Adhyaya 43

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । सावित्रीं च भवानीं च दुर्गां चैव सरस्वतीम् । योऽर्चयेत्तुलसीपत्रैः सर्वकामसमन्वितः

ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಹೇಳಿದನು—ಯಾರು ತುಳಸೀಪತ್ರಗಳಿಂದ ಸಾವಿತ್ರೀ, ಭವಾನೀ, ದುರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸರ್ವ ಇಷ್ಟಕಾಮಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 2

गृहीत्वा तुलसीपत्रं भक्त्या विष्णुं समर्चयेत् । अर्चितं तेन सकलं सदेवासुरमानुषम्

ತುಳಸೀಪತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು; ಆ ಅರ್ಚನೆಯಿಂದ ದೇವರು, ಅಸುರರು, ಮಾನವರು ಸೇರಿ ಸಮಸ್ತವೂ ಅರ್ಚಿತವಾದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ।

Verse 3

चतुर्द्दश्यां महेशानं पौर्णमास्यां पितामहम् । येऽर्चयन्ति च सप्तम्यां तुलस्या च गणाधिपम्

ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಮಹೇಶಾನನನ್ನು, ಪೌರ್ಣಮಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನನ್ನು, ಮತ್ತು ಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ತುಳಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಣಾಧಿಪ (ಗಣೇಶ)ನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುವವರು ಮಹಾಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 4

शंखोदकं तीर्थवराद्वरिष्ठं पादोदकं तीर्थवराद्वरिष्ठम् । नैवेद्यशेषं क्रतुकोटितुल्यं निर्माल्यशेषं व्रतदानतुल्यम्

ಶಂಖೋದಕವು ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ; ಭಗವಂತನ ಪಾದೋದಕವೂ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ನೈವೇದ್ಯಶೇಷವು ಕೋಟಿ ಯಜ್ಞಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ, ನಿರ್ಮಾಲ್ಯಶೇಷವು ವ್ರತ ಮತ್ತು ದಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಪುಣ್ಯಕರ.

Verse 5

मुकुन्दाशनशेषं तु यो भुनक्ति दिनेदिने । सिक्थेसिक्थे भवेत्पुण्यं चान्द्रायणशताधिकम्

ಯಾರು ದಿನೇದಿನೇ ಮುಕುಂದನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ನೈವೇದ್ಯಶೇಷವನ್ನು ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕವಳದಲ್ಲಿಯೂ ನೂರು ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 6

नैवेद्यशेषं तुलसीविमिश्रं विशेषतः पादजलेन विष्णोः । योऽश्नाति नित्यं पुरुषो मुरारेः प्राप्नोति यज्ञायुतकोटिपुण्यम्

ಯಾರು ನಿತ್ಯವೂ ಮುರಾರಿಯ ನೈವೇದ್ಯಶೇಷವನ್ನು ತುಳಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಗೊಳಿಸಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಜಲ (ಚರಣಾಮೃತ)ದಿಂದ ಸಿಂಚಿಸಿ ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅವನು ಅಯುತಕೋಟಿ ಯಜ್ಞಗಳ ಸಮಾನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 7

यः श्राद्धकाले हरिभुक्तशेषं ददाति भक्त्या पितृदेवतानाम् । तेनैव पिंडात्सुतिलैर्विमिश्रादाकल्पकोटिं पितरः सुतृप्ताः

ಯಾರು ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹರಿಭುಕ್ತಶೇಷವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಿತೃದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಎಳ್ಳುಮಿಶ್ರಿತ ಪಿಂಡದಿಂದ ಅವನ ಪಿತೃಗಳು ಕೋಟಿ ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 8

स्नानार्चनक्रियाकाले घंटावाद्यं करोति यः । पुरतो वासुदेवस्य गवां कोटिफलं लभेत्

ಯಾರು ಸ್ನಾನಾರ್ಚನೆ ಕ್ರಿಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಯನ್ನು ಮಿಡಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಕೋಟಿ ಗೋ ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 9

सर्ववाद्यमयी घंटा केशवस्य सदा प्रिया । वादनाल्लभते पुण्यं यज्ञकोटिफलं नरः

ಎಲ್ಲ ವಾದ್ಯಗಳ ಸಾರರೂಪವಾದ ಗಂಟೆ ಕೇಶವನಿಗೆ ಸದಾ ಪ್ರಿಯ; ಅದನ್ನು ಮಿಡಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಕೋಟಿ ಯಜ್ಞಫಲಸಮಾನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 10

वादित्राणामभावे तु पूजाकाले च सर्वदा । घंटावाद्यं नरैः कार्य्यं सर्ववाद्यमयी यतः

ಇತರೆ ವಾದ್ಯಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಪೂಜಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜನರು ಗಂಟೆಯನ್ನು ಮೊಳಗಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಎಲ್ಲಾ ವಾದ್ಯಗಳ ಅರ್ಪಣಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ.

Verse 11

तुलसीकाष्ठसंभूतं चन्दनं यच्छते हरेः । निर्द्दहेत्पातकं सर्वं पूर्वजन्मशतार्जितम्

ತುಳಸಿಕಾಷ್ಠದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಚಂದನವನ್ನು ಹರಿಗೇ ಅರ್ಪಿಸುವವನು, ನೂರಾರು ಪೂರ್ವಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ದಹಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 12

ददाति पितृ पिंडेषु तुलसीकाष्ठचन्दनम् । पितॄणां जायते तृप्तिर्गयाश्राद्धेन वै तथा

ಪಿತೃಪಿಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ತುಳಸಿಕಾಷ್ಠ ಚಂದನವನ್ನು ಇಡುವವನು, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಗಯಾಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದಷ್ಟೇ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 13

सर्वेषामेव देवानां तुलसीकाष्ठचन्दनम् । पितॄणां च विशेषेण सदाऽभीष्टं हरेः कलौ

ತುಳಸಿಕಾಷ್ಠ ಚಂದನವು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ; ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಹರಿಗೇ ಸದಾ ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟವಾದುದು.

Verse 14

हरेर्भागवता भूत्वा तुलसीकाष्ठचन्दनम् । नार्पयति सदा विष्णोर्न ते भागवताः कलौ

ಹರಿಯ ಭಕ್ತನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರೂ, ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ತುಳಸಿಕಾಷ್ಠ ಚಂದನವನ್ನು ನಿತ್ಯ ಅರ್ಪಿಸದವನು, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಭಾಗವತನು ಅಲ್ಲ.

Verse 15

शरीरं दह्यते यस्य तुलसीकाष्ठवह्निना । नीयमानो यमेनापि विष्णुलोकं स गच्छति

ಯಾರದ ದೇಹವು ತುಳಸಿಕಾಷ್ಠದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೋ, ಅವನು ಯಮನಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 16

यद्येकं तुलसीकाष्ठं मध्ये काष्ठस्य यस्य हि । दाहकाले भवेन्मुक्तः पापकोटिशतायुतैः

ದಹನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅವನಿಗಾಗಿ ತುಳಸಿಕಾಷ್ಠದ ಒಂದೇ ತುಂಡು ಇಡಲಾದರೂ, ಅವನು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 17

दह्यमानं नरं दृष्ट्वा तुलसीकाष्ठवह्निना । जन्मकोटिसहस्रैस्तु तोषितस्तैर्जनार्दनः

ತುಳಸಿಕಾಷ್ಠದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದಹಿಸಲ್ಪಡುವ ನರನನ್ನು ನೋಡಿ ಜನಾರ್ದನನು, ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ಜನ್ಮಗಳ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದಂತೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 18

दह्यमानं नरं सर्वे तुलसीकाष्ठवह्निना । विमानस्थाः सुरगणाः क्षिपंति कुसुमांजलीन्

ತುಳಸಿಕಾಷ್ಠದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ನರನು ದಹಿಸಲ್ಪಡುವಾಗ, ವಿಮಾನಸ್ಥ ದೇವಗಣಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನ ಮೇಲೆ ಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 19

नृत्यंत्योऽप्सरसो हृष्टा गीतं गायन्ति सुस्वरम् । ज्वलते यत्र दैत्येन्द्र तुलसीकाष्ठपावकः

ಹೇ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರ! ಎಲ್ಲಿ ತುಳಸಿಕಾಷ್ಠಪಾವಕಾಗ್ನಿ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿತ ಅಪ್ಸರಸರು ನೃತ್ಯಮಾಡಿ ಮಧುರಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಗೀತಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 20

कुरुते वीक्षणं विष्णुः सन्तुष्टः सह शंभुना

ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ವಿಷ್ಣು ಶಂಭು (ಶಿವ)ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಆ ವಿಧಿಯ ಮೇಲೂ ಪ್ರೇತನ ಮೇಲೂ ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 21

गृहीत्वा तं करे शौरिः पुरुषं स्वयमग्रतः । मार्जते तस्य पापानि पश्यतां त्रिदिवौकसाम् । महोत्सवं च कृत्वा तु जयशब्दपुरःसरम्

ಶೌರಿ (ಕೃಷ್ಣ) ಸ್ವತಃ ಆ ಪುರುಷನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಅವನನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ; ತ್ರಿದಿವವಾಸಿಗಳು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅವನ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ‘ಜಯ’ಘೋಷದೊಂದಿಗೆ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 22

सूत उवाच । प्रह्लादेनोदितं श्रुत्वा माहात्म्यं द्वारकाभवम् । प्रहृष्टा ऋषयः सर्वे तथा दैत्येश्वरो बलिः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದ್ವಾರಕಾ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳು ಹರ್ಷಗೊಂಡರು; ಹಾಗೆಯೇ ದೈತ್ಯೇಶ್ವರ ಬಲಿಯೂ ಹರ್ಷಪಟ್ಟನು।

Verse 23

ततः सर्वेऽभिनन्द्यैनं प्रह्लादं दैत्यपुङ्गवम् । उद्युक्ता द्वारकां गत्वा द्रष्टुं कृष्णमुखाम्बुजम्

ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ದೈತ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಕಮಲಮುಖದ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು।

Verse 24

ततस्ते बलिना सार्धं मुनयः संशितव्रताः । आगत्य द्वारकां स्नात्वा गोमत्यां विधिपूर्वकम्

ನಂತರ ದೃಢವ್ರತಿಗಳಾದ ಮುನಿಗಳು ಬಲಿಯೊಂದಿಗೆ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಬಂದು, ಗೋಮತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರು।

Verse 25

कृष्णं दृष्ट्वा समभ्यर्च्य कृत्वा यात्रां यथाविधि । दत्त्वा दानानि बहुशः कृतकृत्यास्ततोऽभवन्

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಅವರು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು; ನಂತರ ಕೃತಕೃತ್ಯರಾದರು।

Verse 26

जग्मुः स्वीयानि स्थानानि बलिः पातालमाययौ । प्रह्लादं च प्रणम्याशु मेने स्वस्य कृतार्थताम्

ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋದರು. ಬಲಿ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದನು; ಪ್ರಹ್ಲಾದನಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ತಾನು ಕೃತಾರ್ಥನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು।

Verse 43

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये द्वारकामाहात्म्यश्रवणादिफलश्रुतिवर्णनपुरःसरतुलसीपत्रकाष्ठमहिमवर्णनपूर्वकं प्रह्लादद्विजसंवाद समाप्त्यनंतरं बलिना सह द्विजकृतद्वारकायात्राविधिवर्णनंनाम त्रिचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ, ಏಳನೇ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ನಾಲ್ಕನೇ ದ್ವಾರಕಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು—ದ್ವಾರಕಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಶ್ರವಣಾದಿಗಳ ಫಲಶ್ರುತಿ ವರ್ಣನೆ, ಪೂರ್ವವಾಗಿ ತುಳಸೀಪತ್ರ ಹಾಗೂ ಕಾಷ್ಠಮಹಿಮೆಯ ವಿವರಣೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಹ್ಲಾದ–ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಂವಾದ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಬಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮಾಡಿದ ದ್ವಾರಕಾ ಯಾತ್ರಾವಿಧಿಯ ವರ್ಣನೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಇದೆ।