Shloka 19
Sukesha's Boon & Twelve Dharmas — Sukesha’s Boon, the Twelve Dharmas of Beings, and the Cosmography of the Seven Dvipas with the Twenty-One Hells
Devanagari script
विद्याधरत्वमतुलं विज्ञानं पौरुषे मतिः विद्याधराणां धर्मो ऽयं भवान्यां भक्तिरेव च
Transliteration
vidyādharatvamatulaṃ vijñānaṃ pauruṣe matiḥ vidyādharāṇāṃ dharmo 'yaṃ bhavānyāṃ bhaktireva ca
Translation
ಅತುಲ ವಿದ್ಯಾಧರತ್ವ, ವಿವೇಕಸಹಿತ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪುರುಷೋಚಿತ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ—ಇದೇ ವಿದ್ಯಾಧರರ ಧರ್ಮ; ಜೊತೆಗೆ ಭವಾನಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯೂ।
Word by Word
विद्याधरत्वम्Vidyādhara-hood
विद्याधरत्वम्:
कर्ता (Karta/Subject; in enumeration)
TypeNoun
Rootविद्याधर + त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (विद्याधरस्य भावः) + त्व-प्रत्यय — ‘state of being a Vidyādhara’
अतुलम्incomparable
अतुलम्:
विशेषण (to विद्याधरत्वम्)
TypeAdjective
Rootअतुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण — ‘incomparable’
विज्ञानम्knowledge, discernment
विज्ञानम्:
कर्ता (Karta/Subject; in enumeration)
TypeNoun
Rootविज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पौरुषेin valor/manliness
पौरुषे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Domain)
TypeNoun
Rootपौरुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — ‘in manliness/valor’
मतिःintelligence, inclination
मतिः:
कर्ता (Karta/Subject; in enumeration)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विद्याधराणाम्of the Vidyādharas
विद्याधराणाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootविद्याधर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन — ‘of the Vidyādharas’
धर्मःdharma
धर्मः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अयम्this
अयम्:
विशेषण (Demonstrative to धर्मः)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम — ‘this’
भवान्याम्in Bhavānī
भवान्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootभवानी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — ‘in/with Bhavānī (Pārvatī)’
भक्तिःdevotion
भक्तिः:
कर्ता (Karta/Subject; in enumeration)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात — ‘indeed/only’
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात — ‘and’
Speakers
Not specified in the prompt (commonly Pulastya → Nārada framework in Vāmana Purāṇa; verify with full chapter context)
Primary Deities
Bhavānī (Pārvatī/Durgā)
Key ThemesBhaktiŚākta-Śaiva devotionDharma/guṇa taxonomyPurāṇic ethnography of celestial classes
Verse Rasa (Emotional Flavour)
{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }