Adhyaya 199

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्य दक्षिणतः स्थितम् । सरस्वत्यास्तटे रम्ये देवं तत्र कृतस्मरम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮಹಾದೇವಿ, ನಂತರ ಅದರ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸರಸ್ವತಿಯ ರಮ್ಯ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಕೃತಸ್ಮರದೇವನು ವಿರಾಜಿಸುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.

Verse 2

स्वयंभूतं महादेवि सर्वपापप्रणाशनम् । तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि यथा जातं महीतले

ಓ ಮಹಾದೇವಿ, ಅದು ಸ್ವಯಂಭೂ ಆಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು. ಈಗ ಅದರ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಅದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು ಎಂದು.

Verse 3

पुरा कामो मया दग्धो यदा तत्र वरानने । तदा रतिः समागम्य विललाप सुदुःखिता

ಹೇ ವರಾನನೆ! ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಮದೇವನನ್ನು ದಹಿಸಿದಾಗ, ರತಿ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ತೀವ್ರ ದುಃಖದಿಂದ ವಿಲಪಿಸಿದಳು।

Verse 4

तां तु शोकातुरां दृष्ट्वा तत्राहं करुणान्वितः । अवोचं मा रुदिष्वेति तव भर्ता पुनः शुभे । समुत्थास्यति कालेन मत्प्रसादान्न संशयः

ಅವಳನ್ನು ಶೋಕದಿಂದ ಕಾತರಳಾಗಿ ಕಂಡು ನಾನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳಿದೆ—‘ಹೇ ಶುಭೆ! ಅಳಬೇಡ; ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನಿನ್ನ ಪತಿ ಪುನಃ ಉದ್ಭವಿಸುವನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।’

Verse 5

देव्युवाच । किमर्थं स पुरा दग्धः कामदेवस्त्वया विभो । कथमाप पुनर्जन्म विस्तरात्कथयस्व मे

ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಭೋ! ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀವು ಕಾಮದೇವನನ್ನು ಏಕೆ ದಹಿಸಿದಿರಿ? ಅವನು ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು? ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 6

ईश्वर उवाच । दक्षः प्रजापतिः पूर्वं बभूव त्वत्पिता प्रिये । शतं सुतानां जज्ञेऽस्य गौरीणां दीर्घचक्षुषाम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪ್ರಿಯೆ! ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನು ನಿನ್ನ ತಂದೆಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಗೌರವರ್ಣದ, ದೀರ್ಘನೇತ್ರಗಳಾದ ನೂರು ಪುತ್ರಿಯರು ಜನಿಸಿದರು।

Verse 7

ददौ त्वां प्रथमं मह्यं सतीनामेति कीर्तिताम् । ददौ दश च धर्माय श्रद्धा मेधा धृतिः क्षमा

ಅವನು ಮೊದಲು ನಿನ್ನನ್ನು ನನಗೆ ನೀಡಿದನು—‘ಸತೀ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಳಾಗಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಧರ್ಮನಿಗೆ ಹತ್ತು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ನೀಡಿದನು—ಶ್ರದ್ಧಾ, ಮೇಧಾ, ಧೃತಿ, ಕ್ಷಮಾ ಮೊದಲಾದವರು।

Verse 8

अनसूया शुचिर्लज्जा स्मृतिः शक्तिः श्रुतिस्तथा । द्वे भार्ये कामदेवाय रतिः प्रीतिस्तथैव च

ಅನಸೂಯಾ, ಶುಚಿ, ಲಜ್ಜಾ, ಸ್ಮೃತಿ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರುತಿ—ಇವರು (ಕನ್ಯೆಯರು); ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಮದೇವನಿಗೆ ಎರಡು ಪತ್ನಿಯರು ದತ್ತರಾದರು—ರತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ।

Verse 9

एकां स्वाहां ददौ वह्नेः पितॄणां च ततः स्वधाम् । सप्तविंशच्छशाङ्काय अश्विन्याद्याः प्रकीर्तिताः

