Adhyaya 40

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततः कामेश्वरं गच्छेत्तत्र कामप्रतिष्ठितम् । यस्मिन्दृष्टे सदा मर्त्यः सुरूपः सुप्रभो भवेत्

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಅನಂತರ ಕಾಮೇಶ್ವರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ಕಾಮನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಸದಾ ಸುಂದರರೂಪವೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 2

ययातिरुवाच । त्वया प्रोक्तं पुरा शंभुः कामबाण भयात्किल । वालखिल्याश्रमं प्राप्तो यत्र लिंगं पपात ह

ಯಯಾತಿ ಹೇಳಿದರು—ನೀವು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಶಂಭುನು ಕಾಮಬಾಣಗಳ ಭಯದಿಂದ (ಎಂದು ಕೇಳಿದೆವು) ವಾಲಖಿಲ್ಯರ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಅಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವು ಬಿದ್ದಿತು।

Verse 3

स कथं पूजितस्तेन शंभुर्मे कौतुकं महत् । वद सर्वं द्विजश्रेष्ठ कामेश्वरनिवेशनम्

ಅಲ್ಲಿ ಶಂಭುವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಿದರು? ನನಗೆ ಮಹಾ ಕುತೂಹಲ. ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಕಾಮೇಶ್ವರನ ನಿವಾಸದ ವಿಷಯವೆಲ್ಲ ಹೇಳು।

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । मुक्तलिंगेऽपि देवेशे न स्मरस्तं मुमोच ह । दर्शयन्नात्मनो बाणं तस्यासौ पृष्ठतः स्थितः

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವೇಶನು ಲಿಂಗವನ್ನು ಬಿಡಿದರೂ ಸ್ಮರನು (ಕಾಮನು) ಅವನನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಬಾಣವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಅವನ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆ ನಿಂತನು।

Verse 5

ततो वाराणसीं प्राप्तस्तद्भयात्त्रिपुरांतकः । तत्राऽपि च तथा दृष्ट्वा धृतचापं मनोभवम्

ಆತನ ಭಯದಿಂದ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ (ಶಿವ) ವಾರಾಣಸಿಗೆ ಬಂದನು. ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದ ಮನೋಭವ (ಕಾಮ)ನನ್ನು ನೋಡಿ, ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 6

ततः प्रयागमापन्नः केदारं च ततः परम् । नैमिषं भद्रकर्णं च जंबूमार्गे त्रिपुष्करम्

ನಂತರ ಅವನು ಪ್ರಯಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಆಮೇಲೆ ಕೇದಾರಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದನು. ನೈಮಿಷ, ಭದ್ರಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಜಂಬೂಮಾರ್ಗದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುಷ್ಕರಕ್ಕೂ ತಲುಪಿದನು.

Verse 7

गोकर्णं च प्रभासं च पुण्यं च कृमिजांगलम् । गगाद्वारं गयाशीर्षं कालाभीष्टं वटेश्वरम्

ಅವನು ಗೋಕರ್ಣ, ಪ್ರಭಾಸ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯವಾದ ಕೃಮಿಜಾಂಗಲಕ್ಕೂ ಹೋದನು. ಗಂಗಾದ್ವಾರ, ಗಯಾಶೀರ್ಷ, ಕಾಲಾಭೀಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಟೇಶ್ವರಕ್ಕೂ ತೆರಳಿದನು.

Verse 8

किं वा तेन बहूक्तेन तीर्थान्यायतनानि च । असंख्यानि गतो देवः कामं च ददृशे तथा

ಇನ್ನೇನು ಬಹಳ ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ದೇವನು ಅಸಂಖ್ಯ ತೀರ್ಥಗಳಿಗೂ ಪವಿತ್ರ ಆಲಯಗಳಿಗೂ ಹೋದನು; ಆದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕಾಮನನ್ನೇ ಕಂಡನು.

Verse 9

यत्रयत्र महादेवस्तद्भयान्नृप गच्छति । तत्रतत्र पुनः कामं प्रपश्यति धृतायुधम्

ಓ ರಾಜನೇ, ಮಹಾದೇವನು ಆತನ ಭಯದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದರೂ, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿಯೇ ಆಯುಧವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಕಾಮನನ್ನು ಮರುಮರು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

Verse 10

कस्यचित्त्वथकालस्य पुनः प्राप्तोऽर्बुदं प्रति । तत्रापश्यत्तथा काममाकर्णाकर्षितायुधम् । आकुंचितैकपादं च स्थिरदृष्टिं नृपो त्तम

ಕೆಲವು ಕಾಲದ ನಂತರ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಅರ್ಬುದದ ಕಡೆಗೆ ಬಂದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಾಮನನ್ನು ಪುನಃ ಕಂಡನು—ಕಿವಿವರೆಗೆ ಎಳೆದ ಬಾಣಾಯುಧದೊಂದಿಗೆ, ಒಂದು ಕಾಲು ಮಡಚಿ, ಸ್ಥಿರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದನು, ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ।

Verse 11

अथाऽसौ भगवाञ्छांतः प्रियादुःखसमन्वितः । क्रोधं चक्रे विशेषेण दृष्ट्वा तं पुरतः स्थितम्

ಆಗ ಆ ಭಗವಾನ್ ಶಾಂತನಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಿಯವಿಯೋಗದ ದುಃಖದಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗಿ, ತನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತವನನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ರೋಧಿಸಿದನು।

Verse 12

तस्य कोपाभिभूतस्य तृतीयान्नयनान्नृप । निश्चक्राम महाज्वाला ययाऽसौ भस्मसात्कृतः

ಹೇ ರಾಜಾ, ಕೋಪದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನ ತೃತೀಯ ನೇತ್ರದಿಂದ ಮಹಾಜ್ವಾಲೆ ಹೊರಟಿತು; ಆ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ಅವನು ಭಸ್ಮವಾಯಿತು।

Verse 13

सचापः सशरो राजंस्तस्मिन्पर्वतरोधसि । शंकरो रोषपर्यंतं गत्वा सौख्यमवाप्तवान्

ಹೇ ರಾಜಾ, ಆ ಪರ್ವತದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲು-ಬಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ (ಅವನು) ಬಿದ್ದಿದ್ದನು; ಶಂಕರನು ಕೋಪದ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಹೋಗಿ ನಂತರ ಶಾಂತಿ ಹಾಗೂ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 14

कैलासं पर्वतश्रेष्ठं जगाम सुरपूजितः । दग्धे मनोभवे भार्या रतिरस्य पतिव्रता । व्यलपत्करुणं दीना पतिशोकपरि प्लुता

ದೇವರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದ ಅವನು ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಮನೋಭವ (ಕಾಮ) ದಗ್ಧನಾದಾಗ, ಅವನ ಪತಿವ್ರತೆ ಪತ್ನಿ ರತಿ ದೀನಳಾಗಿ, ಪತಿಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಕರುಣವಾಗಿ ವಿಲಪಿಸಿದಳು।

Verse 15

ततो दारूणि चाहृत्य चितिं कृत्वा नराधिप । आरुरोहाग्निसंदीप्तां चितिं सा पतिदुःखिता । तावदाकाशगां वाणीं शुश्राव च यशस्विनी

ಆಮೇಲೆ, ಹೇ ನರಾಧಿಪ! ಅವಳು ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ತಂದು ಚಿತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಪತಿವಿಯೋಗದ ದುಃಖದಿಂದ ಕಲುಷಿತಳಾಗಿ ಅಗ್ನಿದೀಪ್ತ ಚಿತೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿದಳು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿನಿಯಾದ ಅವಳು ಆಕಾಶವಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದಳು.

Verse 16

वागुवाच । मा पुत्रि साहसं कार्षीस्तपसा तिष्ठ सुन्दरि । भूयः प्राप्स्यसि भर्त्तारं कामें तुष्टेन शंभुना

ವಾಣಿ ಹೇಳಿತು—“ಹೇ ಪುತ್ರಿ, ಅತಿಸಾಹಸ ಮಾಡಬೇಡ. ಹೇ ಸುಂದರಿ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರು. ಶಂಭು ಪ್ರಸನ್ನನಾದಾಗ ನೀನು ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ಪತಿ ಕಾಮನನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.”

Verse 17

सा श्रुत्वा तां तदा वाणीं समुत्तस्थौ समुमध्यमा । देवमाराधयामास दिवानक्तमतंद्रिता । व्रतैर्दानैर्जपैर्होमैरुपवासैस्तथा परैः

ಆ ವಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಸుమಧ್ಯಮೆ ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ನಿಂತಳು. ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದಳು—ವ್ರತ, ದಾನ, ಜಪ, ಹೋಮ, ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ.

Verse 18

ततो वर्ष सहस्रांते तुष्टस्तस्या महेश्वरः । अब्रवीद्वद कल्याणि वरं यन्मनसि स्थितम्

ನಂತರ ಸಾವಿರ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ಅವಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಹೇಳು; ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ವರವೇನು?”

Verse 19

रतिरुवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव भगवंल्लोक भावनः । अक्षतांगः पुनः कामः कांतो मे जायतां पतिः

ರತಿ ಹೇಳಿದಳು—“ಹೇ ದೇವ, ಹೇ ಭಗವನ್, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವನೇ! ನೀನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದರೆ, ಅಕ್ಷತಾಂಗನಾಗಿ ಕಾಮನು ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತಿಯಾಗಲಿ.”

Verse 20

एवमुक्ते तया वाक्ये तत्क्षणात्समुपस्थितः । यथा सुप्तो महाराज तद्वद्रूपः स हर्षित

ಅವಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು. ಓ ಮಹಾರಾಜ, ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡವನಂತೆ, ಪೂರ್ವರೂಪವನ್ನೇ ಧರಿಸಿ ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ ನಿಂತನು.

Verse 21

इक्षुयष्टिमयं चापं पुष्पबाणसमन्वितम् । भृंगश्रेणिमय्या मौर्व्या शोभितं सुमनोहरम्

ಅವನು ಇಕ್ಷುದಂಡದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು; ಪುಷ್ಪಬಾಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಭೃಂಗಶ್ರೇಣಿರೂಪವಾದ ಜ್ಯೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವಾಗಿತ್ತು.

Verse 22

ततो रतिसमायुक्तः प्रणिपत्य महेश्वरम् । अनुज्ञातस्तु तेनैव स्वव्यापारेऽभ्यवर्त्तत

ನಂತರ ರತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತನಾಗಿ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು. ಅವರಿಂದಲೇ ಅನುಜ್ಞೆ ಪಡೆದು ತನ್ನ ನಿಯತ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮರಳಿದನು.

Verse 23

स दृष्ट्वा शिवमाहात्म्यं श्रद्धां कृत्वा नृपोत्तम । शिवं संस्थापयामास पर्वतेऽर्बुदसंज्ञिते

ಶಿವಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು, ಓ ನೃಪೋತ್ತಮ, ರಾಜನು ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿ ‘ಅರ್ಬುದ’ ಎಂಬ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು (ಲಿಂಗ/ಆಲಯ).

Verse 24

यस्मिन्दृष्टे महाराज नारी वा यदि वा नरः । सप्तजन्मांतराण्येव न दौर्भाग्यमवाप्नुयात्

ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಅವನನ್ನು (ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ಶಿವನನ್ನು) ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ ಮಾತ್ರದಿಂದ, ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ ಪುರುಷನಾಗಲಿ, ಏಳು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 25

एवमेतन्मया ख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि । कामेश्वरस्य माहात्म्यं कामदाह सविस्तरम्

ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಏನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಿಯೋ, ಅದನ್ನು ನಾನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆನು—ಕಾಮೇಶ್ವರನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನೂ ಹಾಗೂ ಕಾಮದಹನದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೂ ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ।

Verse 40

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखंडे कामेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चत्वारिंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರಿ ಸಂಹಿತೆಯ ಏಳನೆಯ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಮೂರನೆಯ ಅರ್ಬುದಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ಕಾಮೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ನಲವತ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।