Adhyaya 4

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಂಬಂಧಿತ ಚಲನಗಳು ಇವೆ. ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾರದರು ಉಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿ ತೃಪ್ತರಾದರೂ, ಭಗವಂತನ ಪೂರ್ವ/ಪರಮ ರೂಪದ ದರ್ಶನವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ನಾರಾಯಣನು—ಆ ರೂಪ ದಾನ, ಯಜ್ಞ, ವೈದಿಕ ಕರ್ಮಗಳು ಅಥವಾ ಕೇವಲ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಲಭ್ಯವಲ್ಲ; ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅನನ್ಯಭಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಸ್ವಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಗಳಿಂದ ನಾರದರು ಅರ್ಹರು ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿ, ‘ಶ್ವೇತದ್ವೀಪ’ ಎಂಬ ಅಂತರ್ನಿಹಿತ ಶ್ವೇತ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ಸ್ಕಂದನು ನಾರದರ ಯೋಗಗಮನ ಮತ್ತು ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ತೇಜೋಮಯ ಶ್ವೇತದ್ವೀಪದ ವರ್ಣನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ—ಶುಭ ವೃಕ್ಷಗಳು, ಉದ್ಯಾನಗಳು, ನದಿಗಳು, ಕಮಲಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ. ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮುಕ್ತರು, ನಿಷ್ಪಾಪರು, ಸುಗಂಧಯುತರು, ನಿತ್ಯಯೌವನಿಗಳು, ಶುಭಲಕ್ಷಣಚಿಹ್ನಿತರು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದ್ವಿಭುಜರು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚತುರ್ಭುಜರು; ಷಡೂರ್ಮಿಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಕಾಲಭಯಾತೀತರು. ಸಾವರ್ಣಿ—ಇಂತಹ ಜೀವಿಗಳು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸ್ಕಂದನು—ಅವರು ‘ಅಕ್ಷರ’ ಪುರುಷರು; ಪೂರ್ವಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರ ವಾಸುದೇವಸೇವೆಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದವರು, ಕಾಲ-ಮಾಯೆಗೆ ಅತೀತರು, ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಧಾಮಕ್ಕೆ ಮರಳುವವರು ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಾಯೆಯಿಂದ ‘ಕ್ಷರ’ವಾಗಿ ಜನಿಸಿದವರೂ ಅಹಿಂಸೆ, ತಪಸ್ಸು, ಸ್ವಧರ್ಮಪಾಲನೆ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಜ್ಞಾನ, ವಾಸುದೇವ ಮಹಿಮಾಬೋಧ, ನಿರಂತರ ಭಕ್ತಿ, ಮಹತ್ಸಂಗ, ಮೋಕ್ಷ-ಸಿದ್ಧಿಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಅನಾಸಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಹರಿಯ ಜನ್ಮ-ಕರ್ಮಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಶ್ರವಣ-ಕೀರ್ತನೆಗಳಿಂದ ಅದೇ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವರಿಗೂ ಆ ಸ್ಥಿತಿ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ತೋರಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತ ಪುರಾಣಕಥೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.