Adhyaya 13: The Genealogy of the Pitṛs and the Determination of Śrāddha Times

Verse 1

धरण्युवाच । एतत् तन्महदाश्चर्यं दृष्ट्वा गौरमुखो मुनिः । ते चापि मणिजाः प्राप्ताः किं फलं तु वरं गुरोः ॥ १३.१ ॥

ಧರಣಿ ಹೇಳಿದರು—ಆ ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಗೌರಮುಖ ಮುನಿಗೆ, ಆ ಮಣಿಜ (ರತ್ನಜನ್ಯ) ಸತ್ತ್ವಗಳೂ ದೊರಕಿದವು. ಓ ಗುರುವರ್ಯ, ಇದರ ಫಲವೇನು—ಯಾವ ವರ ದೊರಕಿತು?

Verse 2

कोऽसौ गौरमुखः श्रीमान् मुनिः परमधार्मिकः । किं चकार हरेः कर्म दृष्ट्वाऽसौ मुनिपुङ्गवः ॥ १३.२ ॥

ಆ ಗೌರಮುಖನೆಂಬ ಶ್ರೀಮಂತ ಮುನಿ, ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕನು—ಅವನು ಯಾರು? ಮತ್ತು ಹರಿಯ ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಮುನಿಪುಂಗವನು ಏನು ಮಾಡಿದನು?

Verse 3

श्रीवराह उवाच । निमिषेण कृतं कर्म दृष्ट्वा भगवतो मुनिः । आरिराधयिषुर्देवं तमेव प्रययौ वनम् । प्रभासं नाम सोमस्य तीर्थं परमदुर्लभम् ॥ १३.३ ॥

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ನಿಮಿಷಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧವಾದುದನ್ನು ಕಂಡ ಭಗವದ್ಭಕ್ತ ಮುನಿ, ಅದೇ ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ವನಕ್ಕೆ ಹೊರಟು, ಸೋಮನ ‘ಪ್ರಭಾಸ’ ಎಂಬ ಪರಮದುರ್ಲಭ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದನು।

Verse 4

तत्र दैत्यान्तकृद् देवः प्रोच्यते तीर्थचिन्तकैः । आराधयामास हरिं दैत्यसूदनसंज्ञितम् ॥ १३.४ ॥

ಅಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಚಿಂತಕರು ‘ದೈತ್ಯಾಂತಕೃತ್’ ಎಂಬ ದೇವರನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವನು ‘ದೈತ್ಯಸೂದನ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು।

Verse 5

तस्याराधयतो देवं हरिं नारायणं प्रभुम् । आजगाम महायोगी मार्कण्डेयो महामुनिः ॥ १३.५ ॥

ಅವನು ದೇವರಾದ ಹರಿ, ನಾರಾಯಣ, ಪ್ರಭುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮಹಾಯೋಗಿ ಮಹಾಮುನಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದನು।

Verse 6

तं दृष्ट्वाऽभ्यागतं दूरादर्घपाद्येन सो मुनिः । अर्चयामास तं भक्त्या मुदा परमया युतः ॥ १३.६ ॥

ಅವನನ್ನು ದೂರದಿಂದ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಆ ಮುನಿಯು ಅರ್ಘ್ಯ ಹಾಗೂ ಪಾದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು; ಪರಮ ಆನಂದದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 7

कौश्यां वृष्यां तदासीनं पप्रच्छेदं मुनिस्तदा । शाधिं मां मुनिशार्दूल किं करोमि महाव्रत ॥ १३.७ ॥

ಆಗ ಕೌಶ್ಯಾ (ವೃಷ್ಯಾ)ಯಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಮುನಿಯು ಕೇಳಿದನು—“ಓ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ, ಓ ಮಹಾವ್ರತಧರ, ನನಗೆ ಉಪದೇಶಿಸು; ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?”

Verse 8

एवमुक्तः स विप्रेन्द्रो मार्कण्डेयो महातपाः । उवाच श्लक्ष्णया वाचा मुनिं गौरमुखं तदा ॥ १३.८ ॥

ಇಂತೆ ಉಕ್ತನಾದಾಗ, ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಆಗ ಮುನಿ ಗೌರಮುಖನಿಗೆ ಮೃದು ವಾಣಿಯಿಂದ ಹೇಳಿದನು।

Verse 9

मार्कण्डेय उवाच । एतदेव महत्कृत्यं यत्सतां सङ्गमो भवेत् । यत्तु सान्देहिकं कार्यं तत्पृच्छस्व महामुने ॥ १३.९ ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗಮವಾಗುವುದು ಇದೇ ಮಹತ್ತಾದ ಪುಣ್ಯಕೃತ್ಯ. ಮತ್ತು ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿದೆಯೋ, ಓ ಮಹಾಮುನಿ, ಅದನ್ನೇ ಕೇಳು.

Verse 10

गौरमुख उवाच । एते हि पितरो नाम प्रोच्यन्ते वेदवादिभिः । सर्ववर्णेषु सामान्याः उताहोस्मित् पृथक् पृथक् ॥ १३.१० ॥

ಗೌರಮುಖನು ಹೇಳಿದನು—ವೇದವ್ಯಾಖ್ಯಾತರು ಇವರನ್ನು ‘ಪಿತೃಗಳು’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯರೇ, ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕರೇ?

Verse 11

मार्कण्डेयः । सर्वेषामेव देवानामाद्यो नारायणो गुरुः । तस्माद् ब्रह्मा समुत्पन्नः सोऽपि सप्तासृज्जन्मुनीन् ॥ १३.११ ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಆದ್ಯನೂ ಗುರುನೂ ನಾರಾಯಣನೇ. ಅವನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು; ಅವನು ಕೂಡ ತನ್ನಿಂದಲೇ ಏಳು ಜನ್ಮಮುನಿಗಳನ್ನು, ಅಂದರೆ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

Verse 12

मां यजस्वेति तेनोक्तास्तदा ते परमेष्ठिना । आत्मनात्मानमेवाग्रे अयजन्त इति श्रुतिः ॥ १३.१२ ॥

ಆಗ ಪರಮೇಷ್ಠಿಯು ಅವರಿಗೆ—“ನನ್ನನ್ನು ಯಜಿಸಿರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಶ್ರುತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಆತ್ಮದಿಂದಲೇ ಆತ್ಮವನ್ನೇ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

Verse 13

तेषां वै ब्रह्मजातानां महावैकारिकर्मणाम् । आशपद् व्यभिचारो हि महान् एष कृतो यतः । प्रभ्रष्टज्ञानिनः सर्वे भविष्यथ न संशयः ॥ १३.१३ ॥

ಬ್ರಹ್ಮಜನಿತರಾದ, ಮಹಾವೈಕಾರಿಕ ಕರ್ಮಗಳಿರುವ ಅವರು ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ವ್ಯಭಿಚಾರವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಜ್ಞಾನಭ್ರಷ್ಟರಾಗುವಿರಿ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ।

Verse 14

एवं शप्तास्ततस्ते वै ब्रह्मणात्मसमुद्भवाः । सद्यो वंशकरान् पुत्रानुत्पाद्य त्रिदिवं ययुः ॥ १३.१४ ॥

ಹೀಗೆ ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ರಹ್ಮನ ಆತ್ಮದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಪುತ್ರರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ, ನಂತರ ತ್ರಿದಿವ (ಸ್ವರ್ಗಲೋಕ)ಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು।

Verse 15

ततस्तेषु प्रयातेषु त्रिदिवं ब्रह्मवादिषु । तत्पुत्राः श्राद्धदानेन तर्पयामासुरञ्जसा ॥ १३.१५ ॥

ಆ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು ತ್ರಿದಿವಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ನಂತರ, ಅವರ ಪುತ್ರರು ಶ್ರಾದ್ಧದಾನದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ತರ್ಪಿಸಿದರು।

Verse 16

ते च वैमानिकाः सर्वे ब्रह्मणः सप्त मानसाः । तत् पिण्डदानं मन्त्रोक्तं प्रपश्यन्तो व्यवस्थिताः ॥ १३.१६ ॥

ಮತ್ತು ಆ ಎಲ್ಲ ವೈಮಾನಿಕರು—ಬ್ರಹ್ಮನ ಏಳು ಮಾನಸಪುತ್ರರು—ಮಂತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಪಿಂಡದಾನವನ್ನು ನೋಡುತ್ತ ನಿಂತಿದ್ದರು।

Verse 17

गौरमुख उवाच । ये च ते पितरो ब्रह्मन् यं च कालं समासते । किं यतो वै पितृगणास्तस्मिँल्लोके व्यवस्थिताः ॥ १३.१७ ॥

ಗೌರಮುಖನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ನಿನ್ನ ಪಿತೃಗಳು ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ? ಮತ್ತು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಪಿತೃಗಣಗಳು ಆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ?

Verse 18

मार्कण्डेय उवाच । प्रवर्तन्ते वराः केचिद् देवानां सोमवर्द्धनाः । ते मरीच्यादयः सप्त स्वर्गे ते पितरः स्मृताः ॥ १३.१८ ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವರಿಗಾಗಿ ಸೋಮವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ನಿಯೋಜಿತರಾಗಿ ಪ್ರವೃತ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮರೀಚಿ ಮೊದಲಾದ ಆ ಏಳು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

Verse 19

चत्वारो मूर्त्तिमन्तो वै त्रयस्त्वन्ये ह्यमूर्त्तयः । तेषां लोकनिसर्गं च कीर्त्तयिष्यामि तच्छृणु ॥ १३.१९ ॥

ನಾಲ್ವರು ನಿಜವಾಗಿ ಮೂರ್ತಿಮಂತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಇನ್ನೂ ಮೂವರು ಅಮೂರ್ತರು. ಅವರ ಲೋಕಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನೂ ನಾನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ—ಕೇಳು.

Verse 20

प्रभावं च महर्द्धिं च विस्तरेण निबोध मे । धर्ममूर्तिधरास्तेषां त्रयोऽन्ये परमा गणाः । तेषां नामानि लोकांश्च कीर्तयिष्यामि तच्छृणु ॥ १३.२० ॥

ಅವರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೂ ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ನನ್ನಿಂದ ತಿಳಿದುಕೋ. ಅವರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಇನ್ನೂ ಮೂರು ಪರಮ ಗಣಗಳಿವೆ. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಕೇಳು.

Verse 21

लोकाः सन्तानकाः नाम यत्र तिष्ठन्ति भास्वराः । अमूर्त्तयः पितृगणास्ते वै पुत्राः प्रजापतेः ॥ १३.२१ ॥

‘ಸಂತಾನಕ’ ಎಂಬ ಲೋಕಗಳಿವೆ; ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರು ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಆ ಅಮೂರ್ತ ಪಿತೃಗಣಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರರು.

Verse 22

विराजस्य प्रजाश्रेष्ठा वैराजा इति ते स्मृताः ॥ देवानां पितरस्ते हि तान् यजन्तीह देवताः ॥ १३.२२ ॥

ಅವರು ವಿರಾಜನ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು; ‘ವೈರಾಜ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ದೇವರ ಪಿತೃಗಳೇ; ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 23

एते वै लोकविभ्रष्टा लोकान् प्राप्य सनातनान् । पुनर्युगशतान्तेषु जायन्ते ब्रह्मवादिनः ॥ १३.२३ ॥

ಇವರು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವ ಲೋಕಗಳಿಂದ ವಿಪಥಗೊಂಡು ಸನಾತನ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಯುಗಶತಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು, ಅಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆಯ ಉಪದೇಶಕರು, ಆಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 24

ते प्राप्य तां स्मृतिं भूयः साध्य योगमनुत्तमम् । चिन्त्य योगगतिं शुद्धां पुनरावृत्तिदुर्लभाम् ॥ १३.२४ ॥

ಅವರು ಆ ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದು, ಅನುತ್ತಮ ಯೋಗಸಾಧನೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಿ; ಮತ್ತು ಪುನರಾವೃತ್ತಿ (ಪುನರ್ಜನ್ಮ) ಬಂಧಿತರಿಗೇ ದುರ್ಲಭವಾದ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಯ ಶುದ್ಧ ಗತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಲಿ.

Verse 25

एते स्म पितरः श्राद्धे योगिनां योगवर्द्धनाः । आप्यायितास्तु ते पूर्वं योगं योगबले रतौ ॥ १३.२५ ॥

ಇವರೇ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು—ಯೋಗಿಗಳ ಯೋಗವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವರು. ಮೊದಲು ತೃಪ್ತಿಗೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಯೋಗಬಲದಲ್ಲಿ ರತ ಸಾಧಕನ ಯೋಗವನ್ನು ಅವರು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 26

तस्माच्छ्राद्धानि देयानि योगिनां योगिसत्तम । एष वै प्रथमः सर्गः सोमपानामनुत्तमः ॥ १३.२६ ॥

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಯೋಗಿಗಳಿಗಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಪ್ರಥಮ ವರ್ಗ/ವಿಧಿ; ಸೋಮಪಾನಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.

Verse 27

एते त एकतनवो वर्तन्ते द्विजसत्तमाः । भूर्लोकवासिनां याज्याः स्वर्गलोकनिवासिनः ॥ ब्रह्मपुत्रा मरीच्याद्यास्तेषां याज्या महद्गताः ॥ १३.२७ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಏಕತತ್ತ್ವಸ್ವರೂಪರಾಗಿಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರತರಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವರ್ಗಲೋಕನಿವಾಸಿಗಳು ಭೂಲೋಕವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಯಾಜ್ಯರು (ಅರ್ಹರು); ಮತ್ತು ಅವರಿಗಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರು—ಮರೀಚಿ ಮೊದಲಾದ ಮಹತ್ತನ್ನು ಪಡೆದವರು—ಅವರೂ ಯಾಜ್ಯರು.

Verse 28

कल्पवासिकसंज्ञानां तेषामपि जने गताः । सनकाद्यास्ततस्तेषां वैराजास्तपसि स्थिताः । तेषां सत्यगता मुक्ताः इत्येषा पितृसंततिः ॥ १३.२८ ॥

ಕಲ್ಪವಾಸಿಕರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರೂ ಜೀವಲೋಕಕ್ಕೆ ಗತಿಯಾದರು. ನಂತರ ಅವರಲ್ಲಿ ಸನಕಾದಿಗಳು—ವೈರಾಜರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವರು—ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದವರು ಮುಕ್ತರಾದರು; ಇದುವೇ ಪಿತೃಪರಂಪರೆ.

Verse 29

अग्निष्वात्तेति मारीच्या वैराजा बर्हिषंज्ञिताः । सुकालेयापि पितरो वसिष्ठस्य प्रजापतेः । तेऽपि याज्यास्त्रिभिर्वर्णैर्न शूद्रेण पृथक्कृतम् ॥ १३.२९ ॥

ಮರೀಚಿಯಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನರಾದ ಪಿತೃಗಳು ‘ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತ’ ಎಂದು, ವೈರಾಜರು ‘ಬರ್ಹಿಷದ್’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ‘ಸುಕಾಲೇಯ’ ಪಿತೃಗಳೂ ಪ್ರಜಾಪತಿ ವಸಿಷ್ಠನ ಪಿತೃಗಳೇ. ಇವರಿಗೂ ತ್ರಿವರ್ಣರು ಯಜ್ಞಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಶೂದ್ರನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾಡಬಾರದು.

Verse 30

वर्णत्रयाभ्यनुज्ञातः शूद्रः सर्वान् पितॄन् यजेत् । न तु तस्य पृथक् सन्ति पितरः शूद्रजातयः ॥ १३.३० ॥

ತ್ರಿವರ್ಣಗಳ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಶೂದ್ರನು ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಯಜ್ಞಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವನಿಗೆ ‘ಶೂದ್ರಜಾತಿ’ ಎಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಿತೃಗುಂಪುಗಳಿಲ್ಲ.

Verse 31

मुक्तश्चेतनको ब्रह्मन् ननु विप्रेषु दृश्यते । विशेषशास्त्रदृष्ट्या तु पुराणानां च दर्शनात् ॥ १३.३१ ॥

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ಪಂಡಿತ ವಿಪ್ರರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತನು ಚೇತನನಾಗಿಯೇ ಇರುವುದನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಆದರೆ ಈ ಭೇದವನ್ನು ವಿಶೇಷ ಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ, ಪುರಾಣಗಳ ಸಾಕ್ಷಿಯಿಂದಲೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 32

एवं ऋषिस्तुतैः शास्त्रं ज्ञात्वा याज्यकसम्भवान् । स्वयं सृष्ट्यां स्मृतिर्लब्धा पुत्राणां ब्रह्मणा ततः । परं निर्वाणमापन्नास्तेऽपि ज्ञानेन एव च ॥ १३.३२ ॥

ಈ ರೀತಿ ಋಷಿಗಳು ಸ್ತುತಿಸಿದ, ಯಾಜ್ಯಕ (ಯಜ್ಞಾರ್ಹ) ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲೇ ಸ್ವಯಂ ಸ್ಮೃತಿ ಲಭಿಸಿತು; ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮೂಲಕ ಪುತ್ರರಿಗೂ ಅದು ಲಭಿಸಿತು. ಅವರೂ ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಪರಮ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 33

वस्वादीनां कश्यपाद्या वर्णानां वसवोदयः । अविशेषेण विज्ञेया गन्धर्वाद्या अपि ध्रुवम् ॥ १३.३३ ॥

ವಸುಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಗಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಕಶ್ಯಪಾದಿ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಸು ಮುಂತಾದವರನ್ನು ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಧರ್ವಾದಿಗಳೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ.

Verse 34

एष ते पैतृकः सर्ग उद्देशेन महामुने । कथितो नान्त एवास्य वर्षकोट्या हि दृश्यते ॥ १३.३४ ॥

ಮಹಾಮುನಿಯೇ! ಈ ಪೈತೃಕ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿಮಗೆ ಕೇವಲ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ನಿಜವಾಗಿ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದರ ಅಂತ್ಯ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 35

श्राद्धस्य कालान् वक्ष्यामि तान् शृणुष्व द्विजोत्तम । श्राद्धार्हमागतं द्रव्यं विशिष्टमथवा द्विजम् ॥ १३.३५ ॥

ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕಾಲಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಅವನ್ನು ಕೇಳು. ಶ್ರಾದ್ಧಾರ್ಹವಾದ ದ್ರವ್ಯ ದೊರಕಿದಾಗ ಅಥವಾ ವಿಶಿಷ್ಟ ದ್ವಿಜ ಅತಿಥಿ ಬಂದಾಗ (ಶ್ರಾದ್ಧ) ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 36

श्राद्धं कुर्वीत विज्ञाय व्यतीपातेऽयने तथा । विषुवे चैव सम्प्राप्ते ग्रहणे शशिसूर्ययोः । समस्तेष्वेव विप्रेन्द्र राशिष्वर्केऽतिगच्छति ॥ १३.३६ ॥

ವ್ಯತೀಪಾತದಲ್ಲಿ, ಅಯನಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ (ಉತ್ತರಾಯಣ-ದಕ್ಷಿಣಾಯಣ), ವಿಷುವ ಬಂದಾಗ, ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯನು ಎಲ್ಲಾ ರಾಶಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ—ಇವುಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 37

नक्षत्रग्रहपीडासु दुष्टस्वप्नावलोकने । इच्छाश्राद्धानि कुर्वीत नवसस्यागमे तथा ॥ १३.३७ ॥

ನಕ್ಷತ್ರ-ಗ್ರಹ ಪೀಡೆಗಳಾಗುವಾಗ, ದುಷ್ಟಸ್ವಪ್ನ ಕಂಡಾಗ, ಹಾಗೆಯೇ ಹೊಸ ಬೆಳೆ (ನವಸಸ್ಯ) ಬಂದಾಗ—ಇಚ್ಛಾನುಸಾರವಾಗಿ (ಕಾಮ್ಯ) ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.

Verse 38

अमावास्या यदा आर्द्राविशाखास्वातियोगिनो । श्राद्धैः पितृगणस्तृप्तिं तदाप्नोत्यष्टवार्षिकीम् ॥ १३.३८ ॥

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಆರ್ಧ್ರಾ, ವಿಶಾಖಾ ಅಥವಾ ಸ್ವಾತೀ ನಕ್ಷತ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ, ಶ್ರಾದ್ಧಾರ್ಪಣಗಳಿಂದ ಪಿತೃಗಣರಿಗೆ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ತೃಪ್ತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 39