ಒಂದು ಕನ್ಯೆ ಸ್ವಾಹೆಯನ್ನು ಅಗ್ನಿಗೆ ದತ್ತನಾಗಿ ನೀಡಿದನು; ನಂತರ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸ್ವಧೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ನೀಡಿದನು—ಅಶ್ವಿನಿ ಮೊದಲಾದ ನಕ್ಷತ್ರರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು।

Verse 10

तवापि विदिता देवि रेवत्यन्तास्तथा जने । कश्यपाय ददौ देवि स तु कन्यास्त्रयोदश

ದೇವಿ! ರೇವತಿ ತನಕದ (ನಕ್ಷತ್ರಕನ್ಯೆಯರು) ನಿನಗೂ ತಿಳಿದವರೇ, ಜನರಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ದೇವಿ! ಕಶ್ಯಪನಿಗೆ ಅವನು ಹದಿಮೂರು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ದತ್ತನಾಗಿ ನೀಡಿದನು।

Verse 11

अदितिश्च दितिश्चैव विनता कद्रुरेव च । सिंहिका सुप्रभा चैव उलूकी या वरानने

ಅದಿತಿ ಮತ್ತು ದಿತಿ, ಹಾಗೆಯೇ ವಿನತಾ ಮತ್ತು ಕದ್ರೂ; ಇನ್ನೂ ಸಿಂಹಿಕಾ, ಸುಪ್ರಭಾ ಮತ್ತು ಉಲೂಕೀ—ಇವರು (ಕನ್ಯೆಯರು), ಓ ವರಾನನೆ।

Verse 12

अनुविद्धा सिता चैव ईर्ष्या हिंसा तथा परा । माया निष्कृतिसंयुक्ता दक्षः पूर्वं महामतिः

ಅನುವಿದ್ಧಾ ಮತ್ತು ಸೀತಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಈರ್ಷ್ಯಾ, ಹಿಂಸಾ, ಪರಾ; ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಮಾಯಾ—ಇಂತಹ ನಾಮಗಳು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನು ಮಹಾಮತಿಯಾಗಿದ್ದನು।

Verse 13

गौरी च सुप्रभा चैव वार्त्ता साध्वी सुमालिका । वरुणाय ददौ पञ्च तदाऽसौ पर्वतात्मजे

ಹೇ ಪರ್ವತಾತ್ಮಜೆ! ಗೌರೀ, ಸುಪ್ರಭಾ, ವಾರ್ತಾ, ಸಾಧ್ವೀ ಮತ್ತು ಸುಮಾಲಿಕಾ—ಈ ಐವರನ್ನೂ ಅವನು ಆಗ ವರుణದೇವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 14

भद्रा च मदिरा चैव विद्या धन्या धना शुभा । ददौ पञ्च कुबेराय पत्न्यर्थं पर्वतात्मजे

ಹೇ ಪರ್ವತಾತ್ಮಜೆ! ಭದ್ರಾ, ಮದಿರಾ, ವಿದ್ಯಾ, ಧನ್ಯಾ ಮತ್ತು ಧನಾ-ಶುಭಾ—ಈ ಐವರನ್ನೂ ಪತ್ನಿಗಳಾಗಿ ಕುಬೇರದೇವನಿಗೆ ಅವನು ನೀಡಿದನು.

Verse 15

जया च विजया चैव मधुस्पन्दा इरावती । सुप्रिया जनका कान्ता सुभद्रा धार्मिका शुभा

ಜಯಾ ಮತ್ತು ವಿಜಯಾ, ಮಧುಸ್ಪಂದಾ ಮತ್ತು ಇರಾವತೀ; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಪ್ರಿಯಾ, ಜನಕಾ, ಕಾಂತಾ, ಸುಭದ್ರಾ, ಧಾರ್ಮಿಕಾ, ಶುಭಾ—ಎಂದು ಹೆಸರುಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವು.

Verse 16

रुद्राणां प्रददौ कन्या दशानां धर्मवित्तदा । प्रभावती सुभद्रा च विमला निर्मलाऽनृता

ಹೇ ಪರ್ವತಾತ್ಮಜೆ! ಧರ್ಮವೂ ಐಶ್ವರ್ಯವೂ ನೀಡುವ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಅವನು ದಶ ರುದ್ರರಿಗೆ ನೀಡಿದನು—ಪ್ರಭಾವತೀ, ಸುಭದ್ರಾ, ವಿಮಲಾ, ನಿರ್ಮಲಾ ಮತ್ತು ಅನೃತಾ ಮೊದಲಾದವರು.

Verse 17

तीव्रा दक्षारुणा विद्या धारपाला च वर्चसा । आदित्यानां ददौ दक्षः कन्याद्वादशकं प्रिये

ಹೇ ಪ್ರಿಯೇ! ತೀವ್ರಾ, ದಕ್ಷಾರುಣಾ, ವಿದ್ಯಾ, ಧಾರಪಾಲಾ ಮತ್ತು ವರ್ಚಸಾ—ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ; ದಕ್ಷನು ಆದಿತ್ಯರಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಕನ್ಯೆಯರ ಸಮೂಹವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 18

योगनिद्राभिभूतस्य संसर्पा सरमा गुहा । माला चंपा तथा ज्योत्स्ना स विश्वेभ्यश्च एव च

ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಆವೃತನಾದ (ಅವನ) ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸರ್ಪಾ, ಸರಮಾ, ಗುಹಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಲಾ, ಚಂಪಾ, ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ—ಇವರನ್ನೂ ಅವನು ವಿಶ್ವೇದೇವರಿಗೆ ಸಹ ದಾನಮಾಡಿದನು।

Verse 19

अश्विभ्यां द्वे तथा कन्ये सुवेषा भूषणा शुभा । एका कन्या तथा वायोर्दत्ता एताः प्रकीर्तिताः

ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರರಿಗೆ ಎರಡು ಕನ್ಯೆಗಳು—ಸುವೇಷಧಾರಿಣಿಯರು, ಶುಭಾಭರಣಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತರು—ದತ್ತವಾದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ಕನ್ಯೆ ವಾಯುದೇವನಿಗೂ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇವರೆಲ್ಲ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರು।

Verse 20

सावित्रीं ब्रह्मणे प्रादाल्लक्ष्मीं विष्णोर्महात्मनः । कस्यचित्त्वथ कालस्य स ईजे दक्षिणावता

ಅವನು ಸಾವಿತ್ರಿಯನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ನಂತರ ಕೆಲಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ದಕ್ಷಿಣಾಸಮೃದ್ಧ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು।

Verse 21

यज्ञेन पर्वतसुते हिमवन्ते महागिरौ । यज्ञवाटो ह्यभूत्तस्य सर्वकामसमृद्धिमान्

ಹೇ ಪರ್ವತಸುತೆಯೇ! ಹಿಮವಂತ ಮಹಾಗಿರಿಯ ಮೇಲೆ ಆ ಯಜ್ಞದ ಫಲದಿಂದ ಅವನ ಯಜ್ಞವಾಟವು ಸರ್ವಕಾಮಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಯಿತು।

Verse 22

तस्मिन्यज्ञे समायाता आदित्या वसव स्तथा । विश्वेदेवाश्च मरुतो लोकपालाश्च सर्वशः

ಆ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ವಿಶ್ವೇದೇವರು, ಮರುತರು ಹಾಗೂ ಲೋಕಪಾಲರು—ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ—ಸಮಾಗಮಿಸಿದರು।

Verse 23

ब्रह्मा विष्णुः सहस्राक्षो वारुणो यम एव च । धनदश्च कुमारश्च तथा नद्यश्च सागराः

ಬ್ರಹ್ಮಾ, ವಿಷ್ಣು, ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ (ಇಂದ್ರ), ವರುಣ ಮತ್ತು ಯಮರೂ ಬಂದರು. ಧನದ (ಕುಬೇರ) ಹಾಗೂ ಕುಮಾರ (ಸ್ಕಂದ) ಕೂಡ—ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಗರಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು.

Verse 24

वाप्यः कूपास्तथा चैव तडागाः पल्वलानि च । सुपर्णश्चाथ ये नागाः सर्वे मूर्ता व्यवस्थिताः

ವಾಪಿಗಳು, ಕೂಪಗಳು, ತಡಾಗಗಳು, ಪಲ್ವಲಗಳೂ; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಪರ್ಣ (ಗರುಡ) ಮತ್ತು ನಾಗರು—ಎಲ್ಲರೂ ದೇಹರೂಪದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು.

Verse 25

दानवाप्सरसश्चैव यक्षाः किन्नरगुह्यकाः । सानुगास्ते सभार्याश्च वेदवेदांगपारगाः

ದಾನವರು, ಅಪ್ಸರಸರು, ಯಕ್ಷರು, ಕಿನ್ನರರು, ಗುಹ್ಯಕರೂ ಬಂದರು. ಅವರು ಅನುಚರರೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಪತ್ನಿಯರೊಡನೆ—ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರು—ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು.

Verse 26

महर्षयो महाभागास्तथा देवर्षयश्च ये । ते भार्यासहितास्तत्र वसंति च वरानने

ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವರ್ಷಿಗಳೂ—ಓ ವರಾನನೆ—ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 27

कपालमालाभरणश्चिताभस्म बिभर्ति यः । अपवित्रतया शंभुर्नाहूतस्तु तथाविधः

ಕಪಾಲಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಚಿತಾಭಸ್ಮವನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಶಂಭುವನ್ನು ‘ಅಪವಿತ್ರ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಆ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 28

यतस्ततः समायाताः कैलासे पर्वतोत्तमे । अश्विन्याद्या भगिन्यस्तास्त्वां प्रतीदं वचोऽबुवन्

ಅಲ್ಲಿಂದ ಇಲ್ಲಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಪರ್ವತೋತ್ತಮವಾದ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರಿದರು. ಅಶ್ವಿನೀ ಮೊದಲಾದ ಸಹೋದರಿಯರು ನಿನ್ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 29

किं तुष्टेव च कल्याणि तिष्ठसि त्वं सुमध्यमे । वयं च प्रस्थिताः सर्वाः पितुर्यज्ञे सभर्तृकाः

ಹೇ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಹೇ ಸుమಧ್ಯಮೆ! ನೀ ತೃಪ್ತಳಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ನಿಂತಿದ್ದೀಯೆ? ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ತಂದೆಯ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿದ್ದೇವೆ.

Verse 30

वयमाकारितास्तेन सुताः सर्वा यशस्विनि । न त्वामाहूतवान्दक्षस्त्रपते शंकराद्यतः

ಹೇ ಯಶಸ್ವಿನಿ! ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಅವನ ಪುತ್ರಿಯರು; ಅವನು ನಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ದಕ್ಷನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕರೆಯಲಿಲ್ಲ; ಶಂಕರನ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ಲಜ್ಜಿತ (ಮತ್ತು ದ್ವೇಷಭಾವಿ) ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 31

तासां वचनमाकर्ण्य सती प्राह क्रुधान्विता । हा धिग्दक्ष दुराचार किं वदिष्ये महेश्वरम्

ಅವರ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸತೀ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತುಂಬಿ ಹೇಳಿದಳು—“ಹಾ! ದುರುಚಾರಿಯಾದ ದಕ್ಷನಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ! ನಾನು ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ಏನು ಹೇಳಲಿ?”

Verse 32

कथं संदर्शये वक्त्रमित्युक्त्वाऽत्मानमात्मना । विससर्ज तपोयोगात्सस्मारान्यन्न किञ्चन

“ನಾನು ಮುಖವನ್ನು ಹೇಗೆ ತೋರಿಸಲಿ?” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವಳು ತನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ತಪೋಯೋಗದ ಮೂಲಕ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಳು; ನಂತರ ಅವಳಿಗೆ ಮತ್ತೇನೂ ಸ್ಮರಣೆ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 33

अथ दृष्ट्वा महादेवः सतीं प्राणैर्विना स्थिताम् । अवमानात्तथाऽत्मानं त्यक्त्वा मत्वा कपालिनम्

ಅಂದು ಮಹಾದೇವನು ಸತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಣವಿಹೀನಳಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವಮಾನವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ, ತಾನೇ ಕಪಾಲಧಾರಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಲೋಕಿಕ ಆತ್ಮಗೌರವವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು।

Verse 34

गणान्संप्रेषयामास यज्ञविध्वंसनाय च । ते गताश्च गणा रौद्राः शतशोऽथ सहस्रशः

ಯಜ್ಞವನ್ನು ವಿಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಲು ಅವರು ಗಣರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು; ಆ ರೌದ್ರ ಗಣಗಳು ನೂರಾರು, ಇನ್ನೂ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಟವು।

Verse 35

विकृता विकृताकारा असंख्याता महाबलाः । रुद्रेण प्रेरितान्दृष्ट्वा वीरभद्रपुरोगमान्

ಅವರು ವಿಕೃತರು, ವಿಕೃತಾಕಾರರು, ಅಸಂಖ್ಯಾತರು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು—ರುದ್ರನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ, ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ವೀರಭದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸಾಗಿದರು।

Verse 36

ततो देवगणाः सर्वे वसवः सह भास्करैः । विश्वेदेवाश्च साध्याश्च धनुर्हस्ता महाबलाः

ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳು—ಭಾಸ್ಕರರೊಂದಿಗೆ ವಸುಗಳು; ವಿಶ್ವೇದೇವರು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯರು—ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಮಹಾಬಲಿಗಳಾಗಿ ಹೊರಟರು।

Verse 37

युद्धाय च विनिष्क्रान्ता मुञ्चन्तः सायकाञ्छितान् । ते समेत्य ततोऽन्योन्यं प्रमथा विबुधैः सह

ಅವರು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಟು, ಇಚ್ಛಿಸಿದಂತೆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು; ನಂತರ ಪ್ರಮಥರು ದೇವಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧವಾಡಿದರು।

Verse 38

मुमुचुः शरवर्षाणि वारिधारां यथा घनाः । तेषां हस्ती गणेनाथ शूलेन हृदि भेदितः

ಅವರು ಘನಗಳು ಮಳೆಯ ಧಾರೆಯಂತೆ ಬಾಣವರ್ಷವನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು. ಆಗ ಅವರ ಒಂದು ಆನೆ ಗಣನಾಥನ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭೇದಿತವಾಯಿತು.

Verse 39

स तु तेन प्रहारेण विसंज्ञो निषसाद ह । अथ मुष्ट्या हतः कुम्भे नाग ऐरावणस्तदा

ಆ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಅವನು ಅಚೇತನನಾಗಿ ಕುಸಿದನು. ಆಗಲೇ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಐರಾವತ ಆನೆಯ ಕುಂಭಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಮುಷ್ಟಿಪ್ರಹಾರ ಬಿದ್ದಿತು.

Verse 40

सहसा स हतस्तेन वारणो भैरवान्रवान् । विनदञ्जवमास्थाय यज्ञवाटमुपाद्रवत्

ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಅವನ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಆ ಆನೆ ಭಯಾನಕ ಘರ್ಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತು. ಜೋರಾಗಿ ನಾದಿಸುತ್ತ ವೇಗವನ್ನು ಪಡೆದು ಯಜ್ಞವಾಟದ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿತು.

Verse 41

विश्वेदेवा निरुच्छ्वासाः कृता रौद्रैर्महाशरैः । चकर्ष स धनुष्येण वसुमान्बलवतरः

ಅವನ ರೌದ್ರ ಮಹಾಶರಗಳಿಂದ ವಿಶ್ವೇದೇವರು ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿದವರಾದರು. ಆಗ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠನಾದ ವಸು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎಳೆದು ತಾಣಿಸಿದನು.

Verse 42

निस्तेजसस्तदादित्याः कृतास्तेन रणाजिरे । एतस्मिन्नन्तरे देवाः कृतास्तेन पराङ्मुखाः

ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆದಿತ್ಯರ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಹರಣಮಾಡಿ ಅವರನ್ನು ನಿಸ್ತೇಜರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಅದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಅವನು ಪರಾಂಗ್ಮುಖರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಹಿಂಜರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 43

ततस्ते शरणं जग्मुर्विष्णुं तत्र च संस्थितम् । ततः कोपसमाविष्टो विष्णुर्देवान्सवासवान्

ಆಮೇಲೆ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶರಣಿಗೆ ಹೋದರು. ತದನಂತರ ಧರ್ಮಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟನಾದ ವಿಷ್ಣು ಇಂದ್ರಸಹಿತ ದೇವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 44

दृष्ट्वा विद्रावितान्सर्वान्मुमोचाशु सुदर्शनम् । तमापतन्तं वेगेन विष्णोश्चक्रं सुदर्शनम्

ಎಲ್ಲರೂ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿದನು. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರ ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಧಾವಿಸಿ ಬಂತು.

Verse 45

प्रसार्य वक्त्रं सहसा उदरस्थं चकार ह । तस्मिंश्चक्रे तदा ग्रस्ते अमोघे पर्वतात्मजे

ಆಗ ಅವನು ಸಹಸಾ ಬಾಯಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಉದರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದನು. ಪರ್ವತಜನ್ಮನಾದವನು ಆ ಅಮೋಘ ಚಕ್ರವನ್ನು ನುಂಗಿದಾಗ,

Verse 46

चुकोप भगवान्विष्णुः शार्ङ्गहस्तो ऽभ्यधावत । स हत्वा दशभिस्तीक्ष्णैर्नंदिं भृङ्गिं शतेन च

ಆಗ ಶಾರ್ಙ್ಗ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಕೋಪಗೊಂಡು ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದನು. ಅವನು ಹತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಂದಿಯನ್ನು, ನೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೃಂಗಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.

Verse 47

महाकालं सहस्रेण ह्ययुतेन गणाधिपम् । बाणानामयुतैर्भित्त्वा वीरभद्रमुपाद्रवत्

ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನು ಮಹಾಕಾಲನನ್ನು, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಣಾಧಿಪನನ್ನು ವಿದ್ಧ ಮಾಡಿದನು. ಬಳಿಕ ಅಯುತಗಳಷ್ಟು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿಸಿ ವೀರಭದ್ರನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.

Verse 48

तं हत्वा गदया विष्णुर्विह्वलं रुधिरोक्षितम् । गृहीत्वा पादयोर्भूमौ निजघानातिरोषितः

ಗದೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದು ವಿಷ್ಣು, ರಕ್ತಸಿಕ್ತನಾಗಿ ವಿಹ್ವಲನಾದವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರಮಕ್ರೋಧದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಡಿದನು।

Verse 49

हन्यमानस्य तस्याथ भूमौ चक्रं सुदर्शनम् । रुधिरोद्गारसंयुक्तं प्रहारमकरोन्न तु

ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು; ರಕ್ತೋದ್ಗಾರದಿಂದ ಲೇಪಿತವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅದು ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ।

Verse 50

रुद्रलब्धवरो देवि वीरभद्रो गणेश्वरः । यन्न पञ्चत्वमापन्नो गदया पीडितोऽपि सः

ಹೇ ದೇವಿ! ರುದ್ರನಿಂದ ವರ ಪಡೆದ ಗಣೇಶ್ವರ ವೀರಭದ್ರನು, ಗದೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದರೂ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಲಿಲ್ಲ।

Verse 51

पतितं वीक्ष्य तं सर्वे विष्णुतेजोबलार्दिताः । विद्रुताः सर्वतो याता यत्र देवो महेश्वरः

ಅವನು ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ತೇಜೋಬಲದಿಂದ ಅರ್ಥಿತರಾದ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿ, ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನಿರುವ ಕಡೆಗೆ ಹೋದರು।

Verse 52

तस्मै सर्वं तथा वृत्तं समाचख्युः पराभवम् । विक्रमं वीरभद्रस्य ततः क्रुद्धो महेश्वरः

ಅವರು ಅವನಿಗೆ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ—ಪರಾಭವವನ್ನೂ ವೀರಭದ್ರನ ವಿಕ್ರಮವನ್ನೂ—ವಿವರಿಸಿದರು; ಆಗ ಮಹೇಶ್ವರನು ಕ್ರುದ್ಧನಾದನು।

Verse 53

प्रगृह्य सहसा शूलं प्रस्थितः स्वगणैः सह । यज्ञवाटं तु दक्षस्य पराभवभवं ततः । विक्रमन्वीरभद्रेण यत्र विष्णुः स्वयं स्थितः

ಸಹಸಾ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಣಗಳೊಡನೆ ಹೊರಟರು. ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞವಾಟದ ಕಡೆಗೆ—ಅಪಮಾನವು ಹುಟ್ಟಿದ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ—ಅಲ್ಲಿ ವೀರಭದ್ರನು ಪರಾಕ್ರಮ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಸ್ವಯಂ ವಿಷ್ಣುವೂ ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು।

Verse 54

तमायान्तं समालोक्य कोपयुक्तं महेश्वरम् । संग्रामे सोऽजयं मत्वा तत्रैवान्तरधीयत

ಕೋಪಯುಕ್ತ ಮಹೇಶ್ವರನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಜೇಯನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅವನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನಗೊಂಡನು।

Verse 55

मरुद्भिः सार्धमिन्द्रोऽपि वसुभिः सह किन्नरैः । शिवः क्रोधपरीतात्मा ततश्चादर्शनं गतः

ಮರುತರು, ವಸುಗಳು, ಕಿನ್ನರರೊಡನೆ ಇಂದ್ರನೂ—ಶಿವನ ಮನಸ್ಸು ಕೋಪದಿಂದ ಆವರಿತವಾದಾಗ—ಅಂದೇ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಡಗಿಹೋದನು।

Verse 56

केवलं ब्राह्मणास्तत्र स्थिताः सदसि भामिनि । ते दृष्ट्वा शंकरं प्राप्तं कोपसंरक्तलोचनम्

ಓ ಸುಂದರಿಯೇ, ಅಲ್ಲಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ಉಳಿದಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಶಂಕರನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರು।

Verse 57

होमं चक्रुस्ततो भीता रुद्रमंत्रैः समंततः । अन्ये त्राससमायुक्ताः पलायंते दिशो दश

ಆಮೇಲೆ ಭಯಗೊಂಡು ಅವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ರುದ್ರಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು; ಇತರರು ಭೀತಿಯಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿಹೋದರು।

Verse 58

अथागत्य महादेवो दृष्ट्वा तान्ब्राह्मणोत्तमान् । अपश्यमानो विबुधांस्तत्र यज्ञं जघान सः

ಅನಂತರ ಮಹಾದೇವನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡಿದನು।

Verse 59

स च मृगवपुर्भूत्वा प्रणष्टः शिवभीतितः । पृष्ठतस्तु धनुष्पाणिर्जगाम भगवाञ्छिवः । अद्यापि दृश्यते व्योम्नि तारारूपो महेश्वरि

ಶಿವಭಯದಿಂದ ಅವನು ಜಿಂಕೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಓಡಿ ಹೋದನು. ಅವನ ಹಿಂದೆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಹೋದನು. ಓ ಮಹೇಶ್ವರಿ, ಅವನು ಇಂದಿಗೂ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ।

Verse 199

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये दक्षयज्ञविध्वंसनोनाम नवनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಸಪ್ತಮ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ದಕ್ಷಯಜ್ಞವಿಧ್ವಂಸನ’ ಎಂಬ ನೂರ ತೊಂಬತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।