Verse 2
Garbha
कस्मात् यदा देवदत्तस्य द्रव्यादिविषया जायन्ते ॥ परस्परं सौम्यगुणत्वात् षड्विधो रसो रसाच्छोणितं शोणितान्मांसं मांसान्मेदो मेदसः स्नावा स्नाव्नोऽस्थीन्यस्थिभ्यो मज्जा मज्ज्ञः शुक्रं । शुक्रशोणितसंयोगादावर्तते गर्भो हृदि व्यवस्थां नयति । हृदयेऽन्तराग्निः; अग्निस्थाने पित्तं; पित्तस्थाने वायुः; वायुस्थाने हृदयं—प्राजापत्यात्क्रमात् ॥२॥
कस्मात् । यदा । देवदत्तस्य । द्रव्य-आदि-विषयाः । जायन्ते ॥
परस्परम् । सौम्य-गुणत्वात् । षट्-विधः । रसः । रसात् । शोणितम् । शोणितात् । मांसम् । मांसात् । मेदः । मेदसः । स्नावा । स्नाव्नः । अस्थीनि । अस्थिभ्यः । मज्जा । मज्ज्ञः । शुक्रम् ॥
शुक्र-शोणित-संयोगात् । आवर्तते । गर्भः । हृदि । व्यवस्थाम् । नयति ॥
हृदये । अन्तर्-अग्निः । अग्नि-स्थाने । पित्तम् । पित्त-स्थाने । वायुः । वायु-स्थाने । हृदयम् । प्राजापत्यात् । क्रमात् ॥
kasmāt yadā devadattasya dravyādiviṣayā jāyante || parasparaṃ saumyaguṇatvāt ṣaḍvidho raso rasāc choṇitaṃ choṇitān māṃsaṃ māṃsān medo medasaḥ snāvā snāvno'sthīny asthibhyo majjā majjñaḥ śukraṃ | śukraśoṇitasaṃyogād āvartate garbho hṛdi vyavasthāṃ nayati | hṛdaye'ntarāgniḥ; agnisthāne pittaṃ; pittasthāne vāyuḥ; vāyusthāne hṛdayaṃ—prājāpatyāt kramāt ||2||
ದೇವದತ್ತನಿಗೆ (ಜೀವನಿಗೆ) ದ್ರವ್ಯಾದಿ ವಿಷಯಗಳು ಏಕೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ? ಪರಸ್ಪರ ಸಂಯೋಗದಿಂದ, ಸೌಮ್ಯ (ಶೀತ-ಸ್ನಿಗ್ಧ) ಗುಣದ ಕಾರಣ ರಸವು ಷಡ್ವಿಧವಾಗುತ್ತದೆ; ರಸದಿಂದ ಶೋಣಿತ (ರಕ್ತ), ರಕ್ತದಿಂದ ಮಾಂಸ, ಮಾಂಸದಿಂದ ಮೇದ, ಮೇದದಿಂದ ಸ್ನಾವ, ಸ್ನಾವದಿಂದ ಅಸ್ಥಿ, ಅಸ್ಥಿಯಿಂದ ಮಜ್ಜೆ, ಮಜ್ಜೆಯಿಂದ ಶುಕ್ರ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ. ಶುಕ್ರ-ಶೋಣಿತ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಗರ್ಭವು ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಉಂಟಾಗಿ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಂತರಾಗ್ನಿ ಇದೆ; ಅಗ್ನಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪಿತ್ತ; ಪಿತ್ತಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಾಯು; ವಾಯುಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹೃದಯ—ಇದು ಪ್ರಜಾಪತಿ ವಿಧಿಸಿದ ಕ್ರಮಾನುಸಾರ.
Why (and) when do material objects and the like arise for Devadatta (the individual)? Because of mutual combination, owing to the ‘cool/moist’ quality, the essence (rasa) is sixfold; from essence arises blood; from blood, flesh; from flesh, fat; from fat, sinew; from sinew, bones; from bones, marrow; from marrow, semen. From the conjunction of semen and blood, the embryo comes into being and is established in the heart. In the heart is the inner fire; in the place of fire is bile; in the place of bile is wind; in the place of wind is the heart—according to the Prajāpati-ordained sequence.