अमावस्या यदा पुष्ये रौद्रेऽथार्क्षे पुनर्वसौ । द्वादशाब्दं तथा तृप्तिं प्रयान्ति पितरोऽर्च्चिताः ॥ १३.३९ ॥

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಪುಷ್ಯ, ರೌದ್ರ, ಆರ್ಕ್ಷ ಅಥವಾ ಪುನರ್ವಸು ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಿತೃಗಳು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 40

वासवाजैकपादर्क्षे पितॄणां तृप्तिमिच्छताम् । वारुणे चाप्यमावास्या देवानामपि दुर्लभा ॥ १३.४० ॥

ಪಿತೃಗಳ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ವಾಸವ-ಆಜ-ಏಕಪಾದ ನಕ್ಷತ್ರಕಾಲವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತ; ಹಾಗೆಯೇ ವಾರುಣ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭ।

Verse 41

नवस्वर्क्षेष्वमावास्या यदा तेषु द्विजोत्तम । तदा श्राद्धानि देयानि अक्षय्यफलमिच्छताम् । अपि कोटिसहस्रेण पुण्यस्यान्तो न विद्यते ॥ १३.४१ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಆ ಒಂಬತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ, ಅಕ್ಷಯ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಕೋಟಿ-ಸಹಸ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಆ ಪುಣ್ಯದ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 42

अथापरं पितरः श्राद्धकालं रहस्यमस्मत् प्रवदन्ति पुण्यम् । वैशाखमासस्य तु या तृतीया नवम्यसौ कार्त्तिकशुक्लपक्षे ॥ १३.४२ ॥

ನಂತರ ಪಿತೃಗಳು ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲದ ಪುಣ್ಯಕರ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ತೃತೀಯಾ ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ನವಮೀ।

Verse 43

नभस्यामासस्य तमिस्त्रपक्षे त्रयोदशी पञ्चदशी च माघे । उपप्लवे चन्द्रमसो रवेश्च तथाष्टकास्वप्ययनद्वये च ॥ १३.४३ ॥

ನಭಸ್ಯ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ತ್ರಯೋದಶಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಘದಲ್ಲಿ ಪಂಚದಶಿ (ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ); ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿ; ಅಷ್ಟಕಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಅಯನಗಳಲ್ಲಿ—ಇವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾದ ಕಾಲಗಳು.

Verse 44

पानीयमप्यत्र तिलैर्विमिश्रं दद्यात्पितॄभ्यः प्रयतो मनुष्यः । श्राद्धं कृतं तेन समाः सहस्रं रहस्यमेतत् पितरो वदन्ति ॥ १३.४४ ॥

ಇಲ್ಲಿಯೂ ನಿಯಮಶೀಲನಾದ ಮನುಷ್ಯನು ಎಳ್ಳು ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರನ್ನು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪಿತೃಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಈ ಕರ್ಮದಿಂದ ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದಂತೆ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಇದು ರಹಸ್ಯೋಪದೇಶ.

Verse 45

माघासिते पञ्चदशी कदाचिदुपैति योगं यदि वारुणेन । ऋक्षेण कालः परमः पितॄणां न त्वल्पपुण्यैर्द्विज लभ्यतेऽसौ ॥ १३.४५ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜ! ಮಾಘದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಪಂಚದಶಿ (ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ) ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಾರುಣ ನಕ್ಷತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಯೋಗ ಹೊಂದಿದರೆ, ಆ ಕ್ಷಣ ಪಿತೃಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಪರಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾಲವೆಂದು ಎಣೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಪಪುಣ್ಯರಿಗೆ ಅದು ದೊರೆಯದು.

Verse 46

काले धनिष्ठा यदि नाम तस्मिन् भवेत् तु विप्रेन्द्र सदा पितृभ्यः । दत्तं जलान्नं प्रददाति तृप्तिं वर्षायुतं तत्कुलजैर्मनुष्यैः ॥ १३.४६ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧನಿಷ್ಠಾ ನಕ್ಷತ್ರವಿದ್ದರೆ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಜಲ ಮತ್ತು ಅನ್ನವು ಆ ಕುಲದ ವಂಶಜ ಮಾನವರಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆ ಅರ್ಪಣದ ಮೂಲಕ ಸದಾ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಆ ತೃಪ್ತಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.

