Adhyaya 148
ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಶಿವ–ದೇವಿಯ ಸಂವಾದರೂಪದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮತೀರ್ಥದ ಸಮೀಪ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇರುವ ‘ಕುಂಡಲ’ ಎಂಬ ಕೂಪವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಕಳ್ಳತನದ ಪಾಪದೋಷ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಸ್ಥಳ ಮಹಾಪಾವನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಮೃತರಾದವರು ಹಾಗೂ ನೈತಿಕ ದೋಷದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಪಿಂಡದಾನಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದೇವಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಈಶ್ವರನು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದ ಕಾರಣಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ರಾಜ ಸುદર્શનನಿಗೆ ಪೂರ್ವಜನ್ಮಸ್ಮರಣೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ—ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಳ್ಳ; ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಜಾಗರಣರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊರಟಾಗ ರಾಜರಕ್ಷಕರಿಂದ ಹತನಾಗಿ, ಅವನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮತೀರ್ಥದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹೂಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಶಿವರಾತ್ರಿಜಾಗರಣದ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಅವನು ಪರಿವರ್ತನಕಾರಿ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದು ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಜ ಸುರ್ಶನನಾಗಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಚಿನ್ನ ದೊರಕಿದ ದೃಶ್ಯಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಜನರಿಗೆ ಸತ್ಯದ ದೃಢೀಕರಣವಾಗುತ್ತದೆ; ‘ಚಿತ್ರಾಪಥಾ’ ನದಿಯ ಉದ್ಭವ ಮತ್ತು ನಾಮಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಶ್ರಾವಣಮಾಸದಲ್ಲಿ ಆ ಕೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿ, ಚಿತ್ರಾದಿತ್ಯನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೆ ಶಿವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾನ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪಠಣ ಅಥವಾ ಶ್ರವಣದ ಫಲಶ್ರುತಿಯಾಗಿ ರುದ್ರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಗೌರವ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कूपं कुंडलसंभवम् । तस्यैव चोत्तरे भागे ब्रह्मकुण्डसमीपतः
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ತದನಂತರ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ‘ಕುಂಡಲಸಂಭವ’ ಎಂಬ ಬಾವಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅದರ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪವಿತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ.
Verse 2
यत्र सिद्धो महादेवि रूपकुंडलहारकः । तत्र स्नात्वा नरो देवि मुच्येत्स्तेयकृतादघात्
ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ‘ರೂಪಕುಂಡಲಹಾರಕ’ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಸ್ಥಳ ಅದು. ಹೇ ದೇವಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನರನು ಕಳ್ಳತನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 3
सप्त जन्मानि देवेशि न तस्यान्वयसंभवः । चौरः कश्चिद्भवेत्क्रूरस्तत्र स्नानप्रभावतः
ಹೇ ದೇವೇಶಿ, ಏಳು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ಅವನ ವಂಶಪ್ರವಾಹ ಮುಂದುವರಿಯದು; ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನು ಯಾವುದೋ ಕ್ರೂರ ಕಳ್ಳನಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ—ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 4
शिवरात्र्यां विशेषेण पिंडदानादिकां क्रियाम् । कुर्याच्छस्त्रहतानां च पापिनां तत्र मुक्तये
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಪಿಂಡದಾನಾದಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಶಸ್ತ್ರಹತರಿಗೂ ಪಾಪಿಗಳಿಗೂ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ।
Verse 5
देव्युवाच । कथं कुण्डलरूपं तु पृथिव्यां ख्यातिमागतम् । एतत्कथय मे देव विस्तराद्वदतां वर
ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಈ ‘ಕುಂಡಲರೂಪ’ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಖ್ಯಾತಿಯಾಯಿತು? ಹೇ ದೇವ, ವಕ್ತೃಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।
Verse 6
ईश्वर उवाच । शृणु देवि महापुण्यां कथां पापप्रणाशनीम् । यां श्रुत्वा मुच्यते पापान्नरो जन्मशतार्जितात्
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ಮಹಾಪುಣ್ಯದಾಯಕವಾದ ಪಾಪನಾಶಿನೀ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು; ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದವನು ನೂರು ಜನ್ಮಗಳ ಸಂಚಿತ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 7
प्रभासक्षेत्रमाहात्म्याच्छिवरात्र्यामुपोषितः । आसीत्सुदर्शनो राजा पृथिव्यामेकराट् सुधीः
ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಿಂದ ಹಾಗೂ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಛತ್ರಾಧಿಪತಿಯಾದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಸುದರ್ಶನ ರಾಜನು ಇದ್ದನು।
Verse 8
धन्यो हि स धनाढ्यश्च प्रजां यत्नैरपालयत् । राज्यं तस्य सुसंपन्नं ब्राह्मणैरुपशोभितम् । समृद्धमृद्धिसंयुक्तं विटतस्करवर्जितम्
ಅವನು ಧನ್ಯನೂ ಧನಾಢ್ಯನೂ ಆಗಿದ್ದ; ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದ. ಅವನ ರಾಜ್ಯವು ಸುಸಂಪನ್ನ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟರು-ಕಳ್ಳರು ಇಲ್ಲದಿತ್ತು।
Verse 9
तस्मिञ्जनपदे रम्ये पुरी भगवती शुभा । चातुर्वर्ण्यसमायुक्ता पुरप्राकारमंडिता
ಆ रम್ಯ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಶುಭವಾದ, ಭಗವತೀಸಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಒಂದು ನಗರಿಯಿತ್ತು. ಅದು ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯಸಮಾಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಪುರಪ್ರಾಕಾರಗಳೂ ಕೋಟೆಗೋಡೆಗಳೂ ಅಲಂಕರಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದವು.
Verse 10
तस्मिन्पुरवरे रम्ये राज्यं निहतकण्टकम् । करोति बान्धवैः सार्द्धमृद्धियुक्तः सुदर्शनः । हिरण्यदत्तस्य सुतो जातो गांधारकन्यया
ಆ रम್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಸಂಪನ್ನ ಸುದರ್ಶನನು ತನ್ನ ಬಾಂಧವರೊಡನೆ ಸೇರಿ ಕಂಟಕರಹಿತ (ನಿರ್ವಿಘ್ನ) ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು. ಅವನು ಹಿರಣ್ಯದತ್ತನ ಪುತ್ರನು; ಗಾಂಧಾರಕನ್ಯೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು.
Verse 11
तस्य भार्या प्रिया साध्वी भर्तृव्रतपरायणा । सुनंदा नामविख्याता काशिराजसुता शुभा
ಅವನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ ಸಾಧ್ವಿಯಾಗಿದ್ದು ಭರ್ತೃವ್ರತಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳು ‘ಸುನಂದಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ, ಕಾಶಿರಾಜನ ಶುಭ ಪುತ್ರಿ.
Verse 12
तया सार्धं हि राजेन्द्रो भोगान्स बुभुजे सदा । भुंजमानस्य भोगान्वै चिरकालो गतस्तदा
ಆ ರಾಜೇಂದ್ರನು ಅವಳೊಡನೆ ಸದಾ ರಾಜಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಹೀಗೆ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಭುಂಜಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ದೀರ್ಘಕಾಲವು ಕಳೆದಿತು.
Verse 13
अकरोत्स महायज्ञान्ददौ दानानि भूरिशः । एवं कालो गतस्तस्य भार्यया सह सुव्रते
ಅವನು ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಅಪಾರ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಹೀಗೆ ಸುವ್ರತೆಯಾದ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಅವನ ಕಾಲವು ಕಳೆದಿತು.
Verse 14
कदाचिन्माघमासे तु शिवरात्र्यां वरानने । सस्मार पूर्वजातिं स भार्यामाहूय चाब्रवीत्
ಒಮ್ಮೆ ಮಾಘಮಾಸದಲ್ಲಿ, ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಪವಿತ್ರ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಓ ಸುಮುಖಿಯೇ! ಅವನು ತನ್ನ ಪೂರ್ವಜನ್ಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು; ಬಳಿಕ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕರೆಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು।
Verse 15
सुदर्शन उवाच । शिवरात्रिव्रतं देवि मया कार्यं वरानने । व्रतस्यास्य प्रभावेन प्राप्तं राज्यं मया किल
ಸುದರ್ಶನನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿಸ್ವರൂപಿಣಿಯೇ, ಓ ಸುಮುಖಿಯೇ! ನಾನು ಶಿವರಾತ್ರಿವ್ರತವನ್ನು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಈ ವ್ರತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೇ ನಾನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ।
Verse 16
राज्ञ्युवाच । महान्प्रभावो राजेन्द्र एवमुक्तं त्वया मम । एतन्मे कारणं ब्रूहि आश्चर्यं हृदि वर्तते
ರಾಣಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ! ನೀವು ನನಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ಮಹಾನ್. ಇದರ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ; ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ।
Verse 17
राजोवाच । शृणु तीर्थस्य माहात्म्यं शिवरात्रिमुपोषणात् । तस्मिञ्छिवपुरे रम्ये स्वर्गद्वारे सुशोभने
ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆ ತೀರ್ಥದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು; ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರವಂತೆ ಸುಶೋಭಿತವಾದ ಆ ರಮ್ಯ ಶಿವಪುರದಲ್ಲಿ।
Verse 18
आदितीर्थे प्रभासे तु कामिके तीर्थ उत्तमे
ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿನ ಆದಿತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ—ಮತ್ತು ‘ಕಾಮಿಕ’ ಎಂಬ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ।
Verse 19
