Adhyaya 129

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि अक्षमालेश्वरं परम् । सागरार्कादीशकोणे पंचाशद्धनुषान्तरे

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಪರಮ ಅಕ್ಷಮಾಲೇಶ್ವರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅವನು ಸಾಗರಾರ್ಕ ಮತ್ತು ಆದೀಶನ ಕೋನದಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ಧನುಷ್ಯ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 2

संस्थितं पापशमनं युगलिंगं महाप्रभम् । अक्षमालेश्वरंनाम पुरा तस्य प्रकीर्तितम् । उग्रसेनेश्वरं नाम ख्यातं तस्यैव साम्प्रतम्

ಅಲ್ಲಿ ಪಾಪಶಮನ ಮಾಡುವ, ಮಹಾಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಯುಗಲಿಂಗವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು ‘ಅಕ್ಷಮಾಲೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು; ಈಗ ಅದೇ ‘ಉಗ್ರಸೇನೆಶ್ವರ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.

Verse 3

देव्युवाच । अक्षमालेश्वरं नाम यत्पूर्वं समुदाहृतम् । कथं तदभवद्देव कथयस्व प्रसादतः

ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದಳು—ಹೇ ದೇವ, ಹಿಂದೆ ‘ಅಕ್ಷಮಾಲೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಆ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಬಂದಿತು? ಕೃಪೆಯಿಂದ ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 4

ईश्वर उवाच । आसीत्पुरा महादेवि सती चाध मयोनिजा । अक्षमालेति वै नाम्ना सतीधर्मपरायणा

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು - ಎಲೈ ಮಹಾದೇವಿಯೇ! ಹಿಂದೆ ಅಕ್ಷಮಾಲೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪತಿವ್ರತೆಯೊಬ್ಬಳಿದ್ದಳು, ಅವಳು ಕೆಳಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸತೀಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 5

कदाचित्समनुप्राप्ते दुर्भिक्षे कालपर्ययात् । ऋषयश्च महादेवि क्षुधाक्रान्ता विचेतसः

ಎಲೈ ಮಹಾದೇವಿಯೇ! ಒಮ್ಮೆ ಕಾಲವಶಾತ್ ಬರಗಾಲವುಂಟಾಗಲು, ಋಷಿಗಳು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿ ಕಂಗಾಲಾದರು.

Verse 6

सर्वे चान्नं परीप्संतो गताश्चण्डालवेश्मनि । ज्ञात्वान्नसंग्रहं तस्य प्रार्थयाञ्चक्रुरन्त्यजम्

ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅನ್ನವನ್ನು ಅರಸುತ್ತಾ ಒಬ್ಬ ಚಂಡಾಲನ ಮನೆಗೆ ಹೋದರು. ಅವನಲ್ಲಿ ಅನ್ನದ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅವರು ಆ ಅಂತ್ಯಜನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು.

Verse 7

भोभोऽन्त्यज महाबुद्धे रक्षास्मानन्नदानतः । प्राणसंदेहमापन्नान्कृशांगान्क्षुत्प्रपीडितान्

"ಎಲೈ ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ಅಂತ್ಯಜನೇ! ಅನ್ನದಾನದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ನಾವು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದ್ದೇವೆ, ಕೃಶರಾಗಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಸಂಕಟದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ."

Verse 8

अहो धन्योऽसि पूज्योऽसि न त्वमन्त्यज उच्यसे । यदस्मिन्प्रलये याते स्थितं धान्यं गृहे तव

"ಅಹೋ! ನೀನು ಧನ್ಯನು, ಪೂಜ್ಯನು, ನಿನ್ನನ್ನು ಅಂತ್ಯಜನೆನ್ನಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ನಿನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯವು ಉಳಿದಿದೆ."

Verse 9

अनावृष्टिहते देशे सस्ये च प्रलयं गते । एकं यो भोजयेद्विप्रं कोटिर्भवति भोजिता

ಅನಾವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪೀಡಿತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ನಾಶವಾದಾಗ, ಯಾರು ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೂ ಭೋಜನ ನೀಡುವನೋ—ಅವನ ದಾನಫಲ ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಭೋಜನ ನೀಡಿದಷ್ಟೇ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 10

अन्त्यज उवाच । अहो आश्चर्यमतुलं यदेतद्दृश्यतेऽधुना । यदेतन्मद्गृहं प्राप्ता ऋषयश्चान्नकांक्षिणः

ಅಂತ್ಯಜನು ಹೇಳಿದನು—“ಅಹೋ! ಇಂದು ಅತುಲವಾದ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ; ಅನ್ನಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದ ಋಷಿಗಳು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ!”

Verse 11

शूद्रान्नमपि नादेयं ब्राह्मणैः किमुतान्त्यजात्

“ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶೂದ್ರನ ಅನ್ನವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು—ಅಂತ್ಯಜನಿಂದಾದರೆ ಇನ್ನೂ ಹೇಗೆ?”

Verse 12

आमं वा यदि वा पक्वं शूद्रान्नं यस्तु भक्षति । स भवेच्छूकरो ग्राम्यस्तस्य वा जायते कुले

“ಕಚ್ಚಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಬೇಯಿಸಿದದ್ದಾಗಿರಲಿ—ಯಾರು ಶೂದ್ರನ ಅನ್ನವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವನೋ, ಅವನು ಗ್ರಾಮ್ಯ ಹಂದಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲವೇ ಅವನ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಜನ್ಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.”

Verse 13

अमृतं बाह्मणस्यान्नं क्षत्रियान्नं पयः स्मृतम् । वैश्यान्नमन्नमित्याहुः शूद्रान्नं रुधिरं स्मृतम्

“ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಅನ್ನ ಅಮೃತಸಮಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ಅನ್ನ ಹಾಲೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ. ವೈಶ್ಯನ ಅನ್ನವನ್ನು ‘ಅನ್ನ’ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಶೂದ್ರನ ಅನ್ನ ರಕ್ತಸಮಾನವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.”

Verse 14

शूद्रान्नं शूद्रसंपर्कं शूद्रेण च सहासनम् । शूद्रादन्नागमश्चैव ज्वलंतमपि पातयेत्

ಶೂದ್ರನ ಅನ್ನ, ಶೂದ್ರಸಂಪರ್ಕ, ಶೂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕೂತುಕೊಳ್ಳುವುದು—ಹಾಗೆಯೇ ಶೂದ್ರನಿಂದ ಅನ್ನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದೂ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು, ತೀವ್ರ ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೂ ‘ಬೆಂದರೂ’ ಸಹ, ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು।

Verse 15

अग्निहोत्री तु यो विप्रः शूद्रान्नान्न निवर्तते । एते तस्य प्रणश्यंति आत्मा ब्रह्म त्रयोऽग्नयः

ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ವಿಪ್ರನು ಶೂದ್ರಾನ್ನದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾಗದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಇವು ನಶಿಸುತ್ತವೆ—ಆತ್ಮ, ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸು, ಮತ್ತು ತ್ರಿವಿಧ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಗಳು।

Verse 16

शूद्रान्नेनोदरस्थेन ब्राह्मणो म्रियते यदि । षण्मासाभ्यन्तरे विप्रः पिशाचः सोऽभिजायते

ಶೂದ್ರಾನ್ನವು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗಲೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ, ಆ ವಿಪ್ರನು ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಪಿಶಾಚ-ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 17

शूद्रान्नेन द्विजो यस्तु अग्निहोत्रं जुहोति च । चण्डालो जायते प्रेत्य शूद्राच्चैवेह दैवतः

ಶೂದ್ರಾನ್ನದಿಂದ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ದ್ವಿಜನು, ಮರಣಾನಂತರ ಚಾಂಡಾಲನಾಗಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೇ ಅವನ ದೇವತಾ-ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಶೂದ್ರಸಮಾನವಾಗಿ ಹೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ।

Verse 18

यस्तु भुञ्जति शूद्रान्नं मासमेकं निरन्तरम् । इह जन्मनि शूद्रत्वं मृतः शूद्रोऽभिजायते

