
ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಶಿವ–ದೇವಿ ಸಂವಾದರೂಪವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಈಶ್ವರನು ದೇವಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇದು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಅನನ್ಯ ತೀರ್ಥವೆಂದು ವರ್ಣಿತ. ಸೋಮ/ಶಶಾಂಕನು ಸೋಮನಾಥನ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಸ್ವಯಂಭೂ-ಚಿಹ್ನವನ್ನು ನೀಡಲು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮನು ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗ, ಭೂಮಿ, ಪಾತಾಳಗಳಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೆಳೆದು ಈ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸಂಹರಿಸಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ “ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಪಿತೃತರ್ಪಣದಿಂದ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಯಜ್ಞಸಮಾನ ಪುಣ್ಯ ಹಾಗೂ ಸ್ವರ್ಗಗಮನಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಪಾಪನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಪದ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖದಿಂದ ಕಾಲಪವಿತ್ರತೆಯೂ ಸೂಚಿತ. ಕುಂಡಜಲವನ್ನು ಸಿದ್ಧ-ರಸಾಯನವೆಂದು—ಬಹುವರ್ಣ, ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ—ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಫಲಸಿದ್ಧಿ ಮಹಾದೇವನ ಪ್ರಸನ್ನತೆಯಾಧೀನವೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾತ್ರಶುದ್ಧಿ, ತಾಪನ, ಪುನಃಪುನಃ ಸಂಸ್ಕಾರ/ಸೇಚನ ವಿಧಾನಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಬಹುವರ್ಷ ಸ್ನಾನ, ಮಂತ್ರಜಪ ಮತ್ತು ಹಿರಣ್ಯೇಶ, ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ, ಭೈರವೇಶ್ವರ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಆರೋಗ್ಯ, ದೀರ್ಘಾಯು, ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ, ವಿದ್ಯಾಲಾಭ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಫಲ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ, ಪೂಜೆ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಪಾಪಕ್ಷಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ಫಲಶ್ರುತಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि ब्रह्मकुण्डमनुत्तमम् । तस्यैव नैरृते भागे ब्रह्मणा निर्मितं पुरा
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ನಂತರ ಅನುತ್ತಮವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅದರ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ।
Verse 2
यदा तु ऋक्षराजेन सोमनाथः प्रति ष्ठितः । तदा ब्रह्मादयो देवाः सर्वे तत्र समागताः । प्रतिष्ठार्थं हि देवस्य शशांकेन निमन्त्रिताः
ನಕ್ಷತ್ರರಾಜ ಶಶಾಂಕ (ಚಂದ್ರ) ಸೋಮನಾಥನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು—ದೇವಪ್ರತಿಷ್ಠಾರ್ಥವಾಗಿ ಚಂದ್ರನೇ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದರಿಂದ।
Verse 3
अथाऽब्रवीन्निशानाथो ब्रह्माणं विनयान्वितः
ಆಗ ವಿನಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ನಿಶಾನಾಥನು (ಚಂದ್ರನು) ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
Verse 4
कृतं भवद्भिर्जानाति स्थापनं वै यथा जनः । तथा कुरु सुरश्रेष्ठ चिह्नमात्मसमुद्भवम्
ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ನಿಮ್ಮಿಂದಲೇ ನಡೆದದ್ದು ಎಂದು ಜನರು ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡು; ಹೇ ಸೂರಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಿನ್ನದೇ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಒಂದು ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸು.
Verse 5
एवं श्रुत्वा तदा ब्रह्मा ध्यानं कृत्वा तु निश्चलम् । आह्वयत्सर्वतीर्थानि पुष्करादीनि सर्वशः
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಚಲ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಪುಷ್ಕರಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು.
Verse 6
स्वर्गे वै यानि तीर्थानि तथैव च रसातले । तपःसामर्थ्ययोगेन ब्रह्मणाऽकर्षितानि च । अतस्तस्यैव नाम्ना तु ब्रह्मकुण्डं तु गीयते
ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ತೀರ್ಥಗಳೂ, ರಸಾತಲದಲ್ಲಿರುವ ತೀರ್ಥಗಳೂ—ಬ್ರಹ್ಮನು ತಪಸ್ಸಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಅವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿದನು; ಆದಕಾರಣ ಇದು ಅವನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ‘ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡ’ವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
Verse 7
गणानां च सहस्रैस्तु चतुर्दशभिरीक्ष्यते । अतश्चाभक्तियुक्तानां दुष्प्राप्यं तीर्थमुत्तमम्
ಇದು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಗಣಗಳಿಂದ ದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥವು ದುರ್ಲಭವಾಗಿದೆ.
Verse 8
अथाब्रवीत्सर्वदेवान्ब्रह्मा लोकपितामहः
ಆಗ ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು।
Verse 9
अत्र कुण्डे नरः स्नात्वा यः पितॄंस्तर्पयिष्यति । अग्निष्टोमफलं सव लप्स्यते स च मानवः । तत्प्रसादात्स्वर्गलोके विमानेन चरिष्यति
ಈ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುವವನು ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಯಾಗದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆ ಪುಣ್ಯಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 10
गोदानं चाश्वदानं च तथा स्वर्णकमण्डलुम् । दद्याद्विप्राय विदुषे सर्वपापापनुत्तये
ಸರ್ವಪಾಪ ನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಗೋदान, ಅಶ್ವದಾನ ಹಾಗೂ ಸ್ವರ್ಣಕಮಂಡಲುವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು।
Verse 11
पौर्णमास्यां महादेवि तथा च प्रतिपद्दिने । सर्वपापविनाशार्थं तत्र स्नाति सरस्वती
ಓ ಮಹಾದೇವಿ! ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಪದ ದಿನವೂ ಸರ್ವಪಾಪ ವಿನಾಶಾರ್ಥವಾಗಿ ಸರಸ್ವತಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡುತ್ತಾಳೆ।
Verse 12
सिद्धं रसायनं देवि तत्र वै ह्युदकं प्रिये । नानावर्णसमायुक्तमुपदेशेन सिद्ध्यति
ಓ ದೇವಿ, ಪ್ರಿಯೆ! ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಜಲವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಿದ್ಧ ರಸಾಯನ; ನಾನಾವರ್ಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದುದು ಉಪದೇಶದಿಂದ ಫಲಪ್ರದವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 13
दारिद्र्यदुःखरुक्छोकान्मानवः सेवते कथम् । ब्रह्मकुण्डमनुप्राप्य कल्पवृक्षमिवापरम्
ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡವನ್ನು ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಮನುಷ್ಯನು ದಾರಿದ್ರ್ಯ, ದುಃಖ, ರೋಗ, ಶೋಕಗಳನ್ನು ಇನ್ನೆಂತೆ ಸಹಿಸುವನು? ಅದು ಮತ್ತೊಂದು ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದಂತೆ ಕಾಮ್ಯಫಲದಾಯಕವಾಗಿದೆ.
Verse 14
देव्युवाच । भगवन्विस्तराद्ब्रूहि ब्रह्मकुण्डमहोदयम् । सर्वप्राणिहितार्थाय विस्तराद्वद मे प्रभो
ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದರು— ಭಗವನ್, ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದ ಮಹೋದಯ ಹಾಗೂ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ. ಸರ್ವಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ, ಪ್ರಭೋ, ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿರಿ.
Verse 15
ब्रह्मकुंडस्य माहात्म्यं श्रोतुं मे कौतुकं महत् । लोकानां दुःखनाशाय दारिद्यक्षयहेतवे
ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಲು ನನಗೆ ಮಹಾ ಕುತೂಹಲ. ಲೋಕಗಳ ದುಃಖನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ದಾರಿದ್ರ್ಯಕ್ಷಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಲೆಂದು.
Verse 16
भगवन्मानुषाः सर्वे दुःखशोकनिपीडिताः । भ्रमंति सकलं जन्म रसायनविमोहिताः
ಭಗವನ್, ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರು ದುಃಖ-ಶೋಕಗಳಿಂದ ನಿಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ‘ರಸಾಯನ’ದ ಮೋಹದಿಂದ ಮರುಳಾಗಿ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವನ ಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 17
तेषां हिताय मे ब्रूहि निर्वाणं रसमुत्तमम् । आदाविह शरीरं तु अक्षय्यं तु यथा भवेत्
ಅವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಪರಮ ‘ರಸ’ವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಮೊದಲಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ದೇಹವು ಹೇಗೆ ಅಕ್ಷಯವಾಗಿ, ಅವಿನಾಶಿಯಾಗಿ ಇರಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿರಿ.
Verse 18
अष्टसिद्धिसमा युक्तं सर्वविद्यासमन्वितम् । कामरूपं क्रियायुक्तं सर्वव्याधिविवर्जितम्
ಅವನು ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಸರ್ವವಿದ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿ, ಇಚ್ಛಿತರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಾಗಿ, ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ, ಸರ್ವರೋಗಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 19
ततस्तु परमं देव निर्वाणं येन वै लभेत् । मानवः कृतकृत्यश्च जायते च यथा प्रभो
ಅನಂತರ, ಹೇ ಪರಮದೇವಾ! ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಪರಮ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ ಮತ್ತು, ಹೇ ಪ್ರಭೋ, ನಿಮ್ಮ ವಿಧಾನದಂತೆ ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೋ ಅದನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಿರಿ.
Verse 20
तथा कथय मे देव दयां कृत्वा जगत्प्रभो । निर्वाणपरमं कल्पं सर्वभ्रांतिविवर्जितम् । प्रसिद्धं सुखदं दिव्यं समा चक्ष्व महेश्वर
ಆದುದರಿಂದ, ಹೇ ದೇವಾ! ಹೇ ಜಗತ್ಪ್ರಭೋ, ದಯಮಾಡಿ ನನಗೆ ನಿರ್ವಾಣವೇ ಪರಮಫಲವಾದ, ಸರ್ವಭ್ರಾಂತಿವಿವರ್ಜಿತವಾದ, ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ, ಸುಖದಾಯಕವಾದ, ದಿವ್ಯವಾದ ಆ ಕಲ್ಪವನ್ನು (ವಿಧಿಯನ್ನು) ಹೇಳಿರಿ; ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿರಿ.
Verse 21
ईश्वर उवाच । साधुसाधु महादेवि लोकानां हितकारिणि । मर्त्यलोके महादेवि तीर्थं तीर्थवरं शुभम्
ಈಶ್ವರನು ಉವಾಚ—“ಸಾಧು ಸಾಧು, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಲೋಕಹಿತಕಾರಿಣಿ! ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಮತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶುಭ ತೀರ್ಥವಿದೆ—ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ.”
Verse 22
प्रभासं परमं ख्यातं तच्च द्वादशयोजनम् । तत्र सोमेश्वरो देवस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः
ಪ್ರಭಾಸವು ಪರಮವಾಗಿ ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ; ಅದು ದ್ವಾದಶ ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ದೇವ ಸೋಮೇಶ್ವರನು ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರುತನು.
Verse 23
तस्य पूर्वे समाख्यातः श्रीकृष्णो दैत्यसूदनः । चण्डिका योगिनी तत्र सखीभिः परिवारिता
ಅದರ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯಸೂದನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಖೀದೇವಿಯರಿಂದ ಪರಿವಾರಿತಳಾದ ಯೋಗಿನೀ ಚಂಡಿಕೆಯೂ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾಳೆ।
Verse 24
ततः पूर्वे दिशां भागे चतुर्वक्त्रेण निर्मितम् । तीर्थात्तीर्थं वरं दिव्यं सर्वाश्चर्यमयं शुभम्
ನಂತರ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಒಂದು ದಿವ್ಯ ತೀರ್ಥವಿದೆ—ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸರ್ವಾಶ್ಚರ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಶುಭಕರ।
Verse 25
सेवितं सर्वदेवैस्तु सिद्धैः साध्यैर्ग्रहैस्तथा । अप्सरोमुनिभिर्दिव्यैर्यक्षैश्च पन्नगैः सदा
ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಸಾಧ್ಯರು ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ದಿವ್ಯ ಅಪ್ಸರಸರು, ಮುನಿಗಳು, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ನಾಗರು ಸದಾ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 26
सिद्ध्यर्थं सर्वकामार्थं दिव्यभोगावहं शुभम् । ब्रह्मकुण्डमिति ख्यातं ब्रह्मणा निर्मितं यतः
ಇದು ಶುಭಕರ—ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ವ ಕಾಮ್ಯಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ, ದಿವ್ಯ ಭೋಗಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು; ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದುದರಿಂದ ‘ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ।
Verse 27
तस्य वायव्यकोणे तु हिर ण्येशः स्वयं स्थितः । तमाराध्य महादेवं हिरण्येश्वरमुत्तमम्
ಅದರ ವಾಯವ್ಯ ಕೋನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಹಿರಣ್ಯೇಶನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಆ ಉತ್ತಮ ಮಹಾದೇವನಾದ ಹಿರಣ್ಯೇಶ್ವರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರೆ (ಇಷ್ಟಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ)।
Verse 28
महामन्त्रं जपेत्क्षिप्रं दशांशं होमयेत्सुधीः । होमेन सिद्ध्यते मन्त्रः सत्यं सत्यं वरानने
ಹೇ ವರಾನನೆ! ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಹಾಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಅದರ ದಶಾಂಶವನ್ನು ಹೋಮವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹೋಮದಿಂದಲೇ ಮಂತ್ರ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ—ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯ.
Verse 29
तस्योत्तरे तु दिग्भागे किञ्चिदीशानमाश्रितः । चतुर्वक्त्रो महादेवि क्षेत्रपो लिंगरूपधृक्
ಅದರ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಈಶಾನ (ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವ) ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಸ್ವಲ್ಪ ವಾಲಿರುವಂತೆ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ನಾಲ್ಕುಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನು ಲಿಂಗರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.
Verse 30
तत्स्थानं रक्षते देवि लिंगरूपेण शंकरः । तमाराध्य प्रयत्नेन ततः कुण्डं समाश्रयेत्
ಹೇ ದೇವಿ! ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಶಂಕರನು ಲಿಂಗರೂಪದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿ, ನಂತರ ಕುಂಡವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.
Verse 31
सर्वैश्वर्यमयं देवि नानावर्णविचित्रितम् । कुण्डस्यास्येशदिग्भागे भैरवेश्वरमुत्तमम्
ಹೇ ದೇವಿ! ಈ ಕುಂಡವು ಸರ್ವೈಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ನಾನಾವರ್ಣಗಳಿಂದ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಕುಂಡದ ಈಶಾನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಭೈರವೇಶ್ವರನು ಇದ್ದಾನೆ.
Verse 32
दुर्गन्धा भासुरा देवि वहते रसरूपिणी । तस्या रसेन संयुक्तं पृथग्वर्णं हि कर्बुरम्
ಹೇ ದೇವಿ! ಅಲ್ಲಿ ರಸರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಧಾರೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ಅದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದುರ್ಗಂಧಯುಕ್ತವೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ರಸದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಅದು ಕರ್ಬುರ—ಅಂದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಣಗಳ ಮಚ್ಚುಮಚ್ಚಾಗಿ—ಆಗುತ್ತದೆ.
Verse 33
मेघवर्णं महादिव्यं राजतं च पुनः शुभम् । कपिलं दुग्धवर्णं च कर्पूराभं सुशोभनम्
ಅದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೇಘವರ್ಣವಾಗಿ ಮಹಾದಿವ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಜತಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಶುಭವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಪಿಲವರ್ಣ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದುಧವರ್ಣ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕರ್ಪೂರಸಮ ಶುಭ್ರ—ಅತಿಶಯ ಸುಂದರ.
Verse 34
कदा कस्तूरिकाभासं कुंकुमच्छविकावहम् । सौगन्धं चंदनोपेतं कदाचिद्रौधि रोदकम्
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಸ್ತೂರಿಯಂತೆ ಆಭಾಸ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕುಂಕುಮದ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಹೊರುತ್ತದೆ. ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಚಂದನಸುವಾಸನೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತ; ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರೌದ್ರವಾಗಿ ಉಗ್ರ-ಉತ್ತಾಲವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 35
एते रसाश्च विविधा दृश्यंते तत्र सर्वदा । यस्य तुष्टो महादेवः सिद्ध्यते तस्य तत्क्षणात्
ಆ ವಿಭಿನ್ನ ರಸಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸದಾ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಯಾರ ಮೇಲೆ ಮಹಾದೇವನು ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಕಾರ್ಯವು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 36
रजतं क्षिप्यते तत्र सुवर्ण मिव जायते । प्रत्यक्षमेव तत्रैव रसायनमनुत्तमम्
ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಹಾಕಿದರೆ ಅದು ಬಂಗಾರದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ തന്നೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಅನುತ್ತಮ ರಸಾಯನ (ಅಲೌಕಿಕ ರಸ) ಇದೆ.
Verse 37
पश्यंति मानवा देवि कौतुकं तत्क्षणाद्भृशम् । रसं हि परमं दिव्यं तत्रस्थं च कलौ युगे
ದೇವಿ, ಮಾನವರು ಆ ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಪರಮ ದಿವ್ಯ ರಸವು ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.
Verse 38
सिद्धं सिद्धरसं पुंसां व्याधीनां क्षयकारकम् । हेमबीजमयं दिव्यं ब्रह्मकुण्डोद्भवं महत्
ಇದು ಮಾನವರಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ‘ಸಿದ್ಧರಸ’; ರೋಗಗಳ ಕ್ಷಯವನ್ನು ಮಾಡುವದು. ಹೇಮಬೀಜಮಯವಾದ ದಿವ್ಯ ದ್ರವ್ಯ, ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಮಹತ್ತಾದ ಪದಾರ್ಥ.
Verse 39
इदानीं ते प्रवक्ष्यामि मनुष्याणां हिताय वै । दारिद्र्यं क्षयमाप्नोति तत्क्षणाच्च यशस्विनि
ಈಗ ನಾನು ನಿನಗೆ—ನಿಜವಾಗಿ ಮಾನವರ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ, ಓ ಯಶಸ್ವಿನಿ—ಆ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುವೆನು; ಅದರಿಂದ ದಾರಿದ್ರ್ಯ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 40
आदावेव प्रकुर्वन्ति ताम्रकुम्भं दृढं शुभम् । तीर्थोदकं क्षिपेत्तत्र पत्रैस्ताम्रस्तथा युतम्
ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ದೃಢವಾದ ಶುಭ ತಾಮ್ರಕುಂಭವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥೋದಕವನ್ನು ಸುರಿದು, ತಾಮ್ರಪತ್ರಗಳು/ತಾಮ್ರಫಲಕಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಬೇಕು.
Verse 41
निक्षिप्य भूमौ तत्कुम्भं ज्वालयेदनलं ततः । चुह्लीरूपेण षण्मासं पाचयेत्तं शनैःशनैः
ಆ ಕುಂಭವನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ನಂತರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಬೇಕು. ಚುಲ್ಲಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಆರು ತಿಂಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅದನ್ನು ತಾಪಿಸಬೇಕು/ಪಾಕಗೊಳಿಸಬೇಕು.
Verse 42
पश्चादुद्धृत्य तं कुम्भं पुनरेव जलं क्षिपेत् । मासमेकं पुनः कुर्यान्मासमेकं पुनर्भृशम्
ನಂತರ ಆ ಕುಂಭವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಮತ್ತೆ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯಬೇಕು. ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಅದೇ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪುನಃ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ತಿಂಗಳೂ ಮತ್ತೆ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 43
ततः सर्वाणि खण्डानि एकीकृत्य प्रयत्नतः । पुनरेवोदकेनैव प्लाव्य चावर्तयेत्पुनः
ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡಿ; ಮತ್ತೆ ಕೇವಲ ನೀರಿನಿಂದಲೇ ನೆನೆಸಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಕಲಕಿ/ತಿರುಗಿಸಬೇಕು।
Verse 44
कांचनं जायते तत्र यदि तुष्टो महेश्वरः
ಅಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ತೃಪ್ತನಾದರೆ ಚಿನ್ನವು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 45
सिद्धिं शरीरजां देवि यदीच्छेन्मानवोत्तमः । स स्नानमादितः कृत्वा संवत्सरत्रयं पुनः
ಹೇ ದೇವಿ! ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾನವನು ದೇಹಜನ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ, ಮೊದಲಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।
Verse 46
मौनेन नियमेनैव महामंत्रजपान्वितः । पूजयेच्च हिरण्येशं क्षेत्रपालं प्रयत्नतः
ಮೌನ ಮತ್ತು ನಿಯಮಾಚರಣೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಮಹಾಮಂತ್ರಜಪದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ಹಿರಣ್ಯೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।
Verse 47
पंचोपचारसंयुक्तं ध्यानधारणसंयुतम् । तीर्थोदकेन पाकं वै पेयं तद्वदुदुम्बरे
ಪಂಚೋಪಚಾರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಧ್ಯಾನ-ಧಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ತೀರ್ಥೋದಕದಿಂದ ಆ ಪಾಕ/ಕಷಾಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಉದುಂಬರ ವೃಕ್ಷದ ಬಳಿಯೂ।
Verse 48
एवं वर्षत्रयेणैव दिव्यदेहः प्रजायते । तेजस्वी वलवान्प्राज्ञः सर्वव्याधिविवर्जितः
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕೇವಲ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯದೇಹವು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ—ತೇಜಸ್ವಿ, ಬಲವಂತ, ಪ್ರಾಜ್ಞ ಮತ್ತು ಸರ್ವ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತ।
Verse 49
जीवेद्वर्षेशतान्येव त्रीणि दुःखविवर्जितः । वर्षत्रयमविच्छिन्नं यस्तत्र स्नानमाचरेत्
ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಆಚರಿಸುವವನು, ದುಃಖವಿವರ್ಜಿತನಾಗಿ ಮೂರು ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 50
वागीश्वरीं जपेन्नित्यं पूजाहोमसमन्वितः । तस्य प्रवर्तते वाणी सिद्धिः सारस्वती भवेत्
ಪೂಜೆ-ಹೋಮಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿತ್ಯ ವಾಗೀಶ್ವರೀ ಜಪ ಮಾಡುವವನ ವಾಣಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ಸಾರಸ್ವತೀಸಿದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 51
संस्कृतं प्राकृतं चैवापभ्रंशं भूतभाषितम् । गांगस्रोतःप्रवाहेण उद्गिरेद्गिरमात्मवान् । अश्रान्तां च वरारोहे ह्यविच्छिन्नां च संततम्
ಆಂತರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳವನು ಸಂಸ್ಕೃತ, ಪ್ರಾಕೃತ, ಅಪಭ್ರಂಶ ಹಾಗೂ ಭೂತಭಾಷೆಗಳನ್ನೂ ಉಚ್ಚರಿಸುವನು; ಗಂಗಾಸ್ರೋತದ ಪ್ರವಾಹದಂತೆ—ಓ ವರಾರೋಹೆ—ಅವನ ವಾಣಿ ಅಶ್ರಾಂತ, ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ।
Verse 52
वदेद्वादिसहस्रैस्तु न श्रमस्तस्य जायते । तीर्थस्यास्य प्रभावेण सर्वशास्त्रविशारदाः
ಸಾವಿರಾರು ವಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾದವಿವಾದ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನಿಗೆ ಶ್ರಮ ಉಂಟಾಗದು; ಈ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನು ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಾರದನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 53
पंडिता गर्विताः सर्वे तर्कशास्त्रविशारदाः । आगच्छन्ति समं तात विद्ययोद्धतकन्धराः । न शक्नुवंति ते वक्तुं द्रष्टुं वक्त्रमपि प्रिये
ಪ್ರಿಯೆ, ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಆ ಗರ್ವಿತ ಪಂಡಿತರು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ; ವಿದ್ಯಾಮದದಿಂದ ಕತ್ತು ಎತ್ತಿಕೊಂಡರೂ, ಅವರು ಮಾತಾಡಲಾರರು, ಅವನ ಮುಖವನ್ನೂ ನೋಡಲಾರರು।
Verse 54
वादिनां च सहस्राणि भनक्त्येवं निरीक्षणात्
ಕೇವಲ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅವನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ವಾದಿಗಳನ್ನು (ವಿವಾದಿಗಳನ್ನು) ನುಚ್ಚುನೂರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ।
Verse 55
उद्वाहयति शास्त्राणि विबुद्धार्थानि सत्वरम् । विमलं पाञ्चरात्रं च वैष्णवं शैवमेव च
ಅವನು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣಾರ್ಥಬೋಧದೊಂದಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊರತರುತ್ತಾನೆ—ವಿಮಲಮತ, ಪಾಞ್ಚರಾತ್ರ, ವೈಷ್ಣವ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೂ ಸಹ।
Verse 56
इतिहासपुराणं च भूततंत्रं च गारुडम् । भैरवं च महातंत्रं कुलमार्गं द्विधा प्रिये
ಮತ್ತೆ ಪ್ರಿಯೆ, ಅವನು ಇತಿಹಾಸ-ಪುರಾಣ, ಭೂತತಂತ್ರ, ಗಾರುಡ ವಿದ್ಯೆ, ಭೈರವ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಹಾತಂತ್ರಗಳು, ಮತ್ತು ಕುಲಮಾರ್ಗದ ದ್ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗವನ್ನೂ ಅರಿತಿರುತ್ತಾನೆ।
Verse 57
रथप्रवरवेगेन वाणी चास्खलिता भवेत् । नश्यंति वादिनः सर्वे गरुडस्येव पन्नगाः
ಅವನ ವಾಣಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥದ ವೇಗದಂತೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಸ್ಕಲಿತವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ಗರುಡನ ಮುಂದೆ ಸರ್ಪಗಳು ನಾಶವಾಗುವಂತೆ ಎಲ್ಲ ವಾದಿಗಳೂ ಅಂತರಧಾನರಾಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 58
न दारिद्र्यं न रोगश्च न दुःखं मानसं पुनः । राजमान्यो महामानी भवेद्ब्रह्मप्रसादतः
ದಾರಿದ್ರ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ರೋಗವೂ ಇಲ್ಲ, ಮತ್ತೆ ಮಾನಸಿಕ ದುಃಖವೂ ಇಲ್ಲ; ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವನು ರಾಜರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಮಹಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 59
उत्साहबलसंयुक्तो देववज्जीवते सुधीः । दाता भोक्ता च वाग्ग्मी च तीर्थस्यास्य प्रसादतः
ಈ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಉತ್ಸಾಹ-ಬಲಸಂಯುಕ್ತನಾದ ಜ್ಞಾನಿ ದೇವನಂತೆ ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ; ದಾತನಾಗಿ, ಯೋಗ್ಯ ಭೋಕ್ತನಾಗಿ, ವಾಗ್ಮಿಯಾಗಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 60
तैलाभ्यक्तस्य यत्तेजो जायते मनुजेषु च । स्नातमात्रे तथा तेजस्तीर्थस्यैव प्रसादतः
ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಅಭ್ಯಂಗ ಮಾಡಿದಾಗ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ತೇಜಸ್ಸು, ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದ—ಈ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ—ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 61
यत्पापं कुरुते जंतुः पैशुन्यं च कृतघ्नताम् । मित्रद्रोहे च यत्पापं यत्पापं पारदारिकम् । तत्सर्वं विलयं याति कुंडस्नानरतस्य च
ಜಂತು ಮಾಡುವ ಯಾವ ಪಾಪವಾದರೂ—ಪೈಶುನ್ಯ (ನಿಂದೆ), ಕೃತಘ್ನತೆ, ಮಿತ್ರದ್ರೋಹ, ಪರದಾರಗಮನದ ಪಾಪ—ಕುಂಡಸ್ನಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದವನಿಗೆ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ।
Verse 62
मुशलं लङ्घयेद् यस्तु यो गास्त्यजति वै द्विजः । तत्पापं क्षयमाप्नोति ब्रह्मकुण्डस्य दर्शनात्
ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಲಂಘಿಸುವ ಅಥವಾ ಗೋವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ದ್ವಿಜನ ಪಾಪವೂ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 63
पृथिव्यां यानि तीर्थानि दैवतानि तथा पुनः । पूजितानि च सर्वाणि कुण्डस्नानप्रभावतः
ಈ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳೂ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳೂ ಪೂಜಿತರಾದಂತೆ ಎಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
Verse 64
सप्तजन्मार्जितं पापं दर्शनात्क्षयमाव्रजेत्
ಏಳು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಪಾಪವೂ ಕೇವಲ ಇದರ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಕ್ಷಯಗೊಂಡು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 65
यत्पापं गुरुगोघ्ने च परस्वहरणेषु च । तत्पापं क्षयमाप्नोति ब्रह्मकुण्डनिषेवणात्
ಗುರುಹತ್ಯೆ, ಗೋಹತ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಪರಸ್ವಹರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪಾಪವೆಲ್ಲವೂ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಶ್ರಯಿಸುವುದರಿಂದ ಕ್ಷಯಗೊಂಡು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 66
प्रदक्षिणं च यः कुर्यात्स्नात्वा कुण्डस्य नामतः । संख्यया पंचदश वै शृणु तस्यापि यत्फलम्
ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಈ ಕುಂಡವನ್ನು ಹದಿನೈದು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುವವನು ಪಡೆಯುವ ಫಲವನ್ನೂ ಕೇಳಿರಿ.
Verse 67
प्रदक्षिणीकृता तेन सप्तद्वीपा वसुन्धरा । सप्तपातालसहिता तीर्थकोटिभिरावृता
ಅವನು ಮಾಡಿದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯಿಂದ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳಿರುವ ಭೂಮಿ, ಏಳು ಪಾತಾಳಗಳೊಡನೆ, ಕೋಟಿ ತೀರ್ಥಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದುದೆಲ್ಲವೂ—ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಿತವಾದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
Verse 68
आहारमात्रं यो दद्यात्तत्र वेदविदां वरे । लक्षभोज्यं कृतं तेन तीर्थस्यास्य प्रभावतः
ಹೇ ವೇದವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಯಾರು ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆಹಾರಮಾತ್ರವನ್ನಾದರೂ ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಈ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನು ಲಕ್ಷಜನರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿದಂತೆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 69
ब्रह्मेश्वरं च संपूज्य हिरण्येश्वरमुत्तमम् । क्षेत्रपालं चतुर्वक्त्रं पूजयेच्चिन्तितं लभेत्
ಬ್ರಹ್ಮೇಶ್ವರನನ್ನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಿರಣ್ಯೇಶ್ವರನನ್ನೂ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ, ಚತುರ್ಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನನ್ನೂ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು; ಆಗ ಇಷ್ಟಾರ್ಥವು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 70
एकविंशत्कुलै र्युक्तः सर्वपापविवर्जितः । ब्रह्मलोकं स वै याति नात्र कार्या विचारणा
ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಕುಲಗಳೊಡನೆ, ಸರ್ವಪಾಪವಿವರ್ಜಿತನಾಗಿ, ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।
Verse 71
विरंचिकुण्डे स्नात्वा वा यो जपेद्वेदमातरम् । लक्षजाप्यविधानेन स मुक्तः पातकैर्भवेत्
ಅಥವಾ ವಿರಂಚಿಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಯಾರು ವೇದಮಾತೆ (ವಾಣಿದೇವಿ/ವೇದಮಂತ್ರ) ಯನ್ನು ಲಕ್ಷಜಪ ವಿಧಾನದಂತೆ ಜಪಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಪಾತಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 72
स एव पुण्यकर्त्ता च स एव पुरुषोत्तमः । यात्रा तत्र कृता येन ब्रह्मकुण्डे वरानने
ಹೇ ವರಾನನೇ! ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರೆ (ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ) ಮಾಡಿದವನೇ ನಿಜವಾದ ಪುಣ್ಯಕರ್ತ, ಅವನೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು।
Verse 73
अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम् । ब्रह्मकुण्डं समाश्रित्य ब्रह्मदेवमुपासते
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯನಿಷ್ಠರಾದ (ಊರ್ಧ್ವರೇತಸರಾದ) ಎಂಭತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರ ಋಷಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ದೇವಾಧಿದೇವ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 74
तावद्गर्जंति तीर्थानि त्रैलोक्ये सचराचरे । यावद्ब्रह्मेश्वरं तीर्थं न पश्यन्ति नराः प्रिये
ಹೇ ಪ್ರಿಯೆ! ಜನರು ಬ್ರಹ್ಮೇಶ್ವರ ತೀರ್ಥದ ದರ್ಶನ ಮಾಡದವರೆಗೆ, ಚರಾಚರಸಹಿತ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಇತರ ತೀರ್ಥಗಳು ತಮ್ಮ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.
Verse 75
ब्रह्मकुण्डे च पानीयं ये पिबन्ति नराः सकृत् । न तेषां संक्रमेत्पापं वाचिकं मानसं तनौ
ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದ ನೀರನ್ನು ಒಮ್ಮೆ라도 ಕುಡಿಯುವವರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಯದಿಂದಲೋ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೋ ಉಂಟಾದ ಪಾಪವು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 76
ब्रह्मांडोत्तरमध्ये तु यानि तीर्थानि संति वै । तेषां पुण्यमवाप्नोति ब्रह्मकुण्डे प्रदक्षिणात्
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮೇಲಿನ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳ ಪುಣ್ಯವೂ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯಿಂದಲೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
Verse 77
याज्ञवल्क्यो महात्मा च परब्रह्मस्वरूपवान् । सोऽपि कुंडं न मुंचेत निकुं भस्तु गणस्तथा
ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನೂ ಈ ಕುಂಡವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ನಿಕುಂಭ ಮತ್ತು ಅವನ ಗಣವೂ (ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ).
Verse 78
इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं ब्रह्मकुण्डजम् । तव स्नेहेन देवेशि किमन्यत्परिपृच्छसि
ಹೀಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದೆನು. ಹೇ ದೇವೇಶಿ, ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಇನ್ನೇನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೀಯೆ?
Verse 79
य इदं शृणुयान्मर्त्यः सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । स मुक्तः पातकैः सर्वैर्ब्रह्मलोकं च गच्छति
ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನು ಇದನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾತಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.