Adhyaya 258

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि शशापानमिति स्मृतम् । तस्यैव दक्षिणे तीर्थं सर्वपापप्रणाशनम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ‘ಶಶಾಪಾನ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅದರ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಣಾಶಕವಾದ ಒಂದು ತೀರ್ಥವಿದೆ।

Verse 2

यस्मिन्स्नात्वा नरः सम्यङ्नापमृत्युभयं लभेत् । शृणु यस्मात्तदुत्पत्तिं वदतो मम वल्लभे

ಯಾವ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅಕಾಲಮರಣದ ಭಯ ಉಂಟಾಗದು. ಹೇ ಪ್ರಿಯೇ, ನಾನು ಹೇಳುವಂತೆ ಆ ತೀರ್ಥದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು।

Verse 3

मथित्वा सागरं देवा गृहीत्वाऽमृतमुत्तमम् । सत्वरास्तत्र ते गत्वा पपुश्चैव यथेप्सया

ದೇವರುಗಳು ಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸಿ ಪರಮ ಅಮೃತವನ್ನು ಪಡೆದು, ತ್ವರೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಆ ಪೀಯೂಷವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದರು।

Verse 4

पिबतां तत्र पीयूषं देवानां वरवर्णिनि । बिंदवः पतिता भूमौ शतशोथ सहस्रशः

ಹೇ ವರವರ್ಣಿನಿ, ಅಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ಅಮೃತವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಹನಿಗಳು ಬಿದ್ದವು।

Verse 5

एतस्मिन्नेव काले तु शशकस्तत्र चागतः । प्रविष्टः सलिले तत्र तृषार्तो वरवर्णिनि

ಹೇ ವರವರ್ಣಿನಿ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೊಲವೂ ಬಂತು; ದಾಹದಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿ ಅದು ಅಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು।

Verse 6

अमरत्वमनुप्राप्तो वर्द्धते सलिलालये । तं दृष्ट्वा त्रिदशाः सर्वे स्पर्द्धमाना मुहुर्मुहुः । ज्ञात्वामृतान्वितं तोयं मंत्रं चक्रुर्भयान्विताः

ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು ಅದು ಜಲಾಲಯದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲಾ ತ್ರಿದಶರು ಮರುಮರು ಸ್ಪರ್ಧೆ/ಅಸೂಯೆಗೊಂಡರು; ನೀರು ಅಮೃತಸಂಯುಕ್ತವೆಂದು ತಿಳಿದು ಭಯದಿಂದ ಒಂದು ಮಂತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು।

Verse 7

अमृतं पतितं भूमौ भक्षयिष्यंति मानवाः । ततोऽमर्त्त्या भविष्यंति नात्र कार्या विचारणा

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಅಮೃತವನ್ನು ಮಾನವರು ಸೇವಿಸುವರು; ನಂತರ ಅವರು ಅಮರರಾಗುವರು—ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೂ ವಿಚಾರಣೆಯೂ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 8

तिर्यग्योन्यां समुत्पन्नः कृपणः शशको ह्ययम् । अस्माभिः स्पर्द्धते तस्मात्ततो भयमुपस्थितम्

ಈ ದೀನ ಮೊಲ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಕಾರಣದಿಂದ ನಮಗೆ ಭಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ।

Verse 9

अथ प्राप्तो निशानाथो व्याधिना स परिप्लुतः । अब्रवीत्त्रिदशान्सर्वानमृतं मे प्रयच्छत

ನಂತರ ವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟ ನಿಶಾನಾಥ (ಚಂದ್ರ) ಬಂದು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ—“ನನಗೆ ಅಮೃತವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು।

Verse 10

कृच्छ्रेण महता प्राप्तो नाहं शक्तो विसर्पितुम् । अथोचुस्त्रिदशाः सर्वे सर्वमस्माभिर्भक्षितम्

“ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಿಂದ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆನು; ನಾನು ಚಲಿಸಲಾರೇನು.” ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು—“ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾವು ಸೇವಿಸಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದರು।

Verse 11

विस्मृतस्त्वं निशानाथ चिरात्कस्मादिहागतः । कुरुष्व वचनं चंद्र अस्माकं तिमिरापह

“ಓ ನಿಶಾನಾಥ, ನೀನು ಮರೆತವನಾಗಿದ್ದೆ; ಇಷ್ಟು ಕಾಲದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಬಂದೆ? ಓ ಚಂದ್ರ, ತಿಮಿರಾಪಹ, ನಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು।”

Verse 12

अस्मिञ्जलेऽमृतं भूरि पतितं पिबतां हि नः । तत्पिबस्व निशानाथ सर्वमेतज्जलाशयम्

ಈ ಜಲದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಮೃತವು ಬಿದ್ದಿದೆ—ನಾವು ಅದನ್ನು ಪಾನಮಾಡೋಣ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ನಿಶಾನಾಥ ಚಂದ್ರದೇವ, ನೀನು ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಲಾಶಯವನ್ನೇ ಪಾನಮಾಡು।

Verse 13

अर्द्धं निपतितं चात्र सत्यमेतन्निशामय । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा शीतरश्मिस्त्वरान्वितः

ಇಲ್ಲಿಯೂ ಅದರ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಬಿದ್ದಿದೆ—ಇದು ಸತ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿ. ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಶೀತರಶ್ಮಿ ಚಂದ್ರನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಹೊರಟನು।

Verse 14

तृषार्तो वाऽपिबत्तोयं शशकेन समन्वितम् । अस्थिशेषं तु तत्तस्य कायं पीयूषभक्षणात्

ದಾಹದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಅವನು ಶಶಕವಿದ್ದ ಆ ನೀರನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದನು. ಅಮೃತಭಕ್ಷಣದಿಂದ ಆ ಶಶಕನ ದೇಹವು ಅಸ್ಥಿಶೇಷ ಮಾತ್ರವಾಯಿತು।

Verse 15

तत्क्षणात्पुष्टिमगमत्कांत्या परमया युतः । धातुषु क्षीयमाणेषु पुष्टो हि सुधया हि सः

ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನು ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು, ಪರಮ ಕಾಂತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು. ಧಾತುಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನು ಸುಧೆಯಿಂದಲೇ ಪೋಷಿತನಾದನು।

Verse 16

स चापि शशकस्तस्य न मृतो जठरं गतः । अद्यापि दृश्यते तत्र देहे पीयूषभक्षणात्

ಆ ಶಶಕವೂ ಅವನ ಜಠರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ ಸತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಮೃತಭಕ್ಷಣದಿಂದ ಇಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅದು ಕಾಣುತ್ತದೆ।

Verse 17

तत्क्षणात्तुष्टिमगमत्कांत्या परमया युतः । अब्रुवन्खन्यतामेतद्यथा भूयो जलं भवेत्

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನು ಪರಮ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ ತೃಪ್ತನಾದನು. ಅವರು ಹೇಳಿದರು—“ಇದನ್ನು ತೋಡಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಜಲವು ಉದ್ಭವಿಸಲಿ.”

Verse 18

अस्माकं संगमादेतच्छुष्कं श्वभ्रं जलाशयम् । तद्युक्तं च कृतं कर्म नैतत्साधुविचेष्टितम्

ನಮ್ಮ ಸಂಗಮದಿಂದ ಈ ಒಣ ಗುಂಡಿ ಜಲಾಶಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯವು ಸಜ್ಜನರ ಆಚರಣೆ ಅಲ್ಲ.

Verse 19

ततोऽखनंश्च ते सर्वे यावत्तोयविनिर्गमः । अथाब्रुवंस्ततः सर्वे हर्षेण महतान्विताः

ನಂತರ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ನೀರು ಹೊರಬರುವವರೆಗೆ ತೋಡಿದರು. ಆಮೇಲೆ ಮಹಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮಾತನಾಡಿದರು.

Verse 20

यस्माच्छशेन संयुक्तं पीतमेतज्जलाशयम् । चंद्रेण हि शशापानं तस्मादेतद्भविष्यति

ಈ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ‘ಶಶ’ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ಕುಡಿಯಲಾಗಿದೆ; ಶಶಚಿಹ್ನಧಾರಿ ಚಂದ್ರನೂ ಇದನ್ನು ಕುಡಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಹೆಸರು ‘ಶಶಾಪಾನ’ವಾಗುವುದು.

Verse 21

अत्रागत्य नरः स्नानं यः करिष्यति भक्तितः । स यास्यति परं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः

ಯಾರು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನಮಾಡುವರೋ, ಅವರು ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ನೆಲಸಿರುವ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವರು.

Verse 22

अत्रान्नं संप्रदास्यंति ब्राह्मणेभ्यः समा हिताः । सर्वयज्ञफलं तेषां भविष्यति न संशयः

ಇಲ್ಲಿ ಸತ್ಸಂಕಲ್ಪದ ಜನರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಅವರಿಗೆ ಸಮಸ್ತ ಯಜ್ಞಫಲ ದೊರೆಯುವುದು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.

Verse 23

अस्मिन्दृष्टे सुराः सर्वे दृष्टाः स्युः सर्वदेवताः । एवमुक्त्वा सुराः सर्वे जग्मुश्चैव सुरालयम्

“ಇದನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದಂತೆ—ಅಂದರೆ ಸರ್ವದೇವತಾದರ್ಶನ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವರ್ಗಧಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.

Verse 24

अथ कालेन महता प्राप्ता तत्र सरस्वती । वडवाग्निं समादाय तयानुप्लावितं पुनः

ನಂತರ ಬಹುಕಾಲದ ಬಳಿಕ ಸರಸ್ವತಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಳು; ವಡವಾಗ್ನಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜಲದಿಂದ ಮುಳುಗಿಸಿದಳು.

Verse 25

ततो मेध्यतरं जातं तीर्थं च वरवर्णिनि । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत्

ಆಮೇಲೆ, ಓ ಸುಂದರಿಯೇ, ಆ ತೀರ್ಥವು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಪವಿತ್ರವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.