Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 8

Devanagari script

सत्यंसत्यं पुनः सत्यं नासत्यं मम भाषितम् । स्वर्गद्वारसमं तीर्थं नास्ति ब्रह्माण्डगोलके

Transliteration

satyaṃsatyaṃ punaḥ satyaṃ nāsatyaṃ mama bhāṣitam | svargadvārasamaṃ tīrthaṃ nāsti brahmāṇḍagolake

Translation

ಸತ್ಯಂ ಸತ್ಯಂ ಪುನಃ ಸತ್ಯಂ; ನನ್ನ ವಚನ ಅಸತ್ಯವಲ್ಲ. ಸಮಸ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗೋಳದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರಸಮಾನ ತೀರ್ಥವಿಲ್ಲ.

Word by Word

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Kriya (Predicate complement/क्रियापूरक)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (उक्त्यर्थे) ‘truth’

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Kriya (Predicate complement/क्रियापूरक)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)

• पुनः: again
• पुनः: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (again)

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Kriya (Predicate complement/क्रियापूरक)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• असत्यम्: untruth
• असत्यम्: Kriya (Predicate complement/क्रियापूरक)
• Type: Noun
• Root: अ-सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (negated base)

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

• भाषितम्: speech; what is spoken
• भाषितम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √भाष् (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘spoken/said’

• स्वर्गद्वारसमम्: equal to the gate of heaven
• स्वर्गद्वारसमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्ग-द्वार-सम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (स्वर्गद्वारेण समम्)

• तीर्थम्: sacred place
• तीर्थम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• अस्ति: exists
• अस्ति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• ब्रह्माण्डगोलके: in the sphere of the universe
• ब्रह्माण्डगोलके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्माण्ड-गोलक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (ब्रह्माण्डस्य गोलकः)

Speaker

Agastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Svargadvāra

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A sacred riverbank at dawn in Ayodhyā: the Sarayū glows; a marked ghat named Svargadvāra stands like a symbolic portal, with pilgrims offering water and lamps; a narrator-sage raises a hand in oath-like emphasis (‘satyam’).

Characters & Entities

• Agastya
• Svargadvāra
• Brahmāṇḍa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The text uses a solemn truth-affirmation to instill faith in the transformative power of the tīrtha.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Svargadvāra is exalted as unequalled anywhere in the universe.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is named; the verse strengthens śraddhā (trust) in Svargadvāra’s efficacy.