Adhyaya 14

Verse 1

देव्युवाच । यदेतद्भवता प्रोक्तं माहात्म्यं सूर्यदैवतम् । तन्मे विस्तरतो ब्रूहि देवदेव जगत्पते

ದೇವಿಯು ನುಡಿದಳು—ಹೇ ದೇವದೇವ, ಜಗತ್ಪತೇ! ನೀವು ಹೇಳಿದ ಸೂರ್ಯದೈವತದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿರಿ.

Verse 2

कथमर्कस्थलो भूतः प्रभासक्षेत्रभूषणः । पूजनीयो महादेवः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಗೆ ‘ಅರ್ಕಸ್ಥಲ’ವಾಗಿ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದ ಭೂಷಣನಾದನು? ಸಮ್ಯಕ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರಾಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಅವನನ್ನು ಏಕೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು?

Verse 3

के मंत्राः किं विधानं तु केषु पर्वसु पूजयेत् । जैगीषव्येश्वरो भूत्वा ह्यभूत्सिद्धेश्वरः कथम् । तन्मे कथय देवेश विस्तरात्सर्वमेव हि

ಯಾವ ಮಂತ್ರಗಳು, ಯಾವ ವಿಧಾನ, ಮತ್ತು ಯಾವ ಪರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು? ಹಾಗೆಯೇ ‘ಜೈಗೀಷವ್ಯೇಶ್ವರ’ನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿ ಅವನು ‘ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ’ನಾಗಿ ಹೇಗೆ ಆಯಿತೆ? ಹೇ ದೇವೇಶ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 4

पाताले विवरं तत्र योगिन्यस्तत्र किं पुरा । तथा मातृगणश्चैव कथमेतदभूत्पुरा

ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಇದ್ದ ಆ ವಿವರವೇಕೆ? ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಯೋಗಿನಿಯರು ಮತ್ತು ಮಾತೃಗಣ ಯಾರು—ಇದೆಲ್ಲವೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು?

Verse 5

एतत्सर्वमशेषेण दयां कृत्वा जगत्पते । ममाचक्ष्व विरूपाक्ष यद्यहं ते प्रिया हर

ಹೇ ಜಗತ್ಪತೇ! ಕರುಣೆ ಮಾಡಿ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಅಶೇಷವಾಗಿ ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿರಿ. ಹೇ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ಹೇ ಹರ! ನಾನು ನಿಮಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾದರೆ ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸಿರಿ.

Verse 6

ईश्वर उवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि कथयामि समासतः । सिद्धेश्वरो ह्यभूद्येन जैगीषव्येश्वरो हरः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ನೀನು ಸದುತ್ತರವಾಗಿ ಕೇಳಿದೆ. ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—‘ಜೈಗೀಷವ್ಯೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ ಹರನು ಹೇಗೆ ‘ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ’ನಾದನು.

Verse 7

पूजाविधानं विस्तीर्य तन्मे निगदतः शृणु । आसीदस्मिन्कृते देवि सर्व ज्ञानविशारदः

ಪೂಜಾವಿಧಾನವನ್ನು ನಾನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು. ಹೇ ದೇವಿ, ಈ ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಒಬ್ಬನು ಇದ್ದನು.

Verse 8

पुत्रः शतकलाकस्य जैगीषव्य इति श्रुतः । प्रभासक्षेत्रमासाद्य स चक्रे दुश्चरं तपः

ಅವನು ಶತಕಲಾಕನ ಪುತ್ರ; ‘ಜೈಗೀಷವ್ಯ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದ. ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿ ಅವನು ದುಶ್ಚರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 9

अतिष्ठद्वायुभक्षश्च वर्षाणां शतकं किल । अम्बुभक्षः सहस्रं तु शाकाहारोऽयुतं तथा

ಅವನು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಯುವನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಇದ್ದನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಜಲಾಹಾರಿಯಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಶಾಕಾಹಾರಿಯಾಗಿ ಇದ್ದನು.

Verse 10

चांद्रायणसहस्रं च कृतं सांतपनं पुनः । शोषयित्वा मिताहारो दिग्वासाः समपद्यत

ಅವನು ಸಾವಿರ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಸಾಂತಪನ ತಪಸ್ಸನ್ನೂ ಮಾಡಿದನು. ದೇಹವನ್ನು ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸಿ, ಮಿತಾಹಾರಿಯಾಗಿ ಇದ್ದು ದಿಗಂಬರನಾದನು.

Verse 11

पूर्वे कल्पे स्वयं भूतं महोदयमिति श्रुतम् । स लिंगं देवदेवस्य प्रतिष्ठाप्यार्चयन्नपि

ಪೂರ್ವಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ‘ಮಹೋದಯ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸ್ವಯಂಭೂ ಲಿಂಗವಿತ್ತು. ಅವನು ದೇವದೇವನ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದನು.

Verse 12

भस्मशायी भस्मदिग्धो नृत्त गीतैरतोषयत् । जपेन वृषनादैश्च तपसा भावितः शुचिः

ಅವನು ಭಸ್ಮದ ಮೇಲೆ ಶಯನಿಸಿ, ಭಸ್ಮದಿಂದ ಲೇಪಿತನಾಗಿ, ನೃತ್ಯ-ಗೀತೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು. ಜಪ, ವೇದನಾದೋಚ್ಚಾರ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತನಾಗಿ ಅವನು ಅಂತರಂಗದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾದನು.

Verse 13

तमेवं तोषयाणं तु भक्त्या परमया युतम् । भगवांश्च तमभ्येत्य इदं वचनमब्रवीत्

ಈ ರೀತಿ ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಪ್ರಭುವನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಭಗವಾನ್ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 14

जैगीषव्य महाबुद्धे पश्य मां दिव्यचक्षुषा । तुष्टोऽस्मि वरदश्चाहं ब्रूहि यत्ते मनोगतम्

“ಓ ಜೈಗೀಷವ್ಯ ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತನೇ! ದಿವ್ಯಚಕ್ಷುಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡು. ನಾನು ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ವರದಾತನೂ ಹೌದು; ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಹೇಳು.”

Verse 15

स एवमुक्तो देवेन देवं दृष्ट्वा त्रिलोचनम् । प्रणम्य शिरसा पादाविदं वचनमब्रवीत्

ದೇವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಅವನು ತ್ರಿನೇತ್ರ ದೇವನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು. ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಶಿರಸ್ಸು ಬಾಗಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 16

जैगीषव्य उवाच । भगवन्देवदेवेश मम तुष्टो यदि प्रभो । ज्ञानयोगं हि मे देहि यः संसारनिकृन्तनम्

ಜೈಗೀಷವ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭಗವನ್, ದೇವದೇವೇಶ್ವರ! ಪ್ರಭೋ, ನೀವು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದರೆ, ಸಂಸಾರಬಂಧನವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಜ್ಞಾನಯೋಗವನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸಿರಿ.

Verse 17

भगवन्नान्यदिच्छामि योगात्परतरं हितम् । त्वयि भक्तिश्च नित्यं मे देव्यां स्कन्दे गणेश्वरे

ಹೇ ಭಗವನ್! ಈ ಯೋಗಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಹಿತವನ್ನು ನಾನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ದೇವಿ, ಸ್ಕಂದ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ನಿತ್ಯಭಕ್ತಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ.

Verse 18

न च व्याधिभयं भूयान्न च तेजोऽपमानता । अनुत्सेकं तथा क्षांतिं दमं शममथापि च

ಮತ್ತೆ ನನಗೆ ರೋಗಭಯ ಉಂಟಾಗದಿರಲಿ; ಆತ್ಮತೇಜಸ್ಸಿಗೆ ಅಪಮಾನ ಅಥವಾ ಹಾನಿ ಆಗದಿರಲಿ. ವಿನಯ, ಕ್ಷಾಂತಿ, ಇಂದ್ರಿಯದಮ ಮತ್ತು ಮನಃಶಮವನ್ನೂ ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸಿರಿ.

Verse 19

एतान्वरान्महादेव त्वदिच्छामि त्रिलोचन

ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ಹೇ ತ್ರಿಲೋಚನ! ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಈ ವರಗಳನ್ನೇ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 20

ईश्वर उवाच । अजरश्चामरश्चैव सर्वशोकविवर्जितः । महायोगी महावीर्यो योगैश्वर्यसमन्वितः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ಅಜರ-ಅಮರನಾಗಿ, ಸರ್ವಶೋಕವಿವರ್ಜಿತನಾಗಿ ಇರುವೆ; ಮಹಾಯೋಗಿ, ಮಹಾವೀರ್ಯವಂತ, ಯೋಗೈಶ್ವರ್ಯಸಮನ್ವಿತನಾಗಿ ಭವಿಷ್ಯಸಿ.

Verse 21

प्रभावाच्चास्य क्षेत्रस्य गुह्यस्य मम शाश्वतम् । योगाष्टगुणमैश्वर्यं प्राप्स्यसे परमं महत्

ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ—ನನ್ನ ಶಾಶ್ವತ ಗುಹ್ಯ ಧಾಮ—ದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನೀನು ಯೋಗದ ಅಷ್ಟಗುಣಸಂಪನ್ನವಾದ ಪರಮ ಮಹತ್ತಾದ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ।

Verse 22

भविष्यसि मुनिश्रेष्ठ योगाचार्यः सुविश्रुतः

ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನೀನು ಸುವಿಶ್ರುತ ಯೋಗಾಚಾರ್ಯನಾಗಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೋಕವೆಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುವೆ।

Verse 23

यश्चेदं त्वत्कृतं लिगं नियमेनार्चयिष्यति । सर्वपापविनिर्मुक्तो योगं दिव्यमवाप्स्यति

ಮತ್ತು ಯಾರು ನಿಯಮವ್ರತದಿಂದ ನೀನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುವನೋ, ಅವನು ಸರ್ವಪಾಪವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ದಿವ್ಯ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು।

Verse 24

जैगीषव्यगुहां चेमां प्राप्य योगं करोति यः । स सप्तरात्राद्युक्तात्मा संसारं संतरिष्यति

ಯಾರು ಈ ಜೈಗೀಷವ್ಯ ಗುಹೆಯನ್ನು ಸೇರಿ ಯೋಗಸಾಧನೆ ಮಾಡುವನೋ, ಅವನು ಏಳು ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ನಿಯತಾತ್ಮನಾಗಿ ಸಂಸಾರವನ್ನು ದಾಟುವನು।

Verse 25

मासेन पूर्वजातिं च जन्मातीतं च वेत्स्यति । एकरात्रात्तनुं शुद्धां द्वाभ्यां तारयते पितॄन् । त्रिरात्रेण व्यतीतेन त्वपरान्सप्त तारयेत्

ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ ಪೂರ್ವಜನ್ಮವನ್ನೂ ಜನ್ಮಾತೀತ ತತ್ತ್ವವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವನು. ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹ ಶುದ್ಧವಾಗುವುದು; ಎರಡು ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತಾರಿಸುವನು; ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ಏಳು ಪೂರ್ವಜರನ್ನೂ ತಾರಿಸುವನು।

Verse 26

पुनश्च तव विप्रर्षे अजेयत्वं च योगिभिः । इच्छतो दर्शनं चैव भविष्यति च ते मम

ಮತ್ತೂ, ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷೇ! ಯೋಗಿಗಳಿಂದಲೂ ನೀನು ಅಜೇಯನಾಗುವಿ; ನೀನು ಯಾವಾಗ ಯಾವಾಗ ಇಚ್ಛಿಸುವೆಯೋ ಆಗಾಗ ನನ್ನ ದರ್ಶನವು ನಿನಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವುದು।

Verse 27

इति देवो वरान्दत्त्वा तत्रैवांतरधीयत । एतत्कृतयुगे वृत्तं तव देवि प्रभाषितम्

ಇಂತೆ ದೇವನು ವರಗಳನ್ನು ದತ್ತು ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ಹೇ ದೇವಿ! ಇದು ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವೃತ್ತಾಂತವೆಂದು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ।

Verse 28

त्रेतायुगे महादेवि द्वापरेऽपि तथैव च । कलियुगप्रवेशे तु वालखिल्या महर्षयः

ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಹಾಗೆಯೇ ದ್ವಾಪರದಲ್ಲಿಯೂ; ಕಲಿಯುಗ ಪ್ರವೇಶಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾಲಖಿಲ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳು (ಅಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರತರಾದರು)।

Verse 29

अस्मिन्प्राभासिके क्षेत्रे सूर्यस्थलसमीपतः । आराधयंतो देवेशं गुहामध्यनिवासिनम्

ಈ ಪ್ರಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯಸ್ಥಳದ ಸಮೀಪ, ಗುಹೆಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ದೇವೇಶನನ್ನು ಅವರು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 30

अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषयश्चोर्द्धरेतसः । वर्षायुतं तपस्तप्त्वा सिद्धिं जग्मुस्तदात्मिकाम्

ಎಂಭತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರ ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ ಋಷಿಗಳು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಅದೇ ಸ್ವರೂಪದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 31

ततः सिद्धेश्वरं लिंगं कलौ ख्यातं वरानने । यदा सोमेन संयुक्ता कृष्णा शिवचतुर्दशी । तदैव तस्य देवस्य दर्शनं देवि दुर्ल्लभम्

ಅನಂತರ, ಹೇ ವರಾನನೆ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಆ ಲಿಂಗವು ‘ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಶಿವಚತುರ್ದಶಿ ಸೋಮ (ಚಂದ್ರ)ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾದಾಗ, ಹೇ ದೇವಿ, ಆ ದೇವನ ದರ್ಶನ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವೂ ಮಹಾಫಲಪ್ರದವೂ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 32

ब्रह्मांडं सकलं दत्त्वा यत्पुण्यमुपजायते । तत्पुण्यं लभते देवि सिद्धलिंगस्य पूजनात्

ಹೇ ದೇವಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಉಂಟಾಗುವ ಪುಣ್ಯವು, ಅದೇ ಪುಣ್ಯವು ಸಿದ್ಧಲಿಂಗದ ಪೂಜೆಯಿಂದಲೇ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.