Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 20

Devanagari script

ते तमूचुर्भृशं शांताः स्मयमानं मुहुर्मुहुः । कलहार्थं यतो दानं त्वया दत्तमिदं मुने

Transliteration

te tamūcurbhṛśaṃ śāṃtāḥ smayamānaṃ muhurmuhuḥ | kalahārthaṃ yato dānaṃ tvayā dattamidaṃ mune

Translation

ಅತಿಶಾಂತರಾದ ಅವರು, ಮರುಮರು ನಗುತ್ತಿರುವ ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು—“ಓ ಮುನೇ, ನೀವು ನೀಡಿದ ಈ ದಾನವೇ ಕಲಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ…”

Word by Word

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object)

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• भृशम्: exceedingly
• भृशम्: Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भृशम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• शान्ताः: calm
• शान्ताः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √शम् (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; विशेषण (of ‘ते’)

• स्मयमानम्: smiling
• स्मयमानम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्मयमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्मि/स्मय् (धातु) + शानच्, आत्मनेपद वर्तमान कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; वर्तमान कृदन्त (present participle); विशेषण (of ‘तम्’)

• मुहुः: again and again
• मुहुः: Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुः (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of frequency)

• मुहुः: repeatedly
• मुहुः: Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्ति (reduplication for emphasis)

• कलह-अर्थम्: for the sake of quarrel
• कलह-अर्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: कलह (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; प्रयोजनार्थक (accusative of purpose); समासः—कलहस्य अर्थः/प्रयोजनम्

• यतः: since/because
• यतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: यतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थक (causal ‘since/because’)

• दानम्: gift/donation
• दानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र द्वितीया (object of implied ‘कृतम्/दत्तम्’)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Agent-in-passive/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया, एकवचन; करण/कर्तृ (agent in passive)

• दत्तम्: given
• दत्तम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दा (धातु) + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; विशेषण (of ‘दानम्/इदम्’)

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश (demonstrative)

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

Speaker

Peaceful brāhmaṇas/vipras (addressing Nārada)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: After the brawl, a group of serene brāhmaṇas—bruised yet composed—stand before Nārada, who smiles repeatedly; they begin to admonish him about the gift becoming a cause of quarrel.

Characters & Entities

• Nārada
• Muni
• Devī (frame)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity should increase peace; giving that triggers conflict fails the dharmic purpose of dana.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where this episode explains the naming and greatness of Kalakaleśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dana (charitable giving) is discussed, emphasizing intention and consequence.