Adhyaya 317

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवीं कंटकशोषिणीम् । उत्तरेण देवकुलाद्दक्षिणेनोन्नतात्स्थितात्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ, ಓ ಮಹಾದೇವಿ, ಕಂಟಕಶೋಷಿಣೀ ದೇವಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಆಕೆ ದೇವಕುಲದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ‘ಉನ್ನತ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 2

तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि शृणु ह्येकमनाः प्रिये । उन्नताद्दक्षिणे भागे यजंते द्विजसत्तमाः

ಆಕೆಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು—ಹೇ ಪ್ರಿಯೆ, ಏಕಮನಸ್ಕಳಾಗಿ ಕೇಳು. ‘ಉನ್ನತ’ದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 3

भृगुरत्रिर्मरीचिश्च भरद्वाजोऽथ कश्यपः । कण्वो मंकिश्च सावर्णिर्जातूकर्ण्यस्तथैव च

ಭೃಗು, ಅತ್ರಿ, ಮರೀಚಿ; ಭರದ್ವಾಜ ಮತ್ತು ಕಶ್ಯಪ; ಕಣ್ವ, ಮಂಕಿ, ಸಾವರ್ಣಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಜಾತೂಕರ್ಣ್ಯ—

Verse 4

वत्सश्चैव वसिष्ठश्च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः । मनुर्यमोंऽगिरा विष्णुः शातातपपराशरौ

ಮತ್ತೂ ವತ್ಸ ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠ; ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಕ್ರತು; ಮನು, ಯಮ, ಅಂಗಿರಸ, ವಿಷ್ಣು, ಹಾಗೆಯೇ ಶಾತಾತಪ ಮತ್ತು ಪರಾಶರ—

Verse 5

शांडिल्यः कौशिकश्चैव गौतमो गार्ग्य एव च । दाल्भ्यश्च शौनकश्चैव शाकल्यो गालवस्तथा

ಶಾಂಡಿಲ್ಯ, ಕೌಶಿಕ, ಗೌತಮ ಹಾಗೂ ಗಾರ್ಗ್ಯ; ದಾಲ್ಭ್ಯ, ಶೌನಕ, ಶಾಕಲ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾಲವ ಸಹ—।

Verse 6

जाबालिर्मुद्गलश्चैव ऋष्यशृंगो विभांडकः । विश्वामित्रः शतानंदो जह्नुर्विश्वावसुस्तथा

ಜಾಬಾಲಿ, ಮುದ್ಗಲ; ಋಷ್ಯಶೃಂಗ, ವಿಭಾಂಡಕ; ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಶತಾನಂದ, ಜಹ್ನು ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಾವಸು ಸಹ—।

Verse 7

एते चान्ये च मुनयो यजंते विविधैर्मखैः । यज्ञवाटं च निर्माय ऋषितोयातटे शुभे

ಇವರೂ ಇತರ ಮುನಿಗಳೂ ವಿವಿಧ ಮಖಯಾಗಗಳಿಂದ ಯಜನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಯಜ್ಞವಾಟವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಶುಭವಾದ ಋಷಿತೋಯಾ ನದಿ ತಟದಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 8

देवगन्धर्वनृत्यैश्च वेणुवीणानिनादितम् । वेदध्वनितघोषेण यज्ञहोमाग्निहोत्रजैः

ಅದು ದೇವ-ಗಂಧರ್ವರ ನೃತ್ಯಗಳಿಂದಲೂ, ವೇಣು-ವೀಣೆಯ ನಿನಾದಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು; ವೇದಧ್ವನಿಯ ಘೋಷದಿಂದಲೂ, ಯಜ್ಞ-ಹೋಮ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ।

Verse 9

धूपैः समावृतं सर्वमाज्यगंधिभिरर्चितम् । शोभितं मुनिभिर्दिव्यैश्चातुर्वेद्यैर्द्विजोत्तमैः

ಎಲ್ಲವೂ ಧೂಪದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು, ಆಜ್ಯದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಅರ್ಚಿತವಾಗಿತ್ತು; ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ಮುನಿಗಳಿಂದ—ಚತುರ್ವೇದಜ್ಞ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಂದ—ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 10

एवंविधं प्रदेशं तु दृष्ट्वा दैत्या महाबलाः । समुद्रमध्यादायाता यज्ञविध्वंसहेतवे

ಇಂತಹ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಂಡು ಮಹಾಬಲ ದೈತ್ಯರು ಸಮುದ್ರಮಧ್ಯದಿಂದ ಹೊರಟುಬಂದು, ಯಜ್ಞವಿಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬಂದರು।

Verse 11

मायाविनो महाकायाः श्यामवर्णा महोदराः । लंबभ्रूश्मश्रुनासाग्रा रक्ताक्षा रक्तमूर्धजाः

ಅವರು ಮಾಯಾವಿಗಳು, ಮಹಾಕಾಯರು, ಶ್ಯಾಮವರ್ಣರು, ಮಹೋದರರು; ಉದ್ದವಾದ ಭ್ರೂಗಳು, ದಟ್ಟ ಮೀಸೆ, ಉನ್ನತ ನಾಸಾಗ್ರ; ರಕ್ತಾಕ್ಷರು ಮತ್ತು ರಕ್ತವರ್ಣ ಕೇಶಧಾರಿಗಳು।

Verse 12

यज्ञं समागताः सर्वे दैत्याश्चैव वरानने । तान्दृष्ट्वा मुनयः सर्वे रौद्ररूपान्भयंकरान्

ಹೇ ವರಾನನೇ! ಆ ದೈತ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು; ಅವರ ರೌದ್ರ, ಭಯಂಕರ ರೂಪಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳು ಭೀತರಾದರು।

Verse 13

केचिन्निपतिता भूमौ तथान्ये ऽग्नौ स्रुचीकराः । पत्नीशालां समाविष्टा हविर्धानं तथा परे

ಕೆಲವರು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದುಹೋದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅಗ್ನಿಯ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿ ಸ್ರುಚಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದರು. ಕೆಲವರು ಪತ್ನೀಶಾಲೆಗೆ ನುಗ್ಗಿದರು; ಮತ್ತವರು ಹವಿರ್ಧಾನ—ಹವಿಷ್ಯದ ಭಂಡಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು।

Verse 14

ऋत्विजस्तु सदोमध्ये स्थिता वाचंयमास्तथा

ಋತ್ವಿಜರು ಸದುಸ್ಸಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದ, ಶಾಂತವಾಗಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದರು।

Verse 15

एवं देवि यदा वृत्तं मुनीनां च महात्मनाम् । तदाध्वर्युर्महातेजा धैर्यमालम्ब्य सादरः

ಹೇ ದೇವಿ! ಮುನಿಗಳಿಗೂ ಮಹಾತ್ಮರಿಗೂ ಇಂತೆ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಅಧ್ವರ್ಯು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಆಲಂಬಿಸಿ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೃತ್ತನಾದನು।

Verse 16

अग्निहोत्रं हविष्यं च हविर्विन्यस्य मन्त्रवित् । सुसमिद्धं जुहावाग्निं रक्षसां नाशहेतवे

ಮಂತ್ರವಿದನು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನೂ ಹವಿಸ್ಸನ್ನೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ; ರಾಕ್ಷಸರ ನಾಶಾರ್ಥವಾಗಿ ಸುಸಮಿದ್ಧ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 17

हुते हविषि देवेशि तत्क्षणादेव चोत्थिता । शक्तिः शक्तित्रिशूलाढ्या चर्महस्ता महोज्ज्वला

ಹೇ ದೇವೇಶಿ! ಹವಿಯನ್ನು ಹೋಮಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಹೋಜ್ಜ್ವಲವಾದ ಶಕ್ತಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು—ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿದು।

Verse 18

तया ते निहता दैत्या यज्ञविध्वंसकारिणः । ततस्तां विविधैः स्तोत्रैर्मुनयस्तुष्टुवुस्तदा

ಆಕೆಯ ಮೂಲಕ ಯಜ್ಞವಿಧ್ವಂಸಕರಾದ ಆ ದೈತ್ಯರು ಸಂಹೃತರಾದರು; ನಂತರ ಮುನಿಗಳು ವಿವಿಧ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಆಕೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 19

प्रसन्ना भूयसी देवी तानृषीन्प्रत्युवाच ह । वरं वृणुध्वं मुनयो दास्यामि वरमुत्तमम्

ಅತಿಪ್ರಸನ್ನಳಾದ ದೇವಿ ಆ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—“ಹೇ ಮುನಿಗಳೇ! ವರವನ್ನು ಬೇಡಿರಿ; ನಾನು ನಿಮಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವರವನ್ನು ನೀಡುವೆನು।”

Verse 20

ऋषय ऊचुः । कृतं वै सकलं कार्यं यज्ञा नो रक्षितास्त्वया । यदि देयो वरोऽस्माकं त्वया चासुरमर्द्दिनि

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನಮ್ಮ ಸಮಸ್ತ ಕಾರ್ಯವೂ ನೆರವೇರಿತು; ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೀನು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದೀ. ನೀನು, ಹೇ ಅಸುರಮರ್ಧಿನಿ, ನಮಗೆ ವರ ನೀಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ…

Verse 21

अस्मिन्स्थाने सदा तिष्ठ मुनीनां हितकाम्यया । कंटकाः शोषिता दैत्यास्तेन कंटकशोषिणी । अद्यप्रभृति नामास्तु तेन देवि सदा त्विह

ಮುನಿಗಳ ಹಿತಕಾಮನೆಯಿಂದ, ಹೇ ದೇವಿ, ನೀನು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಲೆಸಿರು. ನೀನು ದೈತ್ಯರೂಪ ‘ಮುಳ್ಳು’ಗಳನ್ನು ಶೋಷಿಸಿ (ನಾಶಮಾಡಿ) ಹಾಕಿದ್ದೀ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ನಾಮ ‘ಕಂಟಕಶೋಷಿಣೀ’ ಆಗಲಿ. ಇಂದಿನಿಂದ, ಹೇ ದೇವಿ, ಅದೇ ನಿನ್ನ ಹೆಸರು ಆಗಿ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಿರಾಜಿಸು.

Verse 22

ईश्वर उवाच । एवं भविष्यतीत्युक्त्वा सा देव्यन्तर्हिता तदा । अष्टम्यां वा नवम्यां वा पूजयिष्यति मा नवः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—‘ಹೀಗೆಯೇ ಆಗುವುದು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ದೇವಿ ಆಗ ಅಂತರ್ಧಾನವಾದಳು. ಅಷ್ಟಮಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ ನವಮಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವನು.

Verse 23

राक्षसेभ्यः पिशाचेभ्यो भयं तस्य न जायते । प्राप्नुयात्परमां सिद्धिं मानवो नात्र संशयः

ಆ ಭಕ್ತನಿಗೆ ರಾಕ್ಷಸರೂ ಪಿಶಾಚರೂ ಎಂಬ ಭಯ ಉಂಟಾಗದು. ಮನುಷ್ಯನು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 317

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कंटकशोषणीमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तदशोत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರಿ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಸಪ್ತಮ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಪ್ರಥಮ ‘ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ದಲ್ಲಿ ‘ಕಂಟಕಶೋಷಿಣೀಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ೩೧೭ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.