, ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವ ಮಾನವನು ಆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 87

सकुल्यास्तारितास्तेन सप्त सप्त च सप्त च ॥ एतत्ते कथितं भद्रे द्वारकायाः सुनिश्चितम् ॥

ಅವನು ತನ್ನ ಕುಲದೊಡನೆ—ಏಳು, ಏಳು ಮತ್ತು ಏಳು (ತಲೆಮಾರುಗಳನ್ನು)—ತಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಭದ್ರೇ, ದ್ವಾರಕೆಯ ಕುರಿತು ಇದು ನಿನಗೆ ನಿಶ್ಚಿತ ನಿರ್ಣಯವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 88

उचितेनोपचारेण किमन्यत्परिपृच्छति ॥

ಯೋಗ್ಯ ಉಪಚಾರ ಮತ್ತು ಆದರದೊಂದಿಗೆ, ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಬೇಕು?

Verse 89

श्रुतीनां परमं श्रेष्ठं तपसा च परं तपः ॥ एतन्मरणकालेऽपि मा कदाचित्तु विस्मरेत् ॥

ಶ್ರುತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪರಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ತಪಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯುನ್ನತ ತಪಸ್ಸು. ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆತಿರಬಾರದು.

Verse 90

भविष्यति वरारोहे ईश्वरः सदृशो मम ॥ दुर्वासा इति विख्यातः शपिष्यति कुलं मम ॥

ಹೇ ವರಾರೋಹೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಒಬ್ಬ ಈಶ್ವರಸದೃಶನು ‘ದುರ್ವಾಸಾ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿ ನನ್ನ ಕುಲವನ್ನು ಶಪಿಸುವನು.

Verse 91

श्रुत्वा दुर्वाससः शापं ते च सर्वे कुमारकाः ॥ शापेन संतप्तधियो मामूचुर्भयसंयुताः ॥

ದುರ್ವಾಸನ ಶಾಪವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಕುಮಾರರು—ಶಾಪದಿಂದ ದಹಿಸಿದ ಮನಸ್ಸಿನವರು—ಭಯದಿಂದ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.

Verse 92

ते लभन्ते परां सिद्धिं मम कर्मणि संस्थिताः ॥ प्रभासमिति विख्यातं तस्मिंस्तीर्थे परे मम ॥

ನನ್ನ ಕರ್ಮ/ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುವ ಅವರು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನ ಆ ಪರಮ ತೀರ್ಥ ‘ಪ್ರಭಾಸ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.

Verse 93

शक्रलोकं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥

ಶಕ್ರಲೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವೆನು—ಕೇಳು.

Verse 94

वारुणं लोकमुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि हंसकुण्डे यशस्विनि ॥

ವರುಣಲೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಿಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಓ ಯಶಸ್ವಿನಿ, ಹಂಸಕುಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು.

Verse 95

पञ्च धाराः पतन्त्यत्र मणिपूरसमाश्रिताः ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत पञ्चकालोषितो नरः ॥

ಇಲ್ಲಿ ಮಣಿಪೂರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐದು ಧಾರೆಗಳು ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಐದು ಕಾಲಗಳು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಅಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 96

तत्राभिषेकं कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥ गच्छेत्तु सोमलोकं तु कृतकृत्यो न संशयः ॥

ಆರು ಕಾಲಗಳು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಅಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು. ಅವನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗಿ ಸೋಮಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುವನು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.

Verse 97

तस्य पश्चिमपार्श्वे तु बिल्वश्चैव महाद्रुमः ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां स पुष्यति च निष्कलम् ॥

ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷವೊಂದು ನಿಂತಿದೆ. ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ದೋಷರಹಿತವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪುಷ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 98

सर्वभागवतप्रीतिं समुद्रतटमाश्रितः ॥ अहं रामेण सहितः सा चाप्येकादशी शुभा ॥

ಸಮುದ್ರತಟವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಆ ಸ್ಥಳವು ಎಲ್ಲ ಭಾಗವತ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಇರುವೆನು; ಆ ಏಕಾದಶಿಯೂ ಶುಭವಾಗಿದೆ.