Adhyaya 11

ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸ್ವಾಮಿಪುಷ್ಕರಿಣಿಯನ್ನು ಮಹಾಶುದ್ಧಿಕರ ತೀರ್ಥವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂತನು—ಕಾಶ್ಯಪನು ಸ್ವಾಮಿಪುಷ್ಕರಿಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಭಾರೀ ನೈತಿಕ ಮಲಿನತೆಗಳೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಋಷಿಗಳು ಕಾಶ್ಯಪನ ದೋಷದ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಏಕಾಏಕಿ ಬಂದ ವಿಮೋಚನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಸೂತನು ರಾಜ ಪರೀಕ್ಷಿತನ ಉಪಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬೇಟೆಗೆ ಹೋದ ಪರೀಕ್ಷಿತನು ಮೌನವ್ರತದಲ್ಲಿದ್ದ ಋಷಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಉತ್ತರ ಸಿಗದೆ ಕೋಪದಿಂದ ಅವನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಸತ್ತ ಹಾವನ್ನು ಇಡುತ್ತಾನೆ. ಋಷಿಪುತ್ರ ಶೃಂಗೀ ಶಾಪ ನೀಡುತ್ತಾನೆ—ಏಳನೇ ದಿನ ತಕ್ಷಕನ ದಂಶದಿಂದ ರಾಜನು ಸಾಯುವನು. ಅನೇಕ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳಿದ್ದರೂ ತಕ್ಷಕನು ಮೋಸದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸಮಾನರ ನಡುವೆ ಬಂದು, ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹುಳುರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ ಶಾಪವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿಷಹರ ಮಂತ್ರವೈದ್ಯನಾದ ಕಾಶ್ಯಪನು ರಾಜನನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಹೊರಟಾಗ, ತಕ್ಷಕನು ಶಕ್ತಿಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ ಧನಪ್ರಲೋಭನದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ‘ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದರೂ ರಾಜನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಕಾಶ್ಯಪನು ಲೋಕನಿಂದೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಕಲ್ಯ ಮುನಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದಾಗ, ವಿಷಪೀಡಿತ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇದ್ದರೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡದಿರುವುದು ಘೋರ ದೋಷ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮುನಿ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿ ವೆಂಕಟಾದ್ರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸಂಕಲ್ಪಪೂರ್ವಕ ಸ್ವಾಮಿಪುಷ್ಕರಿಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ವರಾಹಸ್ವಾಮಿನ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ನಿಯಮಾಚರಣೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ; ದರ್ಶನ-ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಕಾಶ್ಯಪನ ಆರೋಗ್ಯ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ಗೌರವ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಫಲಶ್ರುತಿ—ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳುವವರಿಗೆ ಉನ್ನತ ಗತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ.