Adhyaya 220

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं त्रैलोक्यपूजितम् । वृषध्वजेश्वरं नाम स्थितं दक्षिणतस्तथा

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ತ್ರಿಲೋಕಪೂಜಿತನಾದ ‘ವೃಷಧ್ವಜೇಶ್ವರ’ ದೇವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು।

Verse 2

यत्तदक्षरमव्यक्तं परं यस्मान्न विद्यते । योगगम्यमनाद्यंतं वृषभध्वज संमितम्

ಅಕ್ಷರವಾದ, ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ ಪರಮ ತತ್ತ್ವ—ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ; ಯೋಗದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಗಮ್ಯ, ಆದ್ಯಂತವಿಲ್ಲದ ಅದೇ ‘ವೃಷಭಧ್ವಜ’ (ಶಿವ) ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 3

सर्वाश्चर्यमयं देवि बुद्धिग्राह्यं निरामयम् । विश्वतः पाणिपादं च विश्वतोऽक्षिशिरोमुखम्

ಹೇ ದೇವಿ, ಆತನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಶ್ಚರ್ಯಮಯನು—ಶುದ್ಧ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಗ್ರಾಹ್ಯ, ನಿರಾಮಯ; ಅವನ ಕೈಕಾಲುಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಶಿರಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಖಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿವೆ।

Verse 4

तं च देवं चिरं स्थाणुं वृषभध्वजसंज्ञितम् । पृथुर्मरुच्च भरतः शशबिन्दुर्गयः शिबिः

ಆ ಪುರಾತನ, ಸ್ಥಿರನಾದ ದೇವನು ‘ವೃಷಭಧ್ವಜ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಪೃಥು, ಮರುತ್ತ, ಭರತ, ಶಶಬಿಂದು, ಗಯ ಮತ್ತು ಶಿಬಿ ಅವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರು।

Verse 5

रामोंऽबरीषो मांधाता दिलीपोऽथ भगीरथः । सुहोत्रो रंतिदेवश्च ययातिः सगरस्तथा

ಹಾಗೆಯೇ ರಾಮ, ಅಂಬರೀಷ, ಮಾಂಧಾತೃ, ದಿಲೀಪ ಮತ್ತು ಭಗೀರಥ; ಸುಹೋತ್ರ, ರಂತಿದೇವ, ಯಯಾತಿ ಹಾಗೂ ಸಗರರೂ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು।

Verse 6

षोडशैते नृपा धन्याः प्रभासं क्षेत्रमाश्रिताः । वृषध्वजेशमाराध्य यज्ञैरिष्ट्वा दिवं गताः

ಈ ಹದಿನಾರು ಧನ್ಯ ರಾಜರು ಪ್ರಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು. ವೃಷಧ್ವಜೇಶನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಅವರು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 7

सत्यं वच्मि हितं वच्मि सारं वच्मि पुनःपुनः । असारे दग्धसंसारे सारं तत्र शिवार्चनम्

ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಹಿತವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಸಾರವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಈ ಅಸಾರವಾದ, ದಗ್ಧ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಸಾರ ಶಿವಾರ್ಚನೆಯೇ.

Verse 8

पुनर्जन्म पुनर्मृत्युः पुनः क्लेशः पुनर्जरा । अहरहर्घटीन्यायो न कदाचिदपीदृशः

ಮತ್ತೆ ಜನನ, ಮತ್ತೆ ಮರಣ; ಮತ್ತೆ ಕ್ಲೇಶ, ಮತ್ತೆ ಜರಾ—ಪ್ರತಿದಿನ, ಕ್ಷಣಕ್ಷಣ ಈ ಪುನರಾವೃತ್ತಿ ಎಂದಿಗೂ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 9

तदा श्वेतस्य संसारग्रन्थेरत्यन्तदुर्भिदः । परं निर्मूलविच्छेदि क्रियतां तद्भवार्चनम्

ಆದ್ದರಿಂದ, ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಭೇದ್ಯವಾದ ಸಂಸಾರ-ಗ್ರಂಥಿಯನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕತ್ತರಿಸುವ ಪರಮ ಸಾಧನವಾಗಿ ಭವನೆಂಬ ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 10

तस्य चिन्तामणिर्गेहे तस्य कल्पद्रुमः कुले । कुबेरः किंकरस्तस्य भक्तिर्यस्य शिवे स्थिता

ಯಾರ ಭಕ್ತಿ ಶಿವನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವೋ, ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಇರುವಂತೆ; ಅವನ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪದ್ರುಮ ಇರುವಂತೆ; ಕುಬೇರನೂ ಅವನ ಸೇವಕನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 11

सेयं लक्ष्मीः पुरा पुंसां सेयं भक्तिः समीहिता । सेयं श्रेयस्करी मूर्तिर्भक्तिर्या वृषभध्वजे

ಇದೇ ಜನರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ; ಇದೇ ಅಪೇಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದ ಭಕ್ತಿ. ಇದೇ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂರ್ತಿ—ವೃಷಭಧ್ವಜ (ಶಿವ)ನ ಭಕ್ತಿ.

Verse 12

पुष्पैः पंचभिरप्यत्र पूजयित्वा महेश्वरम् । दशानामश्वमेधानां फलं प्राप्नोति मानवः

ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಐದು ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದಲೂ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಹತ್ತು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳ ಸಮಾನ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 13

वृषभस्तत्र दातव्यो वृषभध्वज संनिधौ । सर्वपातकनाशार्थं सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

ವೃಷಭಧ್ವಜ (ಶಿವ)ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ವೃಷಭವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು—ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವರು—ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳ ನಾಶಾರ್ಥವಾಗಿ.

Verse 220

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वृषभध्वजेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम विंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿ-ಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಏಳನೇ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಮೊದಲ ‘ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ದಲ್ಲಿ ‘ವೃಷಭಧ್ವಜೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಎರಡೂ ನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.