Adhyaya 353

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि भल्लतीर्थमनुत्तमम् । तस्याश्च पश्चिमे भागे यत्र विष्णुश्चतुर्भुजः

ಈಶ್ವರನು ಉವಾಚ—ನಂತರ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಅನುತ್ತಮ ಭಲ್ಲತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಭುಜ ವಿಷ್ಣು ವಿರಾಜಿಸುವ ಸ್ಥಳವಿದೆ.

Verse 2

यत्र त्यक्तं शरीरं तु विष्णुना प्रभविष्णुना । तस्मिन्मित्रवने रम्ये योजनार्द्धार्द्धविस्तृते

ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭವಿಷ್ಣುವಾದ ವಿಷ್ಣು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಆ ರಮ್ಯ ಮಿತ್ರವನವು ಅರ್ಧ ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ.

Verse 3

युगेयुगे महादेवि कल्पमन्वतरादिषु । तत्रैव संस्थितिर्विष्णोर्नान्यत्र च रतिर्भवेत्

ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ—ಕಲ್ಪ, ಮನ್ವಂತರಾದಿಗಳಲ್ಲಿ—ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ; ಬೇರೆಡೆ ಅವನಿಗೆ ರತಿ (ಆನಂದ) ಉಂಟಾಗದು.

Verse 4

क्षेत्राणामादिक्षेत्रं तु वैष्णवं तद्विदुर्बुधाः । तिस्रः कोट्यर्द्धकोटिश्च तीर्थानां प्रवराणि च

ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಈ ವೈಷ್ಣವ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆದಿಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದವು ಮೂರು ಕೋಟಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಧಕೋಟಿ ತೀರ್ಥಗಳು ಇವೆ.

Verse 5

दिवि भुव्यंतरिक्षे च तानि तत्रैव भामिनि । तत्र मूर्तिमती गंगा स्वयमेव व्यवस्थिता

ಓ ಭಾಮಿನಿ! ಸ್ವರ್ಗ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿ തന്നೇ ಇವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಮತಿಯಾದ ಗಂಗೆಯು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 6

विष्णोः संप्लवनार्थाय प्राणिनां च हिताय वै । गंगा गया कुरुक्षेत्रं नैमिषं पुष्कराणि च

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಲೋಕಧಾರಣಾರ್ಥವೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿತಾರ್ಥವೂ ಆಗಿ ಗಂಗಾ, ಗಯಾ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ನೈಮಿಷ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಕರ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿ ಸಹ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 7

पुरी द्वारवतीं त्यक्त्वा अत्रैव वसते हरिः । तस्यौर्ध्वदैहिकं देवि प्रकरोमि युगेयुगे

ದ್ವಾರವತೀ ಪುರಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹರಿ ಇಲ್ಲಿ തന്നೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಓ ದೇವಿ! ಅವನಿಗಾಗಿ ನಾನು ಯುಗಯುಗಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಊರ್ಧ್ವದೈಹಿಕ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 8

नभस्ये द्वादशीयोगे तत्र गत्वा स्वयं प्रिये । करोमि तद्विधानेन तत्र ब्राह्मणपुंगवैः

ಓ ಪ್ರಿಯೆ! ನಭಸ್ಯ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶೀ ಯೋಗದ ಶುಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸ್ವತಃ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪುಂಗವರೊಂದಿಗೆ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 9

तत्र दत्त्वा तु दानानि विधिवद्वेदपारगे । तत्रैव द्वादशीयोगे स्नात्वा चैव विधानतः

ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ವೇದಪಾರಗನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶೀ ವ್ರತಯೋಗದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 10

सन्तर्प्य च पितॄन्भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः । तत्र विष्णुं तु संपूज्य कृत्वा जागरणं निशि

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸಂತರ್ಪಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 11

दीपादिदानं कृत्वा तु कृतकृत्योऽभिजायते

ದೀಪಾದಿ ದಾನವನ್ನು ಮಾಡಿದವನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 12

अथ तस्य प्रवक्ष्यामि पुरावृत्त महं प्रिये । संहृत्य यादवान्सर्वान्वासुदेवः प्रतापवान्

ಇದೀಗ, ಪ್ರಿಯೆ, ಆ ಪುರಾತನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ವಾಸುದೇವನು ಎಲ್ಲ ಯಾದವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ (ಮುಂದೆ ನಡೆದದ್ದು)।

Verse 13

दुर्वाससाऽनुलिप्तेन पायसेन पदस्तले । वज्रांगभूतदेहस्तु सर्वव्यापी जनार्द्दनः

ದುರ್ವಾಸನು ಲೇಪಿಸಿದ ಪಾಯಸವು ಅವನ ಪಾದತಳದಲ್ಲಿ ಲಿಪ್ತವಾಗಿತ್ತು; ಆದರೂ ಸರ್ವವ്യാപಿ ಜನಾರ್ದನನ ದೇಹವು ವಜ್ರದಂತೆ ದೃಢವಾಗಿತ್ತು।

Verse 14

गत्वा तीरे समुद्रस्य समाधिस्थो बभूव ह । सर्वस्रोतांसि संयम्य निवेश्यात्मानमात्मनि

ಸಮುದ್ರತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅವನು ಸಮಾಧಿಸ್ಥನಾದನು. ಇಂದ್ರಿಯ-ಪ್ರಾಣಗಳ ಎಲ್ಲ ಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 15

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो बाणहस्तो जराभिधः । दाशपुत्रोऽतिकृष्णांगो मत्स्यघाती च पापकृत्

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ‘ಜರಾ’ ಎಂಬವನು ಬಾಣವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಬಂದನು—ಮೀನುಗಾರನ ಪುತ್ರ, ಅತಿಕೃಷ್ಣಾಂಗ, ಮೀನುಹಂತಕ ಮತ್ತು ಪಾಪಕರ್ಮಿ.

Verse 16

तेन दृष्टस्ततो दूरान्निषादात्मसमुद्भवः । विष्णोः पदं मृगं मत्वा शरं तस्य मुमोच ह

ದೂರದಿಂದ ಅವನು ಅವರನ್ನು ಕಂಡನು—ನಿಷಾದಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನು—ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದವನ್ನು ಜಿಂಕೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಡಿದನು.

Verse 17

ततोऽसौ पश्यते यावद्गत्वा तस्य च संनिधौ । चतुर्बाहुं महाकायं शंखचक्रगदाधरम्

ನಂತರ ಅವನು ನೋಡುತ್ತಾ ಅವರ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಚತುರ್ಭುಜ ಮಹಾಕಾಯನಾದ ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿಯಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 18

पुरुषं नीलमेघाभं पुडरीकनिभे क्षणम् । तं दृष्ट्वा भयभीतस्तु वेपमानः कृतांजलिः । अब्रवीन्न मया ज्ञातस्त्वं विभो दिव्यरूपधृक्

ಅವನು ನೀಲಮೇಘದಂತೆ ಶ್ಯಾಮನಾದ, ಪುಂಡರೀಕದಂತೆ ನೇತ್ರಗಳಿರುವ ಆ ಪುರುಷನನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ ಅಂಜಲಿ ಮಾಡಿ ಹೇಳಿದನು—‘ವಿಭೋ, ದಿವ್ಯರೂಪಧಾರಿಯೇ, ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ.’

Verse 19

अज्ञानात्त्वं मया विद्धस्त्वत्पदाग्रे सुरोत्तम । क्षन्तुमर्हसि मे नाथ न त्वं क्रोद्धुमिहार्हसि

ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಪಾದಾಗ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದೆನು, ಹೇ ದೇವೋತ್ತಮ. ನಾಥಾ, ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ; ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ಕೋಪಿಸಬಾರದು.

Verse 20

विष्णुरुवाच । शापस्यांतोद्य मे भद्र शरपातात्कृतस्त्वया । तस्मात्त्वं मत्प्रसादेन स्वर्गं गच्छ महाद्युते

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭದ್ರ, ಇಂದು ನಿನ್ನ ಶರಪಾತದಿಂದ ನನ್ನ ಶಾಪದ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ, ಹೇ ಮಹಾದ್ಯುತೆ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗು.

Verse 21

ये चान्ये मामिहागत्य द्रक्ष्यंति हि नरोत्तमाः । ते यास्यंति परं स्थानं यत्राहं नित्यसंस्थितः

ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ನನ್ನನ್ನು ದರ್ಶಿಸುವ ಇತರ ನರೋತ್ತಮರು, ನಾನು ನಿತ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವ ಪರಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವರು.

Verse 22

भल्लेनाहं यतो विद्धस्त्वया पादतले शुभे । भल्लतीर्थमिति ख्यातं ततो ह्येतद्भविष्यति

ನೀನು ಶುಭವಾದ ಪಾದತಲದಲ್ಲಿ ಭಲ್ಲಬಾಣದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ವಿದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ, ಇದು ಮುಂದಿನಿಂದ ‘ಭಲ್ಲತೀರ್ಥ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಗುವುದು.

