Adhyaya 7

Verse 1

अगस्त्य उवाच । तीर्थमन्यत्प्रवक्ष्यामि क्षीरोदकमिति स्मृतम् । सीताकुण्डाच्च वायव्ये वर्त्तते गुणसुन्दरम् । पुण्यैकनिचयस्थानं सर्वदुःखविनाशनम्

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—‘ಕ್ಷೀರೋದಕ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ತೀರ್ಥವನ್ನು ನಾನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸೀತಾಕುಂಡದ ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಗುಣಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಪುಣ್ಯಸಂಚಯಸ್ಥಾನ, ಸರ್ವದುಃಖವಿನಾಶಕ।

Verse 2

पुरा दशरथो राजा पुत्रेष्टिनाम नामतः । चकार विधिवद्यज्ञं पुत्रार्थं यत्र चादरात्

ಪುರಾತನದಲ್ಲಿ ರಾಜ ದಶರಥನು ಪುತ್ರಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ‘ಪುತ್ರೇಷ್ಟಿ’ ಎಂಬ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆದರದಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 3

क्रतुं समापयामास सानन्दो भूरिदक्षिणम् । यज्ञान्ते क्रतुभुक्तत्र मूर्तिमान्समदृश्यत

ಅವನು ಆನಂದದಿಂದ ಅಪಾರ ದಕ್ಷಿಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಆ ಕ್ರತುವನ್ನು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿದನು. ಯಜ್ಞಾಂತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಹವಿಭೋಕ್ತ ದೇವನು ಸಾಕಾರವಾಗಿ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದನು।

Verse 4

हस्ते कृत्वा हेमपात्रं हविःपूर्णमनुत्तमम् । तस्मिन्हविषि संकीर्णं वैष्णवं तेज उत्तमम् । चतुर्विधं विभज्यैव पत्नीभ्यो दत्तवान्नृपः

ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹವಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸ್ವರ್ಣಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಾಗ, ಆ ಹವಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮ ವೈಷ್ಣವ ತೇಜಸ್ಸು ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿತ್ತು. ರಾಜನು ಅದನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯರಿಗೆ ನೀಡಿದನು।

Verse 5

यत्र तत्क्षीरसंप्राप्तिर्जाता परमदुर्लभा । क्षीरोदकमिति ख्यातं तत्स्थानं पापनाशनम् । उदकेनाभिव्यक्तं च उत्तमं च फलप्रदम्

ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದ ‘ಕ್ಷೀರಸಂಪ್ರಾಪ್ತಿ’ ನಡೆದ ಸ್ಥಳವು ‘ಕ್ಷೀರೋದಕ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಯಿತು. ಅದು ಪಾಪನಾಶಕ; ತನ್ನ ಜಲದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 6

तत्र स्नात्वा नरो धीमान्विजितेन्द्रिय आदरात् । सर्वान्कामानवाप्नोति पुत्रांश्च सुबहुश्रुतान्

ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಜ್ಞಾನಿ ಸರ್ವಕಾಮಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಬಹುಶ್ರುತ (ಮಹಾವಿದ್ವಾಂಸ) ಪುತ್ರರನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

आश्विने शुक्लपक्षस्य एकादश्यां जितव्रतः । तत्र स्नात्वा विधानेन दत्त्वा शक्त्या द्विजन्मने

ಆಶ್ವಿನ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ, ವ್ರತನಿಷ್ಠನು ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 8

विष्णुं संपूज्य विधिवत्सर्वान्कामानवाप्नुयात् । पुत्रानवाप्नुयाद्विद्धि धर्मांश्च विधिवन्नरः

ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸಂಪೂಜಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಸರ್ವಕಾಮಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಯೋಗ್ಯ ಪುತ್ರರನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಧಿವತ್ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ಧರ್ಮಫಲವನ್ನೂ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿ.

Verse 9

तस्मात्क्षीरोदकस्थानान्नैरृते दिग्दले श्रितम् । ख्यातं बृहस्पतेः कुण्डमुद्दंडाचंडमंडितम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಕ್ಷೀರೋದಕಸ್ಥಾನದ ಸಮೀಪ, ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕುಂಡವಿದೆ; ಅದು ಎತ್ತರವಾದ ಹಾಗೂ ವೈಭವಶಾಲಿ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಮೆರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 10

सर्वपापप्रशमनं पुण्यामृततरंगितम् । यत्र साक्षात्सुरगुरुर्निवासं किल निर्ममे

ಇದು ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಶಮನಕಾರಿ, ಪುಣ್ಯಾಮೃತದ ತರಂಗಗಳಿಂದ ತರಂಗಿತ; ಅಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ದೇವಗುರು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ತನ್ನ ನಿವಾಸವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ।

Verse 11

यज्ञं च विधिवच्चक्रे बृहस्पतिरुदारधीः । नानामुनिगणैर्युक्तं रम्यं बहुफलप्रदम् । सुपर्णच्छायसंपन्नं कुण्डं तत्पापिदुर्ल्लभम्

ಉದಾರಧೀ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು—ನಾನಾಮುನಿಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ—ಆ रम್ಯ ಕುಂಡವನ್ನು ಬಹುಫಲಪ್ರದವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಸುಪರ್ಣನ ಛಾಯೆಯಿಂದ ಸಂಪನ್ನವಾದ ಆ ತೀರ್ಥಕುಂಡ ಪಾಪಿಗಳಿಗೆ ದುರ್ಳಭ।

Verse 12

इन्द्रादयोऽपि विबुधा यत्र स्नात्वा प्रयत्नतः । मनोभीष्टफलं प्राप्ताः सौंदर्यौदार्यतुंदिलाः

ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಮನೋಭೀಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಔದಾರ್ಯದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರಾದರು।

Verse 13

यत्र स्नानेन दानेन नरो मुच्येत किल्बिषात्

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ದಾನದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 14

भाद्रे शुक्ले तु पंचम्यां यात्रा तत्र फलप्रदा । अन्यदापि गुरोर्वारे स्नानं बहुफलप्रदम्

ಭಾದ್ರಪದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಪಂಚಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರೆ ಫಲಪ್ರದ; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಗುರುವಾರ ಸ್ನಾನವು ಬಹುಫಲಪ್ರದ।

Verse 15

बृहस्पतेस्तथा विष्णोः पूजां तत्र य आचरेत् । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोके स मोदते

ಅಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹಾಗೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 16

भवेद्बृहस्पतेः पीडा यस्य गोचरवेधतः । तेनात्र विधिवत्स्नानं कार्यं संकल्पपूर्वकम्

ಪ್ರತಿಕೂಲ ಗೋಚರವೇಧದಿಂದ ಯಾರಿಗೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಪೀಡೆ ಉಂಟಾಗುವುದೋ, ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಧಿವತ್ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 17

होमं कृत्वा गुरोर्मूर्तिः सुवर्णेन विनिर्मिता । स्थित्वा जले प्रदेया वै पीतांबरसमन्विता

ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಗುರು (ಬೃಹಸ್ಪತಿ) ಯ ಚಿನ್ನದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ, ಪೀತಾಂಬರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಜಲದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ದಾನವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 18

वेदज्ञायातिशुचये स्नात्वा पीडापनुत्तये । होमं च कारयेत्तत्र ग्रहजाप्यविधानतः

ಪೀಡೆ ನಿವಾರಣಾರ್ಥ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಅತಿಶುದ್ಧ ವೇದಜ್ಞನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿ, ಗ್ರಹಜಪ್ಯವಿಧಾನದಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು (ಅಥವಾ ಮಾಡಬೇಕು)।

Verse 19

एवं कृते न संदेहो ग्रहपीडा प्रणश्यति

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ—ಗ್ರಹಪೀಡೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 20

तद्दक्षिणे मुनिश्रेष्ठ रुक्मिणीकुण्डमुत्तमम् । चकार यत्स्वयं देवी रुक्मिणी कृष्णवल्लभा

ಆ ಪವಿತ್ರಸ್ಥಾನದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ, ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರುಕ್ಮಿಣೀಕುಂಡವಿದೆ; ಅದನ್ನು ಸ್ವಯಂ ದೇವಿ ರುಕ್ಮಿಣಿ—ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಪ್ರಿಯೆ—ನಿರ್ಮಿಸಿದಳು।

Verse 21

तत्र विष्णुः स्वयं चक्रे निवासं सलिले तदा । वरप्रदानात्स्नेहेन भार्यायाः प्रगुणीकृतम्

ಅಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವು ಆಗ ಜಲಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ವರಪ್ರದಾನದಿಂದ, ಪತ್ನಿಯ ಮೇಲಿನ ಸ्नेಹದಿಂದ, ಅದನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದನು।

Verse 22

तत्र स्नानं तथा दानं होमं वैष्णवमंत्रकम् । द्विजपूजां विष्णुपूजां कुर्वीत प्रयतो नरः

ಅಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿಷ್ಠನು ಸ್ನಾನ, ದಾನ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ದ್ವಿಜಪೂಜೆ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 23

तत्र सांवत्सरी यात्रा कर्त्तव्या सुप्रयत्नतः । ऊर्जकृष्णनवम्यां च सर्वपापापनुत्तये

ಅಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು; ಮತ್ತು ಊರ್ಜ (ಕಾರ್ತಿಕ) ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ನವಮಿಯಲ್ಲಿ, ಸರ್ವಪಾಪನಿವಾರಣಾರ್ಥವಾಗಿ।

Verse 24

पुत्रवाञ्जायते वन्ध्यो यात्रां कृत्वा न संशयः । नारीभिर्वा नरैर्वापि कर्त्तव्यं स्नानमादरात्

ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ವಂಧ್ಯೆಯೂ ಪುತ್ರವತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ; ಸ್ತ್ರೀಯರಾಗಲಿ ಪುರುಷರಾಗಲಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ಆದರದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 25

भुक्त्वा भोगान्समग्रांश्च विष्णुलोके स मोदते । लक्ष्मीकामनया तत्र स्नातव्यं च विशेषतः

ಸಮಗ್ರ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಿ ಅವನು ವಿಷ್ಣುಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ಕಾಮನೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 26

सर्वकाममवाप्नोति तत्र स्नानेन मानवः । रुक्मिणीश्रीपतिप्रीत्यै दातव्यं च स्वशक्तितः

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮಾನವನು ಎಲ್ಲಾ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ರುಕ್ಮಿಣೀ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಪತಿ (ವಿಷ್ಣು) ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 27

कर्त्तव्या विधिवत्पूजा ब्राह्मणानां विशेषतः । ध्येयो लक्ष्मीपतिस्तत्र शंखचक्रगदाधरः

ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ. ಅಲ್ಲಿ ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 28

पीतांबरधरः स्रग्वी नारदादिभिरीडितः । तार्क्ष्यासनो मुकुटवान्महेन्द्रादिविभूषितः

ಪೀತಾಂಬರವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ವನಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ, ನಾರದಾದಿ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ (ಗರುಡ) ಆಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ, ಮುಕುಟಧಾರಿಯಾಗಿ, ಮಹೇಂದ್ರಾದಿ ದೇವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ವಿಭೂಷಿತನಾದ ಹರಿ ದರ್ಶನನೀಯನು.

Verse 29

सर्वकामफलावाप्त्यै वक्षोलक्षितकौस्तुभः । अतसीकुसुमश्यामः कमलामललोचनः

ಸರ್ವ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಇಚ್ಛೆಗಳ ಫಲಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ, ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಕೌಸ್ತುಭಮಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಅತಸೀ ಪುಷ್ಪದಂತೆ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣನಾದ, ನಿರ್ಮಲ ಕಮಲಸಮಾನ ನೇತ್ರಗಳಿರುವ ಆ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

Verse 30

एवं कृते न संदेहः सर्वान्कामानवाप्नुयात् । इह लोके सुखं भुक्त्वा हरिलोके स मोदते

ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ—ಎಲ್ಲ ಕಾಮ್ಯಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ನಂತರ ಹರಿಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 31

अतः परं प्रवक्ष्यामि तीर्थमन्यदघापहम् । कलिकिल्विषसंहारकारकं प्रत्ययात्मकम्

ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಾನು ಮತ್ತೊಂದು ತೀರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದು ಪಾಪಹರ. ಅದು ಕಲಿಯುಗದ ಕಲ್ಮಷಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ದೃಢ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 32

परं पवित्रमतुलं सर्वकामार्थसिद्धिदम् । धनयक्षैतिख्यातं परं प्रत्ययकारकम्

ಅದು ಪರಮ ಪವಿತ್ರವೂ ಅತುಲನೀಯವೂ ಆಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಎಲ್ಲ ಯೋಗ್ಯ ಕಾಮನೆಗಳ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ‘ಧನ-ಯಕ್ಷ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾದುದು ಪರಮ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

Verse 33

रुक्मिणीकुण्डवायव्यदिग्दले संस्मृतं शुभम् । हरिश्चन्द्रस्य राजर्षेरासीत्तत्र धनं महत्

ರುಕ್ಮಿಣೀ-ಕುಂಡದ ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶುಭಸ್ಥಳವು ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ರಾಜರ್ಷಿ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಮಹಾಧನನಿಧಿ ಇತ್ತು.

Verse 34

तस्य रक्षार्थमत्यर्थं रक्षितो यक्षौच्चकैः । विश्वामित्रो मुनिः पूर्वं यदा चैव पराजयत्

ಆ ಧನದ ಅತ್ಯಂತ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಭಯಂಕರ ಯಕ್ಷವೀರರು ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟು ನಿಟ್ಟಾಗಿ ಕಾಪಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುನಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಅವರನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಪರಾಜಯಗೊಳಿಸಿದಾಗ...

Verse 35

हरिश्चंद्रं नरपतिं राज्यसूयकरं परम् । राज्यं जग्राह सकलं चतुरंगबलान्वितम्

ಪರಮ ರಾಜಸೂಯಕರ್ತನಾದ ನರಪತಿ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಸಮಸ್ತ ರಾಜ್ಯವು ಚತುರುಂಗ ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಸಹಿತವಾಗಿ ವಶಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

Verse 36

तद्वशेऽदाच्च स मुनिर्धनं सकलमुत्तमम् । तद्रक्षायै प्रयत्नेन यक्षं स्थापितवानसौ

ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಆ ಮುನಿಯು ಸಮಸ್ತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಗೊಳಿಸಿದನು; ನಂತರ ಅದರ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಯಕ್ಷನನ್ನು ಕಾವಲಿಗನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 37

प्रमंथुर इति ख्यातं प्रमोदानन्दमंदिरम् । रक्षां विदधतस्तस्य बहुयत्नेन सर्वशः

ಆ ಕಾವಲಿಗನು ‘ಪ್ರಮಂಥುರ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದನು—ಪ್ರಮೋದಾನಂದದ ಮಂದಿರದಂತೆ—ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಹುಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ನಿತ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 38

तुतोष स मुनिर्द्धीमान्कदाचिद्विजितेन्द्रियः । उवाच मधुरं वाक्यं प्रीत्या परमया युतः

ಆ ವೇಳೆ ಧೀಮಂತನಾದ, ಇಂದ್ರಿಯಜಿತನಾದ ಮುನಿಯು ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು; ಪರಮ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ ಮಧುರವಾದ ವಚನವನ್ನು ನುಡಿದನು.

Verse 39

विश्वामित्र उवाच । वरं वरय धर्मज्ञ क्षिप्रमेव विमत्सरः । भक्त्या परमया धीर संतुष्टोऽस्मि विशेषतः

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಧರ್ಮಜ್ಞ, ಮತ್ಸರರಹಿತನಾಗಿ ಶೀಘ್ರವೇ ವರವನ್ನು ಬೇಡು. ಹೇ ಧೀರ, ನಿನ್ನ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 40

यक्ष उवाच । वरं प्रयच्छसि यदि विप्रवर्य मदीप्सितम् । ममांगमतिदुर्गंधि शापाच्च नृपतेरभूत् । सुगन्धयितुं ब्रह्मर्षे तत्प्रसीद मुनीश्वर

ಯಕ್ಷನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ವಿಪ್ರವರ್ಯ! ನೀವು ವರವನ್ನು ನೀಡುವಿರಾದರೆ, ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ. ರಾಜಶಾಪದಿಂದ ನನ್ನ ದೇಹವು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಗಂಧಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷೇ, ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರೇ! ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಸುಗಂಧಿತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ.

Verse 41

अगस्त्य उवाच । एवमुक्ते तु यक्षेण मुनिर्ध्यानस्थलोचनः । तं विविच्यानया भक्त्या अभिषेकं चकार सः

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಯಕ್ಷನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಮುನಿಯು ಅವನನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 42

तीर्थोदकेन विधिवत्कृत्वा संकल्पमादरात् । ततः सोऽभूत्क्षणेनैव सुगन्धोत्तरविग्रहः

ತೀರ್ಥೋದಕದಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಆದರದಿಂದ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ, ಅವನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 43

तथाभूतः स मधुरं प्रोवाच प्रांजलिस्ततः । पुनः पुरः स्थितो धीमान्विनयावनतस्तदा

ಹೀಗಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡ ಅವನು ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು; ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಮುನಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತು, ಆ ಜ್ಞಾನಿ ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿದನು.

Verse 44

यक्ष उवाच । त्वत्कृपाभिरहं धीर जातः सुरभिविग्रहः । एतत्स्थानं यथा ख्यातिं याति सर्वज्ञ तत्कुरु

ಯಕ್ಷನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಧೀರ! ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಾನು ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಸರ್ವಜ್ಞ! ಈ ಸ್ಥಳವು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ ದಯಮಾಡಿ ಮಾಡಿ.

Verse 45

त्वत्प्रसादेन विप्रर्षे तथा यत्नं विधेहि वै

ಆದುದರಿಂದ, ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಋಷಿಯೇ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಿರಿ.

Verse 46

अगस्त्य उवाच । एवमुक्तः क्षणं ध्यात्वा मुनिः स्तिमितलोचनः । यक्षं प्रति प्रसन्नात्मा ह्युवाच श्लक्ष्णया गिरा

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮುನಿ ಸ್ಥಿರನಯನನಾಗಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತದಿಂದ ಯಕ್ಷನಿಗೆ ಮೃದು ವಚನಗಳಿಂದ ಹೇಳಿದರು.

Verse 47

विश्वामित्र उवाच । प्रसिद्धिमतुलां यक्ष एतत्स्थानं गमिष्यति । धनयक्ष इति ख्यातिमेतत्तीर्थं गमिष्यति

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಯಕ್ಷಾ, ಈ ಸ್ಥಳವು ಅತುಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು. ಈ ತೀರ್ಥವು ‘ಧನಯಕ್ಷ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಖ್ಯಾತಿಯಾಗುವುದು.

Verse 48

सौंदर्य्यदं शरीरस्य परं प्रत्ययकारकम् । यत्र स्नात्वा विधानेन दौर्गंध्यं त्यजति क्षणात् । तत्र स्नानं प्रयत्नेन कर्त्तव्यं पुण्यकांक्षिभिः

ಈ (ತೀರ್ಥ) ದೇಹಕ್ಕೆ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವದು ಮತ್ತು ಪರಮ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವದು. ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದುರ್ಗಂಧ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪುಣ್ಯಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 49

दानं श्रद्धास्वशक्तिभ्यां लक्ष्मीपूजा विशेषतः । तत्र स्नानेन दानेन लक्ष्मीप्रीत्यै विशेषतः

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಸ್ವಶಕ್ತಿಯಂತೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ದಾನ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ—ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ನೆರವೇರುತ್ತವೆ.

Verse 50

पूजया तु निधीनां च नवानामपि सुव्रत । इह लोके सुखं भुक्त्वा परलोके स मोदते

ಹೇ ಸುವ್ರತನೇ! ಒಂಬತ್ತು ನಿಧಿಗಳನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 51

महापद्मस्तथा पद्मः शंखो मकरकच्छपौ । मुकुन्दकुंदनीलाश्च खर्वश्च निधयो नव

ಆ ಒಂಬತ್ತು ನಿಧಿಗಳು—ಮಹಾಪದ್ಮ, ಪದ್ಮ, ಶಂಖ, ಮಕರ, ಕಚ್ಛಪ, ಮುಕುಂದ, ಕುಂದ, ನೀಲ ಮತ್ತು ಖರ್ವ।

Verse 52

एतेषामपि कुण्डेऽत्र संनिधिर्भविताऽनघ । एतेषां तु विशेषेण पूजा बहुफलप्रदा

ಹೇ ಅನಘನೇ! ಈ ಕುಂಡದಲ್ಲಿಯೂ ಇವರ ಸನ್ನಿಧಿ ಇರುವುದು; ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪೂಜೆ ಬಹುಫಲಪ್ರದವಾಗಿದೆ।

Verse 53

जलमध्ये प्रकर्त्तव्यं निधिलक्ष्मीप्रपूजनम्

ನೀರಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ನಿಧಿ-ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 54

अन्नं बहुविधं देयं वासांसि विविधानि च

ಬಹುವಿಧ ಅನ್ನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ವಿವಿಧ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 55

सुवर्णादि यथाशक्त्या वित्तशाठ्यं विवर्जयेत् । गुप्तं दानं प्रयत्नेन कर्त्तव्यं सुप्रयत्नतः

ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಸುವರ್ಣಾದಿಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ಧನದಲ್ಲಿ ಕೃಪಣತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ದಾನವನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 56

फलानि च सुवर्णानि देयानि च विशेषतः

ಫಲಗಳನ್ನೂ ಸುವರ್ಣವನ್ನೂ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ—ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 57

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां स्नानं बहुफलप्रदम् । श्रद्धया परया युक्तैः कर्त्तव्यं श्रद्धयाधिकम्

ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನವು ಬಹುಫಲಪ್ರದ. ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳವರು ಇದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 58

माघे कृष्णचतुर्दश्यां यात्रा सांवत्सरी भवेत् । तत्र स्नानं पितॄणान्तु तर्पणं च विशेषतः

ಮಾಘ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಯಾತ್ರೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 59

आब्रह्मस्तम्बपर्यंतं जगत्तृप्यत्विति ब्रुवन् । अपसव्येन विधिवत्तर्प्पयेदंजलित्रयम्

“ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಹುಲ್ಲಿನ ತುದಿವರೆಗೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ತೃಪ್ತಿಯಾಗಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತ, ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಅಪಸವ್ಯವಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಮೂರು ಅಂಜಲಿ ನೀರಿನಿಂದ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 60

एवं कुर्वन्नरो यक्ष न मुह्यति कदाचन । अत्र स्नातो दिवं याति अत्र स्नातः सुखी भवेत्

ಹೇ ಯಕ್ಷಾ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ನರನು ಎಂದಿಗೂ ಮೋಹಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಸುಖಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 61

अत्र स्नातेन ते यक्ष कर्त्तव्यं पूजनं पुरः । त्वत्पूजनेन विधिवन्नृणां पापक्षयो भवेत्

ಹೇ ಯಕ್ಷಾ! ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ನಿನ್ನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನಿನ್ನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೆ ಜನರ ಪಾಪಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 62

नमः प्रमथराजेति पूजामन्त्र उदाहृतः । तीर्थमध्ये प्रकर्त्तव्यं पूजनं श्रवणादिकम्

‘ನಮಃ ಪ್ರಮಥರಾಜಾಯ’ ಎಂಬುದು ಪೂಜಾಮಂತ್ರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ತೀರ್ಥದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣಾದಿ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 63

निधिलक्ष्म्यो तथा यक्ष तव पूजा विशेषतः । एवं यः कुरुते धीरः सर्वान्कामानवाप्नुयात्

ಹೇ ಯಕ್ಷಾ! ನಿಧಿ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ನಿನ್ನ ಪೂಜೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಲಪ್ರದ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವ ಧೀರನು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 64

धनार्थी धनमाप्नोति पुत्रार्थी पुत्रमाप्नुयात् । मोक्षार्थी मोक्षमाप्नोति तत्किं न यदिहाप्यते

ಧನವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಧನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಪುತ್ರನನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲಾಗದದ್ದು ಏನು?

Verse 65

यस्तु मोहान्नरो यक्ष स्नानं न कुरुते किल । तस्य सांवत्सरं पुण्यं त्वं ग्रहीष्यसि सर्वशः

ಹೇ ಯಕ್ಷಾ! ಮೋಹವಶನಾಗಿ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡದ ಮನುಷ್ಯನ ವರ್ಷದಷ್ಟು ಸಂಚಿತ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹರಣಮಾಡುವೆ.

Verse 66

इति दत्त्वा वरांस्तस्मै विश्वामित्रो मुनीश्वरः । अन्तर्दधे मुनिवरस्तदा स च तपोनिधिः

ಈ ರೀತಿ ಅವನಿಗೆ ವರಗಳನ್ನು ದತ್ತಿಯಾಗಿ ಮುನೀಶ್ವರ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು—ತಪೋನಿಧಿಯಾದ ಆ ಮುನಿವರನು—ಆಗ ಅಂತರ್ದಾನವಾಯಿತು.

Verse 67

तदाप्रभृति तत्स्थानं परमां ख्यातिमाययौ । तस्य तीर्थस्य सकला भूमिः स्वर्णविनिर्मिता

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳವು ಪರಮ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು; ಆ ತೀರ್ಥದ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿ ಸ್ವರ್ಣದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದಂತಾಯಿತು.

Verse 68

दिव्यरत्नौघखचिता समंतादुपशोभिता । एवं यः कुरुते विद्वन्स याति परमां गतिम्

ದಿವ್ಯ ರತ್ನರಾಶಿಗಳಿಂದ ಖಚಿತವಾಗಿ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಶೋಭಿಸುವಂತೆ—ಹೇ ವಿದ್ಯಾವಂತನೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವವನು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 69

धनयक्षादुत्तरस्मिन्दिग्भागे संस्थितं द्विज । वसिष्ठकुण्डं विख्यातं सर्वपापापहं सदा

ಹೇ ದ್ವಿಜನೇ! ಧನಾಧಿಪತಿ (ಕುಬೇರ) ಅಧಿಷ್ಠಿತ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಸಿಷ್ಠಕುಂಡವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಅದು ಸದಾ ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 70

वसिष्ठस्य सदा तत्र निवासः सुतपोनिधेः । अरुन्धती सदा यस्य वर्तते निर्मलव्रता

ಅಲ್ಲಿ ಸದಾ ಮಹಾತಪೋನಿಧಿಯಾದ ವಸಿಷ್ಠರ ನಿವಾಸವಿದೆ. ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಲವ್ರತಧಾರಿಣಿ ಅರುಂಧತಿಯೂ ನಿತ್ಯವೂ ಸಹವಾಸವಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.

Verse 71

अत्र स्नानं विशेषेण श्राद्धपूर्वमतंद्रितः । यः कुर्यात्प्रयतो धीमांस्तस्य पुण्यमनुत्तमम्

ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮೊದಲು ಮಾಡಿ, ಅಲಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ನಿಯಮದಿಂದ ಆಚರಿಸುವ ಜ್ಞಾನಿಗೆ ಅನುತ್ತಮ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 72

वामदेवस्य तत्रैव संनिधिर्वर्ततेऽनघ । वशिष्ठवामदेवौ तु पूजनीयौ प्रयत्नतः

ಹೇ ನಿರಪರಾಧಿ, ಅಲ್ಲಿ ವಾಮದೇವರ ಪವಿತ್ರ ಸನ್ನಿಧಿಯೂ ಇದೆ. ವಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ವಾಮದೇವ—ಇವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 73

पतिव्रता पूजनीयाऽरुन्धती च विशेषतः । स्नातव्यं विधिना सम्यग्दातव्यं च स्वशक्तितः

ಪತಿವ್ರತೆಯಾದ ಅರುಂಧತಿಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 74

सर्वकामफलप्राप्तिर्जायते नात्र संशयः । अत्र यः कुरुते स्नानं स वशिष्ठसमो भवेत्

ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮನೆಗಳ ಫಲಪ್ರಾಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನು ಪುಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠನ ಸಮನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 75

भाद्रे मासि सिते पक्षे पंचम्यां नियतव्रतः । तस्य सांवत्सरी यात्रा कर्त्तव्या विधिपूर्विका

ಭಾದ್ರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಪಂಚಮೀ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯತವ್ರತಧಾರಿಯಾದ ಭಕ್ತನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 76

विष्णुपूजा प्रयत्नेन कर्तव्या श्रद्धयात्र वै । सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोके महीयते

ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧನಾದ ಆತ್ಮ ವಿಷ್ಣುಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 77

वसिष्ठकुण्डाद्विप्रेंद्र प्रत्यग्दिग्दलमाश्रितम् । विख्यातं सागरं कुण्डं सर्वकामार्थसिद्धिदम् । यत्र स्नानेन दानेन सर्वकामानवाप्नुयात्

ವಸಿಷ್ಠಕುಂಡದ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠ, ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸಾಗರಕುಂಡವಿದೆ; ಅದು ಸರ್ವಕಾಮಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿದಾಯಕ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ದಾನಕೊಟ್ಟರೆ ಎಲ್ಲ ಅಭೀಷ್ಟ ಫಲಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ।

Verse 78

पौर्णमास्यां समुद्रस्य स्नानाद्यत्पुण्यमाप्नुयात् । तत्पुण्यं पर्वणि स्नातो नरश्चाक्षयमाप्नुयात्

ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಸ್ನಾನದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯವು, ಇಲ್ಲಿ ಪರ್ವದಿನದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಅದೇ ಪುಣ್ಯ ಅಕ್ಷಯವಾಗಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 79

तस्मादत्र विधानेन स्नातव्यं पुत्रकांक्षया । आश्विने पौर्णमास्यां तु विशेषात्स्नानमाचरेत्

ಆದ್ದರಿಂದ ಪುತ್ರಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಆಶ್ವಿನ ಮಾಸದ ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 80

एवं कुर्वन्नरो विद्वान्सर्वपापैः प्रमुच्यते । अत्र स्नात्वा नरो दत्त्वा यथाशक्त्या दिवं व्रजेत्

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ಜ್ಞಾನಿ ಪುರುಷನು ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಯಥಾಶಕ್ತಿ ದಾನ ನೀಡಿ, ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 81

सागरान्नैरृते भागे योगिनीकुण्डमुत्तमम् । यत्राऽसते चतुःषष्टियोगिन्यो जलसंस्थिताः

ಸಾಗರದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಗಿನೀ-ಕುಂಡವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ಅರವತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಯೋಗಿನಿಯರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 82

सर्वार्थसिद्धिदाः पुंसां स्त्रीणां चैव विशेषतः । परसिद्धिप्रदाः सर्वाः सर्वकामफलप्रदाः

ಅವರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ. ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ಕಾಮನೆಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 83

आश्विने शुक्लपक्षस्य अष्टम्यां च विशेषतः । स्नातव्यं च प्रयत्नेन योगिनीप्रीतये नृभिः

ಆಶ್ವಿನ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಯೋಗಿನಿಯರ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಜನರು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 84

अत्र स्नानं तथा दानं सर्वं सफलतां व्रजेत् । यक्षिणीप्रभृतयः सिद्धा भवंत्यत्र न संशयः

ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನವೂ ದಾನವೂ—ಎಲ್ಲವೂ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಕ್ಷಿಣಿ ಮೊದಲಾದವರು ಇಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ಅನುಕೂಲ ಫಲ ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 85

योगिनीकुंडतः पूर्वमुर्वशीकुण्डमुत्तमम् । यत्र स्नातो नरो विद्वन्नुर्वशीं दिवि संश्रयेत्

ಯೋಗಿನೀ-ಕುಂಡದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಉರ್ವಶೀ-ಕುಂಡವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಜ್ಞಾನಿ ಪುರುಷನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಉರ್ವಶಿಯ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಹಾಗೂ ದಿವ್ಯಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 86

पुरा किल मुनिर्धीरो रैभ्यो नाम तपोधनः । चचार हिमवत्पार्श्वे निराहारो जितेन्द्रियः

ಪುರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೈಭ್ಯನೆಂಬ ಧೀರ ಮುನಿಯೊಬ್ಬನು ಇದ್ದನು; ತಪೋಧನದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ. ಅವನು ಹಿಮವಂತನ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ನಿರಾಹಾರನಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಜಯದಿಂದ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 87

तत्तपो विपुलं दृष्ट्वा भीतः सुरपतिस्ततः । उर्वशीं प्रेषयामास तपोविघ्नाय चादरात्

ಆ ಮಹತ್ತಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡು ದೇವಾಧಿಪತಿ ಭೀತನಾದನು. ನಂತರ ತಪೋವಿಘ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಆದರದಿಂದ ಉರ್ವಶಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು.

Verse 88

ततः सा प्रेषिता तेनाजगाम गजगामिनी । उवास हिमवत्पार्श्वे रैभ्याश्रममनुत्तमम्

ನಂತರ ಅವನು ಕಳುಹಿಸಿದ ಗಜಗಾಮಿನಿ ಉರ್ವಶಿ ಹೊರಟು ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದಳು. ಅವಳು ಹಿಮವಂತನ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ರೈಭ್ಯನ ಅನುತ್ತಮ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಯಿತು.

Verse 89

वनफुल्ललताकुञ्जे मञ्जुकूजद्विहंगमे । किन्नरीकेलिसंगीतस्तिमितांगकुरंगके

ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಲತಾಕುಂಜದಲ್ಲಿ, ಮಧುರವಾಗಿ ಕೂಗುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ನಡುವೆ, ಕಿನ್ನರಿಯರ ಕ್ರೀಡಾ-ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಮರುಳಾಗಿ ಜಿಂಕೆಗಳು ನಿಶ್ಚಲವಾಗುವ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವಳು ವಾಸವಿದ್ದಳು.

Verse 90

पुन्नागकेशराशोकच्छिन्नकिजल्कपिंजरे । कल्पिते कांचनगिरौ द्वितीय इव वेधसा

ಪುನ್ನಾಗ, ಕೇಸರ, ಅಶೋಕ ಪುಷ್ಪರೇಣುಗಳಿಂದ ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸಿದ ಆ ವನದಲ್ಲಿ, ವಿಧಾತನೇ ಎರಡನೆಯ ಕಾಂಚನಗಿರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಂತೆ ತೋಚಿತು।

Verse 91

सा बभौ कांतिसर्वस्वकोशः कुसुमधन्वनः । उर्वश्यनल्पसामान्यलावण्यामृतवाहिनी

ಅವಳು ಕుసುಮಧನ್ವನಾದ ಕಾಮದೇವನಿಗೆ ಸಮಸ್ತ ಕಾಂತಿಯ ನಿಧಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು; ಉರ್ವಶಿಯಂತಹವರಲ್ಲಿಯೂ ಅಪರೂಪವಾದ ಲಾವಣ್ಯಾಮೃತವನ್ನು ಹರಿಸುವ ನದಿಯಂತೆ ವಿರಾಜಿಸಿದಳು।

Verse 92

अंगप्रभासुवर्णेन सितमौक्तिकशोभिता । तारुण्यरुचिरत्वेन तारुण्येन विभूषिता

ಅವಳ ಅಂಗಗಳ ಸ್ವರ್ಣಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಅವಳು ಬಂಗಾರದಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸಿ, ಶ್ವೇತ ಮುತ್ತಿನಂತೆ ಶೋಭಿಸಿದಳು; ನವತಾರುಣ್ಯದ ರಮ್ಯತೆಯೇ ಅವಳಿಗೆ ಆಭರಣವಾಗಿ ನಿಂತಿತು।

Verse 93

विलोमलोचनापांगतरंगधवलत्विषा । नवपल्लवसच्छायं कल्पयन्ती निजाधरम्

ವಿಲೋಮ ದೃಷ್ಟಿಯ ಅಂಚಿನಿಂದ ಉಕ್ಕುವ ಅಲೆಗಳಂತಿರುವ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಅವಳು ತನ್ನ ಅಧರಗಳನ್ನು ನವಪಲ್ಲವದ কোমಲ ಛಾಯೆಯಂತೆ ರೂಪಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋಚಿತು।

Verse 94

कर्णोपलम्बिसंघुष्यद्भृङ्गाढ्यचूतमञ्जरी । सुधागर्भसमुद्भूता पारिजातलता यथा

ಕಿವಿಯ ಬಳಿ ತೂಗಾಡುವ, ಭೃಂಗಗಳ ಗುಂಜಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಮಾವಿನ ಮಂಜರಿ, ಸುಧಾಗರ್ಭದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪಾರಿಜಾತಲತೆಯಂತೆ ಶೋಭಿಸಿತು।

Verse 95

तनुमध्या पृथुश्रोणिर्वर्णोद्भिन्नपयोधरा । निःशाणितशरस्येव शक्तिः कुसुमधन्वनः

ಅವಳು ಸಣ್ಣ ನಡುಮಧ್ಯೆ, ವಿಶಾಲ ಶ್ರೋಣಿಯುಳ್ಳವಳು, ವರ್ಣಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಉನ್ನತವಾದ ಪೂರ್ಣ ಪಯೋಧರಳಾಗಿ ದೀಪ್ತಳಾಗಿದ್ದಳು; ಪುಷ್ಪಧನ್ವನಾದ ಕಾಮನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಬಾಣದ ಬಲದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 96

अपश्यदाश्रमे तस्मिन्मुनिरायतलोचनाम् । नयनानलदाहेन विदग्धेन मनोभुवा

ಆ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮುನಿಯು ವಿಶಾಲಲೋಚನೆಯ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡನು; ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳ ಅಗ್ನಿದಾಹದಿಂದ ಮನೋಭವನಾದ ಕಾಮನು ಅವನನ್ನು ಸುಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಆಯಿತು।

Verse 97

त्रिनेत्रवंचनायैव कल्पितां ललनातनुम् । तामाश्रमलतापुष्पकांचीरचितकुण्डलाम्

ತ್ರಿನೇತ್ರಧಾರಿಯಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ವಂಚಿಸಲು ಮಾತ್ರವೇ ಅವಳ ಸ್ತ್ರೀದೇಹವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು; ಅವಳ ಕುಂಡಲಗಳು ಆಶ್ರಮದ ಲತಾಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 98

विलोक्य तां विशालाक्षीं मुनिर्व्याकुलितेन्द्रियः । बभूव रोषसंतप्तः शशाप च बहु ज्वलन्

ಆ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮುನಿಯ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡವು; ಕೋಪದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾಗಿ, ಜ್ವಲಿಸುವವನಂತೆ ಅವನು ಶಾಪವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದನು।

Verse 99

रैभ्य उवाच । कुरूपतां व्रज क्षिप्रं या त्वं सौंदर्यगर्विता । समागता तपोविघ्नहेतवे मम सन्निधौ

ರೈಭ್ಯನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಸೌಂದರ್ಯಗರ್ವಿತೆ! ನೀ ತಕ್ಷಣವೇ ಕುರೂಪತೆಯನ್ನು ಹೊಂದು; ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ವಿಘ್ನ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ನೀ ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೀಯೆ।

Verse 100

अगस्त्य उवाच । इति शप्ता रुषा तेन मुनिना सा शुभेक्षणा । उवाच वनिता भूत्वा प्रांजलिर्मुनिमादरात्

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಮುನಿಯ ಕ್ರೋಧಶಾಪದಿಂದ ಶುಭನೇತ್ರಳಾದ ಅವಳು ಮಾನವಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು. ಬಳಿಕ ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ಭಕ್ತ್ಯಾದರದಿಂದ ಮುನಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು.

Verse 101

उर्वश्युवाच । भगवन्मे प्रसीद त्वं पराधीना यतस्त्वहम् । त्वच्छापस्य कथं मुक्तिर्भविता नियतव्रत

ಉರ್ವಶಿ ಹೇಳಿದರು—ಭಗವನ್, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿರಿ; ನಾನು ಪರಾಧೀನಳಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಿಯತವ್ರತ, ನಿಮ್ಮ ಶಾಪದಿಂದ ನನಗೆ ಮುಕ್ತಿ ಹೇಗೆ ದೊರೆಯುವುದು?

Verse 102

रैभ्य उवाच । अयोध्यायामस्ति तीर्थं पावनं परमं महत् । तत्र स्नानं कुरुष्वाद्य सौंदर्यं परमाप्नुहि

ರೈಭ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರಮ ಮಹತ್ತಾದ, ಪಾವನವಾದ ತೀರ್ಥವಿದೆ. ಇಂದು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡು; ಪರಮ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.