Adhyaya 126: The Greatness of Kubjāmraka: Raibhya’s Boon and the Teaching on the Sacred Tīrthas

Verse 1

अथ कुब्जाम्रकमाहात्म्यारम्भः ॥ तत्र रैभ्यानुग्रहः ॥ श्रुत्वा मायाबलं ह्येतद्धरणी संशितव्रता ॥ वराहरूपिणं देवं प्रत्युवाच वसुन्धरा ॥

ಇದೀಗ ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕ-ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಆರಂಭ; ಅದರೊಳಗೆ ರೈಭ್ಯನಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹದ ಪ್ರಸಂಗ. ಈ ಮಾಯಾಬಲವನ್ನು ಕೇಳಿ, ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢಳಾದ ಧರಣೀ—ವಸುಂಧರಾ—ವರಾಹರೂಪಧಾರಿ ದೇವನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.

Verse 2

पुनश्च पीतवर्णाभा पुनरक्तः कदा भवेत् ॥ पुनर्मरकताभासं पुनर्मुक्तासमप्रभम् ॥

ಮತ್ತೆ—ಇದು ಯಾವಾಗ ಪೀತವರ್ಣದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಯಾವಾಗ ಮತ್ತೆ ಕೆಂಪಾಗುತ್ತದೆ? ಯಾವಾಗ ಮತ್ತೆ ಮರಕತದಂತೆ ಕಾಂತಿ ತೋರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಮತ್ತೆ ಮುತ್ತಿನ ಸಮಾನ ಪ್ರಭೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ?

Verse 3

ततो बहुतिथे काले व्यतीते सति धीमताम् ॥ ततः कदाचिद्भूपालो राजपुत्रमुपस्थितम् ॥

ನಂತರ ಜ್ಞಾನಿಗಳ ನಡುವೆ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಒಮ್ಮೆ ಭೂಪಾಲನು (ರಾಜನು) ರಾಜಪುತ್ರನೊಂದಿಗೆ ಉಪಸ್ಥಿತನಾದನು।

Verse 4

धरण्युवाच ॥ यत्तत्कुब्जाम्रके देव भाषसे तदनन्तकम् ॥ न तत्राहं विजानामि पूर्वमुक्तं च यत्त्वया ॥

ಧರಣಿಯು ಹೇಳಿದಳು—ಹೇ ದೇವಾ! ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನೀವು ಹೇಳುವುದು ಅನಂತವಾಗಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದುದು. ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ, ನೀವು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದುದನ್ನೂ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾರೆನು।

Verse 5

एतैश्चिह्नैस्तु विज्ञेयं तत्तीर्थं विदितात्मभिः ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तीर्थं कुब्जाम्रके महत् ॥

ಈ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ವಿವೇಕಿಗಳಾದವರು ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ಇನ್ನೂ ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕದಲ್ಲಿರುವ ಮಹತ್ತಾದ ತೀರ್ಥದ ಕುರಿತು ನಾನು ನಿನಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೇಳುವೆನು।

Verse 6

दम्पत्योः प्रीतिविच्छेदं गुह्यं तत्समपृच्छत ॥ स्थानं पावनकं वत्स विष्णोः पादसमाश्रयम् ॥

ಅವರು ದಂಪತಿಗಳ ಪ್ರೀತಿವಿಚ್ಛೇದ ಎಂಬ ಆ ಗುಹ್ಯ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದರು. ಹೇ ವತ್ಸಾ! ಆ ಸ್ಥಳವು ಪಾವನ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಗಳ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ।

Verse 7

यच्च कुब्जाम्रके पुण्यं पुष्टिस्तस्य सनातनी ॥ एतन्मे परमं गुह्यं भगवन् वक्तुमर्हसि

ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕದಲ್ಲಿರುವ ಪುಣ್ಯವೂ, ಅದರ ಸನಾತನ ಪುಷ್ಟಿ (ಶಾಶ್ವತ ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯೂ—ಇದು ನನಗೆ ಪರಮ ಗುಹ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹೇ ಭಗವನ್! ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿರಿ।

Verse 8

तीर्थं मानसरो नाम सर्वभागवतप्रियम् ॥ तस्मिन् स्नातो वरारोहे गच्छते मानसं सरः

ಮಾನಸಾರವೆಂಬ ತೀರ್ಥವಿದೆ; ಅದು ಸಮಸ್ತ ಭಗವದ್ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಿಯ. ಓ ಸುಂದರ ನಿತಂಬಿನಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ‘ಮಾನಸ-ಸರಃ’ ಎಂಬ ಸರೋವರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 9

दत्तानि धनरत्नानि जातस्तस्य विधिः परः ॥ इदानीं ब्रूहि सत्यं तद्यत्कृते सुन्दरी स्नुषा

ಧನ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು; ಅದರ ನಂತರ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧಿ/ಪರಿಣಾಮವೂ ಉಂಟಾಯಿತು. ಈಗ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು—ಓ ಸುಂದರಿ, ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ಸೊಸೆ (ಸ್ನುಷಾ) [ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ] ತೊಡಗಿಕೊಂಡಳು?

Verse 10

वराह उवाच ॥ सर्वं तत्कथयिष्यामि सर्वलोकसुखावहम् ॥ यच्च कुब्जाम्रके पुष्टिर्यच्च तीर्थमनिन्दिते

ವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು: ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಸುಖಕರವಾದ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಓ ಅನಿಂದಿತೆ, ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕದಲ್ಲಿನ ಪುಷ್ಟಿ/ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನೂ [ಹೇಳುತ್ತೇನೆ]।

Verse 11

देवान्पश्यति वै सर्वान्रुद्रेन्द्रसमरुद्गणान् ॥ अथ तत्र मृतो भूमे त्रिंशद्रात्रोषितो नरः

ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮರುದ್ಗಣಗಳೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ದೇವರನ್ನು ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಓ ಭೂಮಿಯೇ, ಅಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ ಮನುಷ್ಯನು [ಅಲ್ಲಿ] ಮுப்பತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳು ವಾಸಿಸಿದವನಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 12

अदुष्टकारिणी युक्ता कुलशीलगुणान्विता ॥ त्वया मिथ्यैव किं त्यक्ता तद्गुह्यं वद पुत्रक

ಅವಳು ದುಷ್ಟಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವವಳಲ್ಲ; ಅವಳು ಯೋಗ್ಯಳಾಗಿ ಕುಲ, ಶೀಲ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ನೀನು ಸುಳ್ಳು ಕಾರಣದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಏಕೆ ತ್ಯಜಿಸಿದೆ? ಆ ಗುಹ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು, ಮಗನೇ.

Verse 13

तच्च कार्त्स्न्येन मे देवि शृणु तत्त्वेन सुन्दरी ॥ यथा कुब्जाम्रको जातस्ततस्तीर्थं यथाक्रमम्

ಹೇ ದೇವಿ, ಹೇ ಸುಂದರಿ! ನನ್ನಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ತತ್ತ್ವತಃ ಕೇಳು—ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕ ಹೇಗೆ ಜನ್ಮವಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಆ ತೀರ್ಥವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು।

Verse 14

सर्वसङ्गविनिर्मुक्तो मम लोकं स गच्छति ॥ तस्य चिह्नं प्रवक्ष्यामि येन तज्ज्ञायते नरैः

ಎಲ್ಲಾ ಆಸಕ್ತಿಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಜನರು ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಅವನ ಗುರುತನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 15

ततः स पितरं प्राह रात्रिगर्च्छतु सुप्यताम् ॥ श्वः प्रभाते ततः सर्वं कथयिष्यामि तत्पुनः

ನಂತರ ಅವನು ತಂದೆಗೆ ಹೇಳಿದನು—‘ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯಲಿ, ನಾವು ನಿದ್ರಿಸೋಣ. ನಾಳೆ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।’

Verse 16

यच्च कर्म यतो भूमे स्नातो याति मृतोऽपि च ॥ युगे सप्तदशे भूमे कृत्वा चैकाṃ वसुन्धराम्

ಹೇ ಭೂಮೇ! ಯಾವ ಕರ್ಮ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಯಾವ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ—ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಮನುಷ್ಯನು ಸತ್ತ ಮೇಲೂ ಯಾವ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಭೂಮೇ! ಹದಿನೇಳನೆಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಏಕ ವಸುಂಧರೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿ…

Verse 17

पञ्चाशत्क्रोशविततं मानुषाणां दुरासदम् ॥ एतत्तु भूमे विज्ञेयं यथैतन्मानसं सरः ॥

ಐವತ್ತು ಕ್ರೋಶವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಮಾನವರಿಗೆ ದುರಾಸದವಾದುದು—ಹೇ ಭೂಮೇ! ಇದನ್ನೇ ‘ಮಾನಸ ಸರೋವರ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 18

ततो रात्र्यां व्यतीतायामुदिते च दिवाकरे ॥ कृतोदकस्तु गङ्गायां क्षौमवस्त्रविभूषितः ॥

ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು ಸೂರ್ಯೋದಯವಾದಾಗ, ಅವನು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉದಕಕರ್ಮ (ಆಚಮನ-ಸ್ನಾನಾದಿ) ನೆರವೇರಿಸಿ, ಕ್ಷೌಮವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ವಿಭೂಷಿತನಾದನು।

Verse 19

मधुकैटभौ तथा हत्वा ब्रह्मणो वचनात्तदा ॥ जलसंहरणं कृत्वा ममाधारमुपागतः ॥

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನ ವಚನಾನುಸಾರ ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಜಲಸಂಹರಣ (ಜಲಗಳ ಉಪಸಂಹಾರ) ಮಾಡಿ, ಅವನು ನನ್ನ ಆಧಾರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೇರಿದನು।

Verse 20

शुद्धैर्भागवतैर्ज्ञेयं मम कर्मसु निष्ठितैः ॥ एतत्तीर्थं महाभागे तस्मिन्कुब्जाम्रकं स्मृतम् ॥

ನನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳ ಶುದ್ಧ ಭಾಗವತರು ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತೀ, ಆ ತೀರ್ಥವು ಅಲ್ಲಿ ‘ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 21

अर्चयित्वा यथान्यायं मां चैव गुरुवत्सलः ॥ पितुः प्रदक्षिणं कृत्वा वाक्यमेतदुदाहरत् ॥

ನಂತರ ಗುರುಭಕ್ತನಾದ ಅವನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿ, ತಂದೆಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದನು।

Verse 22

पश्यामि तं नतं भूमे रैभ्यं नाममहामुनिम् ॥ ममैवाराधने युक्तं सर्वकर्मसु निष्ठितम् ॥

ಓ ಭೂಮೇ, ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಿಂತಿರುವ ‘ರೈಭ್ಯ’ ಎಂಬ ಮಹಾಮುನಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ—ಅವನು ನನ್ನ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠಿತನು।

Verse 23

सिद्धिकामस्य विप्रस्य रैभ्यस्य परिकीर्तितम् ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुंधरे ॥

ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ರೈಭ್ಯನ ಕುರಿತು ಇದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವೆನು—ಹೇ ವಸುಂಧರೇ, ಅದನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 24

एह्येहि तात गच्छामः यस्त्वं गुह्यानि पृच्छसि ॥ शृणु तत्त्वेन मे राजन् यत्तवया पूर्वपृच्छितम् ॥

ಬಾ ಬಾ ತಾತ, ನಾವು ಹೋಗೋಣ; ನೀನು ಗುಹ್ಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೀಯೆ. ಹೇ ರಾಜನ್, ನೀನು ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದುದನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಕೇಳು.

Verse 25

युक्तिमन्तं गुणज्ञं च शुचिं दक्षं जितेन्द्रियम् ॥ दशवर्षसहस्राणि ऊर्ध्वबाहुः स तिष्ठति ॥

ಅವನು ಯುಕ್ತಿವಂತ, ಗುಣಜ್ಞ, ಶುಚಿ, ದಕ್ಷ ಮತ್ತು ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನು; ಅವನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 26

तत्र कुब्जाम्रके वृत्तं पुराश्चर्यं महाद्भुतम् ॥ मम निर्माल्यपार्श्वे वै व्याली तिष्ठति निर्भया ॥

ಅಲ್ಲಿ ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಅದ್ಭುತವಾದ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಸಂಭವಿಸಿತು. ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಒಂದು ನಾಗಿನಿ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ.

Verse 27

राजपुत्रश्च वै राजा सा च पङ्कजलोचना ॥ गत्वा निर्माल्यकूटं ते यत्त्वृत्तं पुरातनम्

ರಾಜನೂ ರಾಜಪುತ್ರನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಪದ್ಮಲೋಚನೆ, ನಿರ್ಮಾಲ್ಯಕೂಟಕ್ಕೆ ಹೋದರು—ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪುರಾತನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು.

Verse 28

इतः प्रीतोऽस्म्यहं देवि रैभ्यस्य च महात्मनः ॥ भक्त्या च परया चैव तेन चाराधितो ह्यहम्

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಹೇ ದೇವಿ, ನಾನು ಮಹಾತ್ಮ ರೈಭ್ಯನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಅವನು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನೇ ಆರಾಧಿಸಿ ನಿಜವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 29

नकुलोऽहं महाराज वसामि कदलीतले ॥ ततोऽहं कालसंयुक्तः प्राप्तो निर्माल्यकूटकम्

ಓ ಮಹಾರಾಜ, ನಾನು ನಕುಲ (ಮುಂಗೂಸು); ನಾನು ಬಾಳೆಮರದ ಕೆಳಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿರ್ಮಾಲ್ಯಕೂಟಕವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ।

Verse 30

ततो वै तप्यमानं तं गङ्गाद्वारमुपागतम् ॥ आम्रवृक्षं समासाद्य दृष्टः स मुनिपुङ्गवः

ನಂತರ ಅವನು ಪೀಡಿತನಾಗಿ ದುಃಖಿತನಾಗಿ ಗಂಗಾದ್ವಾರವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಮಾವಿನ ಮರವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ, ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅವನನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 31

पश्यते च ततस्तत्र रममाणं यदृच्छया ॥ नकुलेन सह व्याल्या तदा युद्धमभूच्च तत् ॥११॥ सम्पन्ने ते तु मध्याह्ने माघमासे तु द्वादशीम् ॥ तया स दष्टो नकुलो नाशाय मम मन्दिरे

ನಂತರ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಕಂಡನು; ಆಗ ನಕುಲದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಸರ್ಪಿಣಿಯ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ಮಾಘಮಾಸದ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ, ಆ ಸರ್ಪಿಣಿ ನನ್ನ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಆ ನಕುಲವನ್ನು ನಾಶಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಚ್ಚಿತು।

Verse 32

ततस्त्वाशीविषा सर्पी सर्पतेऽत्र जनाधिप ॥ भक्षयन्ती सुगन्धानि पुष्पाणि विविधानि च

ನಂತರ, ಓ ಜನಾಧಿಪ, ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಷಸರ್ಪಿಣಿ ಸರಿದು ಬರುತ್ತದೆ; ಅದು ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ ನಾನಾವಿಧ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 33

दर्शितोऽयं मया चात्मा हेतुमात्रेण केनचित् ॥ मया यदाश्रितश्चाम्रस्तेन कुब्जत्वमागतः

ಈ ಆತ್ಮವನ್ನು ನಾನು ಕೇವಲ ಯಾವುದೋ ಕಾರಣಮಾತ್ರದಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆನು; ಮತ್ತು ನನ್ನ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಂದ ಆ ಮಾವಿನ ಮರವು ಅದರಿಂದಲೇ ಕುಬ್ಜತ್ವ (ವಕ್ರತೆ) ಪಡೆದಿತು.

Verse 34

तेनापि विषदिग्धेन व्याली शीघ्रं निपातिता ॥ उभौ चान्योन्य युद्धेन तदा पञ्चत्वमागतौ

ವಿಷಲಿಪ್ತನಾದ ಅವನೂ ವ್ಯಾಲಿಯನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕೆಡವಿದನು; ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಇಬ್ಬರೂ ಆಗ ಪಂಚತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 35

दृष्ट्वा तु तां महाव्यालीं क्रोधसंरक्तलोचनः ॥ अचिरेणैव कालेन तस्याङ्कं सहसा गतः

ಆ ಮಹಾವ್ಯಾಲಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ರಕ್ತವರ್ಣಗೊಂಡ ಕಣ್ಣುಗಳವನಾದ ಅವನು, ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ಸಹಸಾ ಅವಳ ಅಂಕಕ್ಕೆ (ಅತಿಸಮೀಪಕ್ಕೆ) ಹೋದನು.

Verse 36

एवं कुब्जाम्रकं ख्यातं स्थानमेतन्मनस्विनि ॥ मृतापि तत्र गच्छन्ति मम लोकाय केवलम्

ಹೇ ಮನಸ್ವಿನಿ, ಈ ಸ್ಥಳವು ಹೀಗೆ ‘ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದವರೂ ಕೂಡ ಕೇವಲ ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 37

व्याली प्राग्ज्योतिषे जाता राजपुत्री यशस्विनी ॥ नकुलोऽजायत तदा कोसलेषु जनाधिपः ॥

ವ್ಯಾಲೀ ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದಳು, ಯಶಸ್ವಿನಿಯಾದ ರಾಜಪುತ್ರಿ; ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೋಸಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಕುಲನೆಂಬ ಜನಾಧಿಪ (ನೃಪತಿ) ಜನಿಸಿದನು.

Verse 38

तया सह महाराज घोरं युद्धमवर्त्तत ॥ माघमासस्य द्वादश्यां तत्र कश्चिन्न पश्यति ॥

ಅವಳೊಂದಿಗೆ, ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ಮಾಘಮಾಸದ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 39

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ दृष्ट्वा स मामृषिश्चैव यानि वाक्यानि भाषते ॥

ನಿನಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಕೇಳು, ಓ ವಸುಂಧರೇ. ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡ ಆ ಋಷಿಯೂ ತಾನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳಿದನು.

Verse 40

रूपवान्गुणवान्देवि सर्वशास्त्रकलान्वितः ॥ तौ तु दीर्घेण कालेन सौख्येन परिरञ्जितौ ॥

ಓ ದೇವಿ, ಅವನು ರೂಪವಂತನು, ಗುಣವಂತನು, ಸಮಸ್ತ ಶಾಸ್ತ್ರಕಲೆಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನು. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಂತರ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಸೌಖ್ಯಸಂತೋಷದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾದರು.

Verse 41

युध्यमानस्य मे तत्र गात्रं चैव निगूहतः ॥ नासावंशे तया दष्टो भुजङ्ग्या च तदन्तरे ॥

ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಾ ದೇಹವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಆ ನಾಗಿಣಿ ನನ್ನ ಮೂಗಿನ ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ಕಚ್ಚಿದಳು.

Verse 42

एवं तत्र मया दृष्टः कुब्जरूपं समास्थितः ॥ जानुभ्यामवनीङ्गत्वा किञ्चिदेव प्रभाषते ॥

ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕುಬ್ಜರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಾಗಿ ಕಂಡೆ; ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಸರಿದು ಅವನು ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 43

अवर्द्धतां यथाकालं शुक्लपक्षे यथा शशी ॥ सा कन्या नकुलं दृष्ट्वा सद्यो हन्तुं तथेच्छति ॥

ಯಥಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಹೆಚ್ಚುವಂತೆ. ಆ ಕನ್ಯೆ ನಕುಲನನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 44

मयापि विषदिग्धेन निहता च भुजंगमा ॥ उभौ प्राणान्परित्यज्य उभौ पञ्चत्वमागतौ ॥

ನನ್ನಿಂದಲೂ ವಿಷಲೇಪಿತ ಆಯುಧದಿಂದ ಆ ಭುಜಂಗನು ಹತನಾದನು. ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿ ಇಬ್ಬರೂ ಪಂಚತ್ವವನ್ನು (ಮರಣವನ್ನು) ಪಡೆದರು.

Verse 45

नमस्कृत्य स्थितं तं तु मुनिं वै संशितव्रतम् ॥ वरेण छन्दयामास अहं प्रीतमना धरे ॥

ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಾನು ಆ ಸಂಯತವ್ರತ ಮುನಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತೆ. ಓ ಧರೇ, ಪ್ರೀತಮನದಿಂದ ವರದ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಬಯಸಿದೆ.

Verse 46

व्यालीं दृष्ट्वा राजपुत्रः सहसा हन्तुमिच्छति ॥ अथ तस्यास्तु कालेन कोसलाधिपतिस्तथा ॥

ವ್ಯಾಲಿಯನ್ನು ಕಂಡ ರಾಜಪುತ್ರನು ಅಚಾನಕವಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವನೂ ಕೋಸಲದ ಅಧಿಪತಿಯಾದನು.

Verse 47

मृतौ स्वकाले राजेन्द्र क्रोधमोहपरिच्युतौ ।। जातोऽहं तव पुत्रस्तु कोसलाधिपतेः प्रियः

ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ನಿಗದಿತ ಕಾಲದ ಮರಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಧಮೋಹಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಾನು ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿದೆ—ಕೋಸಲಾಧಿಪತಿಯ ಪ್ರಿಯನಾಗಿ.

Verse 48

ममैव वचनं श्रुत्वा स मुनिस्तपसान्वितः ।। उवाच मधुरं वाक्यं प्रसादार्थी महायशाः

ನನ್ನದೇ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಆ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಮುನಿ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಬಯಸಿ ಮಧುರ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನುಡಿದನು.

Verse 49

पाणिं जग्राह विधिवन्मत्प्रसादाद्वसुन्धरे ।। कोसलाधिपतेश्चापि राज्ञः प्राग्ज्योतिषस्य च

ಓ ವಸುಂಧರೇ! ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿದನು; ಕೋಸಲಾಧಿಪತಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷದ ರಾಜನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ.

Verse 50

एवं मे घातितः सर्पस्तत्क्रोधवश निश्चयात् ।। एतद्गुह्यं मया राजन्यत्तवया पूर्वपृच्छितम्

ಹೀಗೆ ಆ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ನನ್ನಿಂದ ಆ ಸರ್ಪನು ಹತನಾದನು. ಓ ರಾಜನೇ! ನೀನು ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದ ಗುಹ್ಯ ವಿಷಯ ಇದೇ.

Verse 51

यदि प्रसन्नो भगवान् लोकनाथो जनार्दनः ।। तव चात्र निवासं वै देव इच्छामि नित्यशः

ಲೋಕನಾಥನಾದ ಜನಾರ್ದನ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಸನ್ನನಾದರೆ, ಓ ದೇವನೇ, ನಿನ್ನ ನಿವಾಸವು ಇಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 52

महोत्सवेन संवृत्तः सम्बन्धो मत्प्रसादतः ।। दृढप्रीतिस्तयोर् जाता यथा च जटुकाष्ठयोः

ಮಹೋತ್ಸವದಿಂದ ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದ ಫಲವಾಗಿ ಅವರ ಸಂಬಂಧ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು; ಜಟು ಮತ್ತು ಕಾಷ್ಠದಂತೆ ಅವರಿಬ್ಬರಲ್ಲೂ ದೃಢ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 53

राजपुत्रवचः श्रुत्वा वधूर्वचनमब्रवीत् ।। अहं सर्पी महाराज पुरा निर्माल्यकूटके

ರಾಜಪುತ್ರನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ವಧು ಹೇಳಿದಳು— “ಮಹಾರಾಜ, ನಾನು ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯಕೂಟಕದಲ್ಲಿ ಸರ್ಪಿಣಿಯಾಗಿದ್ದೆ.”

Verse 54

त्वयि भक्तिः सदा भूयाद् यावत्स्थानं जनार्दन ।। अन्यभक्तिर्मम विभो रोचते न कदाचन

ಹೇ ಜನಾರ್ದನ, ನಾನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವವರೆಗೆ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿ ಸದಾ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ; ಹೇ ವಿಭೋ, ಬೇರೆಡೆ ಭಕ್ತಿ ನನಗೆ ಎಂದಿಗೂ ರುಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 55

एवं च दीर्घकालं हि तयोः प्रीतिर्न हीयते ।। एवं तौ विहरन्तौ तु तस्मिन्नुपवने ततः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಅವರಿಬ್ಬರ ಪ್ರೀತಿ ಕುಗ್ಗಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಅವರು ಆ ಉಪವನದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾ ನಂತರವೂ ಮುಂದುವರಿದರು।

Verse 56

तेन क्रोधेन नृपते मूर्च्छिता मरणं प्रति ।। घातितो नकुलश्चैतद्गुह्यं प्रोक्तं तव प्रभो

ಆ ಕ್ರೋಧದಿಂದ, ಹೇ ನೃಪತೇ, ಅವಳು ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಳಾಗಿ ಮರಣದತ್ತ ಸಾಗಿದಳು; ಮತ್ತು ನಕುಲವೂ ಹತನಾದನು. ಹೇ ಪ್ರಭೋ, ಈ ಗುಹ್ಯ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 57

एतदेव परं चित्ते मया चैव विधार्यते ॥ उपेन्द्र यदि तुष्टोऽसि ममायं दीयतां वरः ॥

ಇದೇ ಒಂದನ್ನೇ ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪರಮ ಸಂಕಲ್ಪವಾಗಿ ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಉಪೇಂದ್ರ, ನೀನು ತೃಪ್ತನಾದರೆ ನನಗೆ ಈ ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು।

Verse 58

वसते च यथान्यायं वेलामिव महोदधिः ॥ एवं तयोर्गतः कालो वर्षाणां सप्तसप्ततिः ॥

ಅವರು ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದರು—ಮಹಾಸಮುದ್ರವು ತನ್ನ ತೀರರೇಖೆಯನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲದಂತೆ. ಹೀಗೆ ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಎಪ್ಪತ್ತೇಳು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು.

Verse 59

वधूपुत्रवचः श्रुत्वा स राजा संशितव्रतः ॥ मायातीर्थं समासाद्य ततः पञ्चत्वमागतः ॥

ವಧುವಿನ ಪುತ್ರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢನಾದ ಆ ರಾಜನು ಮಾಯಾತೀರ್ಥವನ್ನು ಸೇರಿ, ನಂತರ ಪಂಚತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.

Verse 60

ततस्तस्य वचः श्रुत्वा रैभ्यस्यर्षेरहं पुनः ॥ बाढमित्येव ब्रह्मर्षे एवमेतद्भविष्यति ॥

ನಂತರ ರೈಭ್ಯ ಋಷಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದೆ—‘ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ, ಓ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷೇ, ಹೀಗೆಯೇ ಆಗುವುದು.’

Verse 61

न बुध्यतोस्तथात्मानं मम मायाविमोहितौ ॥ एवं तौ विहरन्तौ तु तस्मिन्नुपवने ततः ॥

ನನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ನಂತರ ಅವರು ಆ ಉಪವನದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 62

राजपुत्रो विशालाक्षी राजपुत्री यशस्विनी ॥

ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರಾಜಪುತ್ರನೂ, ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿಯಾದ ಯಶಸ್ವಿನಿ ರಾಜಪುತ್ರಿಯೂ ಇದ್ದರು—ಇಬ್ಬರೂ ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 63

ममैवं वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणः स वसुन्धरे ॥ मुहूर्त्तं ध्यानमास्थाय मामुवाच मुदान्वितः ॥

ಓ ವಸುಂಧರೇ! ನನ್ನ ಈ ರೀತಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 64

दृष्ट्वा व्यालीं राजपुत्रस्ततो हन्तुं व्यवस्थितः ॥ स तया वार्यमाणोऽपि व्याली हन्तुमिहोद्यताḥ ॥

ವ್ಯಾಲಿಯನ್ನು ಕಂಡ ರಾಜಪುತ್ರನು ಅದನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಅವಳು ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಇಲ್ಲಿ ಆ ವ್ಯಾಲಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಅವನು ದೃಢವಾಗಿ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 65

पौण्डरीके ततस्तीर्थे तेऽपि पञ्चत्वमागताः ॥

ನಂತರ ಪೌಂಡರೀಕ ಎಂಬ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವರೂ ಪಂಚತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 66

एतस्य तीर्थवर्यस्य महिमानं त्वया प्रभो ॥ शृणु वै कथ्यमानं तु वद लोकोपकारक ॥

ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನೀವು ಹೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ಲೋಕೋಪಕಾರಕ, ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 67

गरुडो हन्ति नागान्वै दृष्ट्वैव विनतात्मजः ॥ एवं स वार्यमाणोऽपि व्यालीं हन्ति स्म दारुणम् ॥

ವಿನತೆಯ ಪುತ್ರನಾದ ಗರುಡನು ನಾಗಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡಿದಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಅವನು ಆ ಭಯಾನಕ ವ್ಯಾಲಿಯನ್ನು ಕೊಂದನು।

Verse 68

गतास्ते परमं स्थानं यत्र देवो जनार्द्दनः ॥ राजा वा राजपुत्रश्च राजपुत्री यशस्विनी ॥

ಅವರು ಪರಮ ಧಾಮವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಅಲ್ಲಿ ದೇವ ಜನಾರ್ದನನು ವಿರಾಜಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ—ರಾಜನಾಗಲಿ, ರಾಜಪುತ್ರನಾಗಲಿ, ಯಶಸ್ವಿನಿ ರಾಜಪುತ್ರಿಯಾಗಲಿ।

Verse 69

अन्यानि यानि तीर्थानि एतत्क्षेत्राश्रितानि तु ॥ तान्यपि श्रोतुमिच्छामि कथ्यमानानि च त्वया ॥

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಿತವಾದ ಇತರ ತೀರ್ಥಗಳು ಯಾವುವೋ, ಅವನ್ನೂ ನಾನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ—ನೀನು ವಿವರಿಸುವಂತೆ।

Verse 70

तदा सा रुषिता देवी न किञ्चिदपि भाषते ॥ ततस्तस्यां तु वेलायां राजपुत्र्यग्रतो बिलात् ॥

ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ದೇವಿ ಏನೂ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜಪುತ್ರಿಯ ಮುಂದೆಯೇ, ಒಂದು ಬಿಲದಿಂದ…

Verse 71

मम चैव प्रसादेन तपसश्च बलेन च ॥ कृत्वा सुदुष्करं कर्म श्वेतद्वीपमुपागताः ॥

ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೂ ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದಲೂ, ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಅವರು ಶ್ವೇತದ್ವೀಪವನ್ನು ತಲುಪಿದರು।

Verse 72

शृणु तत्त्वेन मे ब्रह्मन् यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ तीर्थे कुब्जाम्रके पुण्ये मम लोके सुखावहे ॥

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುವುದನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಕೇಳು—ನನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ, ಸುಖಪ್ರದವಾದ ‘ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕ’ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥದ ಕುರಿತು।

Verse 73

नकुलस्तु विनिर्गत्य आहारार्थं समुद्यतः ॥ दृष्ट्वा तु राजपुत्री सा नकुलं सर्पकाङ्क्षिणम् ॥

ನಕುಲವು ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಆಹಾರಾನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿದ್ದನು. ಅದನ್ನು ಕಂಡ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಸರ್ಪಸಂಬಂಧವೆಂದು ಶಂಕಿಸಿ ಅದರ ವಧವನ್ನು ಬಯಸಿದಳು.

Verse 74

योऽसौ परिजनो देवि कृत्वा तु सुकृतं महत् ॥ सोऽपि सिद्धिं परां प्राप्तः श्वेतद्द्वीपमुपागतः ॥

ದೇವಿ, ಆ ಪರಿಚಾರಕನು ಮಹತ್ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ ಪರಮಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದನು.

Verse 75

तीर्थं तु कुमुदाकारं तस्मिन् कुब्जाम्रके स्थितम् ॥ स्नानमात्रेण सुश्रोणि स्वर्गं प्राप्नोति मानवः ॥

ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕದಲ್ಲಿ ಕಮಲಾಕಾರದ ತೀರ್ಥವಿದೆ. ಓ ಸುಶ್ರೋಣಿ, ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದ ಮಾನವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 76

हृष्टं चङ्क्रममाणं सा नकुलं शुभदर्शनम् ॥ क्रोधात्तं नकुलं चापि विनिहन्तुं प्रचक्रमे ॥

ಹರ್ಷದಿಂದ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಶುಭವಾದ ಆ ನಕುಲವನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಅದನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಮುಂದಾದಳು.

Verse 77

एषा ते कथिता देवि पुष्टिः कुब्जाम्रकस्य च ॥ तस्य ब्राह्मणमुख्यस्य रैभ्यस्य कथिता मया

ದೇವಿ, ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕದ ಈ ಪುಷ್ಟಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಕಥೆಯನ್ನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು; ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮುಖ್ಯ ರೈಭ್ಯನ ವಿಷಯವನ್ನೂ ನಾನು ವರ್ಣಿಸಿದೆನು.

Verse 78

कौमुदस्य तु मासस्य तथा मार्गशीर्षस्य च ॥ वैशाखस्यैव मासस्य कृत्वा कर्म सुदुष्करम्

ಕೌಮುದ ಮಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿಯೂ, ಮತ್ತು ವೈಶಾಖ ಮಾಸದಲ್ಲಿಯೂ—ಅತಿದುಷ್ಕರವಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ—

Verse 79

वारिता राजपुत्रेण सुता प्राज्योतिषस्य वै ॥ नकुलं घातितं दृष्ट्वा माङ्गल्यं शुभदर्शनम्

ಪ್ರಾಜ್ಯೋತಿಷನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ರಾಜಪುತ್ರನು ತಡೆದನು; ಮತ್ತು ನಕುಲ ಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ—ಅದು ಮಂಗಳಕರ, ಶುಭದರ್ಶನ (ಘಟನೆ) ಎಂದು—

Verse 80

एतत्पुण्यं परं जप्यं चातुर्वर्ण्येन सर्वदा ॥ सर्वकर्मसु मुख्यं च एतदेव विशिष्यते

ಈ ಪರಮ ಪುಣ್ಯಕರ ಜಪವನ್ನು ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯರು ಸದಾ ಜಪಿಸಬೇಕು; ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಇದುವೇ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 81

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुंधरे ॥ तीर्थं मानसमित्येव विख्यातं मम सुन्दरि

ಇನ್ನೂ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವೆನು—ಕೇಳು, ಓ ವಸುಂಧರೇ; ‘ಮಾನಸ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ತೀರ್ಥ, ಓ ಸುಂದರಿಯೇ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.

Verse 82

दर्शनीयः प्रियो राज्ञां माङ्गल्यः शुभदर्शनः ॥ घातितो नकुलः कस्मान्मया वै वार्यमाणया

ಅದು ನೋಡತಕ್ಕದು, ರಾಜರಿಗೆ ಪ್ರಿಯ, ಮಂಗಳಕರ, ಶುಭದರ್ಶನ; ಹಾಗಿದ್ದರೂ ನಾನು ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೂ ನಕುಲವನ್ನು ಏಕೆ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು?

Verse 83

न पठेद्गोघ्नमध्ये तु वेदवेदाङ्गनिन्दके ॥ न पठेद्गुरुविद्विष्टे न पठेच्छास्त्रदूषके

ಗೋಹಂತಕನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಬಾರದು; ವೇದ ಹಾಗೂ ವೇದಾಂಗಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿಯೂ ಪಠಿಸಬಾರದು. ಗುರುವಿಗೆ ದ್ವೇಷವಿರುವವನ ಮುಂದೆ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದೂಷಿಸುವವನ ಮುಂದೆ ಕೂಡ ಪಠಿಸಬಾರದು.

Verse 84

यस्मिन् स्नात्वा विशालाक्षि गच्छते नन्दनं वनम् ॥ दिव्यं वर्षसहस्रं वै मोदते चाप्सरैः सह

ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ! ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ನಂದನವನವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ; ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದಿವ್ಯವಾದ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಅಪ್ಸರೆಯರೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 85

इति भर्तृवचः श्रुत्वा प्राग्ज्योतिषसुता तदा ॥ प्रत्युवाच ततः क्रोधात्कोसलाधिपतेः सुतम्

ಹೀಗೆ ಪತಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷನ ಪುತ್ರಿ ಆಗ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಕೋಸಲಾಧಿಪತಿಯ ಮಗನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದಳು.

Verse 86

पठेद्भागवतानां च मध्ये दीक्षावतां तथा ॥ य एतत्पठते भूमे कल्यमुत्थाय मानवः

ಭಾಗವತ ಭಕ್ತರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ, ದೀಕ್ಷಿತರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪಠಿಸಬೇಕು. ಹೇ ಭೂಮೇ! ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವ ಮಾನವನು—

Verse 87

पूर्णे वर्षसहस्रे तु जायते विपुले कुले ॥ द्रव्यवान् गुणवांश्चैव जायते तत्र मानवः ॥

ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಮಾನವನು ಮಹತ್ತಾದ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ; ಧನವಂತನಾಗಿಯೂ ಗುಣವಂತನಾಗಿಯೂ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 88

असकृद्वार्यमाणोऽपि व्याली घातितवान्यतः ॥ तस्मान्मयापि नकुलो घातितः सर्पघातकः ॥

ಪುನಃಪುನಃ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಅವನು ಒಂದು ನಾಗಿನಿಯನ್ನು ಕೊಂದನು; ಆದಕಾರಣ ಸರ್ಪಘಾತಕನಾದ ನಕುಲನನ್ನು ನಾನೂ ವಧಿಸಿದೆನು.

Verse 89

तारयेच्च स्वकुलजान् दशपूर्वान्दशापरान् ॥ एतत्तु पठमानो वै यस्तु प्राणान्विमुञ्चति ॥

ಅವನು ತನ್ನ ಕುಲಜನರನ್ನು—ಹಿಂದಿನ ಹತ್ತು ತಲೆಮಾರು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ತಲೆಮಾರು—ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುವವನು…

Verse 90

तत्राथ मुञ्चते प्राणान् कौमुदस्य तु द्वादशी ॥ पुष्कलां लभते सिद्धिं मम लोकं च गच्छति ॥

ಅಲ್ಲಿ ಕೌಮುದ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಯಾರು ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಅಪಾರ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 91

राजपुत्र्या वचः श्रुत्वा राजपुत्रस्ततोऽब्रवीत् ॥ वाग्भिः स कटुकाभिश्च तर्जयन्निव तां धरे ॥

ರಾಜಕುಮಾರಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜಕುಮಾರನು ಆಗ ಹೇಳಿದನು—ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗದರಿಸುವಂತೆ—ಕಠಿಣ ಹಾಗೂ ಕಟುವಾದ ವಚನಗಳಿಂದ।

Verse 92

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ मायातीर्थमिदं ख्यातं येन मायां विजानते ॥

ನಿನಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳು, ಹೇ ವಸುಂಧರೇ. ಇದು ‘ಮಾಯಾತೀರ್ಥ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಇದರ ಮೂಲಕ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 93

सर्पस्तीव्रविषो भद्रे तीक्ष्णदंष्ट्रो दुरासदः ॥ दंशते मानुषं दुष्टो येनासौ म्रियते जनः ॥

ಓ ಭದ್ರೇ, ಈ ಸರ್ಪವು ತೀವ್ರವಿಷಯುಕ್ತ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ದಂಷ್ಟ್ರಗಳಿರುವದು ಮತ್ತು ಸಮೀಪಿಸಲು ದುರ್ಗಮ; ದುಷ್ಟನು ಮಾನವನನ್ನು ಕಚ್ಚಿ, ಅದರಿಂದ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 94

तस्मिन् कृतोदको ब्रह्मन्मायातीर्थे महायशाः ॥ दशवर्षसहस्राणि मद्भक्तो जायते नरः ॥

ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಆ ಮಾಯಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉದಕ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದವನು ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ನರನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 95

तस्मान्मया हतो भद्रेऽहितकारी विषोद्धतः ॥ प्रजापाला वयं भद्रे येऽपि चैवापथे स्थिताः ॥

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಭದ್ರೇ, ವಿಷದಿಂದ ಮದಗೊಂಡ ಆ ಹಿತವಿರೋಧಿಯನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸಿದೆ. ಓ ಭದ್ರೇ, ನಾವು ಪ್ರಜಾಪಾಲಕರು—ತಪ್ಪು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನೂ ಸಹ.

Verse 96

लभते परमां पुष्टिं कुबेरभवनं यथा ॥ एकं सहस्रं वर्षाणां स्वच्छन्दगमनात्त्रयम् ॥

ಅವನು ಪರಮ ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಕುಬೇರನ ಭವನವನ್ನು ಪಡೆದಂತೆಯೇ; ಮತ್ತು ಸ್ವೇಚ್ಛಾ ಗಮನೆಯ ಫಲವಾಗಿ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ತ್ರಿಗುಣ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 97

सर्वांस्तान्दण्डयामो हि तीव्रदण्डैर्यथोचितम् ॥ साधून्ये चापि हिंसन्ति ह्यपराधविवर्जितान्

ಅಪರಾಧವಿಲ್ಲದ ಸಾಧುಗಳನ್ನೂ ಹಿಂಸಿಸುವವರನ್ನು ನಾವು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ತೀವ್ರ ದಂಡಗಳಿಂದ ದಂಡಿಸುತ್ತೇವೆ; ಅಂಥವರನ್ನೆಲ್ಲ ಶಿಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 98

अथवा म्रियते तत्र मायातीर्थे यशस्विनि ॥ मायायोगी ततो भूत्वा मम लोकाय गच्छति

ಅಥವಾ ಹೇ ಯಶಸ್ವಿನಿ, ಅಲ್ಲಿ ಮಾಯಾ-ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದವನು ಮಾಯಾ-ಯೋಗಿಯಾಗಿ ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 99

स्त्रियं चैवापि हिंसन्ति कामकाराश्च ये नराः ॥ ते दण्ड्याश्चैव वध्याश्च राजधर्माद्यथार्हतः

ಕಾಮವಶದಿಂದ ಅಥವಾ ಮನಬಂದಂತೆ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡುವ ಪುರುಷರು ರಾಜಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಯೋಗ್ಯ ದಂಡನೀಯರು; ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ವಧಾರ್ಹರೂ ಹೌದು।

Verse 100

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ तीर्थं सर्वात्मकं नाम सर्वतीर्थगुणान्वितम्

ಹೇ ವಸುಂಧರಾ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳು—‘ಸರ್ವಾತ್ಮಕಂ’ ಎಂಬ ನಾಮದ ತೀರ್ಥವಿದೆ, ಅದು ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ।

Verse 101

मयापि राजधर्मो वै कर्त्तव्यो राजकर्मणि ॥ नकुलेनापराद्धं किं तद्वद त्वं ममापि हि

ರಾಜಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಂದಲೂ ರಾಜಧರ್ಮವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ನಕುಲನು ಯಾವ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ? ಅದನ್ನೂ ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 102

अथात्र मुंचते प्राणांस्तीर्थे सार्षपके तथा ॥ सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं च गच्छति

ಇಲ್ಲಿ ಸಾರ್ಷಪಕ-ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವವನು, ಎಲ್ಲಾ ಸಂಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೂ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 103

वार्यमाणोऽपि हि मया घातितो नकुलस्ततः ॥ ततो मम न भार्यासि न चाहं ते पतिः स्थितः

ನಾನು ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಆ ನಕುಲವು ಅಲ್ಲಿ ಹತವಾಯಿತು. ಆದಕಾರಣ ನೀನು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲ; ನಾನು ನಿನ್ನ ಪತಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಲ್ಲ.

Verse 104

पुनरन्यत् प्रवक्ष्यामि शृणुष्व शुभलोचने ॥ तीर्थं पूर्णमुखं नाम तन्न जानाति कश्चन

ಮತ್ತೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಓ ಶುಭಲೋಚನೆ, ಕೇಳು. ‘ಪೂರ್ಣಮುಖ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥವಿದೆ—ಅದನ್ನು ಯಾರೂ (ಚೆನ್ನಾಗಿ) ತಿಳಿಯರು.

Verse 105

किञ्च तेन न हन्मि त्वां स्त्रियोऽवध्याः तदैव यत् ॥ इत्युक्त्वा राजपुत्रस्तां निवृत्य नगरं प्रति

ಮತ್ತೂ ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ಸ್ತ್ರೀಯರು ವಧ್ಯರಲ್ಲ. ಎಂದು ಹೇಳಿ ರಾಜಪುತ್ರನು ನಗರತ್ತ ಮರಳಿದನು.

Verse 106

तत्र सर्वा भवेद्गङ्गा शीतलं जायते जलम् ॥ यत्र चोष्णं भवत्यम्बु ज्ञेयं पूर्णमुखं तथा

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಗಂಗಾಸ್ವರೂಪವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೀರು ಶೀತವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಎಲ್ಲಿ ನೀರು ಉಷ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೋ, ಅದನ್ನೇ ‘ಪೂರ್ಣಮುಖ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 107

एवं क्रोधं समादाय नष्टस्नेहैः परस्परम् ॥ एवं गच्छति काले वै कोसलायां जनाधिपः

ಈ ರೀತಿ ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಪರಸ್ಪರ ಸ್ನೇಹ ನಾಶವಾದ ಮೇಲೆ, ಆ ಜನಾಧಿಪನು ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೋಸಲದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 108

स्नातो गच्छति सुश्रोणी सोमलोके महीयते ॥ तदा सोमं पश्यति तु सहस्रं दश पञ्च च

ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಹೇ ಸುಶ್ರೋಣಿ, ಅವನು ಸೋಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಅವನು ಸೋಮನನ್ನು—ಸಾವಿರ, ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಐದು (1015)—ನೋಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 109

शृणोति तां कथां सर्वां वधं नकुलसर्पयोः ॥ एवं श्रुत्वा यथान्यायं सक्रोधौ तावुभावपि

ಅವನು ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ—ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸರ್ಪರ ವಧದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು. ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ, ಯಥಾನ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬುತ್ತಾರೆ.

Verse 110

ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो ब्राह्मणश्चैव जायते ॥ मद्भक्तः शुचिमान्दक्षः सर्वकर्मगुणान्वितः

ನಂತರ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಚ್ಯುತಗೊಂಡು ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ—ನನ್ನ ಭಕ್ತ, ಶುದ್ಧ, ದಕ್ಷ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನು.

Verse 111

ततः कञ्चुकिनश्चैव स्वामात्यानग्रतः स्थितान् ॥ पुत्रं मम वधूं चैव समानयत सत्वरम्

ನಂತರ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಕಂಚುಕಿಗಳು (ಅಂತಃಪುರ ಸೇವಕರು) ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಅವನು ಹೇಳಿದನು: “ನನ್ನ ಮಗನನ್ನೂ ನನ್ನ ಸೊಸೆಯನ್ನೂ ತಕ್ಷಣ ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತನ್ನಿರಿ.”

Verse 112

अथवा म्रियते तत्र मासि मार्गशिरे तथा ॥ शुक्लपक्षे च द्वादश्यां मम लोकं च गच्छति

ಅಥವಾ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ, ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 113

ततो वै राजभृत्यास्तु राज्ञो वै प्रियकारिणः ॥ राजाज्ञां तां पुरस्कृत्य वधूं पुत्रं च सादरम्

ಆಮೇಲೆ ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಿಯಕರವಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ರಾಜಭೃತ್ಯರು ಆ ರಾಜಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು ಸೊಸೆ ಮತ್ತು ಪುತ್ರನನ್ನು ಸಾದರವಾಗಿ ಕರೆತಂದರು.

Verse 114

तत्र पश्यति मां नित्यं दीप्तिमन्तं चतुर्भुजम् ॥ न जन्म विद्यते तस्य मरणं च कदाचन

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ—ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ, ಚತುರ್ಭುಜನಾದ ನನ್ನನ್ನು. ಅವನಿಗೆ ಜನ್ಮವಿಲ್ಲ; ಮರಣವೂ ಎಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 115

आनीय दर्शयामासुर्यत्र राजा स्वयं स्थितः ॥ वधूपुत्रौ ततो दृष्ट्वा राजा वचनमब्रवीत्

ಅವರನ್ನು ಕರೆತಂದು ರಾಜನು ಸ್ವತಃ ನಿಂತಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದರು. ನಂತರ ಸೊಸೆ ಮತ್ತು ಪುತ್ರನನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 116

पुनरन्यत्प्रवक्ष्याभि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ अनन्यमानसो भूत्वा भक्तो भागवतो मम

ಓ ವಸುಂಧರೇ, ನಾನು ಮತ್ತೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು—ಅದನ್ನು ಕೇಳು. ಅನನ್ಯಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನನ್ನ ಭಾಗವತ ಭಕ್ತನಾಗು.

Verse 117

पुत्र कुत्र गतं प्रेम युवयोस्तत्समाहितम् ॥ स्नेहश्च क्व गतः पूर्वो विरुद्धाचरणौ कथम् ॥

“ಪುತ್ರನೇ, ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ದೃಢವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಪ್ರೀತಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಯಿತು? ಹಿಂದಿನ ಸ್ನೇಹ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಯಿತು? ನೀವು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧವಾಗಿ ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೀರಿ?”

Verse 118

तस्मिंस्तीर्थे तु यः स्नाति कदाचिदपि मानवः ॥ दशवर्षसहस्राणि मोदते ह्यमरालये ॥

ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾನವನಾದರೂ ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಒಮ್ಮೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನು ಅಮರರ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 119

आसीद्याऽ युवयोः प्रीतिरन्योन्यं जटुकाष्ठवत् ॥ दर्पणे प्रतिबिम्बं च दृश्यते यद्वदात्मनः ॥

ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಪ್ರೀತಿ ಪರಸ್ಪರ ಲಾಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಮರದಂತೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು; ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆತ್ಮದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಕಾಣುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಇತ್ತು।

Verse 120

वैशाखस्य तु मासस्य शुक्लपक्षस्य द्वादशी ॥ यदि मुञ्चेत्स्वकं देहं कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥

ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ—ಅತಿದುರ್ಲಭವಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ ಯಾರಾದರೂ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ…

Verse 121

अप्रियं नोक्तपूर्वं तु यया परिजनेऽपि च ॥ मिष्टान्नसाधने दक्षाः त्वया त्यक्तं न युज्यते ॥

ಅವಳು ಹಿಂದೆ ಎಂದಿಗೂ—ಮನೆಯವರ ಮಧ್ಯೆಯೂ—ಅಪ್ರಿಯ ಮಾತು ಹೇಳಿರಲಿಲ್ಲ; ಸಿಹಿ ಅನ್ನ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣಳಾಗಿದ್ದಳು; ಅಂಥವಳನ್ನು ನೀನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ।

Verse 122

न जन्म मरणं तस्य न ग्लानिर्न च वै भयम् ॥ सर्वसङ्गविनिर्मुक्तो मम लोकाय गच्छति ॥

ಅವನಿಗೆ ಜನನವಿಲ್ಲ, ಮರಣವಿಲ್ಲ; ಕ್ಲಾಂತಿಯಿಲ್ಲ, ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ಸಂಗಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 123

धनपूर्वस्तु ते धर्मः स च योषित्कृतः खलु ॥ अहो सत्यं जनानां च स तु स्त्रीभ्यः सुतः कुलम् ॥

ನಿನ್ನ ‘ಧರ್ಮ’ ಧನಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಇರುವಂತಿದೆ; ಅದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ ರೂಪಿತವಾಗಿದೆ. ಅಹೋ, ಜನರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಸತ್ಯ—ಕುಲವೂ ಪುತ್ರರೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದಲೇ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 124

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुंधरे ॥ करवीरं नाम तीर्थं सर्वलोकसुखावहम् ॥

ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಕೇಳು, ಓ ವಸುಂಧರೇ: ‘ಕರವೀರ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥವಿದೆ; ಅದು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಸುಖ-ಮಂಗಳವನ್ನು ತರುವದು.

Verse 125

ततः पितुर्वचः श्रुत्वा राजपुत्रो यशस्विनि ॥ उभौ तच्छरणौ गृह्य पितरं प्रत्यभाषत ॥

ಆಮೇಲೆ, ಓ ಯಶಸ್ವಿನಿ, ತಂದೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜಪುತ್ರನು ಅವರ ಎರಡೂ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಂದೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 126

तस्य चिह्नं प्रवक्ष्यामि येन ज्ञापयते शुभे ॥ पुरुषो ज्ञानवांस्तावन्मम भक्तिविनिश्चितः ॥

ಓ ಶುಭೇ, ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಮನುಷ್ಯನು ಜ್ಞಾನವಂತನೆಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಡುವುದು, ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ಅವನ ಭಕ್ತಿ ಎಷ್ಟು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆಯೋ ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ.

Verse 127

दोषो न विद्यते तात स्नुषायां कोऽपि कुत्रचित् ॥ किं मे तु वार्यमाणापि नकुलं मेऽग्रतोऽहनत् ॥

ಹೇ ತಾತ, ನನ್ನ ಸೊಸೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ದೋಷವಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವಳು ನನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ನನ್ನ ನಕುಲವನ್ನು ಏಕೆ ಕೊಂದಳು?

Verse 128

ततोऽभवन् मम क्रोधो दृष्ट्वा पातितमग्रतः ॥ क्रोधासक्तेन तु मया यथेयं परिभाषिता ॥

ಆಗ ನನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ಅದು ಪಾತಿತವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗೆ ಕ್ರೋಧ ಉಂಟಾಯಿತು; ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟನಾಗಿ ನಾನು ಅವಳಿಗೆ ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದೆನು।

Verse 129

तस्मिन् कृतोदकस्तीर्थे स्वच्छन्दगमनालयः ॥ भ्रमे द्विमानमारूढो सहस्रान्तरणर्तितः ॥

ಉದಕಕರ್ಮ ನಡೆದ ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ—ಸ್ವಚ್ಛಂದಗಮನದ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ—ಅವನು ದಿವ್ಯವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದ; ಸಹಸ್ರ ಪರಿಕ್ರಮೆಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 130

मम भार्या न भवती न चाहं तव वै पतिः ॥ एतच्च कारणं नान्यत्किञ्चिद्राजन्न संशयः ॥

ನೀನು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಅಲ್ಲ, ನಾನೂ ನಿಜವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಗಂಡನಲ್ಲ. ಓ ರಾಜನೇ, ಇದೇ ಕಾರಣ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ।

Verse 131

तत्राथ म्रियते भूमे माघमासस्य द्वादशीम् ॥ ब्रह्माणं मां च पश्येत पश्यते च वृषध्वजम् ॥

ಓ ಭೂಮಿಯೇ, ಅಲ್ಲಿ ಮಾಘಮಾಸದ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಯಾರು ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನೂ ನನ್ನನ್ನೂ ಕಾಣುವನು; ವೃಷಧ್ವಜನಾದ ಶಿವನನ್ನೂ ದರ್ಶನ ಮಾಡುವನು।

Verse 132

ततः पतिवचः श्रुत्वा प्राग्ज्योतिषकुलोद्भवा ॥ शिरसा प्रणतिं कृत्वा इदं वचनमब्रवीत् ॥

ನಂತರ ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಆ ಸ್ತ್ರೀ ಪತಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ತಲೆಯನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದಳು।

Verse 133

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुंधरे ॥ तस्य ब्राह्मणमुख्यस्य पूर्वं यत्कथितं मया ॥

ನಾನು ಮತ್ತೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಓ ವಸುಂಧರೇ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳು. ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠನ ಕುರಿತು ನಾನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದೇ ಇದು.

Verse 134

तस्मिन्कुब्जाम्रके भद्रे स्थानं तु मम रोचते ॥ पुण्डरीक इति ख्यातं तीर्थं चैव महत्फलम् ॥

ಹೇ ಭದ್ರೇ, ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕವೆಂಬ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ಥಾನ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ. ಅಲ್ಲಿ ‘ಪುಂಡರೀಕ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾದ ತೀರ್ಥವು ಮಹಾಫಲಪ್ರದ.

Verse 135

ततः सर्पवधं दृष्ट्वा कोधसंतप्तमानसा ॥ नाभाषितः किमपि नो मयैतदवधेहि वै ॥

ನಂತರ ಸರ್ಪವಧವನ್ನು ನೋಡಿ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ದಹಿಸಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಏನೂ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ—ಇದನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಿಳಿ.

Verse 136

रथचक्रप्रमाणो वै चरते तत्र कच्छपः ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुंधरे ॥

ಅಲ್ಲಿ ರಥಚಕ್ರದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಒಂದು ಆಮೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಓ ವಸುಂಧರೇ, ಕೇಳು.

Verse 137

अनेन निहतः सर्पस्त्वया च नकुलो हतः ॥ कथं वा क्रियते क्रोधस्तन्मे वक्तुमिहार्हथ ॥

ಈ ಕೃತ್ಯದಿಂದ ಸರ್ಪನು ಹತನಾದನು, ಮತ್ತು ನಿನ್ನಿಂದ ನಕುಲವೂ ಹತನಾದನು. ಹಾಗಾದರೆ ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಹೇಗೆ ನ್ಯಾಯೀಕರಿಸಬಹುದು? ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 138

स्नात्वा प्राप्नोति सुश्रोणि फलं तत्र महागुणम् ॥ पुण्डरीकस्य यज्ञस्य यजमानस्य यत्फलम् ॥

ಹೇ ಸುಶ್ರೋಣಿ! ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಮಹಾಗುಣಯುಕ್ತ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಪುಂಡರೀಕ ಯಜ್ಞದ ಯಜಮಾನನಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಫಲವೇ ಅದೇ.

Verse 139

हते तु नकुले पुत्र किं ते क्रोधस्य कारणम् ॥ राजपुत्रि हते सर्पे किं वा ते मन्युकारणम् ॥

ಆದರೆ, ಮಗನೇ! ನಕುಲನು ಹತನಾದಾಗ ನಿನ್ನ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ರಾಜಪುತ್ರಿಯೇ! ಸರ್ಪನು ಹತನಾದಾಗ ನಿನ್ನ ರೋಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?

Verse 140

प्राप्नोति वसुधे तत्र एवमेव न संशयः ॥ अथवा म्रियते तत्र लब्धसंज्ञो महायशाः ॥

ಹೇ ವಸುಧೆ! ಅಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅದೇ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಚೇತನೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಮರಣಿಸಿದರೂ ಅವನು ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 141

ततः पितुर्वचः श्रुत्वा कोसलेश्वरनन्दनः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं राजपुत्रो महायशाः ॥

ನಂತರ ತಂದೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೋಸಲೇಶ್ವರನ ಪುತ್ರ—ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ರಾಜಕುಮಾರ—ಮಧುರವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 142

दशानां पुण्डरीकाणां फलं प्राप्नोति मानवः ॥ भुक्त्वा यज्ञफलं तत्र जातिशुद्धो महातपाः ॥

ಮಾನವನು ಹತ್ತು ಪುಂಡರೀಕ ಯಜ್ಞಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಅವನು ಜಾತಿಶುದ್ಧನಾಗಿ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 143

एतेन किं वा प्रश्नेन नैतत्प्रष्टुं त्वमर्हसि ॥ एनां पृच्छ महराज ज्ञास्यते कायचेष्टितम् ॥

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ನೀನು ಇದನ್ನು ಕೇಳಲು ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ. ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಅವಳನ್ನೇ ಕೇಳು; ಅವಳ ದೇಹಚೇಷ್ಟೆ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಭಿಪ್ರಾಯ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

Verse 144

सिद्धस्य लभते नित्यं मम लोकाय गच्छति ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि प्रिये तद्वै शृणुष्व मे ॥

ಅವನು ನಿತ್ಯವೂ ಸಿದ್ಧಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೂ, ಪ್ರಿಯೆ, ನಿನಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳು.

Verse 145

पुत्रस्य वचनं श्रुत्वा कोसलानां जनेश्वरः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं धर्मसंयोगसाधनम् ॥

ಮಗನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೋಸಲ ಜನರ ಅಧಿಪತಿ ಧರ್ಮಸಂಯೋಗವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮಧುರ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 146

अग्नितीर्थमिति ख्यातं सिद्धं कुब्जाम्रके स्थितम् ॥ यद्वै प्रज्ञायते देवि द्वादश्यां पापवर्जितैः ॥

‘ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾದ ಸಿದ್ಧ ತೀರ್ಥವು ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಓ ದೇವಿ, ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಪಾಪವರ್ಜಿತರು ಅಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಇದು.

Verse 147

ब्रूहि पुत्र यथान्यायं यत्ते मनसि वर्तते ॥ प्रीतिविच्छेदकरणमुभयोर्हि कathyatām

ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರವಾಗಿ ಹೇಳು. ಇಬ್ಬರ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರೀತಿವಿಚ್ಛೇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 148

कौमुदस्य तु मासस्य मासो मार्गशिरस्य च ॥ आषाढस्य च मासस्य शुक्लपक्षस्य द्वादशीम्

ಕೌಮುದ ಎಂಬ ಮಾಸದಲ್ಲಿಯೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿಯೂ; ಮತ್ತು ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು—ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ರತ/ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕಾಲ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 149

जाताः संवर्धिताः पुत्राः सर्वकामेषु निष्ठिताः ॥ पितृपृष्टं तु यद्गुह्यं गोपयन्ति सुताधमाः

ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದು, ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛಿತ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದರೂ; ತಂದೆ ಕೇಳಿದ ಗುಪ್ತ ವಿಷಯವನ್ನು ಅಧಮ ಪುತ್ರರು ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 150

यश्चैव माधवे मासि समये यदि वर्तते ॥ तस्यां तु शुक्लद्वादश्यां तीर्थे तिष्ठति यत्रतः

ಮಾಧವ (ಚೈತ್ರ) ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಇರುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಆ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಎಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥವಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 151

सत्यं वा यदि वा असत्यं न ब्रुवन्ति कदाचन ॥ पतन्ति नरके घोरे रौरवे तप्तवालुके

ಸತ್ಯವಾಗಲಿ ಅಸತ್ಯವಾಗಲಿ, ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಮಾತಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ಉರಿಯುವ ಮರಳಿನ ಭೀಕರ ರೌರವ ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 152

तस्य चिह्नं प्रवक्ष्यामि शृणुष्व हि वसुन्धरे ॥ येन चिह्नेन विज्ञेयं तीर्थं तत्रैव मामकम्

ಅದರ ಗುರುತನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಓ ವಸುಂಧರೇ, ಕೇಳು—ಯಾವ ಗುರುತಿನಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನನ್ನ ತೀರ್ಥವು ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವುದು.

Verse 153

पित्रा पृष्टं तु ये ब्रूयुः शुभं वाशुभमेव वा ॥ दिव्यां च ते गतिं यान्ति या गतिः सत्यवादिनाम्

ತಂದೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ—ಯಥಾರ್ಥವನ್ನೇ ಹೇಳುವವರು ದಿವ್ಯಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅದೇ ಸತ್ಯವಾದಿಗಳ ಪರಮಗತಿ.

Verse 154

न हि कश्चिद्विजानाति शास्त्रं मम न यश्च वै ॥ फलं तस्य प्रवक्ष्यामि मृतोऽपि स्नातकोऽपि वा

ನಿಜವಾಗಿ ಯಾರೂ ನನ್ನ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯರು; ಮತ್ತು ಯಾರು ತಿಳಿಯದಿರುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಅವರು ಮೃತರಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕರಾಗಿರಲಿ.

Verse 155

ततः पितुर्वचः श्रुत्वा कोसलानन्दिवर्धनः ॥ उवाच श्लक्ष्णया वाचा तत्रैव जनसंसदि

ನಂತರ ತಂದೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೋಸಲಾನಂದಿವರ್ಧನನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಜನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮೃದು ವಾಣಿಯಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 156

एकचित्तं समाधाय तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ अग्नितीर्थेषु स्नातो वै तस्मिन्कुब्जाम्रकेषु च

ಓ ವಸುಂಧರೇ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ಇದನ್ನು ಕೇಳು. ಅವನು ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಆ ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.

Verse 157

गच्छत्वेष जनः सर्वो यथान्यायं गृहानि वै ॥ प्रातस्त्वां कथयिष्यामि यद्वक्तव्यमवश्यकम्

ಇಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಾನು ಹೇಳಲೇಬೇಕಾದುದನ್ನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 158

अग्नितीर्थं महाभागे दीप्तमन्तं सवैष्णवम् ॥ सप्त कृत्वाग्निमेधानां यत्फलं भवति प्रिय

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಈ ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಮಹಾಪುಣ್ಯಪ್ರದ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಿಯೆ, ಏಳು ಬಾರಿ ಅಗ್ನಿಮೇಧ ಯಾಗದ ಫಲವು ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 159

प्रभातायां तु शर्वर्यां दुन्दुभीनां विनादनैः ॥ निबुद्धः कोसलश्रेष्ठः सूतमागधबन्दिभिः

ರಾತ್ರಿ ಪ್ರಭಾತವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ದುಂದುಭಿಗಳ ಘೋಷದಿಂದಲೂ, ಸೂತರು, ಮಾಘಧರು ಮತ್ತು ಬಂದಿಗಳು ಹಾಡಿದ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದಲೂ ಕೋಸಲಶ್ರೇಷ್ಠನು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡನು.

Verse 160

प्राप्नोति तन्महाभागे स्नानमात्रान्न संशयः ॥ अथवा म्रियते तत्र एकैकान्द्वादशीकृतान्

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಆ ಫಲವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಯಾರು ಅಲ್ಲಿ ಮರಣಹೊಂದುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕರ್ಮದ ಪುಣ್ಯವು ಹನ್ನೆರಡುಪಟ್ಟು ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 161

तदा कमलपत्राक्षो राजपुत्रो महायशाः ॥ स्नात्वा च मङ्गलैर्युक्तो राजद्वारमुपागतः

ಆಗ ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷನಾದ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ರಾಜಕುಮಾರನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಮಂಗಳಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ರಾಜದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

Verse 162

स्थित्वा विंशत्यहोरात्रान्मम लोकाय गच्छति ॥ तीर्थस्य तस्य वक्ष्यामि चिह्नानि शृणु सुन्दरी

ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರೆ ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆ ತೀರ್ಥದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಹೇ ಸುಂದರಿ, ಕೇಳು.

Verse 163

येन विज्ञायते प्राज्ञैर्मम भक्तं सुखावहम् ॥ उष्णं भवति हेमन्ते वसुधे तज्जलं तथा

ಇದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದನ್ನು ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಸ್ಥಾನವೆಂದು, ಸುಖ-ಮಂಗಳಕರವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಓ ವಸುಧೇ, ಹೇಮಂತಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಇದರ ಜಲ ಉಷ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 164

कञ्चुकेस्तु वचः श्रुत्वा कोसलानां जनेश्वरः ॥ शीघ्रं प्रवेशय सुतं कञ्चुके साधुवादिनम्

ಕಂಚುಕಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೋಸಲರ ಜನಾಧಿಪತಿ ಹೇಳಿದರು—“ಓ ಕಂಚುಕೀ, ಸದುಕ್ತಿಯನ್ನಾಡುವ ನನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುಮಾಡು.”

Verse 165

उष्णकाले भवेच्छीतमेवं चिह्नं तु तद्भवेत् ॥ एष वह्निर्महाभागे तीर्थमाग्नेयमुत्तरे

ಉಷ್ಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಶೀತಲವಾಗುತ್ತದೆ—ಇದೇ ಅದರ ಚಿಹ್ನೆ. ಓ ಮಹಾಭಾಗೇ, ಇದು ‘ವಹ್ನಿ’; ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಆಗ್ನೇಯ ತೀರ್ಥ.

Verse 166

इत्युक्तो राजपुत्रं तु प्रावेशयदनुज्ञया ॥ राजपुत्रः पितुर्वेश्म प्रविश्य नियतः शुचिः

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಅವನು ಅನುಮತಿಯಿಂದ ರಾಜಪುತ್ರನನ್ನು ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿಸಿದನು. ರಾಜಪುತ್ರನು ನಿಯತನು, ಶುಚಿಯಾಗಿದ್ದು ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 167

तरन्ति मानवाः येन घोरं संसारसागरम् ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि देवि कुब्जाम्रके महत् ॥

ಇದರಿಂದ ಮಾನವರು ಭಯಂಕರ ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೂ, ಓ ದೇವಿ, ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕ ಕುರಿತು ಮಹತ್ತಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸುವೆನು.

Verse 168

ववन्दे चरणौ मूर्ध्ना निषीदेतिसुतं ततः ॥ तमब्रवीत्पिता जीव जयेत्युक्ता मुदान्वितः ॥

ಅವನು ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಾದಗಳಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು; ನಂತರ “ಕುಮಾರ, ಕೂತು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆಗ ತಂದೆ—“ಜೀವಿಸು, ಜಯಿಸು” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದನು।

Verse 169

वायव्यमिति विख्यातं तीर्थं धर्माद्विनिःसृतम् । तस्मिंस्तीर्थे तु यः स्नातः कृतनित्योदकक्रियः ॥

ಧರ್ಮದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ‘ವಾಯವ್ಯ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ತೀರ್ಥವಿದೆ. ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ನಿತ್ಯ ಜಲಕರ್ಮಗಳು (ಅರ್ಘ್ಯ-ಆಚಮನಾದಿ) ನೆರವೇರಿಸಿದವನು ಪುಣ್ಯಫಲಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 170

ततस्तु कञ्चुकी गत्वा राज्ञे चैव न्यवेदयत् ॥ द्वारि तिष्ठति पुत्रस्ते तव दर्शनलालसः ॥

ನಂತರ ಕಂಚುಕೀ (ಅಂತಃಪುರ ಸೇವಕ) ಹೋಗಿ ರಾಜನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು—“ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ; ನಿನ್ನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಆತುರನಾಗಿದ್ದಾನೆ।”

Verse 171

पितृपुत्रौ तु विज्ञेयौ जनैस्त्वेकत्र संस्थितौ ॥ हर्षितस्त्वान्तरो बाह्यः कृतकौतुकमङ्गलः ॥

ಜನರು ಅವರನ್ನು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ತಂದೆ–ಮಗನೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಅವನು ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ, ಹಬ್ಬದ ಮಂಗಳಾಚಾರಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದನು।

Verse 172

दिनानि दश पञ्चैतत्कृतमेव हि मामकम् ॥ जन्म वा मरणं वापि भूमौ नैव पुनर्भवेत् ॥

ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಜನ್ಮವೂ ಮರಣವೂ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ (ಅಂದರೆ ಪುನರಾವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿ)।

Verse 173

युवयोः प्रीतिविच्छेदे कारणं गोपितं हि यत् ॥ ततो राजकुमारस्तं पितरं प्रत्यभाषत ॥

ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಪ್ರೀತಿ-ವಿಚ್ಛೇದದ ಕಾರಣವನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು; ಆಗ ಆ ರಾಜಕುಮಾರನು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 174

जायते च चतुर्बाहुर्मम लोके प्रतिष्ठितः ॥ तस्य चिह्नं प्रवक्ष्यामि वायुतीर्थस्य सुन्दरि ॥

ನನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾದ ಚತುರ್ಭಾಹು (ದೈವಸ್ವರೂಪ) ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸುಂದರಿಯೇ, ವಾಯು-ತೀರ್ಥದ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು।

Verse 175

अवश्यमेव वक्तव्यं त्वया पृष्टेन निष्फलम् ॥ तद्गुह्यं हि महाराज प्रीतिविच्छेदकारकम् ॥

ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು; ಮುಚ್ಚಿಡುವುದು ವ್ಯರ್ಥ. ಮಹಾರಾಜನೇ, ಆ ಗುಹ್ಯವೇ ಪ್ರೀತಿ-ವಿಚ್ಛೇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.

Verse 176

येन चिह्नेन विज्ञेयं तीर्थं तच्च महत्तरम् ॥ अश्वत्थवृक्षपत्राणि चलन्ति नित्यशो वने ॥

ಯಾವ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತರ ತೀರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದೋ—ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥ ಮರದ ಎಲೆಗಳು ನಿತ್ಯವೂ ಅಲುಗಾಡುತ್ತವೆ।

Verse 177

यदीच्छसि महाराज श्रोतुं गुह्यमिदं महत् ॥ आगच्छ तात कुब्जाम्रे मया सह महीपते

ಮಹಾರಾಜನೇ, ಈ ಮಹಾ ಗುಹ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ, ತಾತನೇ, ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕ್ಕೆ ಬಾ, ಭೂಪತೇ।

Verse 178

चतुर्विंशतिर्द्वादश्यां येन विज्ञायते खलु ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तीर्थं कुब्जाम्रके धरे

ದ್ವಾದಶಿಯಂದು, ಅದರಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ—ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಬ್ಜಾಮ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ತೀರ್ಥವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 179

तत्र ते कथयिष्यामि कोसलाधिपते त्वरन् ॥ यत्त्वया पृच्छितं ह्येतद्गुह्यं पूर्वमनिन्दितम्

ಅಲ್ಲಿ, ಓ ಕೋಸಲಾಧಿಪತೇ, ನೀನು ಕೇಳಿದ, ಪೂರ್ವದಿಂದ ನಿಂದಾರಹಿತವಾಗಿದ್ದ ಆ ಗುಹ್ಯ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಹೇಳುವೆನು।

Verse 180

शक्रतीर्थमिति ख्यातं सर्वसंसारमोक्षणम् ॥ तस्मिंस्तीर्थे वरारोहे शक्रतीर्थे वसुंधरे

ಇದು ‘ಶಕ್ರತೀರ್ಥ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತ, ಸಮಸ್ತ ಸಂಸಾರಬಂಧನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ನೀಡುವುದು. ಓ ವರಾರೋಹೇ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಆ ಶಕ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ—

Verse 181

ततस्तस्य वचः श्रुत्वा राजपुत्रस्य वै नृपः ॥ बाढमित्येव तत्राह पुत्रप्रेम्णा समन्वितः

ನಂತರ ರಾಜಪುತ್ರನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಅಲ್ಲಿ ‘ಬಾಢಮ್’—ಅಂದರೆ ‘ಹಾಗೆಯೇ’—ಎಂದು ಹೇಳಿದನು, ಪುತ್ರಪ್ರೇಮದಿಂದ ತುಂಬಿ।

Verse 182

शक्रस्तु वसते लोके वज्रहस्तो न संशयः ॥ अथवा म्रियते तत्र शक्रतीर्थे महातपे

ವಜ್ರಹಸ್ತನಾದ ಶಕ್ರನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಥವಾ, ಓ ಮಹಾತಪಸ್ವೀ, ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಶಕ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲೇ ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 183

राजपुत्रे गते सुभ्रु अमात्यानां च सन्निधौ ॥ उवाच मधुरं वाक्य ये वै तत्र समागताः

ಹೇ ಸುಭ್ರೂ! ರಾಜಪುತ್ರನು ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ, ಅಮಾತ್ಯರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವರು ಮಧುರವಾದ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 184

उपोष्य दशरात्राणि मम लोकाय गच्छति ॥ तस्य चिह्नं प्रवक्ष्यामि येन विज्ञायते ततः

ಹತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳು ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಅವನು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತೆ ಅವನ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು।

Verse 185

अमात्याः शृणुतेमं मे वचनं कृतनिश्चयम् ॥ कुब्जाम्रकं प्रति वयं गच्छामस्तस्य साधनम्

ಹೇ ಅಮಾತ್ಯರೇ! ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಮಾಡಿದ ನನ್ನ ಈ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ—ನಾವು ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಿ ಆ ಗುರಿಯ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವೆವು।

Verse 186

एकचित्तं समाधाय शृणु सुन्दरि तत्त्वतः ॥ पञ्च वृक्षास्तु तिष्ठन्ति तद्दक्षिणदिशे क्षिते

ಹೇ ಸುಂದರಿಯೇ! ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಕೇಳು—ಆ ಭೂಮಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಐದು ಮರಗಳು ನಿಂತಿವೆ।

Verse 187

शीघ्रं सम्पाद्यतां चैव युज्यन्तां गजवाजिनः ॥ राज्ञो वचस्ते संश्रुत्य तमूचुः कृतमेव तत् ॥

“ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿರಿ; ಆನೆ-ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೂತಗೊಳಿಸಿರಿ.” ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು, “ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೆರವೇರಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು।

Verse 188

शक्रतीर्थस्य चिह्नं ते वसुधे परिकीर्तितम् ॥ अन्यच्च तीर्थं वक्ष्यामि तस्मिन् कुब्जाम्रके परम् ॥

ಓ ವಸುಧೆ! ಶಕ್ರತೀರ್ಥದ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಆ ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪರಮ ತೀರ್ಥವನ್ನೂ ನಾನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 189

इत्युक्त्वा सप्तरात्रेण सर्वं सम्पाद्य साधनम् ॥ गजाश्वपशुयानादिकार्षापणकधेनुकम् ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವರು ಏಳು ರಾತ್ರಿಗಳೊಳಗೆ ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು—ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಭಾರವಹಿಸುವ ಪಶುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಕಾರ್ಷಾಪಣ ನಾಣ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಹಾಲುಕೊಡುವ ಹಸುಗಳು.

Verse 190

यत्प्राप्नोति मृतो वापि पुरुषः संहितव्रतः ॥ अष्टवर्षसहस्राणि गत्वा वै वरुणालयम् ॥

ವ್ರತಗಳನ್ನು ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದ ಪುರುಷನು—ಮರಣವಾದರೂ ಸಹ—ಎಂಟು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವರుణನ ಆಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 191

ततः स राजशार्दूलः पुत्रमाह वसुन्धरे ॥ राज्यं शून्यं कथं त्यक्त्वा गमिष्यामो वयं सुत ॥

ಆಮೇಲೆ, ಓ ವಸುಂಧರೆ, ರಾಜಶಾರ್ದೂಲನಾದ ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಮಗನೇ! ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಖಾಲಿ ಬಿಟ್ಟು ನಾವು ಹೇಗೆ ಹೊರಡಬಹುದು?”

Verse 192

स्वच्छन्दगमनो भूत्वा एवमेव न संशयः ॥ अथ वै म्रियते तत्र विंशवर्षोषितो नरः ॥

ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಹೋಗುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ವಾಸಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಅಲ್ಲೀಯೇ ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

Verse 193

ततः पितुर्वचः श्रुत्वा राजपुत्रो महायशाः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं गृहीत्वा चरणौ पितुः ॥

ಅನಂತರ ತಂದೆಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ರಾಜಕುಮಾರನು ತಂದೆಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮಧುರ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 194

सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥ तस्य चिह्नं प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥

ಎಲ್ಲಾ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅದರ ಗುರುತನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಓ ವಸುಂಧರೇ, ಕೇಳು।

Verse 195

कनीयानेष मे भ्राता एकोदरसमुद्भवः ॥ एतस्य दीयतां राज्यं यथान्यायेन चागतम् ॥

ಇವನು ನನ್ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ, ಒಂದೇ ಗರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು. ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರ ಬಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಇವನಿಗೆ ನೀಡಲಿ।

Verse 196

तत्र धारा पतत्येका एकरूपा सदा भवेत् ॥ न वर्धते च वर्षासु घर्मे न ह्रसते पुनः ॥

ಅಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಧಾರೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ; ಅದು ಸದಾ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ, ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 197

पुत्रस्य वचनं श्रुत्वा कोसलानां कुलोद्वहः ॥ वर्तमानॆऽपि च ज्येष्ठे कनीयान् कथमर्हति

ಮಗನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೋಸಲ ವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಜ್ಯೇಷ್ಠನು ಜೀವಂತಿರುವಾಗ ಕಿರಿಯನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಹನಾಗಬಹುದು?”

Verse 198

सप्तसामुद्रकं नाम तस्मिन्कुब्जाम्रके परम् ॥ तस्मिन्कृतोदको भूमे नरो धर्मपरायणः

ಆ ಪರಮಪೂಜ್ಯ ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಸಪ್ತಸಾಮುದ್ರಕ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥವಿದೆ. ಹೇ ಭೂಮಿಯೇ, ಅಲ್ಲಿ ಉದಕಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ಧರ್ಮಪರಾಯಣನು…

Verse 199

ततः पितुर्वचः श्रुत्वा कोसलायाः कुलोद्भवः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं पितरं धर्मकारणात्

ನಂತರ ತಂದೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೋಸಲ ವಂಶೋದ್ಭವನು ಧರ್ಮಹೇತುವಿನಿಂದ ತಂದೆಗೆ ಮಧುರ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 200

त्रयाणामश्वमेधानां फलं प्राप्नोति मानवः ॥ शीघ्रं गच्छति वै स्वर्गं सहस्रं दश पञ्च च

ಮಾನವನು ಮೂರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶೀಘ್ರ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ—ಸಾವಿರ, ಹತ್ತು, ಐದು (ಕಾಲಮಾನದಂತೆ)।