
ಪುಲಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಯು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ—ದೇವತೆಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರು ಸೋತುದನ್ನು ಕಂಡ ಭೃಗುವಂಶೀಯ ಶುಕ್ರನು, ಅವರಿಗೆ ಪುನಃ ಬಲ ಹೇಗೆ ದೊರಕಲಿ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ ಶಂಕರಾರಾಧನೆಯಿಂದ ಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು. ಅವನು ಅರ್ಭುದ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಗುಹೆಯಂತಿರುವ ದ್ವಾರವನ್ನು ಕಂಡು ಘೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು; ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಧೂಪ, ಸುಗಂಧ, ಲೇಪನಗಳಿಂದ ನಿರಂತರ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮಹಾದೇವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಶುಕ್ರನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿ ವರ ಕೇಳಲು ಹೇಳಿದನು. ಶುಕ್ರನು ಮೃತರಾದ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಪುನರ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಬೇಡಿದನು; ಶಿವನು ಸಂಜೀವನಿ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ ಮತ್ತೊಂದು ವರವನ್ನು ಕೂಡ ಕೇಳು ಎಂದನು. ಆಗ ಶುಕ್ರನು ವಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು—ಕಾರ್ತಿಕ ಶುಕ್ಲ ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅಲ್ಪಮಾತ್ರ ಮರಣಭಯದಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಇಹ-ಪರಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟಫಲ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶಿವನು ಅಂತರಧಾನವಾದ ಬಳಿಕ ಶುಕ್ರನು ಆ ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಅನೇಕ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಪುನರ್ಜೀವಿತಗೊಳಿಸಿದನು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ಥಳದ ಮುಂದೆ ಶುದ್ಧವಾದ ಪಾಪನಾಶಕ ಮಹಾಕುಂಡವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಪಾಪಕ್ಷಯ, ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧದಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಸರಳ ತರ್ಪಣವೂ ಫಲಪ್ರದ—ಆದುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಯತ್ನಿಸಬೇಕು।
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततः शुक्रेश्वरं गच्छेच्छुक्रेण स्थापितं पुरा । यं दृष्ट्वा मानवः सद्यः सर्वपापैः प्रमुच्यते
ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ಶುಕ್ರನು ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಶುಕ್ರೇಶ್ವರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅವನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಮಾನವನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 2
दृष्ट्वा दैत्यान्पुरा देवैर्निर्जितान्नृपसत्तम । चिन्तयामास मेधावी भार्गवस्तान्प्रति द्विजः
ಹೇ ನೃಪಸತ್ತಮ! ಪುರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ದೈತ್ಯರು ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮೇಧಾವಿ ಭಾರ್ಗವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅವರ ಕುರಿತು ಚಿಂತನೆ ಆರಂಭಿಸಿದನು.
Verse 3
कथं दैत्याः सुराञ्जित्वा प्राप्स्यंति च महायशः । आराध्य शंकरं सिद्धिं गच्छामि मनसेप्सितम्
‘ದೈತ್ಯರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಮಹಾಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಲಿ? ಶಂಕರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನಾನು ಪಡೆಯುವೆ’ ಎಂದು ಅವನು ಚಿಂತಿಸಿದನು.
Verse 4
एवं स निश्चयं कृत्वा गतोऽर्बुदमथाचलम् । भूमे विवरमासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम्
ಹೀಗೆ ನಿಶ್ಚಯಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವನು ಅರ್ಬುದ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಬಿರುಕು/ವಿವರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಅತ್ಯಂತ ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.
Verse 5
शिवलिंगं प्रतिष्ठाप्य धूपगंधानुलेपनैः । अनिशं पूजयामास श्रद्धया परयान्वितः
ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಧೂಪ, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಅನುಲೇಪನಗಳಿಂದ ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದನು.
Verse 6
ततो वर्षसहस्रांते तुतोष भगवाञ्छिवः । तस्य संदर्शनं दत्त्वा वाक्यमेतदुवाच ह
ನಂತರ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಸಂತುಷ್ಟನಾದನು. ಅವನಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
Verse 7
श्रीमहादेव उवाच । परितुष्टोऽस्मि ते विप्र भक्त्या तव द्विजोत्तम । वरं वरय भद्रं ते यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्
ಶ್ರೀಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ; ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಳಭವಾದರೂ ಒಂದು ವರವನ್ನು ಬೇಡು.
Verse 8
शुक्र उवाच । यदि तुष्टो महादेव विद्यां देहि महेश्वर । यया जीवंति संप्राप्ता मृत्युं संख्येपि जंतवः
ಶುಕ್ರನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ! ನೀವು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದರೆ, ಮರಣವನ್ನು ಪಡೆದ ಜೀವಿಗಳೂ ಪುನಃ ಜೀವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಆ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸಿ.
Verse 9
पुलस्त्य उवाच । प्रदाय वै शिवस्तस्मै तां विद्यां नृपसत्तम । अब्रवीच्च पुनः शुक्रं वरमन्यं वृणीष्व मे
ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ! ಅವನಿಗೆ ಆ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ ಶಿವನು ಮತ್ತೆ ಶುಕ್ರನಿಗೆ—‘ನನ್ನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ವರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು’ ಎಂದು ನುಡಿದನು.
Verse 10
शुक्र उवाच । एतत्कार्तिकमासस्य शुक्लाष्टम्यां तु यः स्पृशेत् । ततो लिंगं पूजयेच्च यः पुमाञ्छ्रद्धयान्वितः
ಶುಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಕಾರ್ತಿಕಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಾಷ್ಟಮಿಯಂದು ಯಾರು (ಈ ತೀರ್ಥ/ಜಲವನ್ನು) ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ನಂತರ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವನೋ—
Verse 11
अल्पमृत्युभयं तस्य मा भूत्तव प्रसादतः । इष्टान्कामानवाप्नोतु इहलोके परत्र च
ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅಕಾಲಮೃತ್ಯುವಿನ ಭಯ ಇರದಿರಲಿ; ಮತ್ತು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಇಷ್ಟಕಾಮಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.
Verse 12
पुलस्त्य उवाच । एवमस्त्विति स प्रोच्य तत्रैवांतरधीयत । शुक्रोपि दानवान्संख्ये हतान्देवैरनेकशः
ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—‘ಏವಮಸ್ತು’ ಎಂದು ನುಡಿದು ಅವನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನವಾಯಿತು. ಶುಕ್ರನೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹತರಾದ ದಾನವರನ್ನು ಕಂಡನು.
Verse 13
विद्यायाश्च प्रभावेन जीवयामास तान्मुनिः । तस्याग्रेऽस्मिन्महाकुण्डं निर्मलं पापनाशनम्
ಆ ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮುನಿಯು ಅವರನ್ನು ಪುನರ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದನು. ಅವನ ಮುಂದೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಈ ಮಹಾಕುಂಡವಿದೆ—ನಿರ್ಮಲ, ಪಾಪನಾಶಕ.
Verse 14
तत्र स्नातो नरः सम्यक्पातकैश्च प्रमुच्यते । तत्र श्राद्धेन राजेंद्र तुष्टा यांति पितामहाः
ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪ್ರಸ್ಥಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
Verse 15
तर्पिताः सलिलेनैव किं पुनः पिंडदानतः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत्
ಕೇವಲ ಜಲತರ್ಪಣದಿಂದಲೇ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುವುದಾದರೆ, ಪಿಂಡದಾನದಿಂದ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುವುದೋ! ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಲೂ ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು.