Adhyaya 6: Nara-Narayana’s Tapas, Indra’s Temptation, and the Burning of Kama: The Origin of Ananga and the Shiva-Linga Episode

Verse 1

इति श्रीवामनपुराणे पञ्चमो ऽध्यायः पुलस्त्य उवाच हृद्भवो ब्रह्मणो यो ऽसौ धर्मो दिव्यवपुर्मुने दाक्षायाणी तस्य भार्या तस्यामजनयत्सुतान्

ಇಂತೆ ಶ್ರೀವಾಮನಪುರಾಣದ ಐದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮುನೇ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಹೃದಯದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ದಿವ್ಯವಪುಧಾರಿ ಧರ್ಮನು ದಾಕ್ಷಾಯಣಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವಳಿಂದ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 2

हरिं कुष्णं च देवर्षे नारायणनरौ तथा योगाभ्यासरतौ नित्यं हरिकृष्णौ बभूवतुः

ಹೇ ದೇವರ್ಷೇ, ಹರಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ, ಹಾಗೆಯೇ ನರ-ನಾರಾಯಣರು—ನಿತ್ಯ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ—(ಅವತಾರರೂಪದಲ್ಲಿ) ಹರಿ-ಕೃಷ್ಣರಾಗಿಯೇ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದರು।

Verse 3

नरनारायणौ चैव जगतो हितकाम्यया तप्येतां च तपः सौम्यौ पुराणवृषिसत्त्मौ

ನರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣರು ಜಗತ್ತಿನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದರು—ಅವರು ಸೌಮ್ಯರು, ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು.

Verse 4

प्रालेयाद्रिं समागम्य तीर्थे बदरिकाश्रमे गृमन्तौ तत्परं ब्रह्म गङ्गाया विपुले तटे

ಹಿಮಾವೃತ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಬದರಿಕಾಶ್ರಮದ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಗಂಗೆಯ ವಿಶಾಲ ತಟದಲ್ಲಿ ಪರಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರರಾಗಿ ಅವರು ವಾಸಿಸಿದರು.

Verse 5

नरनारायणाभ्यां च जगदेतच्चराचरम् तापितं तपसा ब्रह्मन् शक्रः क्षोभं तदा ययौ

ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ನರ-ನಾರಾಯಣರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು ತಪ್ತವಾಗಿ (ಕಂಪಿಸಿ) ಬಿಟ್ಟಿತು; ಆಗ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ವ್ಯಾಕುಲನಾದನು.

Verse 6

संक्षुब्धस्तपसा ताभ्यां क्षोभमणाय शतक्रतुः रम्भाद्याप्सरसः श्रेष्ठाः प्रेषयत्स महाश्रमम्

ಆ ಇಬ್ಬರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂಕ್ಷುಬ್ಧನಾದ ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ), ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬಯಸಿ, ರಂಭಾ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಪ್ಸರಸರನ್ನು ಮಹಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.

Verse 7

कन्दर्पश्च सुदुर्धर्षश्चूताङ्कुरमहायुधः समं सहचरेणैव वसन्तेनाश्रमं गतः

ಮತ್ತು ಕಂದರ್ಪ (ಕಾಮದೇವ) ಕೂಡ—ಅತಿದುರ್ಧರ್ಷ, ಅವನ ಮಹಾಯುಧ ಮಾವಿನ ಮೊಗ್ಗು—ಸಹಚರ ವಸಂತನೊಂದಿಗೆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 8

ततो माधवकन्दर्पौ ताश्चैवाप्सरसो वराः बदर्याश्रममागम्य विचिक्रीडुर्यथेच्छया

ನಂತರ ಮಾಧವನು, ಕಂದರ್ಪನು ಮತ್ತು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಪ್ಸರಸರು ಬದర్యಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ವಿಹರಿಸಿದರು।

Verse 9

ततो वसन्ते संप्राप्ते सिंशुका ज्वलनप्रभाः निष्पत्राः सततं रेजुः शोमभयन्तो धरातलम्

ನಂತರ ವಸಂತವು ಬಂದಾಗ, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಸಿಂಶುಕಾ ಮರಗಳು ಎಲೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವಂತೆ ಕಂಡವು।

Verse 10

शिशिरं नाम मातङ्गं विदार्य नखरैरिव वसन्तकेसरी प्राप्तः पलाशकुसुमैर्मुने

ಹೇ ಮುನೇ! ‘ಶಿಶಿರ’ ಎಂಬ ಆನೆಯನ್ನೇ ನಖಗಳಿಂದ ಹರಿದಂತೆ, ವಸಂತ ಎಂಬ ಕೇಸರಿ ಸಿಂಹವು ಪಲಾಶ ಪುಷ್ಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿತು।

Verse 11

मया तुषारौघकरी निर्जितः स्वेन तेजसा तमेव हसतेत्युच्चैः वसन्तः कुन्दकुड्मलैः

“ನನ್ನದೇ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹಿಮಧಾರೆಯನ್ನು ತರುವ ಋತು ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ” ಎಂದು, ಅದನ್ನು ಉಚ್ಚವಾಗಿ ನಗುವಂತೆ, ವಸಂತನು ಕುಂದ ಮೊಗ್ಗುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು।

Verse 12

वनानि कर्णिकाराणां पुष्पितानि विरेजिरे यथा नरेन्द्रपुत्राणि कनकाभरणानि हि

ಕರ್ಣಿಕಾರ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅರಳಿದ ಅರಣ್ಯಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭಿಸಿದವು; ರಾಜಪುತ್ರರು ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ।

Verse 13

तेषामनु तथा नीपाः पिङ्करा इव रेजिरे स्वमिसंलब्धसंमाना भृत्या राजसुतानिव

ಅವರ ಹಿಂದೆ ನೀಪವೃಕ್ಷಗಳೂ ಪಿಂಗಲವರ್ಣದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು; ಸ್ವಾಮಿಯಿಂದ ಗೌರವ ಪಡೆದ ಭೃತ್ಯರು ರಾಜಪುತ್ರರಂತೆ ಶೋಭಿಸುವಂತೆ ಕಂಡವು।

Verse 14

रक्ताशोकवना भान्ति पुष्पिताः सहसोज्ज्वलाः भृत्वा वसन्तनृपतेः संग्रामे ऽसृक्प्लुता इव

ರಕ್ತಾಶೋಕ ವನಗಳು ಪುಷ್ಪಿಸಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಜ್ವಲವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ; ವಸಂತನೃಪತಿಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಘಾತವನ್ನು ಹೊತ್ತು ರಕ್ತಸ್ನಾತ ಯೋಧರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ।

Verse 15

मृगवृन्दाः पिञ्जरिता राजन्ते गहने वने पुलकाभिर्वृता यद्वत् सज्जनाः सुहृदागमे

ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪಿಂಗಲವರ್ಣದ ಜಿಂಕೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ; ಪ್ರಿಯ ಸುಹೃದನ ಆಗಮನದಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನರು ರೋಮಾಂಚದಿಂದ ಆವೃತರಾಗುವಂತೆ।

Verse 16

मञ्जरीभिर्विराजन्ते नदीकूलेषु वेतसाः वक्तुकामा इवाङ्गुल्या को ऽस्माकं सदृशो नगः

ನದಿತೀರಗಳಲ್ಲಿ ವೇತಸ ವೃಕ್ಷಗಳು ಮಂಜರಿಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ; ಬೆರಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಮಾತನಾಡಲು ಬಯಸುವಂತೆ—‘ನಮಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪರ್ವತ ಯಾವುದು?’ ಎಂದು।

Verse 17

रक्ताशोककरा तन्वी देवर्षे किशुकाङ्घ्रिका नीलाशोककचा श्यामा विकासिकमलानना

ಹೇ ದೇವರ್ಷೇ, ಆಕೆ ಸೊಗಸಾಗಿ ಸಣ್ಣ ದೇಹವಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಆಕೆಯ ಕೈಗಳು ರಕ್ತಾಶೋಕ ಪುಷ್ಪಗಳಂತೆ, ಪಾದಗಳು ಕಿಶುಕ (ಪಲಾಶ) ಹೂಗಳಂತೆ; ಕೇಶಗಳು ನೀಲಾಶೋಕದಂತೆ, ಆಕೆ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣೆ, ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಮುಖವು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಳಿದ ಕಮಲದಂತೆ।

Verse 18

नीलेन्दीवरनेत्रा च ब्रह्मन् बिल्वफलस्तनी प्रफुल्लकुन्ददशना मञ्जरीकरशोभिता

ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ನೀಲಕಮಲಗಳಂತಿದ್ದವು; ಸ್ತನಗಳು ಬಿಲ್ವಫಲಗಳಂತಿದ್ದವು. ಹಲ್ಲುಗಳು ಅರಳಿದ ಕುಂದಪುಷ್ಪಗಳಂತಿದ್ದು, ಕೈಗಳು ಮಂಜರಿಗಳ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 19

बन्धुजीवाधरा शुभ्रा सिन्दुवारनखाद्भता पुंस्कोकिलस्वना दिव्या अङ्कोलवसना शुभा

ಅವಳ ಅಧರಗಳು ಬಂಧುಜೀವ ಪುಷ್ಪಗಳಂತಿದ್ದು ಅವಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನಳಾಗಿದ್ದಳು; ಅವಳ ನಖಗಳು ಸಿಂದುವಾರ ಪುಷ್ಪದಂತೆಯೇ ಅದ್ಭುತ. ಅವಳ ಧ್ವನಿ ಪುಂ-ಕೋಕಿಲದ ಕೂಗಿನಂತೆ ದಿವ್ಯ; ಅಂಕೋಲ ಪುಷ್ಪಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಧರಿಸಿದ ಶುಭಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 20

बर्हिवृन्दकलापा च सारसस्वरनूपुरा प्राग्वंशरसना ब्रह्मन् मत्तहंसगतिस्तथा

ಆ (ಭೂಮಿ) ನವಿಲುಗಳ ಗುಂಪು-ಕಲಾಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಸಾರಸಗಳ ಧ್ವನಿ ನೂಪುರಗಳ ಝಂಕಾರದಂತೆ. ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪೂರ್ವದ ಬಿದಿರು ತೋಟಗಳು ಅದರ ಕಟಿಬಂಧದಂತೆ ಇದ್ದು, ಮತ್ತಹಂಸಗಳ ಸೊಗಸಾದ ಗತಿಯನ್ನೂ ಅದು ಹೊಂದಿತ್ತು.

Verse 21

पुत्रजीवांशुका भृङ्गरोमराजिविराजिता वसन्तलक्ष्मीः संप्राप्ता ब3ह्मन् बदरिकाश्रमे

ಪುತ್ರಜೀವ ಪುಷ್ಪಗಳ ವಸ್ತ್ರದಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಕಪ್ಪು ಭೃಂಗಗಳ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ವಿರಾಜಮಾನಳಾಗಿ, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ವಸಂತಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬದರಿಕಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದಳು.

Verse 22

ततो नारायणो दृष्ट्वा आश्रमस्यानवद्यताम् समीक्ष्य च दिशः सर्वास्ततो ऽनङ्गमपश्यत

ನಂತರ ನಾರಾಯಣನು ಆಶ್ರಮದ ನಿರ್ದೋಷ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ತದನಂತರ ಅನಂಗ (ಕಾಮದೇವ)ನನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 23

नारद उवाच/ को ऽसावनङ्गो ब्रह्मर्षे तस्मिन् बदरिकाश्रमे यं ददर्श जगन्नाथो देवो नारायणो ऽव्ययः

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷೇ, ಆ ಬದರಿಕಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇರುವ ‘ಅನಂಗ’ ಯಾರು? ಜಗನ್ನಾಥನಾದ ಅವ್ಯಯ ದೇವ ನಾರಾಯಣನು ಯಾರನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದನು?

Verse 24

पुलस्त्य उवाच कन्दर्पो हर्षतनयो यो ऽसौ कामो निगद्यते स शङ्करेण संदग्धो ह्यनङ्गत्वमुपागतः

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹರ್ಷನ ಪುತ್ರ ಕಂದರ್ಪನು, ‘ಕಾಮ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವನು; ಶಂಕರನು ಅವನನ್ನು ದಹಿಸಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ‘ಅನಂಗತ್ವ’ (ದೇಹರಹಿತ ಸ್ಥಿತಿ) ಪಡೆದನು.

Verse 25

नारद उवाच किमर्थं कामदेवो ऽसौ देवदेवेन शंभुना दग्धस्तु कारणे कस्मिन्नेतद्व्याख्यातुमर्हसि

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವದೇವನಾದ ಶಂಭುವು ಆ ಕಾಮದೇವನನ್ನು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ದಹಿಸಿದನು? ಯಾವ ಹേതುವಿನಿಂದ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿತು? ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸಿರಿ.

Verse 26

पुलस्त्य उवाच यदा दक्षसुता ब्रह्मन् सती याता यमक्षयम् विनाश्य दक्षयज्ञं तं विचचार त्रिलोचनः

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿ ಸತೀ ಯಮನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ (ಮರಣಕ್ಕೆ) ಹೋದಾಗ, ತ್ರಿನೇತ್ರನು ದಕ್ಷಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು.

Verse 27

ततो वृषध्वजं दृष्ट्वा कन्दर्पः कुसुमायुधः अपत्नीकं तदास्त्रेण उन्मादेनाभ्यताडयत्

ನಂತರ ವೃಷಧ್ವಜನನ್ನು ಕಂಡು, ಹೂಗಳೇ ಆಯುಧವಾದ ಕಂದರ್ಪನು, ಆ ವೇಳೆ ಪತ್ನೀಹೀನನಾದ (ಶಿವನನ್ನು) ಉನ್ಮಾದ/ಮೋಹ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹೊಡೆದನು.

Verse 28

ततो हरः शरेणाथ उन्मादेनाशु ताडितः विचचार तदोन्मत्तः काननानि सरांसि च

ಆಮೇಲೆ ಹರನು ಉನ್ಮಾದದ ಆ ಬಾಣದಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತಾಡಿತನಾಗಿ, ಉನ್ಮತ್ತನಾಗಿ ಕಾನನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಚರಿಸಿದನು।

Verse 29

स्मरन् सतीं महादेवस्तथोन्मादेन ताडितः न शर्म लेभे देवर्षे बाणविद्ध इव द्विपः

ದೇವರ್ಷೇ! ಸತಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಾದೇವನು ಉನ್ಮಾದದಿಂದ ತಾಡಿತನಾಗಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ; ಬಾಣವಿದ್ದ ಆನೆಯಂತೆ।

Verse 30

ततः पपात देवेशः कालिन्दीसरितं मुने निमग्ने शङ्करे आपो दग्धाः कृष्णात्वमागताः

ನಂತರ ದೇವೇಶನು ಕಾಲಿಂದೀ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದನು, ಮುನೇ. ಶಂಕರನು ಮುಳುಗಿದಾಗ ನೀರು ದಗ್ಧವಾಗಿ ಕಪ್ಪಾಯಿತು।

Verse 31

तदाप्रभृति कालिन्द्या भृङ्गाञ्जननिभं जलम् आस्यन्दत् पुण्यतीर्था सा केशपाशमिवावने

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಕಾಲಿಂದಿಯ ಜಲವು ಭೃಂಗ/ಅಂಜನದಂತೆ ಕಪ್ಪಾಗಿ ಹರಿಯತೊಡಗಿತು; ಆ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥ ನದಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಶಪಾಶದಂತೆ ಸುರಿಯಿತು।

Verse 32

ततो नदीषु पुण्यासु सरस्सु च नदेषु च पुलुनेषु च रम्येषु वापीषु नलिनीषु च

ನಂತರ ಅವನು ಪುಣ್ಯ ನದಿಗಳಲ್ಲೂ, ಸರೋವರಗಳಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಹೊಳೆಗಳಲ್ಲೂ; ಮನೋಹರ ಮರಳುತೀರಗಳಲ್ಲೂ, ಹಾಗೆಯೇ ವಾಪಿ/ಬಾವಿಗಳಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಕಮಲಸರೋವರಗಳಲ್ಲೂ (ಸಂಚರಿಸಿದನು)।

Verse 33

पर्वतेषु च रम्येषु काननेषु च सानुषु विचारन् स्वेच्छया नैव शर्म लेभे महेश्वरः

ರಮ್ಯ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲೂ, ಕಾನನಗಳಲ್ಲೂ, ಇಳಿಜಾರಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸಂಚರಿಸಿದರೂ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ಅಲ್ಪವೂ ಶಾಂತಿ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ।

Verse 34

क्षणं गायति देवर्षे क्षणं रोदिति शङ्करः क्षणं ध्यायति तन्वङ्गीं दक्षकन्यां मनोरमाम्

ಓ ದೇವರ್ಷೇ! ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಶಂಕರನು ಹಾಡುತ್ತಾನೆ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಅಳುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸೊಗಸಾದ ಸಣ್ಣ ಅಂಗಗಳಿರುವ ದಕ್ಷಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 35

ध्यात्वा क्षणं प्रस्वपिति क्षणं स्वप्नायते हरः स्वप्ने तथेदं गदति तां दृष्ट्वा दक्षकन्यकाम्

ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಧ್ಯಾನಿಸಿದ ಹರು ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಿದ್ರಿಸಿ ಸ್ವಪ್ನಾವಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿದನು; ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಹೀಗೆಂದನು।

Verse 36

निर्घृणे तिष्ठ किं मूढे त्यजसे मामनिन्दिते मुग्धे त्वया विरहितो दग्धो ऽस्मि मदनाग्निना

“ನಿರ್ದಯೆ, ನಿಲ್ಲು! ಓ ಮೂಢೆ, ಓ ಅನಿಂದಿತೆ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಏಕೆ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೀಯ? ಓ ಮುಗ್ಧೆ, ನಿನ್ನ ವಿರಹದಿಂದ ನಾನು ಮದನಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದಗ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ।”

Verse 37

सति सत्यं प्रकुपिता मा कोपं कुरु सुन्दरि पादप्रणामावनतमभिभाषितु मर्हसि

“ಓ ಸತಿ! ನೀ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದೀಯೆ; ಓ ಸುಂದರಿ, ಕೋಪ ಮಾಡಬೇಡ. ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ವಂದಿಸಿರುವ ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಲು ದಯಮಾಡು।”

Verse 38

श्रूयसे दृश्यसे नित्यं स्पृश्यसे वन्द्यसे प्रिये आलिङ्ग्यसे च सततं किमर्थं नाभिभाषसे

ಪ್ರಿಯೆ, ನೀನು ನಿತ್ಯವೂ ಕೇಳಲ್ಪಡುವೆ, ಕಾಣಲ್ಪಡುವೆ; ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ವಂದಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸದಾ ಆಲಿಂಗನಗೊಳ್ಳುವೆ—ಹಾಗಿದ್ದರೂ ನನ್ನೊಡನೆ ಏಕೆ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ?

Verse 39

विलपन्तं जनं दृष्ट्वा कृपा कस्य न जायते विशेषतः पतिं बाले ननुप त्वमतिनिर्घृणा

ವಿಲಪಿಸುವವನನ್ನು ನೋಡಿ ಯಾರಿಗೆ ಕರುಣೆ ಹುಟ್ಟದು? ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಓ ಬಾಲೆ, ನೀನು ಅತಿನಿರ್ದಯಳಲ್ಲವೇ?

Verse 40

त्वयोक्तानि वचांस्येवं पूर्वं मम कृशोदरि विना त्वया न जीवेयं तदसत्यं त्वया कृतम्

ಕೃಶೋದರಿಯೇ, ನೀನು ಹಿಂದೆ ನನಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೆ—‘ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ.’ ಆ ಮಾತನ್ನು ನೀನೇ ಸುಳ್ಳಾಗಿಸಿದ್ದೆ.

Verse 41

एह्येहि कामसंतप्तं परिष्वज सुलोचने नान्यथा नश्यते तापः सत्येनापि शपे प्रिये

ಬಾ, ಬಾ! ಸுலೋಚನೆ, ಕಾಮತಾಪದಿಂದ ದಹಿಸಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ತಾಪ ನಾಶವಾಗದು; ಪ್ರಿಯೆ, ಸತ್ಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಶಪಥ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 42

इत्थं विलप्य स्वप्नान्ते प्रतिबुद्धस्तु तत्क्षणात् उत्कूजति तथारण्ये मुक्तकण्ठं पुनः पुनः

ಹೀಗೆ ಕನಸಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಲಪಿಸಿ, ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡನು; ನಂತರ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಗಂಟಲು ಬಿಚ್ಚಿ, ಮರುಮರು ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿದನು.

Verse 43

तं कूजमानं विलपन्तमारात् समीक्ष्य पाचं तरसा वृषकेतनं हि विव्याध चापं तरसा विनाम्य संतापनाम्ना तु शरेण भूयः

ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಚನನ್ನು ನೋಡಿ ವೃಷಕೇತು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ವಾಲಿಸಿ ‘ಸಂತಾಪ’ ಎಂಬ ಶರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚುಚ್ಚಿದನು।

Verse 44

संतापनास्त्रेण तदा स विद्धो भूयः स संतप्ततरो बभूव संतापयंश्चापि जगत्समग्रं फूत्कृत्य फूत्कृत्य विवासते स्म

ಆಗ ‘ಸಂತಾಪನ’ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ವಿದ್ಧನಾದ ಅವನು ಇನ್ನಷ್ಟು ದಹನಗೊಂಡನು. ಸಮಗ್ರ ಜಗತ್ತನ್ನೂ ತಾಪಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಮರುಮರು ಉಷ್ಣ ಶ್ವಾಸವನ್ನು ಊದುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು।

Verse 45

तं चापि भूयो मदनो जघान विजृण्भणास्त्रेण ततो विजृम्भे ततो भृशं कामशरैर्वितुन्नो विजृम्भमाणः परितो भ्रमंश्च

ಮತ್ತೆ ಮದನನು ಅವನನ್ನು ‘ವಿಜೃಂಭಣ’ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ಆಗ ಅವನು ಆಕಳಿಸಲು/ತೂಗಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ನಂತರ ಕಾಮನ ಶರಗಳಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಮರುಮರು ಆಕಳಿಸುತ್ತಾ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಅಲೆದಾಡಿದನು।

Verse 46

ददर्श यक्षाधिपतेस्तनूजं पाञ्चालिकं नाम जगत्प्रधानम् दृष्ट्वा त्रिनेत्रो धनदस्य पुत्रं पार्श्वं समभ्येत्य वचो बभाषे भ्रातृव्य वक्ष्यसि वचो यदद्य तत् त्वं कुरुष्वामितविक्रमो ऽसि

ಅವನು ಯಕ್ಷಾಧಿಪತಿಯ ಪುತ್ರನಾದ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖನಾದ ‘ಪಾಞ್ಚಾಲಿಕ’ ಎಂಬವನನ್ನು ಕಂಡನು. ಧನದ (ಕುಬೇರ)ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ನೋಡಿ ತ್ರಿನೇತ್ರ (ಶಿವ) ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಪ್ರತಿದ್ವಂದ್ವಿ, ಇಂದು ನೀನು ಹೇಳುವ ಮಾತನ್ನು ನೀನೇ ನೆರವೇರಿಸು; ನೀನು ಅಪಾರ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ.”

Verse 47

पाञ्चालिक उवाच यन्नाथ मां वक्ष्यसि तत्करिष्ये सुदुष्करं यद्यपि देवसंघै आज्ञापयस्वातुलवीर्य शंभो दासो ऽस्मि ते भक्तियुतस्तथेश

ಪಾಞ್ಚಾಲಿಕನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ನಾಥ, ನೀವು ನನಗೆ ಏನು ಹೇಳಿದರೂ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಅದು ದೇವಸಂಘಗಳಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರವಾದರೂ. ಹೇ ಅತುಲವೀರ್ಯ ಶಂಭೋ, ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿರಿ; ಹೇ ಈಶ, ನಾನು ಭಕ್ತಿಯುತ ನಿಮ್ಮ ದಾಸನು.”

Verse 48

ईश्वर उवाच नाशं गतायां वरदाम्बिकायां कामाग्निना प्लुष्सुविग्रहो ऽस्मि विजृम्भणोन्मादसरैर्विभिन्नो धृतिं न विन्दामि रतिं सुखं वा

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ವರದಾಯಿನಿ ಅಂಬಿಕಾ ನಾಶವಾದುದರಿಂದ ನಾನು ಕಾಮಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ದಗ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಜಂಭಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮೂರ್ಚ್ಛೆಯ ಬಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಉಗ್ರ ಉನ್ಮಾದದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿತನಾಗಿ ನನಗೆ ಧೈರ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ರತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಸುಖವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 50

विजृम्भणं पुत्र तथैव तापमुन्मादमुग्रं मदनप्रणुन्नम् नान्यः पुमान् धारयितुं हि शक्तो मुक्त्वा भवन्तं हि ततः प्रतीच्छ // वम्प्_6.49 पुलस्त्य उवाच इत्येवमुक्तो वृषभध्वजेन यक्षः प्रतीच्छत् स विजृम्भणादीन् तोषं जगामाशु ततस्त्रिशूली तुष्टस्तदैवं वचनं बभाषे

“ಪುತ್ರ, ಈ ಜಂಭಣಜನ್ಯ ಸ್ಥಬ್ಧತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ದಹನತಾಪ ಮತ್ತು ಮದನಪ್ರೇರಿತ ಉಗ್ರ ಉನ್ಮಾದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು. ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವ ಪುರುಷನೂ ಇವನ್ನು ಧರಿಸಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನೇ ಗ್ರಹಿಸು.” ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ವೃಷಭಧ್ವಜ ಶಿವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಆ ಯಕ್ಷನು ವಿಜಯೃಂಭಣಾದಿ ಕ್ಲೇಶಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ನಂತರ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ತಕ್ಷಣ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಮತ್ತೆ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 51

हर उवाच यस्मात्त्वया पुत्र सुदुर्धराणि विजृम्भणादीन् प्रतीच्छितानि तस्माद्वरं त्वां प्रतिपूजनाय दास्यामि लोक्य च हास्यकारि

ಹರನು ಹೇಳಿದನು—ಪುತ್ರ, ನೀನು ವಿಜಯೃಂಭಣಾದಿ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಧರ ಕ್ಲೇಶಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೀ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಯಥಾವಿಧಿ ಪೂಜೆಗೆ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಗುವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವರವನ್ನು ನಿನಗೆ ನೀಡುವೆನು.

Verse 52

यस्त्वां यदा पश्यति चैत्रमासे स्पृशेन्नरो वार्चयते च भक्त्या वृद्धो ऽथ बालो ऽथ युवाथ योषित् सर्वे तदोन्मादधरा भवन्ति

ಚೈತ್ರಮಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾರು ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೋ, ಅಥವಾ ಯಾವನಾದರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅಥವಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅವನು ವೃದ್ಧನಾಗಿರಲಿ, ಬಾಲನಾಗಿರಲಿ, ಯುವನಾಗಿರಲಿ, ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಿರಲಿ—ಎಲ್ಲರೂ ಆಗ ಉನ್ಮಾದವನ್ನು ಧರಿಸುವವರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 53

गायन्ति नृत्यन्ति रमन्ति यक्ष वाद्यानि यत्नादपि वादयन्ति तवाग्रतो हास्यवचो ऽभिरक्ता भवन्ति ते योगयुतास्तु ते स्युः

ಯಕ್ಷರು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ವಿಹರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನೂ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಸ್ಯವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಅವರು ಯೋಗಯುತರೂ ಆಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 54

ममैव नाम्ना भवितासि पूज्यः पाञ्चालिकेशः प्रथितः पृथिव्याम् मम प्रसादाद् वरदो नराणां भविष्यसे पूज्यतमो ऽभिगच्छ

ನನ್ನದೇ ನಾಮದಿಂದ ನೀನು ಪೂಜ್ಯನಾಗುವಿ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ‘ಪಾಞ್ಚಾಲಿಕೇಶ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುವಿ. ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನೀನು ಜನರಿಗೆ ವರದಾತನಾಗುವಿ; ಹೋಗು, ಪರಮಪೂಜ್ಯನೇ।

Verse 55

इत्येवमुक्तो विभुना स यक्षो जगाम देशान् सहसैव सर्वान् कालञ्जरस्योत्तरतः सुपुण्यो देशो हिमाद्रेरपि दक्षिणस्थः

ವಿಭುವು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಆ ಯಕ್ಷನು ತಕ್ಷಣವೇ ವೇಗವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳನ್ನೂ ಸಂಚರಿಸಿದನು. ಕಾಲಂಜರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಹಾಪುಣ್ಯ ದೇಶವಿದೆ; ಅದು ಹಿಮಾಲಯದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 57

तस्मिन् सुपुण्ये विषये निविष्टो रुद्रप्रसादादभिपूज्यते ऽसौ तस्मिन् प्रयाते भगवांस्त्रिनेत्रो देवो ऽपि विन्ध्यं गिरिमभ्यगच्छत् // वम्प्_6.56 तत्रापि मदनो गत्वा ददर्श वृषकेतनम् दृष्ट्वा प्रहर्त्तुकामं च ततः प्रादुवचद्धरः

ಆ ಮಹಾಪುಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಅವನು ರುದ್ರಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೊರಟ ಬಳಿಕ ತ್ರಿನೇತ್ರನಾದ ಭಗವಾನ್ ದೇವನೂ ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಮದನನು ಹೋಗಿ ವೃಷಕೇತುವನ್ನು ಕಂಡನು; ಅವನು ಹೊಡೆಯಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಧರನು ಆಗ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 58

ततो दारुवनं घोरं मदनाभिसृतो हरः विवेश ऋषयो यत्र सपत्नीका व्यवस्थिताः

ನಂತರ ಮದನದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅಭಿಸೃತನಾದ ಹರ (ಶಿವ) ಭಯಂಕರ ದಾರುವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು.

Verse 59

ते चापि ऋषयः सर्वे दृष्ट्वा मूर्ध्ना नताभवन् ततस्तान् प्राह भगवान् भिक्षा मे प्रतिदीयताम्

ಆ ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಕಂಡು ತಲೆಬಾಗಿದರು. ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಅವರಿಗೆ—‘ನನಗೆ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡಿರಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 60

ततस्ते मौनिनस्तस्थुः सर्व एव महर्षयः तदाश्रमाणि सर्वाणि परिचक्राम नारदः

ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಮೌನವನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಿಂತರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾರದನು ಎಲ್ಲ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಪರ್ಯಟಿಸಿದನು.

Verse 61

तं प्रविष्टं तदा दृष्ट्वा भार्गवात्रेययोषितः प्रक्षोभमगमन् सर्वा हीनसत्त्वाः समन्ततः

ಅವನನ್ನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಭಾರ್ಗವ ಹಾಗೂ ಆತ್ರೇಯರ ಪತ್ನಿಯರೆಲ್ಲರೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಅಶಾಂತಗೊಂಡರು; ಅವರ ಆತ್ಮಸಂಯಮ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿತ್ತು.

Verse 62

ऋते त्वरुन्धतीमेकामनसूयां च भामिनीम् एताभ्यां भर्तृपूजासु तच्चिन्तासु स्थितं मनः

ಅರುಂಧತೀ ಒಬ್ಬಳನ್ನೂ, ಸತೀ ಅನಸೂಯೆಯನ್ನೂ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ; ಈ ಇಬ್ಬರ ಮನಸ್ಸು ಪತಿಪೂಜೆಯಲ್ಲೂ ಪತಿಯ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿತ್ತು.

Verse 63

ततः संक्षुभिताः सर्वा यत्र याति महेश्वरः तत्र प्रयान्ति कामार्त्ता मदविह्वलितेन्द्रियाः

ನಂತರ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಬಹಳ ಅಶಾಂತಗೊಂಡು, ಕಾಮದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ರತಿಮದದಿಂದ ಮರುಳಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಹೇಶ್ವರನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದನೋ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಹೋದರು.

Verse 64

त्यक्त्वाश्रमणि शून्यानि स्वानिता मुनियोषितः अनुडजग्मुर्यथा मत्तं करिण्य इव कुञ्जरम्

ಇದೀಗ ಖಾಲಿಯಾದ ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಆ ಮುನಿಗಳ ಪತ್ನಿಯರು ಅವನ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಹೋದರು; ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಗಜರಾಜನನ್ನು ಕರಿಣಿಯರು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವಂತೆ.

Verse 65

ततस्तु ऋषयो दृष्ट्वा भार्गवाङ्गिरसो मुने क्रोधान्विताब्रुवन्सर्वे लिङ्गे ऽस्य पततां भुवि

ಆಗ ಭಾರ್ಗವ ಹಾಗೂ ಆಂಗಿರಸ ಋಷಿಗಳು ಅದನ್ನು ನೋಡಿ, ಓ ಮುನೇ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಹೇಳಿದರು— “ಇವನ ಲಿಂಗವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳಲಿ!”

Verse 66

ततः पपात देवस्य लिङ्गं पृथ्वीं विदारयन् अन्तर्द्धानं जगामाथ त्रिशूली नीललोहितः

ನಂತರ ದೇವನ ಲಿಂಗವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೀರಿ ಬಿದ್ದುಹೋಯಿತು; ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ನೀಲಲೋಹಿತನು ತಕ್ಷಣವೇ ಅಂತರಧಾನನಾದನು.

Verse 67

ततः स पतितो लिङ्गो विभिद्य वसुधातलम् रसातलं विवेशाशु ब्रह्मण्डं चोर्ध्वतो ऽभिनत्

ಆಗ ಆ ಬಿದ್ದ ಲಿಂಗವು ವಸುಧಾತಲವನ್ನು ಚೀರಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ರಸಾತಲಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೂ ಭೇದಿಸಿತು.

Verse 68

ततश्चचाल पृथिवी गिरयः सरितो नगाः पातालभुवनाः सर्वे जङ्गमाजङ्गमैर्वृताः

ಆಗ ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸಿತು; ಪರ್ವತಗಳು, ನದಿಗಳು, ಮರಗಳೂ ಅಲುಗಾಡಿದವು; ಮತ್ತು ಜಂಗಮ-ಅಜಂಗಮಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾತಾಳದ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳು ಅಶಾಂತಗೊಂಡವು.

Verse 69

संक्षुब्धान् भुवनान् दृष्ट्वा भूर्लोकादीन् पितामहः जगाम माधवं द्रष्टुं क्षीरोदं नाम सागरम्

ಭೂರ್‌ಲೋಕ ಮೊದಲಾದ ಲೋಕಗಳು ಸಂಕ್ಷುಬ್ಧವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಮಾಧವನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಷೀರೋದ ಎಂಬ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 70

तत्र दृष्ट्वा हृषीकेशं प्रणिपत्य च भक्तितः उवाच देव भुवनाः किमर्थ क्षुभिता विभो

ಅಲ್ಲಿ ಹೃಷೀಕೇಶನನ್ನು ನೋಡಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೀಗೆಂದನು— “ಹೇ ದೇವ, ಹೇ ವಿಭು! ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಲೋಕಗಳು ಅಶಾಂತವಾಗಿವೆ?”

Verse 71

अथोवाच हरिर्ब्रह्मन् शार्वो लिङ्गो महर्षिभिः पातितस्तस्य भारार्ता संचचाल वसुंधरा

ನಂತರ ಹರಿ ಹೇಳಿದರು— “ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್! ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಶಾರ್ವನ (ಶಿವನ) ಲಿಂಗವನ್ನು ಪಾತಿತಗೊಳಿಸಿದರು; ಅದರ ಭಾರದಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ವಸುಂಧರಾ ಕಂಪಿಸಿತು.”

Verse 72

ततस्तदद्भुततमं श्रुत्वा देवः वितामहः तत्र गच्छाम देवेश एवमाह पुनः पुनः

ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾದ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವ ವಿಟಾಮಹನು ಮರುಮರು ಹೀಗೆಂದನು— “ಹೇ ದೇವೇಶ! ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗೋಣ.”

Verse 73

ततः पितामहो देवः केशवश्च जगत्पतिः आजग्मतुस्तमुद्देशं यत्र लिङ्गं भवस्य तत्

ನಂತರ ಪಿತಾಮಹ ದೇವ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಮತ್ತು ಜಗತ್ಪತಿ ಕೇಶವನು, ಭವನ (ಶಿವನ) ಲಿಂಗವಿದ್ದ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.

Verse 74

ततो ऽनन्तं हरिर्लिङ्गं दृष्ट्वारुह्य खगेश्वरम् पातालं प्रविवेशाथ विस्मयान्तरितो विभुः

ನಂತರ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಲಿಂಗವನ್ನು ನೋಡಿ ಹರಿ ಖಗೇಶ್ವರ (ಗರುಡ)ನ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಆ ವಿಭು ಆಶ್ಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಡಗಿದನು.

Verse 75

ब्रह्म पद्मविमानेन उर्ध्वमाक्रम्य सर्वतः नैवान्तमलभद् ब्रह्मन् विस्मितः पुनरागतः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಪದ್ಮವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿದರೂ ಅದರ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ; ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.

Verse 76

विष्णुर्गत्वाथ पातालान् सप्त लोकपरायणः चक्रपाणिर्विनिष्क्रान्तो लेभे ऽन्तं न महामुने

ಹೇ ಮಹಾಮುನಿ, ಸಪ್ತಲೋಕಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಗತಿಯನ್ನುಳ್ಳ ಚಕ್ರಪಾಣಿ ವಿಷ್ಣು ಪಾತಾಳಗಳಿಗೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿಿಂದ ಹೊರಬಂದರೂ ಅದರ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.

Verse 77

विष्णुः पितामहश्चोभौ हरलिङ्गं समेत्य हि कृताञ्जलिपुटौ भूत्वा स्तोतुं देवं प्रचक्रतुः

ವಿಷ್ಣುವೂ ಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಇಬ್ಬರೂ ಹರವಲಿಂಗವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ, ಅಂಜಲಿ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ದೇವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

Verse 78

हरिब्रह्माणावूचतुः नमो ऽस्तु ते शूलपाणे नमो ऽस्तु वृषभध्वज जीमूतवाहन कवे शर्व त्र्यम्बक शङ्कर

ಹರಿಯೂ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಶೂಲಪಾಣಿ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ವೃಷಭಧ್ವಜ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಜೀಮೂತವಾಹನ, ಹೇ ಕವಿ, ಹೇ ಶರ್ವ, ಹೇ ತ್ರ್ಯಂಬಕ, ಹೇ ಶಂಕರ—ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 79

महेश्वर महेशान सुपर्णाक्ष वृषाकपे दक्षयज्ञक्षयकर कालरूप नमो ऽस्तु ते

ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ, ಹೇ ಮಹೇಶಾನ, ಹೇ ಸುಪರ್ಣಾಕ್ಷ, ಹೇ ವೃಷಾಕಪಿ, ಹೇ ದಕ್ಷಯಜ್ಞಕ್ಷಯಕರ, ಹೇ ಕಾಲರೂಪ—ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 80

त्वमादिरस्य जगतस्त्वं मध्यं परमेश्वर भवानन्तश्च भगवान् सर्वगस्त्वं नमो ऽस्तु ते

ನೀನೇ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಆದಿ, ನೀನೇ ಮಧ್ಯ, ಹೇ ಪರಮೇಶ್ವರ. ನೀನು ಅನಂತ ಭಗವಾನ್, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 81

पुलस्त्य उवाच/ एवं संस्तूयमानस्तु तस्मिन् दारुवने हरः स्वरूपी ताविदं वाक्यमुवाच वदतां वरः

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ದಾರುವನ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರನು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟನಾಗಿ, ವಕ್ತೃಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ, ಆಗ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 82

हर उवाच किमर्थं देवतानाथौ परिभूतक्रमं त्विह मां स्तुवाते भृशास्वस्थं कामतापितविग्रहम्

ಹರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವತಾನಾಥರೇ! ಕ್ರಮದಿಂದ ಬದಿಗೊತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ನನ್ನನ್ನು ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೀರಿ? ನಾನು ಬಹಳ ಅಸ್ವಸ್ಥನಾಗಿ, ಕಾಮತಾಪದಿಂದ ಪೀಡಿತ ದೇಹಧಾರಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 83

देवावूचतुः / भक्तः पातितं लिङ्गं यदेतद् भुवि शङ्कर एतत् प्रगृह्यतां भूय अतो देव स्तुवावहे

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಶಂಕರಾ! ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎತ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ. ಆದಕಾರಣ, ಹೇ ದೇವ, ನಾವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 84

हर उवाच/ यद्यर्चयन्ति त्रिदशा मम लिङ्गं सुरोत्तमौ तदेतत्प्रतिगृह्णीयां नान्यथेति कथञ्चन

ಹರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂರೋತ್ತಮರೇ! ತ್ರಿದಶ ದೇವರುಗಳು ನನ್ನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿದರೆ, ಆಗ ನಾನು ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 85

ततः प्रोवाच भगवानेवमस्त्विति केशव ब्रह्म स्वयं च जग्राह लिङ्गं कनकपिङ्गलम्

ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಕೇಶವನು—“ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ವತಃ ಕನಕ-ಪಿಂಗಲ ವರ್ಣದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದನು.

Verse 87

ततश्चकार भगवांश्चातुर्वर्ण्यं हरार्चने शास्त्राणि चैषां मुख्यानि नानोक्तिविदितानि च / 6.86 आद्यं शैवं परिख्यातमन्यत्पाशुपतं मुने तृतीयं कालवदनं चतुर्थं च कपालिनम्

ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಹರಾರ್ಚನೆಗಾಗಿ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಇವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ನಾನಾ ಉಪದೇಶಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ—ಮೊದಲದು ಶೈವ, ನಂತರ ಹೇ ಮುನೇ ಪಾಶುಪತ; ಮೂರನೆಯದು ಕಾಲವದನ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಕಪಾಲಿನ.

Verse 88

शैवश्चासीत्स्वयं शक्तिर्वसिष्ठस्य प्रियः श्रुतः तस्य शिष्यो बभूवाथ गोपायन इति श्रुतः

ಸ್ವಯಂಶಕ್ತಿ ಎಂಬ ಶೈವ ಆಚಾರ್ಯನಿದ್ದನು; ಅವನು ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನೆಂದು ಶ್ರುತವಾಗಿದೆ. ಅವನ ಶಿಷ್ಯನು, ಕೇಳಿಬಂದಂತೆ, ಗೋಪಾಯನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 89

महापाशुपतश्चासीद्भरद्वाजस्तपोधनः तस्य शिष्यो ऽप्यभूद्राजा ऋषभः सोमकेश्वरः

ತಪೋಧನನಾದ ಭರದ್ವಾಜನು ಮಹಾಪಾಶುಪತನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಶಿಷ್ಯನೂ ರಾಜನೇ—ಸೋಮಕೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಋಷಭನು.

Verse 90

कालस्यो भगवानासीदापस्तम्बस्तपोधनः तस्य शिष्योभवद्वैश्यो नाम्ना क्राथेश्वरो मुने

ಕಾಲಸ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ತಪೋಧನನಾದ ಭಗವಾನ್ ಆಪಸ್ತಂಬನಿದ್ದನು. ಹೇ ಮುನೇ, ಅವನ ಶಿಷ್ಯನು ಕ್ರಾಥೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ವೈಶ್ಯನಾದನು.

Verse 91

महाव्रती च धनदस्तस्य शिष्यश्च विर्यवान् कर्णोदर इति ख्यातो जात्या शूद्रो महातपाः

ಧನದನು ಮಹಾವ್ರತಧಾರಿ. ಅವನ ಶಿಷ್ಯನು ವೀರ್ಯವಂತನು; ‘ಕರ್ಣೋದರ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನು—ಜನ್ಮತಃ ಶೂದ್ರನಾದರೂ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ.

Verse 92

एवं म भगवान्ब्रह्म पूजनाय शिवस्य तु कृत्वा तु चातुराश्रम्यं स्वमेव भवनं गतः

ಈ ರೀತಿ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ಶಿವಪೂಜಾರ್ಥವಾಗಿ ಚಾತುರಾಶ್ರಮ್ಯವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಮಾಡಿ ತನ್ನ ಸ್ವಧಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 94

गते ब3ह्मणि शर्वो ऽपि उपसंहृत्य तं तदा लिङ्गं चित्रवने सूक्ष्मं प्रतिष्ठाप्य चचार ह 6.93 विचरन्तं तदा भूयो महेशं कुसुमायुधः आरात्स्थित्वाग्रतो धन्वी संतापयितुमुद्यतः

ಬ್ರಹ್ಮನು ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ ಶರ್ವ (ಶಿವ)ನೂ ಅದನ್ನು ಉಪಸಂಹರಿಸಿ, ಚಿತ್ರವನದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು. ಮಹೇಶನು ಮತ್ತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕುಸುಮಾಯುಧ (ಕಾಮ) ಧನುರ್ಧರನಾಗಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಅವನನ್ನು ಸಂತಪಿಸಲು ಉದ್ಯತನಾದನು.

Verse 95

ततस्तमग्रतो दृष्ट्वा क्रोधाध्मातदृशा हरः स्मरमालोकयामास शिखाग्राच्चरणान्तिकम्

ಆಗ ಅವನನ್ನು ಮುಂದೆ ಕಂಡು, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉಬ್ಬಿದ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಹರ (ಶಿವ)ನು ಸ್ಮರ (ಕಾಮ)ನನ್ನು ಶಿಖಾಗ್ರದಿಂದ ಪಾದಾಂತವರೆಗೆ ಅವಲೋಕಿಸಿದನು.

Verse 96

आलोकितस्त्रिनेत्रेण मदनो द्युतिमानपि प्रादह्यत तदा ब्रह्मन् पादादारभ्य कक्षवत्

ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್! ತ್ರಿನೇತ್ರ (ಶಿವ)ನ ದೃಷ್ಟಿ ಬಿದ್ದ ತಕ್ಷಣ, ದ್ಯುತಿಮಾನ ಮದನನೂ ಆಗ ಪಾದಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಒಣಕಟ್ಟೆಯಂತೆ ದಹಿಸಿ ಭಸ್ಮವಾಯಿತು.

Verse 97

प्रदह्यमानौ चरणौ दृष्ट्वासौ कुसुमायुधः उत्ससर्ज धनुः श्रेष्ठं तज्जगामाथ पञ्चधा

ತನ್ನ ಪಾದಗಳು ದಹಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಕుసುಮಾಯುಧ ಕಾಮದೇವನು ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಬಿಡಿದನು; ಅದು ಐದು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮುರಿದುಹೋಯಿತು.

Verse 98

यदासीन्मुष्टिबन्धं तु रुक्मपृष्ठं महाप्रभम् स चम्पकतरुर्जातः सुगन्धाढ्यो गुणाकृतिः

ಧನುಸ್ಸಿನ ಮুষ্টಿಬಂಧವಾಗಿದ್ದದು—ಸುವರ್ಣಪೃಷ್ಠ ಹಾಗೂ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ—ಅದೇ ಸುಗಂಧಸಮೃದ್ಧ, ಸುಂದರಾಕೃತಿಯ ಚಂಪಕವೃಕ್ಷವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.

Verse 99

नाहस्थानं शुभाकारं यदासीद्वज्रभूषितम् तज्जातं केसरारण्यं बकुलं नामतो मुने

ಮುನಿಯೇ, ನಾಸಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಶುಭಾಕಾರದ, ವಜ್ರಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಭೂಷಿತವಾದ ಭಾಗವು ‘ಬಕುಲ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕೇಸರಾರಣ್ಯವಾಗಿ ಜನಿಸಿತು.

Verse 100

या च कोटी सुभा ह्यासीदिन्द्रनीलविभूषिता जाता सा पाटला रम्या भृङ्गराजिविभूषिता

ಇಂದ್ರನೀಲ ಮಣಿಯಿಂದ ವಿಭೂಷಿತವಾಗಿದ್ದ ಆ ಶುಭ ‘ಕೋಟಿ’ ಭೃಂಗಗಳ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ರಮ್ಯ ‘ಪಾಟಲಾ’ಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.

Verse 101

नाहोपरि तथा मुष्टौ स्थानं शशिमणिप्रभम् पञ्चगुल्माभवज्जाती शशाङ्ककिरणोज्ज्वला

ಅದೇ ರೀತಿ ನಾಸೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮುಷ್ಟಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಚಂದ್ರಮಣಿಯ ಕಾಂತಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದ ಸ್ಥಳವು, ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳಿಂದ ಉಜ್ಜ್ವಲವಾದ ಐದು ಗುಲ್ಮಗಳ ‘ಜಾತಿ’ಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.

Verse 102

ऊर्द्ध्व मुष्ट्या अधः कोट्योः स्थानं विद्रुमभूषितम् तस्माद्भुपुटा मल्ली संजाता विविधा मुने

ಮೇಲಿನ ಮುಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಕಟಿ/ನಿತಂಬಗಳ ಮಧ್ಯದ, ವಿದ್ರುಮಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ಓ ಮುನೇ, ವಿವಿಧ ವಿಧದ ಮಲ್ಲಿಕಾ (ಮಲ್ಲಿಗೆ) ಹುಟ್ಟಿತು।

Verse 103

पुष्पोत्तमानि रम्याणि सुरभीणि च नारद जातियुक्तानि देवेन स्वयमाचरितानि च

ಓ ನಾರದಾ! ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಷ್ಪಗಳು ಮನೋಹರವಾಗಿಯೂ ಸುಗಂಧಯುಕ್ತವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದವು; ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಜಾತಿ-ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ದೇವನೇ ಸ್ವಯಂ ಅವನ್ನು ರಚಿಸಿ/ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದನು।

Verse 104

मुमोच मार्गणान् भूम्यां शरीरे दह्यति स्मरः फलोपगानि वृक्षाणि संभूतानि सहस्रशः

ಅವನು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿಡಿದನು; ಅದೇ ವೇಳೆ ಸ್ಮರ (ಕಾಮ) ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ದಹಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆಗ ಫಲಧಾರಕ ವೃಕ್ಷಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು।

Verse 105

चूतादीनि सुगन्धीनि स्वादूनि विविधानि च हरप्रसादाज्जातानि भोज्यान्यपि सुरोत्तमैः

ಮಾವಿನಂತಹ ಫಲಗಳು ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ, ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧಗಳಾಗಿದ್ದವು; ಹರ (ಶಿವ)ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು, ದೇವೋತ್ತಮರಿಗೂ ಭೋಗ್ಯ ಆಹಾರವಾಗಿವೆ।

Verse 106

एवं दग्ध्वा स्मरं रुद्रः संयम्य स्वतनुं विभुः पुष्यार्था शिशिराद्रिं स जगाम तपसे ऽव्ययः

ಹೀಗೆ ಸ್ಮರ (ಕಾಮ)ನನ್ನು ದಹಿಸಿ, ವಿಭುವಾದ ರುದ್ರನು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಸಂಯಮಿಸಿದನು; ಪುಷ್ಟಿ/ಮಂಗಳವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಅವ್ಯಯನಾದ ಅವನು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಶಿಶಿರಾದ್ರಿಗೆ ಹೋದನು।

Verse 107

एवं पुरा देववरेण शंभुना कामस्तु दग्धः सशरः सचापः ततस्त्वनङ्गेति महाधनुर्द्धरो देवैस्तु गीतः सुरपूर्वपूजितः

ಹೀಗೆ ಪುರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶಂಭುವು ಕಾಮನನ್ನು ಅವನ ಬಾಣಗಳೂ ಧನುಸ್ಸೂ ಸಹಿತ ದಹಿಸಿದನು. ನಂತರ ಆ ಮಹಾಧನುರ್ಧರನು ದೇವರಿಂದ ‘ಅನಂಗ’ (ದೇಹರಹಿತ) ಎಂದು ಗೀತನಾಗಿ, ಸುರರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಪೂಜಿತನಾದನು.