Adhyaya 208

Verse 1

देव्युवाच । इदं देयमिदं देयमिति प्रोक्तं तु यच्छ्रुतौ । दानादानविशेषांस्तु श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः

ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ‘ಇದು ದೇಯ, ಇದು ದೇಯ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ದಾನ ಮತ್ತು ಅದಾನ (ಕೊಡಬಾರದು) ಇವುಗಳ ವಿಶೇಷ ಭೇದಗಳನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 2

कानि दानानि शस्तानि कस्मै देयानि कान्यपि । कालं देशं च पात्रं च सर्वमाचक्ष्व मे विभो

ಯಾವ ಯಾವ ದಾನಗಳು ಪ್ರಶಸ್ತ? ಯಾವ ದಾನವನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು? ಹಾಗೆಯೇ ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲ, ದೇಶ, ಪಾತ್ರ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸು, ಓ ಪ್ರಭು.

Verse 3

ईश्वर उवाच । वृथा जन्मानि चत्वारि वृथा दानानि षोडश । सुजन्मानि च चत्वारि महादानानि षोडश

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಜನ್ಮಗಳು ವ್ಯರ್ಥ; ಹದಿನಾರು ವಿಧದ ದಾನಗಳೂ ವ್ಯರ್ಥ. ಹಾಗೆಯೇ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಸುಜನ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಹದಿನಾರು ವಿಧದ ಮಹಾದಾನಗಳೂ ಇವೆ.

Verse 4

देव्युवाच । एतद्विस्तरतो ब्रूहि देवदेवजगत्पते

ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವದೇವ, ಜಗತ್ಪತೇ! ಇದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 5

ईश्वर उवाच । वृथा जन्मानि चत्वारि यानि तानि निबोध मे । कुपुत्राणां वृथा जन्म ये च धर्मबहिष्कृताः । प्रवासं ये च गच्छंति परदाररताः सदा

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ನಾಲ್ಕು ವ್ಯರ್ಥ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ತಿಳಿದುಕೋ. ಕುಪುತ್ರನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವನ ಜೀವನ ವ್ಯರ್ಥ; ಧರ್ಮದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕೃತರಾದವರದು ಕೂಡ. ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾ ಸದಾ ಪರಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುವವರ ಜೀವನವೂ ವ್ಯರ್ಥವೇ.

Verse 6

परपाकं च येऽश्नंति पर दाररताश्च ये । अप्रत्याख्यं वृथा दानं सदोषं च तथा प्रिये

ಇತರರ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುವವರೂ, ಪರಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುವವರೂ—ಅವರ ಆಚರಣೆ ನಿಂದನೀಯ. ಪ್ರಿಯೆ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸದ ದಾನ ವ್ಯರ್ಥ; ದೋಷಯುಕ್ತ ದಾನವೂ ಹಾಗೆಯೇ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 7

आरूढपतिते चैव अन्यायोपार्जितं धनम् । वृथा ब्रह्महने दानं पतिते तस्करे तथा

ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯಿಂದ ಪತಿತನಾದವನಿಗೆ ನೀಡಿದ ದಾನ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಫಲಹೀನ. ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಧನ ಕಲ್ಮಷಿತ. ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತಕನಿಗೆ ಅಥವಾ ಪತಿತ ಕಳ್ಳನಿಗೆ ನೀಡಿದ ದಾನ ಪುಣ್ಯಫಲ ನೀಡದು.

Verse 8

गुरोश्चाप्रीतिजनने कृतघ्ने ग्रामयाजके । ब्रह्मबन्धौ च यद्दत्तं यद्दत्तं वृषलीपतौ

ಗುರುವಿನ ಅಪ್ರಸನ್ನತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನಿಗೆ, ಕೃತಘ್ನನಿಗೆ, ಕೇವಲ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಾಮಯಾಜಕತ್ವ ಮಾಡುವವನಿಗೆ, ‘ಬ್ರಹ್ಮಬಂಧು’ (ಹೆಸರಿನಷ್ಟೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ)ಗೆ, ಅಥವಾ ಅಧರ್ಮಿಣಿ ಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದವನಿಗೆ ನೀಡಿದ ದಾನ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 9

वेदविक्रयिणे चैव यस्य चोपपतिर्गृहे । स्त्रीनिर्जिते च यद्दत्तं वृथादानानि षोडश

ವೇದವನ್ನು ಮಾರುವವನಿಗೆ, ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಪತಿ (ಪರಪುರುಷ) ಇರುವನಿಗೆ, ಮತ್ತು ಕಾಮವಶನಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಿಗೆ ನೀಡಿದ ದಾನ—ಇವುಗಳೂ ಇತರಗಳೂ ಸೇರಿ ‘ವ್ಯರ್ಥದಾನ’ಗಳು ಹದಿನಾರು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 10

सुजन्म च सुपुत्राणां ये च धर्मे रता नराः । प्रवासं न च गच्छंति परदारपराङ्मुखाः

ಸುಜನ್ಮ ಹೊಂದಿ, ಸತ್ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ರತರಾದ ಪುರುಷರು, ಅನಾವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗದವರು, ಮತ್ತು ಪರಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸುವವರು—ಇವೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಲಕ್ಷಣಗಳು.

Verse 11

गावः सुवर्णं रजतं रत्नानि च सरस्वती । तिलाः कन्या गजोश्वश्च शय्या वस्त्रं तथा मही

ಗೋವುಗಳು, ಸ್ವರ್ಣ, ರಜತ, ರತ್ನಗಳು, ಸರಸ್ವತೀದಾನ (ವಿದ್ಯಾದಾನ), ಎಳ್ಳು, ಕನ್ಯಾದಾನ, ಗಜ-ಅಶ್ವ, ಶಯ್ಯೆ, ವಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಭೂಮಿದಾನ—ಇವೆಲ್ಲ ಮಹಾದಾನಗಳೆಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ।

Verse 12

धान्यं पयश्च च्छत्रं च गृहं चोपस्करान्वितम् । एतान्येव महादेवि महादानानि षोडश

ಧಾನ್ಯ, ಹಾಲು, ಛತ್ರ, ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ಉಪಸ್ಕರಗಳೊಡನೆ ಇರುವ ಗೃಹ—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಇವೆಯೇ ಹದಿನಾರು ಮಹಾದಾನಗಳು।

Verse 13

गर्वावृतस्तु यो दद्याद्भयात्क्रोधात्तथैव च । भुंक्ते दानफलं तद्धि गर्भस्थो नात्र संशय

ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ಅಥವಾ ಭಯದಿಂದ, ಅಥವಾ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ದಾನ ಮಾಡುವವನು, ಆ ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಗರ್ಭಸ್ಥನಾಗಿಯೇ ಭೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 14

बालत्वेऽपि च सोऽश्नाति यद्दत्तं दंभकारणात् । मन्युना मंतुना चैव तथैवार्थस्य कारणात्

ಡಂಭಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಿದ ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಅವನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅದು ಕೋಪದಿಂದ, ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಅಥವಾ ಲಾಭಾರ್ಥದಿಂದ ನೀಡಿದರೂ ಸಹ।

Verse 15

देशे काले च पात्रे च शुद्धेन मनसा तथा । न्यायार्जितं च यो दद्याद्यौवने स तदश्नुते

ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಯೋಗ್ಯ ದೇಶ-ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರನಿಗೆ, ನ್ಯಾಯಾರ್ಜಿತ ಧನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು—ಆ ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 16

अन्यायेनार्जितं द्रव्यमपात्रे प्रतिपादितम् । क्लिष्टं च विधिहीनं च वृद्धभावे तदश्नुते

ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಧನವನ್ನು ಅಪಾತ್ರನಿಗೆ ನೀಡಿದರೂ, ಕಷ್ಟದಿಂದಲೋ ವಿಧಿವಿಧಾನವಿಲ್ಲದೇಲೋ ನೀಡಿದರೂ—ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದು ಕೂಡ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿ ಕ್ಲೇಶಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 17

तस्माद्देशे च काले च सुपात्रे विधिना नरः । शुभार्जितं प्रयुञ्जीत श्रद्धया शाठ्यवर्जितः

ಆದ್ದರಿಂದ ಯೋಗ್ಯ ದೇಶದಲ್ಲೂ ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲೂ, ವಿಧಿಯಂತೆ, ಮನುಷ್ಯನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ವಂಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಸತ್ಕರ್ಮದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಧನವನ್ನು ಸುಪಾತ್ರನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 18

स्वाध्यायाढ्यं योगवंतं प्रशांतं पुराणज्ञं पापभीरुं वदान्यम् । स्त्रीषु क्षान्तं धार्मिकं गोशरण्यं व्रतैः क्रान्तं तादृशं पात्रमाहुः

ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ, ಯೋಗನಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಪ್ರಶಾಂತನಾಗಿ, ಪುರಾಣಜ್ಞನಾಗಿ, ಪಾಪಭೀತನಾಗಿ, ದಾನಶೀಲನಾಗಿ; ಸ್ತ್ರೀಯರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮಾಶೀಲ ಮತ್ತು ಸಂಯಮಿಯಾಗಿದ್ದು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಗೋವಿನ ಶರಣಾಗತಿಯಾಗಿ, ವ್ರತಗಳಿಂದ ನಿಯಮಿತನಾಗಿರುವವನೇ ‘ಪಾತ್ರ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 19

सत्यं दमस्तपः शौचं सन्तोषोऽनैर्ष्यमार्जवम् । ज्ञानं शमो दया दानमेतत्पात्रस्य लक्षणम्

ಸತ್ಯ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ, ತಪಸ್ಸು, ಶೌಚ, ಸಂತೋಷ, ನಿರ್ಇರ್ಷ್ಯತೆ, ಆರ್ಜವ, ಜ್ಞಾನ, ಶಮ, ದಯೆ ಮತ್ತು ದಾನ—ಇವೇ ಸುಪಾತ್ರನ ಲಕ್ಷಣಗಳು.

Verse 20

एवंविधे तु यत्पात्रे गामेकां तु प्रयच्छति । समानवत्सां कपिलां धेनुं सर्वगुणान्विताम्

ಇಂತಹ ಸುಪಾತ್ರನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಒಂದು ಹಸುವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು—ಕರುವಿನೊಂದಿಗೆ, ಕಪಿಲ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ) ಹಾಲುಕೊಡುವ ಧೇನು, ಸರ್ವಗುಣಸಂಪನ್ನವಾದುದು.

Verse 21

रौप्यपादां स्वर्णशृङ्गीं रुद्रलोके महीयते । एकां गां दशगुर्दद्याद्गोशती च तथा दश

ಬೆಳ್ಳಿಯ ಖುರಗಳೂ ಬಂಗಾರದ ಕೊಂಬುಗಳೂಳ್ಳ ಗಾವು ರುದ್ರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಗಾವನ್ನು ದಶಗುಣ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ನೂರು ಗಾವುಗಳನ್ನೂ ದಶಗುಣ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ದಾನಿಸಬಹುದು.

Verse 22

शतं सहस्रगुर्दद्यात्सर्वे समफलाः स्मृताः । सुशीला सोमसंपन्ना तरुणी च पयस्विनी । सवत्सा न्यायलब्धा च प्रदेया ब्राह्मणाय गौः

ಶತಗುಣ ಅಥವಾ ಸಹಸ್ರಗುಣ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬಹುದು—ಇವೆಲ್ಲ ಸಮಫಲಪ್ರದವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಗಾವು ಸುಶೀಲ, ಪೋಷಿತ, ಯೌವನವತಿ, ಹಾಲುಕೊಡುವ, ಕರುಸಹಿತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 23

वंध्या सरोगा हीनांगी दुष्टा वृद्धा मृतप्रजा । अन्यायलब्धा दूरस्था नेदृशी गां प्रदापयेत्

ಬಂಜೆ, ರೋಗಗ್ರಸ್ತ, ಅಂಗವೈಕಲ್ಯವಿರುವ, ದುಷ್ಟಸ್ವಭಾವದ, ವೃದ್ಧ, ಸಂತಾನ ಸತ್ತ, ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಪಡೆದ ಅಥವಾ ದೂರದಲ್ಲಿಟ್ಟ—ಇಂತಹ ಗಾವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬಾರದು.

Verse 24

यो हीदृशीं गां ददाति देवोद्देशेन मानवः । प्रत्युताधोगतिं याति क्लिश्यते च महेश्वरि

ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅಯೋಗ್ಯ ಗಾವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯನು, ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅಧೋಗತಿಗೆ ಹೋಗಿ ದುಃಖಪಡುತ್ತಾನೆ, ಓ ಮಹೇಶ್ವರಿ.

Verse 25

रुष्टा क्लिष्टा दुर्बला व्याधिता च न दातव्या या च मूल्यैरदत्तैः । लेशो विप्रेभ्यो यया जायते वै तस्या दातुश्चाफलाः सर्वलोकाः

ಕೋಪಗೊಂಡ, ಕಷ್ಟಪೀಡಿತ, ದುರ್ಬಲ ಅಥವಾ ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಗಾವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ ಬೆಲೆಯನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಾವತಿಸದೇ ಪಡೆದದ್ದನ್ನೂ ಕೊಡಬಾರದು. ಆ ದಾನದಿಂದ ವಿಪ್ರರಿಗೆ ಅಲ್ಪಮಾತ್ರವೂ ಅಸಮಾಧಾನ ಉಂಟಾದರೆ, ದಾತನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಫಲಗಳೂ ನಿಷ್ಫಲವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 26

अतिथये प्रशान्ताय सीदते चाहिताग्नये । श्रोत्रियाय तथैकापि दत्ता बहुगुणा भवेत्

ಶಾಂತನಾದ ಅತಿಥಿಗೆ, ದೀನನಿಗೆ, ಆಹಿತಾಗ್ನಿಗೆ ಹಾಗೂ ವೇದಜ್ಞ ಶ್ರೋತ್ರಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಒಂದೇ ಗೋವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಬಹುಗುಣ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 27

गां विक्रीणाति चेद्देवि ब्राह्मणो ज्ञानदुर्बलः । नासौ प्रशस्यते पात्रं ब्राह्मणो नैव स स्मृतः

ಹೇ ದೇವಿ! ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಗೋವನ್ನು ಮಾರಿದರೆ, ಅವನು ಪಾತ್ರನೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಸ್ಮೃತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವನು ನಿಜವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 28

बहुभ्यो न प्रदेयानि गौर्गृहं शयनं स्त्रियः । विभक्ता दक्षिणा ह्येषा दातारं नोपतिष्ठति

ಗೋವು, ಮನೆ, ಶಯನ, ಪತ್ನಿ—ಇವುಗಳನ್ನು ಅನೇಕರಿಗೆ ಹಂಚಿ ದಾನ ಮಾಡಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ವಿಭಜಿತವಾದ ಈ ದಕ್ಷಿಣೆ ದಾತನಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 29

प्रासादा यत्र सौवर्णाः शय्या रव्रोज्ज्वलास्तथा । वराश्चाप्सरसो यत्र तत्र गच्छंति गोप्रदाः

ಎಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಪ್ರಾಸಾದಗಳು, ರತ್ನಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಶಯನಗಳು, ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಪ್ಸರಸರು ಇರುವರೋ—ಅಲ್ಲಿಗೆ ಗೋಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದವರು ಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 30

नास्ति भूमिसमं दानं नास्ति गंगासमा सरित् । नास्ति सत्यात्परो धर्मो नान्यो देवो महेश्वरात्

ಭೂಮಿದಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ದಾನವಿಲ್ಲ, ಗಂಗೆಯ ಸಮಾನವಾದ ನದಿಯಿಲ್ಲ; ಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಾದ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ, ಮಹೇಶ್ವರನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ದೇವನಿಲ್ಲ.

Verse 31

उच्चैः पाषाणयुक्ता च न समा नैव चोषरा । न नदीकूलविकटा भूमिर्देया कदाचन

ಅತಿಯಾಗಿ ಎತ್ತರವಾದ, ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಅಸಮ, ಉಪ್ಪು/ಉಷರವಾದ, ಅಥವಾ ನದಿತೀರದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣವಾಗಿ ದುರ್ಗಮವಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಬಾರದು।

Verse 32

षष्टिवर्षसहस्राणि स्वर्गे वसति भूमिदः । आच्छेत्ता चानुमंता च तान्येव नरकं व्रजेत्

ಭೂಮಿದಾನ ಮಾಡಿದವನು ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವವನು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡುವವನು—ಅದೇ ಅವಧಿಗೆ ನರಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ।

Verse 33

कुरुते पुरुषः पापं यत्किञ्चिद्वृत्तिकर्शितः । अपि गोचर्ममात्रेण भूमिदानेन शुद्ध्यति

ಜೀವಿಕೆಯಿಂದ ಒತ್ತಡಗೊಂಡ ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವುದೋ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು; ಆದರೂ ಗೋಚರ್ಮಮಾತ್ರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 34

छत्रं शय्यासनं शंखो गजाश्वाश्चामराः स्त्रियः । भूमिश्चैषां प्रदानस्य शिवलोकः फलं स्मृतम्

ಛತ್ರ, ಶಯ್ಯಾ-ಆಸನ, ಶಂಖ, ಆನೆ-ಕುದುರೆಗಳು, ಚಾಮರಗಳು, ಸೇವಿಕಾ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಭೂಮಿ—ಇವುಗಳ ದಾನದ ಫಲ ಶಿವಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿ ಎಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ।

Verse 35

आदित्येऽहनि संक्रांतौ ग्रहणे चन्द्र सूर्ययोः । पारणैश्चैव गोदाने नोपोष्यः पौत्रवान्गृही

ರವಿವಾರ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ದಿನ, ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣಕಾಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಪಾರಣ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಗೋಧಾನ ಮಾಡುವಾಗ—ಪೌತ್ರವಂತ ಗೃಹಸ್ಥನು ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 36

इन्दुक्षये तु संक्रान्त्यामेकादश्यां शते कृते । उपवासं न कुर्वीत यदीच्छेत्संततिं ध्रुवम्

ಚಂದ್ರಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ—ಇಂತೆ ನೂರು ವ್ರತಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ—ನಿಶ್ಚಿತ ಸಂತಾನವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 37

यथा शुक्ला तथा कृष्णा न विशेषोऽस्ति कश्चन । तथापि वर्धते धर्मः शुक्लायामेव सर्वदा

ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ ಹೇಗಿದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷವೂ—ಯಾವ ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲ; ಆದರೂ ಧರ್ಮವು ಸದಾ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲೇ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 38

दशम्येकादशीविद्धा द्वादशी च क्षयं गता । नक्तं तत्र प्रकुर्वीत नोपवासो विधीयते

ಏಕಾದಶಿ ದಶಮಿಯಿಂದ ವಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ದ್ವಾದಶಿ ಕ್ಷಯವಾಗಿ ಲೋಪವಾದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ನಕ್ತಭೋಜನ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬೇಕು; ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಪವಾಸ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ।

Verse 39

उपोष्यैकादशीं यस्तु त्रयोदश्यां तु पारणम् । करोति तस्य नश्येत्तु द्वादश दद्वादशीफलम्

ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ ತ್ರಯೋದಶಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರಣೆ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ದ್ವಾದಶೀ ಫಲ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ದ್ವಾದಶೀ ಪುಣ್ಯ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ।

Verse 40

उपवासे तथा श्राद्धे न खादेद्दन्तधावनम् । दन्तानां काष्ठसंगाच्च हन्ति सप्तकुलानि वै

ಉಪವಾಸದಲ್ಲೂ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲೂ ದಂತಧಾವನದ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಚವಿಯಬಾರದು; ದಂತಗಳಿಗೆ ಕಾಷ್ಠಸ್ಪರ್ಶವಾದರೆ ಏಳು ಕುಲಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 41

दर्शं च पौर्णमासं च पितुः सांवत्सरं दिनम् । पूर्वविद्धमकुर्वाणो नरकं प्रतिपद्यते

ಅಮಾವಾಸ್ಯದ ದರ್ಶಕರ್ಮ, ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ಪೌರ್ಣಮಾಸಕರ್ಮ ಹಾಗೂ ತಂದೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧದಿನ—ಪೂರ್ವವಿದ್ಧ ತಿಥಿಯನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾಡದವನು ನರಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 42

हानिश्च संततेः प्रोक्ता दौर्भाग्यं समवाप्नुयात् । द्रव्याभावेथ श्राद्धस्य विधिं वक्ष्यामि तत्त्वतः

ಸಂತತಿಯ ಹಾನಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ದೌರ್ಭಾಗ್ಯವೂ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಈಗ ದ್ರವ್ಯಾಭಾವದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧದ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಾನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 43

एकेनापि हि विप्रेण षट्पिण्डं श्राद्धमाचरेत् । षडर्घ्यान्पारयेत्तत्र तेभ्यो दद्याद्यथाविधि

ಒಬ್ಬನೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿದ್ದರೂ ಆರು ಪಿಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಆರು ಅರ್ಘ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮಾಪ್ತಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 44

पिता भुंक्ते द्विज करे मुखे भुंक्ते पितामहः । प्रपितामहस्तालुस्थः कण्ठे मातामहः स्मृतः

ತಂದೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕೈಯಿಂದ ಭೋಗವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪಿತಾಮಹನು ಅವನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಭೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಪಿತಾಮಹನು ತಾಲುವಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನೆಂದು, ಮಾತಾಮಹನು ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ।

Verse 45

प्रमातामहस्तु हृदये वृद्धो नाभौ तु संस्थितः । अलाभे ब्राह्मणस्यैव कुशः कार्यो द्विजः प्रिये । इदं सर्वपुराणेभ्यः सारमुद्धत्य चोच्यते

ಪ್ರಮಾತಾಮಹನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ‘ವೃದ್ಧ’ನು ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಿಯೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕುಶದಿಂದ ದ್ವಿಜರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಇದು ಸರ್ವಪುರಾಣಗಳ ಸಾರವನ್ನು ತೆಗೆದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 46

न चैतन्नास्तिके देयं पिशुने वेदनिन्दके । प्रातःप्रातरिदं श्राव्यं पूजयित्वा महेश्वरम्

ಇದನ್ನು ನಾಸ್ತಿಕನಿಗೆ, ಪಿಶುನನಿಗೆ ಅಥವಾ ವೇದನಿಂದಕನಿಗೆ ಕೊಡಬಾರದು. ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಇದನ್ನು ಶ್ರವಣ/ಪಠಣ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 47

कुलीनं सर्वशास्त्रज्ञं यथा देवं महेश्वरम् । अस्य धर्मस्य वक्तारं छत्रं दद्यात्प्रपूजयेत्

ಕುಲೀನನಾಗಿ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ಆಚಾರ್ಯನನ್ನು ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನಂತೆ ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಈ ಧರ್ಮದ ವಕ್ತಾರನಿಗೆ ಛತ್ರವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 48

अपूज्याद्वाचकाद्यस्तु श्लोकमेकं शृणोति च । नासौ पुण्यमवाप्नोति शास्त्रचौरः स्मृतो हि सः

ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡದ ವಾಚಕನಿಂದ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕವನ್ನಾದರೂ ಕೇಳುವವನು ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಶಾಸ್ತ್ರಚೋರನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 49

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूजयेद्वाचकं बुधः । अन्यथा निष्फलं तस्य पुस्तकश्रवणं भवेत्

ಆದ್ದರಿಂದ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ವಾಚಕನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ಗ್ರಂಥಶ್ರವಣ ನಿಷ್ಫಲವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 50

यस्यैव तिष्ठते गेहे शास्त्रमेतत्सदुर्लभम् । तस्य देवि गृहे तीर्थैः सह तिष्ठेच्छिवः स्वयम्

ಹೇ ದೇವಿ! ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲೀ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದ ಶಾಸ್ತ್ರವು ನೆಲೆಸಿದೆಯೋ, ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಯಂ ಶಿವನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 51

बहुनात्र किमुक्तेन भवेन्मोक्षस्य भाजनम् । न चैतत्पिशुने देयं नास्तिके दंभसंयुते

ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕು? ಅಂಥವನು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಪಿಶುನ-ನಿಂದಕನಿಗೆ ಕೊಡಬಾರದು; ದಂಭಯುಕ್ತ ನಾಸ್ತಿಕನಿಗೂ ಕೊಡಬಾರದು.

Verse 52

इदं शान्ताय दान्ताय देयं शैवद्विजन्मने

ಇದು ಶಾಂತನಾದ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹವುಳ್ಳ—ಶೈವ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 208

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे दानपात्रब्राह्मणमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टोत्तरद्विशततमो ऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿ-ಸಾಹಸ್ರಿ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಸಪ್ತಮ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಥಮ ‘ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಶ್ರಾದ್ಧಕಲ್ಪದೊಳಗಿನ ‘ದಾನಪಾತ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಎರಡು ನೂರು ಎಂಟನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.