Adhyaya 34

Verse 2

पुलस्त्य उवाच । कृष्णतीर्थं ततो गच्छेत्कृष्णस्य दयितं सदा । यत्र सन्निहितो नित्यं स्वयं विष्णुर्महीपते । ययातिरुवाच । कृष्णतीर्थं कथं तत्र जातं ब्राह्मणसत्तम । कस्मिन्काले मुने ब्रूहि सर्वं विस्तरतो मम

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅನಂತರ ಕೃಷ್ಣತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅದು ಸದಾ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದು; ಅಲ್ಲಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ನಿತ್ಯ ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ। ಯಯಾತಿ ಹೇಳಿದನು—ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠ! ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣತೀರ್ಥ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಓ ಮುನಿಯೇ, ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಯಿತು—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।

Verse 3

पुलस्त्य उवाच । तस्मिन्नेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजंगमे । चंद्रार्कपवने नष्टे ज्योतिषि प्रलयं गते

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಭಯಂಕರ ಏಕಾರ್ಣವ ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮವೆಲ್ಲ ನಾಶವಾಯಿತು; ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಪವನಗಳೂ ಲಯಗೊಂಡವು; ಜ್ಯೋತಿಷ್ಕಗಳೂ ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದವು।

Verse 4

ततो युगसहस्रांते विबुद्धः कमलासनः । एकाकी चिंतयामास कथं सृष्टिर्भवेदिति

ನಂತರ ಸಹಸ್ರ ಯುಗಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಮಲಾಸನ ಬ್ರಹ್ಮನು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡನು. ಏಕಾಕಿಯಾಗಿ ಅವನು ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಸೃಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸುವುದು?”

Verse 5

भ्रमंश्चापि चतुर्वक्त्रो यावत्पश्यति दूरतः । चतुर्भुजं विशालाक्षं पुरुषं पुरतः स्थितम्

ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೂರದಿಂದ ನೋಡಿದನು—ತನ್ನ ಮುಂದೇ ಚತುರ್ಭುಜ, ವಿಶಾಲಾಕ್ಷ ದಿವ್ಯ ಪುರುಷನು ನಿಂತಿದ್ದನು।

Verse 6

तं चोवाच चतुर्वक्त्रः कस्त्वं केन विनिर्मितः । किमर्थमिह संप्राप्तः सर्वं विस्तरतो वद

ಚತುರ್ಮುಖನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ನೀನು ಯಾರು? ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು? ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆ? ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।”

Verse 7

तमुवाचाथ गोविंदः प्रहसञ्छ्लक्ष्णया गिरा

ಆಗ ಗೋವಿಂದನು ನಗುತ್ತಾ, ಮೃದು ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಕೇಳು…”

Verse 8

अहमाद्यः पुमानेको मया सृष्टो भवानपि । स्रष्टुमिच्छामि भूयोऽपि भूतग्रामं चतुर्विधम्

ನಾನೇ ಆದ್ಯ ಏಕಮಾತ್ರ ಪುರುಷನು; ನೀನೂ ನನ್ನಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು. ನಾನು ಮತ್ತೆ ಚತುರ್ವಿಧ ಭೂತಸಮೂಹವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 9

पुलस्त्य उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा क्रुद्धो देवः पितामहः । अब्रवीत्परुषं वाक्यं भर्त्सयंश्च पुनःपुनः

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಕ್ರುದ್ಧನಾದನು. ಅವನು ಕಠೋರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ಮರುಮರು ಗದರಿಸಿದನು.

Verse 10

सृष्टस्त्वं हि मया मूढ प्रथमोऽहमसंशयम् । त्वादृशानां सहस्राणि करिष्येऽहमसंशयम्

ಓ ಮೂಢನೇ! ನೀನು ನನ್ನಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು; ನಾನೇ ಮೊದಲವನು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನಂತಹ ಸಾವಿರರನ್ನು ನಾನು ನಿರ್ಮಿಸುವೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.

Verse 11

एवं विवदमानौ तौ मिथो राजन्महाद्युती । स्पर्धया रोषताम्राक्षौ युयुधाते परस्परम्

ಓ ರಾಜನೇ! ಹೀಗೆ ಪರಸ್ಪರ ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾದ್ಯುತಿಗಳು, ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಒಬ್ಬರೊಡನೆ ಒಬ್ಬರು ಯುದ್ಧಮಾಡಿದರು.

Verse 12

मुष्टिभिर्बाहुभिश्चैव नखैर्दंतैर्विकर्षणैः । एवं वर्षसहस्रं तु तयोर्युद्धमवर्त्तत

ಅವರು ಮುಷ್ಟಿಗಳಿಂದಲೂ ಭುಜಗಳಿಂದಲೂ, ನಖ-ದಂತಗಳಿಂದಲೂ, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹರಿದು ಎಳೆದು ಹೋರಾಡಿದರು; ಹೀಗೆ ಅವರ ಯುದ್ಧವು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು.

Verse 13

ततो वर्षसहस्रांते तयोर्मध्ये नृपोत्तम । प्रादुर्भूतं महालिंगं दिव्यं तेजोमयं शुभम्

ಆಗ, ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ, ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ, ತೇಜೋಮಯ, ಶುಭವಾದ ಮಹಾಲಿಂಗವು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು।

Verse 14

एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी । युद्धाद्ब्रह्मन्निवर्तस्व त्वं च विष्णो ममाज्ञया

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಶರೀರ ವಾಣಿ ಹೇಳಿತು—“ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಈ ಯುದ್ಧದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾಗು; ಹೇ ವಿಷ್ಣು, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನೀನೂ ವಿರಮಿಸು।”

Verse 15

एतन्माहेश्वरं लिंगं योऽस्य चांते गमिष्यति । स ज्येष्ठः स विभुः कर्त्ता युवयोर्नात्र संशयः

“ಇದು ಮಾಹೇಶ್ವರ ಲಿಂಗ. ಇದರ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಯಾರು ತಲುಪುವರೋ, ಅವನೇ ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಲ್ಲಿಯೂ ಜ್ಯೇಷ್ಠನು; ಅವನೇ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಭು, ನಿಜ ಕರ್ತೃ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.”

Verse 16

अधोभागं व्रजत्वेक एकश्चोर्द्ध्वं ममाज्ञया । तच्छ्रुत्वा सत्वरो ब्रह्मा व्योममार्गं समाश्रितः

“ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಅಧೋಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಊರ್ಧ್ವಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿ.” ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ವ್ಯೋಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು।

Verse 17

विदार्य वसुधां कृष्णोऽप्यधस्तात्सत्वरं गतः । स भित्त्वा सप्तपातालानधो यावत्प्रयाति च । तावत्कालाग्निरुद्रस्तु दृष्टस्तेन महात्मना

ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿದಾರಿಸಿ ಕೃಷ್ಣನು (ವಿಷ್ಣು) ಕೂಡ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಅಧೋಮುಖವಾಗಿ ಹೋದನು. ಅವನು ಸಪ್ತಪಾತಾಳಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಎಷ್ಟು ಕೆಳಗೆ ಹೋಗಬಹುದೋ ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು।

Verse 18

गंतुमिच्छंस्ततोऽधस्ताद्यावद्वेगं करोति सः । तावत्तस्यार्चिभिर्दग्धः कृष्णत्वं समपद्यत

ಇನ್ನೂ ಕೆಳಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿ ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ವೇಗದಿಂದ ಮುಂದುವರಿದನು; ಆದರೆ ಆ ಜ್ಯೋತಿಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳಿಂದ ದಗ್ಧನಾಗಿ ಕೃಷ್ಣವರ್ಣನಾದನು।

Verse 19

ततो मूर्छाभिसंतप्तो दह्यमानोऽद्भुताग्निना । निवर्त्य सहसा विष्णुर्वैलक्ष्यं परमं गतः

ಆಮೇಲೆ ಮೂರ್ಚೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ, ಆ ಅದ್ಭುತ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ದಹ್ಯಮಾನನಾದ ವಿಷ್ಣು ಸಹಸಾ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಪರಮ ವೈಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 20

तथा लिंगं समासाद्य भक्त्या पूजा कृता ततः । वेदोक्तैः परमैः सूक्ष्मैः स्तुतिं चक्रे महीपते

ಹೀಗೆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಅವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದನು; ಮತ್ತು ವೇದೋಕ್ತ ಪರಮ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ, ಓ ಮಹೀಪತೇ, ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದನು।

Verse 21

ब्रह्माऽपि व्योममार्गेण गतो हंसविमानतः । दिव्यं वर्षसहस्रं तु तस्यांतं नाभ्यपद्यत

ಬ್ರಹ್ಮನೂ ವ್ಯೋಮಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹಂಸವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ ಹೋದನು; ಆದರೆ ಸಾವಿರ ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಅದರ ಅಂತವನ್ನು ತಲುಪಲಿಲ್ಲ।

Verse 22

ततो वर्षसहस्रांते केतकीं सोऽप्यपश्यत । आयांतीं व्योममार्गेण तया पृष्टश्चतुर्मुखः

ನಂತರ ಆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯೋಮಮಾರ್ಗದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಕೇತಕಿಯನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು; ಆ ಕೇತಕಿಯು ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು।

Verse 23

क्व त्वया गम्यते ब्रह्मन्निरालंबे महापथि । शून्ये तत्त्वं समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि मे

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್! ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ ಈ ಮಹಾಪಥದಲ್ಲಿ ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವೆ? ಈ ಶೂನ್ಯತೆಯ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸು; ನನ್ನ ಕುತೂಹಲ ಮಹತ್ತರವಾಗಿದೆ.

Verse 24

ब्रह्मोवाच । मम स्पर्धा समुत्पन्ना विष्णुना सह शोभने । लिंगस्यास्य हि पर्यंतं यो लभिष्यति चावयोः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಶೋಭನೆ! ನನಗೂ ವಿಷ್ಣುವಿಗೂ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಉಂಟಾಯಿತು; ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಈ ಲಿಂಗದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವನೋ, ಅವನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಅಂಗೀಕಾರವಾಗುವನು.

Verse 25

स ज्यायानितरो हीनो ह्येतदुक्तं पिनाकिना । प्रस्थितोऽहं ततश्चोर्द्ध्वमधोमार्गं गतो हरिः

‘ಒಬ್ಬನು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಹೀನ’ ಎಂದು ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಶಿವನು ಹೇಳಿದನು. ನಂತರ ನಾನು ಮೇಲ್ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೊರಟೆ; ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಕೆಳಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದನು.

Verse 26

लब्ध्वा लिंगस्य पर्यंतं यास्यामि क्षितिमंडले । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तत्पुष्पमभ्यभाषत

‘ಲಿಂಗದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ನಾನು ಭೂಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಮರಳುವೆ’ ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದನು; ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಪುಷ್ಪವು ಅವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿತು.

Verse 27

व्यर्थश्रमोऽसि लोकेश नांतो लिंगस्य विद्यते । चतुर्युगसहस्राणां कोटिरेका पितामह

ಹೇ ಲೋಕೇಶ! ನಿನ್ನ ಶ್ರಮ ವ್ಯರ್ಥ; ಈ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಹೇ ಪಿತಾಮಹ! ಚತುರ್ಯುಗಗಳ ಸಹಸ್ರಗಳ ಮೇಲೂ ಒಂದು ಕೋಟಿ ಕಾಲ ಕಳೆದರೂ ಇದರ ಮಿತಿ ಸಿಗದು.

Verse 28

लिंगमूर्ध्नः पतंत्या मे कालो जातो महाद्युते । तथापि क्षिति पृष्ठं तु न प्राप्तास्मि कथंचन

ಓ ಮಹಾದ್ಯುತೇ! ಲಿಂಗದ ಶಿಖರದಿಂದ ಬೀಳುತ್ತಾ ನನಗೆ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದಿತು; ಆದರೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಭೂಮಿಪೃಷ್ಠವನ್ನು ತಲುಪಲಿಲ್ಲ.

Verse 29

यावत्कालेन हंसस्ते योजनं संप्रगच्छति । तावत्कालेन गच्छामि योजनानामहं शतम्

ನಿನ್ನ ಹಂಸ ಒಂದು ಯೋಜನ ಸಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ನಾನು ನೂರು ಯೋಜನಗಳನ್ನು ಸಾಗುತ್ತೇನೆ.

Verse 30

तस्मान्निवर्तनं युक्तं मम वाक्येन ते विभो । दर्शयित्वा च मां विष्णोर्ज्येष्ठत्वं व्रज सांप्रतम्

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ವಿಭೋ! ನನ್ನ ವಚನದಂತೆ ನೀನು ಹಿಂದಿರುಗುವುದು ಯುಕ್ತ. ನನ್ನನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ತೋರಿಸಿ ಈಗ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಜ್ಯೇಷ್ಠತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹೋಗು.

Verse 31

ततो हृष्टमना भूत्वा गृहीत्वा तां चतुर्मुखः । पुनर्वर्षसहस्रांते भूमिपृष्ठमुपागतः । दर्शयामास तां विष्णोरेषा लिंगस्य मूर्धतः

ಆಮೇಲೆ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಕನಾಗಿ ಆ (ಪುಷ್ಪ)ವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಪೃಷ್ಠಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ತೋರಿಸಿ—“ಇದು ಲಿಂಗಶಿಖರದಿಂದ” ಎಂದನು.

Verse 32

मयाऽनीता शुभा माला लब्धश्चांतं चतुर्भुज । त्वया लब्धो न चासत्यं वद मे पुरुषोत्तम

ನಾನು ಈ ಶುಭಮಾಲೆಯನ್ನು ತಂದಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯವನ್ನೂ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ, ಓ ಚತುರ್ಭುಜನೇ! ನೀನು ಅದನ್ನು ಕಂಡಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ನನಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು.

Verse 33

विष्णुरुवाच । अनंतस्याप्रमेयस्य देवदेवस्य शूलिनः । नाहं शक्तः परं पारं गंतुं ब्रह्मन्कथंचन

ವಿಷ್ಣುವು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್! ಅನಂತನೂ ಅಪ್ರಮೇಯನೂ ಆದ ದೇವದೇವ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಪರಮ ಪಾರವನ್ನು ನಾನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ತಲುಪಲಾರೆನು.

Verse 34

यदि त्वयाऽस्य पर्यंतो लब्धो ब्रह्मन्कथंचन । तत्ते तुष्टिं गतो नूनं देवदेवो महेश्वरः

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್! ನೀನು ಯಾವದಾದರೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಅವನ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರೆ, ದೇವದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 35

नान्यथा चास्य पर्यंतो दृश्यते केन चित्क्वचित् । तस्माज्ज्येष्ठो भवाञ्छ्रेष्ठः कनिष्ठोऽहमसंशयम्

ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರಿಗೂ ಅವನ ಅಂತ್ಯವು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನೇ ಜ್ಯೇಷ್ಠನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ; ನಾನು ಕನಿಷ್ಠನು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.

Verse 36

पुलस्त्य उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु भगवान्वृषभध्वजः । कोपं चक्रे महाराज ब्रह्माणं प्रति तत्क्षणात्

ಪುಲಸ್ತ್ಯರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾರಾಜ! ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ಭಗವಾನ್ ತಕ್ಷಣವೇ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡನು.

Verse 37

अथाह दर्शनं गत्वा धिग्धिग्व्यर्थप्रजल्पक । मिथ्या प्रजल्पमानेन किमिदं साहसं कृतम्

ನಂತರ ಅವನು ದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಹೇಳಿದನು—‘ಧಿಕ್ ಧಿಕ್, ವ್ಯರ್ಥಪ್ರಲಾಪಕನೇ! ಸುಳ್ಳು ಮಾತು ಹೇಳಿ ಈ ಯಾವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ನೀನು ಮಾಡಿದೆ?’

Verse 38

यस्मात्त्वया मृषा प्रोक्तं मम पर्यंतदर्शनम् । तस्मात्त्वं सर्ववर्णानां पूजार्हो न भविष्यसि

ನೀನು ನನ್ನ ಪರ್ಯಂತದರ್ಶನವನ್ನು ಕಂಡೆನೆಂದು ಸುಳ್ಳಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಕಾರಣ, ಇನ್ನು ನೀನು ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಪೂಜಾರ್ಹನಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 39

ये च त्वां पूजयिष्यंति मानवा मोह संयुताः । ते कृच्छ्रं परमं प्राप्य नाशं यास्यंति कृत्स्नशः

ಮೋಹದಿಂದ ಯುಕ್ತರಾದ ಮಾನವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವರು ಪರಮ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.

Verse 40

केतक्या च तथा प्रोक्तं यस्मात्तस्मात्सुदुष्टया । अस्या हि स्पर्शनाल्लोकः श्वपाकत्वं प्रयास्यति

ಅತಿದುಷ್ಟಳಾದ ಕೇತಕಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳಿದ ಕಾರಣ, ಅವಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಜನರು ಶ್ವಪಾಕತ್ವ (ಚಾಂಡಾಲತ್ವ)ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 41

एवं शापो तयोर्दत्त्वा देवः प्रोवाच केशवम् । प्रसन्नवदनो भूत्वा तदा तुष्टो महेश्वरः

ಈ ರೀತಿ ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿ ದೇವನು ಕೇಶವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು; ಆಗ ಪ್ರಸನ್ನಮುಖನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ತೃಪ್ತನಾದನು.

Verse 42

भगवानुवाच । वासुदेव महाबाहो तुष्टस्तेऽहं महामते । सत्यसंभाषणादेव वरं वरय सुव्रत

ಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ವಾಸುದೇವ, ಮಹಾಬಾಹೋ, ಮಹಾಮತೇ! ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನ ಸತ್ಯವಚನದಿಂದಲೇ, ಹೇ ಸುವ್ರತ, ವರವನ್ನು ಬೇಡು.

Verse 43

श्रीवासुदेव उवाच । एष एव वरः श्लाघ्यो यत्त्वं तुष्टो महेश्वरः । न चापुण्यवतां देव त्वं तुष्टिमधिगच्छसि । अवश्यं यदि मे देयो वरो देवेश्वर त्वया

ಶ್ರೀ ವಾಸುದೇವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ! ನೀನು ತೃಪ್ತನಾಗಿರುವುದೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ಲಾಘ್ಯವಾದ ವರ. ಹೇ ದೇವಾ! ಪುಣ್ಯವಿಲ್ಲದವರ ಮೇಲೆ ನೀನು ತೃಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ನನಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀನು ವರ ನೀಡಬೇಕಾದರೆ, ಹೇ ದೇವೇಶ್ವರ…

Verse 44

लिंगमेतदनंताख्यं लघुतां नय मा चिरम् । येन सृष्टिर्भवेल्लोके व्याप्तं विश्वमनेन तु

‘ಅನಂತ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ತಡವಿಲ್ಲದೆ ಸಣ್ಣದಾಗಿಸು. ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಮೂಲಕವೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿಯೇ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.

Verse 45

पुलस्त्य उवाच । ततः संक्षिप्य तल्लिंगं लघु कृत्वा महेश्वरः । अब्रवीत्केशवं भूयः शृणु वाक्यमिदं हरे

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸಂಕುಚಿಸಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತೆ ಕೇಶವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಹರಿ! ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 46

एतन्मेध्यतमे देशे लिंगं स्थापय मे हरे । पूजय त्वं विधानेन परं श्रेयः प्रपत्स्यसे

ಹೇ ಹರಿ! ಈ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು. ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸು; ನೀನು ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.

Verse 47

मम तेजोविनिर्दग्धः कृष्णत्वं हि यतो गतः । कृष्ण एव ततो नाम लोके ख्यातिं गमिष्यति

ನನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದಗ್ಧನಾಗಿ ನೀನು ಕೃಷ್ಣವರ್ಣನಾದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ‘ಕೃಷ್ಣ’ ಎಂಬ ನಾಮವೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು.

Verse 48

कृष्णकृष्णेति ते नाम प्रातरुत्थाय मानवः । कीर्तयिष्यति यो भक्त्या स याति परमां गतिम्

ಯಾವ ಮಾನವನು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ‘ಕೃಷ್ಣ, ಕೃಷ್ಣ’ ಎಂದು ನಿನ್ನ ನಾಮವನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 49

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा तमीशानस्तत्रैवांतरधीयत । वासुदेवोऽपि तल्लिंगं गृहीत्वाऽर्बुदपर्वते । निर्झरे स्थापयामास सुपुण्ये विमलोदके

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಈಶಾನನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ವಾಸುದೇವನೂ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅರ್ಭುದ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯವಾದ, ನಿರ್ಮಲ ಜಲದ ಝರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು।

Verse 50

कृष्णतीर्थं ततो जातं नाम्ना हि धरणीतले । शृणु पार्थिवशार्दूल तत्र स्नातस्य यत्फलम्

ಆಮೇಲೆ ಅದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ‘ಕೃಷ್ಣತೀರ್ಥ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಹೇ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಫಲವನ್ನು ಕೇಳು।

Verse 51

स्नात्वा कृष्णह्रदे पुण्ये तल्लिंगं पश्यते तु यः । सर्वतीर्थोद्भवं श्रेयः स मर्त्त्यो लभतेऽखिलम्

ಪವಿತ್ರ ಕೃಷ್ಣಹ್ರದದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುವವನು, ಸರ್ವತೀರ್ಥಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 52

तथा च सर्वदानानां निष्कामः प्राप्नुयात्फलम् । सकामोऽपि फलं चेष्टं यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

ಅದೇ ರೀತಿ ನಿಷ್ಕಾಮನು ಸರ್ವ ದಾನಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಸಕಾಮನೂ, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದರೂ, ಇಷ್ಟಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 53

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत् । य इच्छेच्छाश्वतं श्रेयो नात्र कार्या विचारणा

ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಶಾಶ್ವತ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವನ್ನೂ ವಿಚಾರವನ್ನೂ ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 54

एकादश्यां महाराज निराहारो जितेन्द्रियः । यस्तत्र जागरं कृत्वा लिंगस्याग्रे सुभक्तितः

ಮಹಾರಾಜನೇ! ಏಕಾದಶಿಯಂದು ನಿರಾಹಾರನಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗದ ಮುಂದೆ ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣ ಮಾಡುವವನು—

Verse 55

प्रभाते कुरुते श्राद्धं यस्तु श्रद्धासमन्वितः । पितृन्संतारयेत्सर्वान्पूर्वजैः सह धर्मवित्

ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವವನು, ಧರ್ಮವಿದನಾಗಿ ಪೂರ್ವಜರೊಂದಿಗೆ ಸಮಸ್ತ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತಾರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 56

तिलान्कृष्णान्नरस्तत्र ब्राह्मणेभ्यो ददाति यः । ब्रह्महत्यादिभिः पापैः स मर्त्त्यो मुच्यते ध्रुवम्

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಎಳ್ಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯನು, ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಗಳಿಂದಲೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 57

दर्शनादेव राजेन्द्र कृष्णतीर्थस्य मानवः । मुच्यते सर्वपापेभ्यो नात्र कार्या विचारणा

ರಾಜೇಂದ್ರನೇ! ಕೇವಲ ಕೃಷ್ಣತೀರ್ಥದ ದರ್ಶನದಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೂ ವಿಚಾರವೂ ಬೇಡ।