
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನು ದೇವಿಗೆ ತ್ರಿಶಕ್ತಿಯ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇಚ್ಛಾ, ಕ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಶಕ್ತಿಗಳು. ಹಿಂದಿನ ಪವಿತ್ರ ಲಿಂಗಗಳ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ, ಸಾಧಕನು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಈ ಮೂರು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಕ್ರಮವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ “ವರಾರೋಹಾ” ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರ್ಣನೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಮನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಪತ್ನಿಯರು ಶುಭ ಪ್ರಭಾಸಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಆಗ ಗೌರಿ/ಪಾರ್ವತಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರ ದುರ್ಭಾಗ್ಯ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಪರಿಹಾರಧರ್ಮಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮಾಘ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ತೃತೀಯೆಯಂದು “ಗೌರಿ-ವ್ರತ” ಆಚರಣೆ—ದರ್ಶನ, ಪೂಜೆ, ಹಾಗೆಯೇ “ಹದಿನಾರು” ವಿಧದ ದಾನ/ನೈವೇದ್ಯ (ಹಣ್ಣು, ಭಕ್ಷ್ಯ, ಪಕ್ವಾನ್ನ ಇತ್ಯಾದಿ) ಮತ್ತು ದಂಪತಿಗಳ ಸತ್ಕಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫಲಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಅಶುಭನಾಶ, ಸೌಭಾಗ್ಯ-ಸಮೃದ್ಧಿ, ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿ, ಮತ್ತು ಸೋಮೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ವರಾರೋಹಾ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಪಾಪ ಹಾಗೂ ದಾರಿದ್ರ್ಯ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 1
ईश्वर उवाच । पंचैवं सिद्धलिंगानि कथितानि तव प्रिये । यश्चैनं वेद संकेतं क्षेत्रवासी स उच्यते
ಈಶ್ವರನು ಉವಾಚ—ಪ್ರಿಯೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಐದು ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ಸಂಕೇತವನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಸಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು।
Verse 2
अथ शक्तित्रयाणां ते रौद्रीणां वच्मि विस्तरम् । इच्छा क्रियाज्ञानशक्त्यस्तिस्रस्ताः परिकीर्त्तिताः
ಇದೀಗ ನಾನು ನಿನಗೆ ರುದ್ರನ ಶಕ್ತಿತ್ರಯದ ವಿವರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ, ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಶಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
Verse 3
पुनस्तासां पूजनायानुक्रमं क्रमतः शृणु । चतुर्दश तथा पंच पूर्वमुक्तानि यानि तु
ಮತ್ತೆ ಅವುಗಳ ಪೂಜೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೇಳು. ಹಿಂದೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಐದು—
Verse 4
चत्वारि त्रीणि चैकं वा यथाशक्त्याभिपूज्य च । लिंगानि तानि संपूज्य शक्तीस्तिस्रस्ततोऽर्चयेत्
ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಾಲ್ಕು, ಅಥವಾ ಮೂರು, ಅಥವಾ ಒಂದನ್ನಾದರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಆ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಆ ಮೂರು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು.
Verse 5
सोमेशादीशदिग्भागे वरारोहेति या स्मृता । अमा कला सा सोमस्य उमा पश्चात्प्रकीर्त्तिता
ಸೋಮನಾಥ (ಸೋಮೇಶ)ನ ಈಶ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ವರಾರೋಹಾ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುವವಳು, ಸೋಮನ ‘ಅಮಾ-ಕಲಾ’; ನಂತರ ಅವಳೇ ‘ಉಮಾ’ ಎಂದೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
Verse 6
इच्छाशक्तिस्तु सा ज्ञेयाप्रभासक्षेत्रसंस्थिता । तत्र देवि हितार्थाय सर्वेषां प्राणिनां भुवि
ಅವಳು ‘ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದವಳು; ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಹೇ ದೇವಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾಳೆ.
Verse 7
तस्या माहात्म्यमखिलं कथयामि तवाधुना । पुरा सोमेन त्यक्ताभिर्भार्याभिस्तु वरानने
ಈಗ ನಾನು ಅವಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಹೇ ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ, ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೋಮನನ್ನು ಅವನ ಪತ್ನಿಯರು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರು—
Verse 8
षड्विंशद्भिस्तपस्तप्तं क्षेत्रे प्राभासिके शुभे । गौरी साऽराध्यमानाथ दिव्यवर्षगणान्बहून्
ಶುಭ ಪ್ರಾಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ವರ್ಷ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಗೌರಿಯನ್ನು ಅನೇಕ ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದರು.
Verse 9
तासां प्रत्यक्षतां प्राप्ता पार्वती परमेश्वरी । उवाच वरदा ब्रूत यद्वो मनसि संस्थितम्
ಆಗ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ಪಾರ್ವತಿ ಅವರ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ, ವರದಾಯಿನಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದರು—“ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.”
Verse 10
अथ ताश्चाब्रुवन्देवि यदि तुष्टासि पार्वति । सौभाग्यं देहि नो भूरि लावण्यं परमं तथा
ನಂತರ ಅವರು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ದೇವಿ, ಹೇ ಪಾರ್ವತಿ, ನೀವು ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದರೆ ನಮಗೆ ಅಪಾರ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಪರಮ ಲಾವಣ್ಯವನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸಿ.”
Verse 11
त्यक्ताः सर्वा वयं देवि निर्दोषाः स्वामिना शुभे । दौर्भाग्यदोषसंदग्धा दौर्भाग्येण तु पीडिताः
“ಹೇ ದೇವಿ, ಹೇ ಶುಭೆಯೇ, ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ನಿರ್ದೋಷಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ನಮ್ಮ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೌರ್ಭಾಗ್ಯದ ದೋಷದಿಂದ ದಗ್ಧರಾಗಿ, ನಿಜಕ್ಕೂ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ.”
Verse 12
गौर्युवाच । अद्यप्रभृति सर्वा वः समं द्रक्ष्यति रात्रिपः । प्रसादान्मम चार्वंग्यो नैतन्मिथ्या भविष्यति
ಗೌರಿಯು ಹೇಳಿದರು— ಇಂದಿನಿಂದ ರಾಜನು (ನಿಮ್ಮ ಪತಿ) ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವನು. ಹೇ ಸುಂದರಾಂಗಿಯರೇ, ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಇದು ಮಿಥ್ಯೆಯಾಗದು.
Verse 13
वरदा चेति मन्नाम वरदानाद्भविष्यति । इहागत्य तु या नारी पूजयिष्यति मां शुभाम्
ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕಾರಣದಿಂದ ನನ್ನ ಹೆಸರು ‘ವರದಾ’ ಆಗುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ನನ್ನನ್ನು—ಶುಭಮೂರ್ತಿಯನ್ನು—ಪೂಜಿಸುವ ಸ್ತ್ರೀ,
Verse 14
न दौर्भाग्यं कुले तस्याः क्वचित्प्राप्स्यंति योषितः । माघमासे तृतीयायामुपवासपरायणा
ಮಾಘಮಾಸದ ತೃತೀಯ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸಪರಾಯಣರಾಗಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯವು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 15
या मां द्रक्ष्यति सुश्रोणी मत्तुल्या सा भवि ष्यति । दम्पती षोडशैवात्र परिधाप्य प्रयत्नतः
ನನ್ನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುವ ಸುಶ್ರೋಣಿ ಸ್ತ್ರೀ ನನ್ನಂತೆಯೇ ಆಗುವಳು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹದಿನಾರು ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ವಸ್ತ್ರಧಾರಣೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕು (ವಸ್ತ್ರದಾನ ಮಾಡಬೇಕು).
Verse 16
फलानि भक्ष्यभोज्यं च पक्वान्नानि च षोडश । या प्रदास्यति वै नारी सा तूमैव भविष्यति
ಹಣ್ಣುಗಳು, ಭಕ್ಷ್ಯ-ಭೋಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ವಾನ್ನಗಳು—ಇವು ಹದಿನಾರು ವಿಧಗಳು. ಇವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ದಾನಮಾಡುವ ಸ್ತ್ರೀ ನಿನ್ನಂತೆಯೇ ಆಗುವಳು.
Verse 17
एतद्गौरीव्रतंनाम तृतीयायां तु कारयेत् । अप्रसूता च या नारी या नारी दुर्भगा भवेत्
ಇದನ್ನು ‘ಗೌರೀ-ವ್ರತ’ವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ತೃತೀಯಾ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಸಂತಾನಹೀನಳಾದ ಸ್ತ್ರೀ, ಹಾಗೆಯೇ ದುರ್ಭಾಗ್ಯಪೀಡಿತಳಾದ ಸ್ತ್ರೀ—
Verse 18
पुमानसकृदप्यैवं कृत्वा प्राप्स्यत्यभीप्सितम् । एवमुक्त्वा स्थिता तत्र सा देवी चारुलोचना
ಪುರುಷನೂ ಸಹ ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಮಾಡಿದರೂ ಇಷ್ಟಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಚಾರುಲೋಚನಾ ದೇವಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಳು.
Verse 19
पश्यते रात्रिनाथश्च सर्वास्ता रोहिणीं यथा । अन्यापि दुःखसंदग्धा दौर्भाग्येण तु पीडिता
ರಾತ್ರಿನಾಥನಾದ ಚಂದ್ರನು ರೋಹಿಣಿಯನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡಿದನು. ಆಗ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಯೂ—ದುಃಖದಿಂದ ದಗ್ಧಳಾಗಿ, ದುರ್ಭಾಗ್ಯದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ—ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಳು.
Verse 20
अपूजयदुमां देवीं सुभगा साऽभवत्ततः । इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं शक्तिसंभवम्
ಅವಳು ದೇವಿ ಉಮೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದಳು; ಅದರಿಂದ ಅವಳು ಸುಭಗಾ (ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ) ಆದಳು. ಹೀಗೆ ಶಕ್ತಿಸಂಭವ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 21
सोमेश्वरे वरारोहा नामेति कथितं तव । सर्वपापक्षयकरं सर्वदारिद्र्यनाशनम्
ಸೋಮೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ (ಈ ದೇವಿ) ‘ವರಾರೋಹಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. (ಅದರ ಮಹಿಮೆ) ಸರ್ವಪಾಪಕ್ಷಯಕರವೂ, ಸರ್ವದಾರಿದ್ರ್ಯನಾಶನವೂ ಆಗಿದೆ.
Verse 57
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वरारोहामाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तपंचाशोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಏಳನೆಯ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಮೊದಲ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ “ವರಾರೋಹಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ” ಎಂಬ ಐವತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।