ऋद्धियुक्ते पुरे तस्मिन्नित्यं धर्मानुसेविते । शिवरात्र्यां गतो राज्ञि तिथीनामुत्तमा तिथिः
ಸಮೃದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಆ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಧರ್ಮಾನುಸೇವನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಹೇ ರಾಣಿ, ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಆಗಮಿಸಿತು।
Verse 20
मानवास्तत्र ये केचित्पुरराष्ट्रनि वासिनः । तत्रागता वरारोहे शिवरात्र्यामुपोषितुम्
ಹೇ ಸುಂದರೀ, ಅಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲೂ ಗ್ರಾಮಾಂತರದಲ್ಲೂ ವಾಸಿಸಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಲು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು।
Verse 21
धननामा वणिक्कश्चित्तत्रैव वसते सदा । धनाढ्यः स तु धर्मात्मा सदा धर्मपरायणः
ಅಲ್ಲಿ ಧನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸದಾ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ಧನಿಕನಾಗಿದ್ದರೂ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಧರ್ಮಪರಾಯಣನಾಗಿದ್ದನು।
Verse 22
स भार्यासहितस्तत्र शिवरात्रिमुपोषितः । तस्य भार्याऽभवत्साध्वी रूपयौवनसंवृता
ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ಅವನ ಪತ್ನಿ ಸಾಧ್ವಿಯಾಗಿದ್ದು ರೂಪ-ಯೌವನಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು।
Verse 23
प्रचलन्मेखलाहारा सर्वाभरणभूषिता । स तया भार्यया सार्धं कामक्रोधविवर्जितः
ಚಲಿಸುವ ಮೆಖಲೆ ಹಾಗೂ ಹಾರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿದ್ದಳು; ಅವನು ಆ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದನು।
Verse 24
प्रभासस्याग्रतो भूत्वा स्नातः शुक्लांबरः शुचिः । यथोक्तेन विधानेन भक्त्या निद्राविवर्जितः
ಪ್ರಭಾಸದ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅವನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಶ್ವೇತವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಇದ್ದನು. ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಾನದಂತೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿ ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಇದ್ದನು.
Verse 25
तत्राहं चौररूपेण पापः स्तैन्यं समाश्रितः । सच्छूद्राणां कुले जातो देवब्राह्मणपूजकः
ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಪಾಪಿ, ಕಳ್ಳನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳತನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೆ. ಸತ್ಶೂದ್ರ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನಾದರೂ ದೇವಪೂಜಕನಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.
Verse 26
पूर्वकर्मानुसंयोगाद्विकर्मणि रतः सदा । तस्यां रात्र्यामहं तत्र जनमध्ये तु संस्थितः
ಪೂರ್ವಕರ್ಮಫಲಸಂಬಂಧದಿಂದ ನಾನು ಸದಾ ದುಷ್ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಜನಸಮೂಹದ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತಿದ್ದೆ.
Verse 27
कुण्डलीनः स्थितस्तत्र रंध्रापेक्षी वरानने । वणिजस्तस्य भार्यायाश्छिद्रान्वेषणतत्परः
ಓ ವರಾನನೆ! ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಕುಂಡಲಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಒಂದು ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ—ಆ ವಣಿಜನ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ತತ್ಪರನಾಗಿದ್ದೆ.
Verse 28
सा रात्रिर्जाग्रतस्तस्य गता मे विजने तथा । गीतनृत्यादिनिर्घोषैर्वेदमंगलपाटकैः
ಅವನಿಗೆ ಆ ರಾತ್ರಿಯು ಜಾಗರಣದಲ್ಲೇ ಕಳೆದಿತು; ನನಗೂ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ—ಗೀತ-ನೃತ್ಯದ ಘೋಷಗಳೂ ವೇದಮಂಗಳ ಪಾಠಗಳ ಧ್ವನಿಗಳೂ ತುಂಬಿ ಕಳೆದಿತು.
Verse 29
तालशब्दैस्तथा बन्धैः पुस्तकानां च वाचकैः । एवं रात्र्यां तु शेषायां यावत्तिष्ठति तत्र वै
ತಾಳದ ಶಬ್ದಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸಂಗೀತದ ಸಂಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವವರೊಂದಿಗೆ, ಹೀಗೆ ಉಳಿದ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಅವನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದನು.
Verse 30
निरोधेन समायुक्ता पीड्यमाना शुचिस्मिता । धनिभार्या निरोधार्ता देवागाराद्बहिर्गता
ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ನೋವಿನಲ್ಲಿದ್ದ, ಪವಿತ್ರ ನಗುವುಳ್ಳ ಆ ಶ್ರೀಮಂತನ ಪತ್ನಿಯು, ಆ ಸಂಕಟದಿಂದ ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೆ ಬಂದಳು.
Verse 31
तस्याः कर्णौ त्रोटयित्वा पुप्लुवेऽहं जले स्थितः । ततः कोलाहलस्तत्र कृतस्तत्पुरवासिभिः
ಅವಳ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು (ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಕಸಿದು), ನಾನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಧುಮುಕಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದೆನು. ಆಗ ಆ ಊರಿನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗದ್ದಲವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದರು.
Verse 32
श्रुत्वा कोलाहलं शब्दं कर्णत्रोटनजं तदा । धाविता रक्षकास्तत्र राजशासनकारकाः
ಕಿವಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಆ ಗದ್ದಲದ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಜಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ರಕ್ಷಕರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಿ ಬಂದರು.
Verse 33
तैरहं शस्त्रहस्तैश्च उल्काहस्तैः समंततः । निरीक्षितोऽथ न प्राप्तं सुवर्णं मन्मुखे स्थितम्
ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಜುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಹುಡುಕಿದರು, ಆದರೂ ನನ್ನ ಬಾಯಲ್ಲಿದ್ದ ಚಿನ್ನವು ಅವರಿಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.
Verse 34
खड्गेन तीक्ष्णधारेण छित्त्वा शीर्षं तदा मम । उल्काहस्ता निरीक्षन्तो नापश्यन्स्वर्णमण्वपि
ಆಗ ಅವರು ಹರಿತವಾದ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದರು. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಂಜುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹುಡುಕಿದರೂ, ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಚಿನ್ನ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.
Verse 35
हित्वा मां ते गताः सर्वे गत्वा राज्ञे न्यवेदयन् । न किञ्चित्तत्र संप्राप्तं हतोऽस्माभिश्च तत्क्षणात्
ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಹೋಗಿ ರಾಜನಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: 'ಅಲ್ಲಿ ಏನೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ; ನಾವು ಅವನನ್ನು ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಕೊಂದುಹಾಕಿದೆವು.'
Verse 36
कथयित्वा तु ते सर्वे यथादेशं गताः पुनः । ततो वै बन्धुना तत्र भयभीतेन चेतसा
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋದರು. ಆಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿ ಭಯಭೀತ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಬ್ಬ ಬಂಧುವು...
Verse 37
निखातं मम तत्रैव शिरः कायेन संयुतम् । खातं कृत्वा प्रिये तत्र ब्रह्मतीर्थस्य चोत्तरे
ಓ ಪ್ರಿಯೆ! ಬ್ರಹ್ಮತೀರ್ಥದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಗುಂಡಿ ಅಗೆದು, ನನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹೂಳಲಾಯಿತು.
Verse 38
पिहितोऽहं तु तत्रैव प्रभासे तीर्थ उत्तमे । शिवरात्रिप्रभावेन तज्जातिस्मरतां गतः
ಹೀಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಪ್ರಭಾಸ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನನಗೆ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಸ್ಮರಣೆ ಉಂಟಾಯಿತು.
Verse 39
राज्यं निष्कण्टकं प्राप्तं समृद्धं वरवर्णिनि । एतत्प्रभासमाहात्म्यं शिवरात्रेरुपोषणात् । एतत्फलं मया लब्धं गत्वा तस्मादुपोषये
ಓ ಸುಂದರಿಯೇ! ನನಗೆ ಕಂಟಕರಹಿತವಾದ, ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜ್ಯ ದೊರಕಿತು. ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದ ಈ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸುವೆನು।
Verse 40
राज्ञ्युवाच । गच्छावस्तत्र यत्रैव कपालं पतितं तव । स्फोटिते च कपाले च हिरण्यं दृश्यते यदि । प्रत्ययो मे भवेत्पश्चात्तव वाक्यं न संशयः
ರಾಣಿ ಹೇಳಿದರು—ನಿನ್ನ ಕಪಾಲ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಅದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ. ಆ ಕಪಾಲವನ್ನು ಒಡೆದಾಗ ಅದರೊಳಗೆ ಬಂಗಾರ ಕಾಣಿಸಿದರೆ, ಆಗ ನನಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗುವುದು; ನಿನ್ನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಇರದು।
Verse 41
राजोवाच । कल्पं हि तिष्ठते चास्थि यावद्भूमिविपर्ययः । उत्तिष्ठ व्रज भद्रं ते प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम्
ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಅಸ್ಥಿ ಕಲ್ಪಾಂತವರೆಗೆ, ಭೂಮಿಯ ವಿಪರ್ಯಾಸವಾಗುವವರೆಗೆ, ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಏಳು, ಹೋಗೋಣ; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ಉತ್ತಮ ಪ್ರಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ।
Verse 42
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा यद्राज्ञा समुदीरितम् । गमनाय मतिं चक्रे शिवरात्र्या उपोषणे
ರಾಜನು ಹೇಳಿದ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳು ಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಳು—ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾ।
Verse 43
ततोऽश्वैर्जवनैयुर्क्तं रथं हेमविभूषितम् । आस्थाय सह पत्न्या च प्रभासं क्षेत्रमेयिवान्
ನಂತರ ವೇಗವಂತ ಅಶ್ವಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಥವನ್ನು ಏರಿ—ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ—ಪ್ರಭಾಸದ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।
Verse 44
व्रतं कृत्वा प्रभासे तु यथोक्तं वरवर्णिनि । ब्रह्मतीर्थे समागत्य उद्धृत्य सकलं ततः
ಓ ವರವರ್ಣಿನಿ! ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಥೋಕ್ತವಾಗಿ ವ್ರತವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಎತ್ತಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು।
Verse 45
हिरण्यं दर्शयामास स्फोटयित्वा शवं स्वयम्
ಅವನು ಸ್ವತಃ ಶವವನ್ನು ಚೀರಿ, ಅದರೊಳಗಿನ ಹಿರಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ತೋರಿಸಿದನು।
Verse 46
ईश्वर उवाच । जातसंप्रत्यया भार्या तस्य राज्ञो बभूव ह । जगाम परमं स्थानं यत्र कल्याणमुत्तमम्
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಗೆ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆ ಉದಯವಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲ್ಯಾಣವಿರುವ ಪರಮಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅವಳು ಪಡೆದಳು।
Verse 47
जनोऽपि विस्मितः सर्वो दृष्ट्वा चित्रं तदद्भुतम्
ಆ ಅದ್ಭುತ ವಿಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಅಚ್ಚರಿಗೊಂಡರು।
Verse 48
नदी चित्रपथानाम तत्रोत्पन्ना वरानने । चित्रादित्यस्य पूर्वेण ब्रह्मतीर्थस्य चोत्तरे
ಓ ವರಾನನೆ! ಅಲ್ಲಿ ‘ಚಿತ್ರಪಥಾ’ ಎಂಬ ನದಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು—ಚಿತ್ರಾದಿತ್ಯನ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮತೀರ್ಥದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ।
Verse 49
तस्यां तत्तिष्ठते तत्र सर्वपापप्रणाशनम्
ಆ ನದಿಯೊಳಗೇ ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಆ ದಿವ್ಯ ಶಕ್ತಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 50
श्रावणे मासि संप्राप्ते तस्मिन्कूपे विधानतः । यः स्नानं कुरुते देवि श्राद्धं तत्र विशेषतः
ದೇವಿ! ಶ್ರಾವಣಮಾಸ ಬಂದಾಗ ಯಾರು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಆ ಕೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಅಪಾರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 51
चित्रादित्यं तु संपूज्य शिवलोके महीयते
ಚಿತ್ರಾದಿತ್ಯನನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದವನು ಶಿವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 52
एतत्ते कथितं सर्वं शिवरात्र्या महत्फलम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं पुण्यं सर्वपापप्रणाशनम्
ಈ ರೀತಿ ನಾನು ನಿನಗೆ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಮಹತ್ ಫಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆನು—ಈ ಪುಣ್ಯವ್ರತವು ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.
Verse 53
य इदं पठते नित्यं शृणुयाद्वापि मानवः । सर्वपापविनिर्मुक्तो रुद्रलोके महीयते
ಯಾರು ಇದನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪಠಿಸುತ್ತಾನೋ ಅಥವಾ ಕೇಳಿದರೂ, ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ರುದ್ರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.