Adhyaya 21

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಾರಾಯಣನು ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳು—ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಗೃಹಸ್ಥ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥ, ಯತಿ—ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ, ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಪರಿಶುದ್ಧನಾದ ದ್ವಿಜ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗುರುಗೃಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ವೇದಾಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು, ಶೌಚ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ, ಸತ್ಯವಚನ, ವಿನಯ ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳು, ಹಾಗೂ ಪ್ರಾತಃ-ಸಾಯಂ ಹೋಮ, ನಿಯತ ಭಿಕ್ಷಾಟನ, ತ್ರಿಕಾಲ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ, ನಿತ್ಯ ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆ ಎಂಬ ದೈನಂದಿನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಗುರುವಿನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಧೇಯತೆ, ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಮಿತತೆ, ಸ್ನಾನ-ಭೋಜನ-ಹೋಮ-ಜಪ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೌನ, ಅಲಂಕಾರ-ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಿಯಮ, ಮದ್ಯ-ಮಾಂಸಾದಿಗಳ ತ್ಯಾಗ—ಇವು ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧಿಗೆ ಸಹಾಯಕವೆಂದು ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕುರಿತು ಕಾಮದೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಪರ್ಶ, ಸಂಭಾಷಣೆ ಅಥವಾ ಕಾಮಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಕಠಿಣವಾಗಿ ದೂರವಿರಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿ, ಆದರೆ ಗುರುಪತ್ನಿಯ प्रति ಯಥೋಚಿತ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಶೀಲವನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕೆಂದೂ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಯನ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಜೀವನಕ್ರಮ—ಸಂನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕಾರ ಅಥವಾ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಧರ್ಮ ಮುಂದುವರಿಕೆ—ಎಂಬ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಇದೆ. ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನೈಷ್ಟಿಕ ವ್ರತಗಳಿಗೆ ಅನರ್ಹತೆ ಎಂಬ ಸೂಚನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ, ಸಾವಿತ್ರ, ಬ್ರಾಹ್ಮ, ನೈಷ್ಟಿಕ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಭೇದಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ಉಪಸಂಹರಿಸುತ್ತದೆ.