Adhyaya 75

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं शाकलकलेश्वरम् । शाकल्येश्वरनैरृत्ये धनुषां षष्टिभिः स्थितम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ‘ಶಾಕಲಕಲೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಲಿಂಗದ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅದು ಶಾಕಲ್ಯೇಶ್ವರದ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ (ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ) ಅರವತ್ತು ಧನುಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 2

तच्चतुर्युगनामाढ्यं स्मृतं पातकनाशनम् । पूर्वं कामेश्वरंनाम त्रेतायां पुलहेश्वरम्

ಆ (ಲಿಂಗ) ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ನಾಮಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಪಾತಕನಾಶಕವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದರ ನಾಮ ‘ಕಾಮೇಶ್ವರ’; ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ (ಅದು) ‘ಪುಲಹೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

Verse 3

द्वापरे सिद्धिनाथं तु नारदेशं कलौ स्मृतम् । तथा कलकलेशं च नाम तस्यैव कीर्त्तितम्

ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಅದು ‘ಸಿದ್ಧಿನಾಥ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ‘ನಾರദേശ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅದೇ (ಲಿಂಗ)ಕ್ಕೆ ‘ಕಲಕಲೇಶ’ ಎಂಬ ನಾಮವೂ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 4

समुद्रे च महापुण्ये यस्मिन्काले सरस्वती । आगता सा महाभागा हृष्टा तुष्टा सरिद्वरा । तस्य तोयस्य शब्देन सागरस्य महात्मनः

ಅತಿಪುಣ್ಯವಾದ ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿ, ಸರಸ್ವತಿ ಬಂದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ—ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿ, ಹರ್ಷಿಸಿ ತೃಪ್ತಳಾದಳು—ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಸಾಗರದ ಜಲಧ್ವನಿಯಿಂದ (ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಘಟನೆ ಉದ್ಭವಿಸಿತು).

Verse 5

ततो देवाः सगन्धर्वा ऋषयः सिद्धचारणाः । नेदुः कलकलं तत्र तुमुलं लोमहर्षणम्

ಅನಂತರ ದೇವರುಗಳು ಗಂಧರ್ವರೊಡನೆ, ಋಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾದ, ರೋಮಾಂಚಕರ ‘ಕಲಕಲ’ ಮಹಾಧ್ವನಿಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದರು।

Verse 6

तेन शब्देन महता मम मूर्त्तिः समुत्थिता । कल्कलेश्वरनामेति ततो लिंगं प्रकीर्तितम्

ಆ ಮಹಾಶಬ್ದದಿಂದ ನನ್ನ ಪ್ರಾಕಟ್ಯಮೂರ್ತಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಲಿಂಗವು ‘ಕಲ್ಕಲೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು।

Verse 7

इति ते पूर्ववृत्तांतं कथितं नामकार णम् । सांप्रतं तु यथा जातं पुनः कलकलेश्वरम् । तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः प्रिये

ಈ ರೀತಿ ನಿನಗೆ ಪೂರ್ವವೃತ್ತಾಂತ—ನಾಮಕರಣದ ಕಾರಣ—ಹೇಳಿದೆ. ಈಗ ನಂತರಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕಲೇಶ್ವರನು ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು, ಅದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಪ್ರಿಯೆ, ಏಕಮನದಿಂದ ಕೇಳು।

Verse 9

पुरा द्वापरसंधौ च प्रविष्टे तु कलौ युगे । नारदस्तु समागत्य क्षेत्रं प्राभासिकं शुभम् । संचकार तपश्चोग्रं तत्र लिंगसमीपतः

ಪುರಾತನದಲ್ಲಿ ದ್ವಾಪರ ಸಂಧಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ನಾರದರು ಬಂದು ಶುಭ ಪ್ರಾಭಾಸಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ಲಿಂಗದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಘೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು।

Verse 10

ततो हृष्टमना भूत्वा तल्लिंगस्य समीपतः । स चकार महायज्ञं पौंडरीकमिति श्रुतम्

ನಂತರ ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ಆ ಲಿಂಗದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ‘ಪೌಂಡರೀಕ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮಹಾಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 11

देवदेवस्य तुष्ट्यर्थं स सदा भावितात्मवान् । समाहूय ऋषींस्तत्र ब्रह्मलोकात्सहस्रशः

ದೇವದೇವನ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಅವನು ಸದಾ ನಿಯತಾತ್ಮನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಿಂದ ಸಹಸ್ರಾರು ಋಷಿಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು.

Verse 12

ततः संभृतसंभारो यज्ञोपकरणान्वितः । कृत्वा कुण्डादिकं सर्वं समारेभे ततः क्रतुम्

ನಂತರ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಯಜ್ಞೋಪಕರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಕುಂಡಾದಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಆ ಕ್ರತುವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 13

ततः संपूर्णतां प्राप्ते तस्मिन्क्रतौ वरानने

ನಂತರ, ಹೇ ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ, ಆ ಕ್ರತು ಸಂಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಾಗ,

Verse 14

अथागमंस्ततो विप्रास्तत्र क्षेत्रनिवासिनः । दक्षिणार्थं महदेवि शतशोऽथ सहस्रशः

ಆಮೇಲೆ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿಯೇ, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವಿಪ್ರರು ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದರು.

Verse 15

ततः स कौतुकाविष्टस्तेषां युद्धार्थमेव हि । प्राक्षिपत्तत्र रत्नानि सुवर्णं च महीतले

ನಂತರ ಅವನು ಕೌತುಕಾವೇಶದಿಂದ, ಅವರನ್ನು ಜಗಳಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಅಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ರತ್ನಗಳನ್ನೂ ಚಿನ್ನವನ್ನೂ ಎಸೆದನು.

Verse 16

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे युध्यमानाः परस्परम् । कोलाहलं परं चक्रुर्बहुद्रव्यपरीप्सया

ಅನಂತರ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಲ್ಲರು ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತ, ಅಪಾರ ಧನವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಲಾಲಸೆಯಿಂದ ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲವನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದರು।

Verse 17

एके दिगंबरा देवि त्यक्तयज्ञोपवीतिनः । विकचाः केऽपि दृश्यंते त्वन्ये रुधिरविप्लवाः

ಓ ದೇವಿ, ಕೆಲವರು ದಿಗಂಬರರಾಗಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು; ಕೆಲವರ ಕೂದಲು ಚೆದರಿತ್ತು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ರಕ್ತದಿಂದ ಲೇಪಿತರಾಗಿ ಚಿಮ್ಮಿಕೊಂಡವರಾಗಿದ್ದರು—ಅಂತಹ ಗದ್ದಲ ಅಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 18

अन्ये परस्परं जघ्नुर्मुष्टिभिश्चरणैस्तथा । एवं तत्र तदा क्षिप्तं यद्द्रव्यं नारदेन तु

ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಪರಸ್ಪರ ಮುತ್ತಿಗಳಿಂದಲೂ ಕಾಲಿನಿಂದಲೂ ಹೊಡೆದರು. ಹೀಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾರದನು ಅಲ್ಲಿ ಎಸೆದ ಧನವೇ ಅಂಥ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು।

Verse 19

अथाभावे तु वित्तस्य ये च विप्रा ह्यकिंचनाः । विद्याविनयसंपन्ना ब्राह्मणैर्जर्जरीकृताः

ನಂತರ ಧನದ ಅಭಾವವಾದಾಗ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಕಿಂಚನರಾದರೂ ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿನಯದಿಂದ ಸಂಪನ್ನರಾದ ಆ ವಿಪ್ರರು ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಜರ್ಜರಿತರಾದರು।

Verse 20

ते तमूचुर्भृशं शांताः स्मयमानं मुहुर्मुहुः । कलहार्थं यतो दानं त्वया दत्तमिदं मुने

ಅತಿಶಾಂತರಾದ ಅವರು, ಮರುಮರು ನಗುತ್ತಿರುವ ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು—“ಓ ಮುನೇ, ನೀವು ನೀಡಿದ ಈ ದಾನವೇ ಕಲಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ…”

Verse 21

विद्यायुक्तान्परित्यज्य विधिं त्यक्त्वा तु याज्ञिकम् । तस्मादस्य मुने नाम ख्यातं कलकलेश्वरम्

ವಿದ್ಯಾಯುಕ್ತರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಯಾಜ್ಞಿಕ ವಿಧಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣ, ಹೇ ಮುನೇ, ಇದರ ಹೆಸರು ‘ಕಲಕಲೇಶ್ವರ’—ಕಲಕಲದ ಅಧಿಪತಿ—ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಯಿತು।

Verse 22

तेन नाम्ना द्विजश्रेष्ठ लिंगमेतद्भविष्यति । एतस्मात्कारणाद्देवि जातं कलकलेश्वरम्

ಅದೇ ನಾಮದಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಈ ಲಿಂಗವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು; ಹೇ ದೇವಿ, ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇದು ‘ಕಲಕಲೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಜನ್ಮವಾಯಿತು।

Verse 23

यस्तं स्नाप्य नरो भक्त्या कुरुते त्रिः प्रदक्षिणम् । स गच्छेद्रुद्रलोकं तु त्वत्प्रसादादसंशयम्

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಸ್ನಾಪನ ಮಾಡಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ರುದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ।

Verse 24

यस्तं पूजयते भक्त्या गंधपुष्पानुलेपनैः । हेमं दत्त्वा द्विजातिभ्यः स गच्छेत्परमं पदम्

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ, ಅನುಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಚಿನ್ನ ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 75

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कलकलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चसप्ततितमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಏಳನೆಯ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಮೊದಲ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಕಲಕಲೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಎಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।