Verse 23

हरिक्षेत्रमिति प्रोक्तं पूर्वं स्वायंभुवेऽन्तरे

ಹಿಂದೆ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ಹರಿಕ್ಷೇತ್ರ’ವೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

Verse 24

ईश्वर उवाच । इत्युक्त्वांतर्दधे विष्णुर्लुब्धकोऽपि दिवं गतः । येऽत्र स्नानं करिष्यंति भक्त्या परमया युताः । विष्णुलोकं गमिष्यंति प्रीत्या ते मत्प्रसादतः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ವಿಷ್ಣು ಅಂತರ್ಧಾನರಾದರು; ಆ ಬೇಟೆಗಾರನೂ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಇಲ್ಲಿ ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವರು ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಆನಂದದಿಂದ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುವರು.

Verse 25

येऽत्र श्राद्धं करिष्यंति पितृभक्तिपरायणाः । तृप्तिं तेषां गमिष्यंति पितरश्चैव तर्पिताः

ಇಲ್ಲಿ ಪಿತೃಭಕ್ತಿಗೆ ಪರಾಯಣರಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವವರು ತಮ್ಮ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತಾರೆ; ಪಿತೃಗಳು ಸಮ್ಯಕ್ ತರ್ಪಿತರಾಗುವರು.

Verse 26

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन प्राप्य तत्क्षेत्रमुत्तमम् । दृश्यो देवश्चतुर्बाहुः स्नात्वा तीर्थे तु भल्लके

ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಆ ಉತ್ತಮ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತಲುಪಬೇಕು. ಭಲ್ಲಕ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಚತುರ್ಭುಜ ದೇವರ ಶುಭ ದರ್ಶನ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 27

मद्भक्तिबलदर्पिष्ठा मत्प्रियं न नमंति ये । वासुदेवं न ते ज्ञेया मद्भक्ताः पापिनो हि ते

ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಬಲದಿಂದ ಅಹಂಕಾರಗೊಂಡು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸದವರನ್ನು ವಾಸುದೇವಭಕ್ತರೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಡಿ; ಅವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಾಪಿಗಳು.

Verse 28

मद्भक्तोऽपि हि यो भूत्वा भुंक्त एकादशीदिने । मल्लिंगस्यार्चनं कार्यं न तेन पापबुद्धिना

ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ ಏಕಾದಶಿ ದಿನ ಭೋಜನ ಮಾಡುವವನು ಪಾಪಬುದ್ಧಿಯವನು; ಅವನಿಂದ ನನ್ನ ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆ ಮಾಡಿಸಬಾರದು.

Verse 29

या तिथिर्दयिता विष्णोः सा तिथिर्मम वल्लभा । न तां चोपोषयेद्यस्तु स पापिष्ठतराधिकः

ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ತಿಥಿಯೇ ನನಗೂ ಅತ್ಯಂತ ವಲ್ಲಭ. ಆದರೆ ಆ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮಾಡದವನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಾಪಿಷ್ಠನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 30

तद्वत्स द्वादशीयोगे भल्लतीर्थस्य संनिधौ । यस्तु मां पूजयेद्भक्त्या नारी वाऽपि नरोऽपि वा । तस्य जन्मसहस्राणि गृहभंगो न जायते

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಪ್ರಿಯ ವತ್ಸ, ದ್ವಾದಶೀ-ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಭಲ್ಲತೀರ್ಥದ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರು—ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ ಪುರುಷನಾಗಲಿ—ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಸಾವಿರ ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೂ ಗೃಹಭಂಗ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 31

इत्येतत्कथितं देवि माहात्म्यं पापनाशनम् । भल्लतीर्थस्य विष्णोस्तु सर्व पातकनाशनम्

ಇಂತೆ, ಹೇ ದೇವಿ, ಪಾಪನಾಶಕವಾದ ಈ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಲ್ಲತೀರ್ಥವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು.

Verse 32

तत्र विष्णोस्तु सांनिध्ये वायव्ये कुम्भमुत्तमम् । भल्लतीर्थं तु विख्यातं यत्र भल्लहतो हरिः

ಅಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ವಾಯವ್ಯ (ಉತ್ತರ-ಪಶ್ಚಿಮ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಕುಂಭವಿದೆ. ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಭಲ್ಲ (ಬಾಣ/ಶೂಲಾಗ್ರ)ದಿಂದ ಆಘಾತಗೊಂಡ ಸ್ಥಳವಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಭಲ್ಲತೀರ್ಥವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 33

तत्र देयानि वासांसि पदं गावो विधानतः । देयानि विप्रमुख्येभ्यः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಸ್ತ್ರದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಪದ’ ದಾನ ಮತ್ತು ಗೋ ದಾನವೂ ಮಾಡಬೇಕು. ಯಾತ್ರಾಫಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಯಸುವವರು ಈ ದಾನಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 352

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये भल्लतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಸಪ್ತಮ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಭಲ್ಲತೀರ್ಥಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ 353ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।