Verse 47

तत्रैव चेद् भाद्रपदास्तु पूर्वाः काले तदा यैः क्रियते पितृॄभ्यः । श्राद्धं परा तृप्तिमुपेत्य तेन युगं समग्रं पितरः स्वपन्ति ॥ श्राद्धं तु यत्पक्षमुदाहरन्ति तत्पैतृकं मुनिगणाः प्रवदन्ति तुष्टिम् ॥ १३.४७ ॥

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾದ್ರಪದದ ಪೂರ್ವಪಕ್ಷ (ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ) ಬಂದಿದ್ದರೆ, ಯಾರು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ಪರಮ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಪಿತೃಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಂದು ಯುಗದವರೆಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಅವರು ‘ಶ್ರಾದ್ಧಪಕ್ಷ’ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಪಕ್ಷವನ್ನೇ ಮುನಿಗಣಗಳು ‘ಪೈತೃಕ ಪಕ್ಷ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾ ತೃಪ್ತಿಕರವೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 48

गङ्गासरयूमतवा विपाशां सरस्वतीं नैमिषगोमतीं वा । ततोऽवगाह्यार्चनमादरेण कृत्वा पितॄणामहितानि हन्ति ॥ १३.४८ ॥

ನಂತರ ಗಂಗಾ–ಸರಯೂಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಿಪಾಶಾ, ಸರಸ್ವತಿ, ಅಥವಾ ನೈಮಿಷ–ಗೋಮತೀ ತೀರ್ಥಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಆದರದಿಂದ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಿದರೆ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಬಂದ ಅನಿಷ್ಟಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 49

गायन्ति चैतत् पितरः कदा तु वर्षामघातृप्तिमवाप्य भूयः । माघासितान्ते शुभतीर्थतोयैर्यास्याम तृप्तिं तनयादिदत्तैः ॥ १३.४९ ॥

ಪಿತೃಗಳು ಹೀಗೆ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ—“ವರ್ಷಾ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಅಘ-ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ತೃಪ್ತಿ ಪಡೆದು, ಮಾಘ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷಾಂತದಲ್ಲಿ, ಪುತ್ರಾದಿಗಳು ನೀಡುವ ಶುಭ ತೀರ್ಥಜಲಗಳಿಂದ ನಾವು ಯಾವಾಗ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆವು?”

Verse 50

चित्तं च वित्तं च नॄणां विशुद्धं शस्तश्च कालः कथितो विधिश्च | पात्रं यथोक्तं परमा च भक्तिर्नॄणां प्रयच्छन्त्यभिवाञ्छितानि || १३.५० ||

ಮಾನವನ ಚಿತ್ತವೂ ಧನವೂ ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲ ಮತ್ತು ವಿಧಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಪರಮ ಭಕ್ತಿ ಇದ್ದರೆ—ಇವೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಬಯಸಿದ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ।

Verse 51

पितृगीतास्तथैवात्र श्लोकास्तान् शृणु सत्तम । श्रुत्वा तथैव भविता भाव्यं तत्र विधात्मना ॥ १३.५१ ॥

ಹೇ ಸತ್ತಮ! ಇಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು ಹಾಡಿದ ಆ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕೇಳು. ಅವನ್ನು ಕೇಳಿದವನು ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಾತನೇ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿಯಮಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 52

अपि धन्यः कुले जायादस्माकं मतिमान् नरः । अकुर्वन् वित्तशाठ्यं यः पिण्डान् यो निर्वपिष्यति ॥ १३.५२ ॥

ನಮ್ಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಧನ್ಯನಾದ, ವಿವೇಕಿಯಾದ ಪುರುಷನು ಜನಿಸಲಿ—ಅವನು ಧನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ ಮಾಡದೆ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು (ಪಿತೃಅರ್ಪಣೆ) ಸಮರ್ಪಿಸಲಿ।

Verse 53

रत्नवस्त्रमहायानं सर्वं भोगादिकं वसु । विभवे सति विप्रेभ्यो अस्मानुद्दिश्य दास्यति ॥ १३.५३ ॥

ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಅವನು ನಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ರತ್ನಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಮಹಾವಾಹನಗಳು ಹಾಗೂ ಭೋಗಸಾಧನಗಳಾದ ಸಮಸ್ತ ಧನವನ್ನು ದಾನಮಾಡುವನು।

Verse 54

अन्नेन वा यथाशक्त्या कालेऽस्मिन् भक्तिनम्रधीः । भोजयिष्यति विप्राग्र्यांस्तन्मात्रविभवो नरः ॥ १३.५४ ॥

ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿನಯಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ, ತನ್ನಲ್ಲಿರುವಷ್ಟು ಸಂಪತ್ತಿನ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ, ಅನ್ನದಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।

Verse 55

असमर्थोऽन्नदानस्य वन्यशाकं स्वशक्तितः । प्रदास्यति द्विजाग्र्येभ्यः स्वल्पां यो वापि दक्षिणाम् ॥ १३.५५ ॥

ಅನ್ನದಾನಕ್ಕೆ ಅಸಮರ್ಥನಾದವನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ಕಾಡುಸೊಪ್ಪು/ಕಾಡುತರಕಾರಿಯನ್ನು ನೀಡಲಿ; ಇಲ್ಲವೇ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಿ।

Verse 56

तत्राप्यसामर्थ्ययुतः कराग्राग्रस्थितांस्तिलान् । प्रणम्य द्विजमुख्याय कस्मैचिद् द्विज दास्यति ॥ १३.५६ ॥

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಬೆರಳ ತುದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ಎಳ್ಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಪ್ರಮುಖ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಯಾವುದೋ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅದನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।

Verse 57

तिलैः सप्ताष्टभिर्वापि समवेतां जलाञ्जलिम् । भक्तिनम्रः समुद्धिश्याप्यस्माकं सम्प्रदास्यति ॥ १३.५७ ॥

ಏಳು ಅಥವಾ ಎಂಟು ಎಳ್ಳಿನೊಂದಿಗೆ ಜಲಾಂಜಲಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿನಯವಾಗಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 58

यतः कुतश्चित् सम्प्राप्य गोभ्यो वापि गवाह्निकम् । अभावे प्रीणयत्यस्मान् भक्त्या युक्तः प्रदास्यति ॥ १३.५८ ॥

ಎಲ್ಲಿಂದಾದರೂ ಹೇಗಾದರೂ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಗೋವులకు ದೈನಂದಿನ ಅರ್ಪಣೆ/ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಗೋಹಿತವಾದ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಪಡೆದು, ಅಭಾವದಲ್ಲಿಯೂ ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತನಾಗಿ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ನೀಡುವವನು ನಮ್ಮನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 59

सर्वाभावे वनं गत्वा कक्षामूलप्रदर्शकः । सूर्यादिलोकपालानामिदमुच्चैः पठिष्यति ॥ १३.५९ ॥

ಎಲ್ಲಾ ಉಪಾಯಗಳ ಅಭಾವದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಕಕ್ಷಾ ಸಸ್ಯದ ಬೇರು ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ಸೂರ್ಯಾದಿ ಲೋಕಪಾಲರಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಜೋರಾಗಿ ಪಠಿಸಬೇಕು।

Verse 60

न मेऽस्ति वित्तं न धनं न चान्यच्छ्राद्धस्य योग्यं स्वपितॄन् नतोऽस्मि । तृप्यन्तु भक्त्या पितरो मयैतौ भुजौ तौ ततो वर्त्मनि मारुतस्य ॥ १३.६० ॥

ನನಗೆ ಹಣವೂ ಇಲ್ಲ, ಸಂಪತ್ತೂ ಇಲ್ಲ, ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮತ್ತೇನೂ ಇಲ್ಲ; ಆದರೂ ನಾನು ನನ್ನ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ। ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗಲಿ; ಇವು ನನ್ನ ಎರಡು ಭುಜಗಳು—ನಂತರ ಅವರು ವಾಯುವಿನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಲಿ।

Verse 61

इत्येतत् पितृभिर्गीतं भावाभावप्रयोजनम् । कृतं तेन भवेत् श्राद्धं य एवं कुरुते द्विज ॥ १३.६१ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭಾವ-ಅಭಾವಗಳ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಿತೃಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ। ಓ ದ್ವಿಜ, ಯಾರು ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ ಅವರ ಶ್ರಾದ್ಧವು ನೆರವೇರಿದಂತೆ ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।