ಯಾವನು ಒಂದು ತಿಂಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶೂದ್ರಾನ್ನವನ್ನು ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ಶೂದ್ರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮರಣಾನಂತರವೂ ಶೂದ್ರನಾಗಿ ಜನ್ಮ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ।

Verse 19

राजान्नं तेज आदत्ते शूद्रान्नं ब्रह्मवर्चसम् । आयुः सुवर्णकारान्नं यशश्चर्मावकर्तिनः

ರಾಜನ ಅನ್ನವು ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಹರಣಮಾಡುತ್ತದೆ; ಶೂದ್ರನ ಅನ್ನವು ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ್ಸನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸ್ವರ್ಣಕಾರನ ಅನ್ನವು ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಚರ್ಮಕಾರನ ಅನ್ನವು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 20

कारुकान्नं प्रजा हन्ति बलं निर्णेजकस्य च । गणान्नं गणिकान्नं च लोकेभ्यः परिकृन्तति

ಕಾರಿಗರನ ಅನ್ನವು ಸಂತಾನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಬಟ್ಟೆ ತೊಳೆಯುವವನ ಅನ್ನವು ಬಲವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸೇವಕರ ಅನ್ನವೂ ಗಣಿಕೆಯ ಅನ್ನವೂ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಉನ್ನತ ಲೋಕಗಳಿಂದ ಕಡಿದುಹಾಕುತ್ತದೆ.

Verse 21

पूयं चिकित्सकस्यान्नं पुंश्चल्याश्चान्नमिन्द्रियम् । विष्ठा वार्धुषिकस्यान्नं शस्त्रविक्रयिणो मलम्

ವೈದ್ಯನ ಅನ್ನವು ಪೂಯದಂತಿದೆ; ವೇಶ್ಯೆಯ ಅನ್ನವು ಇಂದ್ರಿಯಪತನದಂತಿದೆ. ಬಡ್ಡಿಕೋರನ ಅನ್ನವು ವಿಷ್ಠೆಯಂತಿದೆ; ಶಸ್ತ್ರವಿಕ್ರೇತನ ಅನ್ನವು ಮಲದಂತಿದೆ.

Verse 22

सहस्रकृत्वस्त्वेतेषामन्ने यद्भक्षिते भवेत् । तदेकवारं भुक्तेन कन्याविक्रयिणो भवेत्

ಈ ಅನ್ನಗಳನ್ನು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಭಕ್ಷಿಸಿದರೂ ಉಂಟಾಗುವ ಫಲ, ಕನ್ಯಾವಿಕ್ರೇತನ ಅನ್ನವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಭಕ್ಷಿಸಿದ ಫಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 23

सहस्रकृत्वस्तस्यैव भुक्तेऽन्ने यत्फलं भवेत् । तदन्त्यजानामन्नेन सकृद्भुक्तेन वै भवेत्

ಅವನ (ಕನ್ಯಾವಿಕ್ರೇತನ) ಅನ್ನವನ್ನು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಭಕ್ಷಿಸಿದ ಫಲ, ಅಂತ್ಯಜರ ಅನ್ನವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಭಕ್ಷಿಸಿದರೂ ಅದೇ ಫಲವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 24

तत्कथं मम विप्रेन्द्राश्चंडालस्याधमात्मनः । धर्ममेवं विजानन्तो नूनमन्नं जिहीर्षथ

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರರೇ! ನಾನು ಅಧಮಸ್ವಭಾವದ ಚಂಡಾಲನು; ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೀಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ನೀವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನಿಂದ ಅನ್ನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹೇಗೆ ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀರಿ?

Verse 25

ऋषय ऊचुः । जीवितात्ययमापन्नो योऽन्नमाद्रियते ततः । आकाश इव पंकेन न स पापेन लिप्यते

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಜೀವನಾಂತ್ಯದ ಅಂಚಿಗೆ ತಲುಪಿದವನು ಅಲ್ಲಿ നിന്ന് (ಅಂತಹ ಮೂಲದಿಂದಲೂ) ಅನ್ನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಪಾಪದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆಕಾಶವು ಕೆಸರಿನಿಂದ ಮಲಿನವಾಗದಂತೆ.

Verse 26

अजीगर्तः सुतं हंतुमुपसर्पन्बुभुक्षितः । न चालिप्यत पापेन क्षुत्प्रतीघातमाचरन्

ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಅಜೀಗರ್ಥನು ಮಗನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಹ ಸಮೀಪಿಸಿದನು; ಆದರೂ ಕೇವಲ ಹಸಿವು ತಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ಅವನು ಪಾಪದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 27

भारद्वाजः क्षुधार्तस्तु सपुत्रो विजने वने । बह्वीर्गा उपजग्राह बृहज्ज्योतिर्महामनाः

ಮಹಾಮನಸ್ಸು, ಮಹಾತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಭಾರದ್ವಾಜ ಋಷಿಯೂ ಹಸಿವಿನಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ, ನಿರ್ಜನ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುತ್ರನೊಡನೆ ಅನೇಕ ಹಸುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.

Verse 28

क्षुधार्तो गीतमभ्यागाद्विश्वामित्रः श्वजाघनीम् । चण्डालहस्तादादाय धर्माधर्मविचक्षणः

ಧರ್ಮಾಧರ್ಮವನ್ನು ವಿವೇಚಿಸುವ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನೂ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ನಾಯಿಯ ಮಾಂಸವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹೋಗಿ, ಚಂಡಾಲನ ಕೈಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

Verse 29

श्वमांसमिच्छन्नर्तौ तु धर्मान्न च्ययते स्म सः । प्राणानां परिरक्षार्थं वामदेवो न लिप्तवान्

ದುರ್ಭಿಕ್ಷಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ವಮಾಂಸವನ್ನು ಬಯಸಿದರೂ ಅವನು ಧರ್ಮದಿಂದ ಚ್ಯುತವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಣರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ವಾಮದೇವನು ಪಾಪದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 30

एवं ज्ञात्वा धर्मबुद्धे सांप्रतं मा विचारय । ददस्वान्नं ददस्वान्नमस्माकमिह याचताम्

ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿಯವನೇ! ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಈಗ ಸಂಶಯಿಸಬೇಡ. ಅನ್ನವನ್ನು ಕೊಡು—ಅನ್ನವನ್ನು ಕೊಡು—ಇಲ್ಲಿ ಯಾಚಿಸುವ ನಮಗೆ.

Verse 31

चंडाल उवाच । यद्येवं भवतां कार्यमिदमंगीकृतं धुवम् । तदियं मत्सुता कन्या भवद्भिः परिगृह्यताम्

ಚಂಡಾಲನು ಹೇಳಿದನು—ಇದು ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವೆಂದು ದೃಢವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಈ ನನ್ನ ಮಗಳು ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೀವು ವಿವಾಹಾರ್ಥವಾಗಿ ಪರಿಗ್ರಹಿಸಿರಿ.

Verse 32

भवतां योग्रणीर्ज्येष्ठः स चेमामुद्वहेद्ध्रुवम् । दास्ये वर्षाशनं पश्चादीप्सितं भवतां द्विजाः

ನಿಮ್ಮ ಯೋಗ್ರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಈಕೆಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಲಿ. ನಂತರ, ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಆಹಾರವನ್ನು ನಾನು ನೀಡುವೆನು.

Verse 33

ईश्वर उवाच । इत्युक्ता ऋषयो देवि लज्जयाऽनतकन्धराः । प्रत्यालोच्य यथान्यायं वसिष्ठं समनूद्वहन्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವಿ! ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಋಷಿಗಳು ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಕಂಠವನ್ನು ಬಾಗಿಸಿದರು. ನಂತರ ಯಥಾನ್ಯಾಯವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ ವಸಿಷ್ಠನನ್ನು (ಆ ಕ್ರಮ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು) ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು.

Verse 34

वसिष्ठोऽपि समाख्याय आपद्धर्मं महामनाः । कालस्यानन्तरप्रेक्षी प्रोद्ववाहाऽन्त्यजाङ्गनाम् । अक्षमालेति वै नाम्नीं प्रसिद्धा भुवनत्रये

ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನ ವಸಿಷ್ಠನು ಆಪದ್ದರ್ಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಕಾಲದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಅಂತ್ಯಜ ಸಮುದಾಯದ ಅಕ್ಷಮಾಲಾ ನಾಮಿನಿ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ವಿವಾಹಮಾಡಿಕೊಂಡನು; ಆಕೆ ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು।

Verse 35

यदा स्वकीयतेजोभिरर्कबिंबमरुन्धत । अरुंधती तदा जाता देवदानव वंदिता

ಆಕೆ ತನ್ನ ಸ್ವತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯಬಿಂಬವನ್ನೂ ಮಸುಕುಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ದೇವ-ದಾನವರಿಂದ ವಂದಿತಳಾಗಿ ‘ಅರುಂಧತಿ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು।

Verse 36

यादृशेन तु भर्त्रा स्त्री संयुज्येत यथाविधि । सा तादृगेव भवति समुद्रेणेव निम्नगा

ಯಾವ ಸ್ವಭಾವದ ಪತಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಯುಕ್ತಳಾಗುತ್ತಾಳೋ, ಆಕೆ ಕೂಡ ಅದೆ ಸ್ವಭಾವದವಳಾಗುತ್ತಾಳೆ—ನದಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವಂತೆ।

Verse 37

अक्षमाला वसिष्ठेन संयुक्ताऽधम योनिजा । शार्ङ्गीव मन्दपालेन जगाम ह्यर्हणीयताम्

ಅಕ್ಷಮಾಲಾ ಅಧಮ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವಳಾದರೂ, ವಸಿಷ್ಠನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತಳಾಗಿ ಅರ್ಹಣೀಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಳು—ಮಂದಪಾಲನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತಳಾದ ಶಾರ್ಙ್ಗಿಯಂತೆ।

Verse 38

एवं कालक्रमेणैव प्रभासं क्षेत्रमागताः । सप्तर्षयो महात्मानो ह्यरुंधत्या समन्विताः

ಹೀಗೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಅರುಂಧತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದರು।

Verse 39

तीर्थानि प्रेषयामासुः सर्वसिद्धिप्रदानि ताम्

ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಆ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳಿಗೆ ಅವರು ಅವಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು.

Verse 40

एषामन्वेषमाणानां तव देवी ह्यरुंधती । अपश्यल्लिंगमेकं तु वृक्षजालांतरे स्थितम्

ಅವರು ಹುಡುಕುತ್ತಿರಲು, ನಿಮ್ಮ ದೇವಿ ಅರುಂಧತೀ ಮರಗಳ ಗುಂಪಿನೊಳಗೆ ಅಡಗಿದ್ದ ಒಂದೇ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಕಂಡಳು.

Verse 41

तं दृष्ट्वा देवदेवेशमेवं जातिस्मराऽभवत् । पूर्वस्मिञ्जन्मनि मया रजोभावांतरस्थया

ದೇವದೇವೇಶನನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಅವಳು ಜಾತಿಸ್ಮರಳಾಗಿ, “ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನಾನು ರಜೋಭಾವಾಂತರಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ…” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿತು.

Verse 42

अज्ञानभावाद्देवेशो नूनं चात्रार्चितः ।शिवः । तस्मात्कर्मफलं प्राप्तमन्त्यजत्वं द्विजन्मना

ಅಜ್ಞಾನಭಾವದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ದೇವೇಶ ಶಿವನನ್ನು (ವಿಧಿವಿಧಾನವಿಲ್ಲದೆ) ಆರಾಧಿಸಲಾಯಿತು; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕರ್ಮಫಲವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜನು ಅಂತ್ಯಜತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 43

कस्तेन सदृशो देवः शंभुना भुवनत्रये । राज्यं नियमिनामेवं यो रुष्टोऽपि प्रयच्छति

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಭುವಿಗೆ ಸಮಾನನಾದ ದೇವರು ಯಾರು? ನಿಯಮಶೀಲರಿಗೆ ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡರೂ ಸಹ ರಾಜ್ಯೈಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 44

इति संचिंत्य मनसा तत्रैव निरताऽभवत् । पूजयामास तल्लिंगं दिव्याब्दानां शतं प्रिये

ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿ, ಓ ಪ್ರಿಯೆ, ಅವಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾಗಿ ನಿಂತು, ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ನೂರು ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಪೂಜಿಸಿದಳು।

Verse 45

एवं तस्य प्रभावेन दृश्यते गगनांतरे । अरुंधती सती ह्येषा दृष्टा दुष्कृतनाशिनी

ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವಳು ಆಕಾಶಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಈ ಸತಿ ಅರುಂಧತಿಯ ದರ್ಶನ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 46

अक्षमालेश्वरस्त्वेवं यथावत्कथितस्तव । ततस्तु द्वापरस्यान्ते कलौ संध्यांशके गते

ಹೀಗೆ ಅಕ್ಷಮಾಲೇಶ್ವರನನ್ನು ನಿನಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ದ್ವಾಪರಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕಲಿಯ ಸಂಧ್ಯಾಂಶ ಬಂದಾಗ, …

Verse 47

अंधासुरसुतश्चासीदुग्रसेन इति श्रुतः । स प्रभासं समासाद्य पुत्रार्थं लिंगमेयिवान्

ಅಂಧಾಸುರನ ಮಗನೊಬ್ಬನು ಉಗ್ರಸೇನನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಪ್ರಭಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದು ಪುತ್ರಾರ್ಥವಾಗಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು।

Verse 48

अक्षमालेश्वरं नाम ज्ञात्वा माहात्म्यमद्भुतम् । समाराध्य महादेवं नव वर्षाणि पंच च । संप्राप्तवांस्तदा पुत्रं कंसासुरमिति श्रुतम्

ಅಕ್ಷಮಾಲೇಶ್ವರನೆಂಬ ದೇವರ ಅದ್ಭುತ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವನು ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆರಾಧಿಸಿದನು; ನಂತರ ಕಂಸಾಸುರನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 49

तत्कालान्तरमारभ्य उग्रसेनेश्वरोऽभवत् । पापघ्नं सर्वजंतूनां दर्शनात्स्पर्शनादपि

ಆ ಕಾಲದಿಂದ ಅವನು ಉಗ್ರಸೇನೆಶ್ವರನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು—ಕೇವಲ ದರ್ಶನದಿಂದಲೂ, ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೂ.

Verse 50

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वंगनागमः । महान्ति पातकान्याहुर्नश्यंति तस्य दर्शनात्

ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ, ಸುರಾಪಾನ, ಕಳ್ಳತನ ಮತ್ತು ಗುರುಪತ್ನೀಗಮನ—ಇವು ಮಹಾಪಾತಕಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಆದರೂ ಆ ಪ್ರಭುವಿನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅವು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 51

तत्रैव ऋषिपञ्चम्यां प्राप्ते भाद्रपदे शुभे । अक्षमालेश्वरं पूज्य मुच्यते नारकाद्भयात्

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶುಭ ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಋಷಿ-ಪಂಚಮಿ ಬಂದಾಗ ಅಕ್ಷಮಾಲೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು ನರಕಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 52

गोप्रदानं प्रशंसंति तत्रान्नमुदकं तथा । सर्वपापविनाशाय प्रेत्यानंतसुखाय च

ಅಲ್ಲಿ ಗೋಪ್ರದಾನವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅನ್ನದಾನ ಮತ್ತು ಜಲದಾನವೂ—ಸರ್ವಪಾಪವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ, ಮರಣಾನಂತರ ಅನಂತ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ.

Verse 53

इति ते कथितं देवि ह्यक्षमालेश्वरोद्भवम् । माहात्म्यं पापशमनं श्रुतं दुःखनिबर्हणम्

ದೇವಿ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿನಗೆ ಅಕ್ಷಮಾಲೇಶ್ವರನ ಉದ್ಭವವೂ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ—ಇದು ಪಾಪಶಮನಕರ; ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ದುಃಖ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 129

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य उग्रसेनेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनत्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಹಸ್ರ್ಯ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಸಪ್ತಮ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಪ್ರಥಮ ‘ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಉಗ್ರಸೇನೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ನಾಮದ ನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।