Adhyaya 6

ಅಧ್ಯಾಯ 6ರಲ್ಲಿ ಸಾವರ್ಣಿ ಸ್ಕಂದನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ—ಮಹಾನ್ ವಸು ರಾಜನು ಭೂಮಿ/ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಬಿದ್ದನು, ಶಾಪದ ಕಾರಣವೇನು, ಬಿಡುಗಡೆ ಹೇಗೆ ಆಯಿತು ಎಂದು. ಸ್ಕಂದನು ಪೂರ್ವವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ—ಇಂದ್ರನು (ವಿಶ್ವಜಿತ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ) ಅಶ್ವಮೇಧಸಮಾನ ಮಹಾಯಜ್ಞವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿತ್ತು, ಅವು ಆర్తನಾದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ತೇಜಸ್ವಿ ಋಷಿಗಳು ಬಂದು ಸತ್ಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯ-ಕರುಣೆಯಿಂದ ದೇವರಿಗೆ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಋಷಿಗಳು ಸನಾತನಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ—ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತತ್ತ್ವ; ವೇದದ ಉದ್ದೇಶ ಪ್ರಾಣಿವಧವಲ್ಲ, ಧರ್ಮದ ‘ನಾಲ್ಕು ಪಾದ’ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಕುಸಿತಗೊಳಿಸುವುದಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಜಸ್-ತಮಸ್ ಪ್ರೇರಿತ ತಪ್ಪು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಿ ‘ಅಜ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಮೇಕೆ’ ಎಂದು ಹಿಡಿದು ಬಲಿ ನೀಡುವುದು ವೇದತಾತ್ಪರ್ಯವಲ್ಲ; ಅದು ಬೀಜ/ಔಷಧಿ ಮುಂತಾದ ತಾಂತ್ರಿಕಾರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ ಗ್ರಹ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ದೇವರು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅನುಕೂಲರು; ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆಗೆ ಅಹಿಂಸಕ ಯಜ್ಞವೇ ಯುಕ್ತ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ದೇವರು ಋಷಿಗಳ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ; ಅಹಂಕಾರ, ಕ್ರೋಧ, ಮೋಹಗಳಿಂದ ಅಧರ್ಮದ ಬಿರುಕುಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಆಗ ರಾಜೋಪಚಾರಿಚರ ವಸು ಬರುತ್ತಾನೆ; ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಬೇಕೋ ಅಥವಾ ಧಾನ್ಯ-ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಬೇಕೋ ಎಂದು ದೇವರೂ ಋಷಿಗಳೂ ಅವನಿಂದ ತೀರ್ಪು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ದೇವರ ಇಷ್ಟವನ್ನು ತಿಳಿದು ವಸು ಪ್ರಾಣಿಬಲಿಯನ್ನೇ ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ; ಈ ವಾಗ್ದೋಷದಿಂದ ಅವನು ಆಕಾಶದಿಂದ ಬಿದ್ದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೂ ನಾರಾಯಣಾಶ್ರಯದಿಂದ ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹಿಂಸಾಫಲದ ಭಯದಿಂದ ದೇವರು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಋಷಿಗಳು ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ—ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥವಿವೇಕ, ನೈತಿಕ ಯಜ್ಞಾಚಾರ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರವಾಕ್ಯದ ಕರ್ಮಭಾರ ಕುರಿತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ದೃಷ್ಠಾಂತವಾಗಿದೆ.