Adhyaya 20

ಅಧ್ಯಾಯ 20ರಲ್ಲಿ ನಾರದರು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಸದಾ ಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ “ಏಕಾಂತ” ಧರ್ಮವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ—ಯಾವುದು ವಾಸುದೇವನನ್ನು ನಿತ್ಯ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀನಾರಾಯಣರು ನಾರದರ ಶುದ್ಧ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ, ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಸನಾತನವೆಂದು ಹೇಳಿ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಸಹಿತ ಈಶ್ವರನ ಮೇಲಿನ ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತಿಯೇ ಏಕಾಂತಿಕ-ಧರ್ಮ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅದು ಸ್ವಧರ್ಮ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ನಾರದರು ಸ್ವಧರ್ಮದ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ; ನಾರಾಯಣನೇ ಸಮಸ್ತ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೂಲವೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಎರಡು ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ—(1) ಎಲ್ಲ ಮಾನವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣಗಳು: ಅಹಿಂಸೆ, ದ್ವೇಷರಹಿತತೆ, ಸತ್ಯ, ತಪಸ್ಸು, ಅಂತರ-ಬಾಹ್ಯ ಶೌಚ, ಅಸ್ತೇಯ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ, ಮದ್ಯಾದಿ ದೋಷಗಳು ಹಾಗೂ ದುಶ್ಚರಿತ್ರೆ ತ್ಯಾಗ, ಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಕಾದಶಿ ಉಪವಾಸ, ಹರಿಯ ಜನ್ಮೋತ್ಸವಾದಿ ಪರ್ವಗಳ ಆಚರಣೆ, ಸರಳತೆ, ಸಜ್ಜನಸೇವೆ, ಅನ್ನದಾನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ. (2) ವರ್ಣಾನುಸಾರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು—ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರರ ಕರ್ಮಗಳು, ಜೀವನೋಪಾಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಆಪದ್ಧರ್ಮ. ಸತ್ಸಂಗವನ್ನು ಮುಕ್ತಿದಾಯಕವೆಂದು ಹೇಳಿ ದುಷ್ಟಸಂಗವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ; ಸಾಧು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಗೋವಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ತೀರ್ಥಸಮಾನ ಪವಿತ್ರ ಮೌಲ್ಯಸ್ಥಾನಗಳೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮಧರ್ಮಗಳ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತದೆ।